มหาภารตะ · อัธยายะ 6.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.29.1
संन्यासं कर्मणां कृष्ण कपुनर्योगं च शंससि ।
यच्छ्रेय एतयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम् ॥ ६.२९.१ ॥
กฤษณะ พระองค์สรรเสริญทั้งการสละการกระทำ และการกลับไปสู่โยคะแห่งการกระทำอีก ขอตรัสให้แน่ชัดแก่ข้าพเจ้าว่า ในสองทางนี้ ทางใดเป็นความดีสูงสุด
6.29.2
संन्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ ।
तयोस्तु कर्मसंन्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते ॥ ६.२९.२ ॥
การสละและโยคะแห่งการกระทำต่างก็นำไปสู่ความดีอันสูงสุด แต่ในสองทางนี้ โยคะแห่งการกระทำประเสริฐกว่าการสละการกระทำ
6.29.3
ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति ।
निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते ॥ ६.२९.३ ॥
ผู้ที่ไม่เกลียดชังและไม่ปรารถนา ควรรู้ว่าเป็นผู้สละอยู่เป็นนิตย์ ผู้มีแขนทรงพลัง ผู้ที่พ้นจากคู่ตรงข้ามแล้ว ย่อมหลุดพ้นจากพันธนาการได้โดยง่าย
6.29.4
साङ्ख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः ।
एकमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम् ॥ ६.२९.४ ॥
คนโง่เท่านั้น ไม่ใช่ผู้มีปัญญา ที่กล่าวว่าสางขยะกับโยคะแยกจากกัน ผู้ที่ยึดมั่นในทางใดทางหนึ่งอย่างถูกต้อง ย่อมได้รับผลของทั้งสองทาง
6.29.5
यत्साङ्ख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते ।
एकं साङ्ख्यं च योगं च यः पश्यति स पश्यति ॥ ६.२९.५ ॥
สถานะที่ผู้ยึดสางขยะบรรลุ ผู้ยึดโยคะก็บรรลุได้เช่นกัน ผู้ที่เห็นสางขยะและโยคะเป็นหนึ่งเดียวกัน ผู้นั้นย่อมเห็นจริง
6.29.6
संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः ।
योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति ॥ ६.२९.६ ॥
แต่การสละที่ปราศจากโยคะ ผู้มีแขนทรงพลังเอ๋ย ย่อมนำมาซึ่งทุกข์เท่านั้น ฤๅษีผู้ประกอบด้วยโยคะย่อมบรรลุพรหมันได้ในไม่ช้า
6.29.7
योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः ।
सर्वभूतात्मभूतात्मा कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥ ६.२९.७ ॥
ผู้ประกอบด้วยโยคะ มีอาตมันบริสุทธิ์ ชนะตนและอินทรีย์ได้ และเห็นอาตมันของสรรพสัตว์เป็นอาตมันของตน แม้จะกระทำการ ก็ไม่ถูกมลทินติดข้อง
6.29.8
नैव किंचित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् ।
पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्रन्गच्छन्स्वपन्श्वसन् ॥ ६.२९.८ ॥
ผู้ประกอบด้วยโยคะและรู้ความจริง ย่อมคิดว่า "เราไม่ได้ทำอะไรเลย" แม้ขณะที่เห็น ได้ยิน สัมผัส ดม กิน เดิน นอน และหายใจ
6.29.9
प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नृन्मिषन्निमिषन्नपि ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् ॥ ६.२९.९ ॥
แม้ขณะพูด ปล่อย จับ เปิดหรือหลับตา ก็ยังคงระลึกว่า "อินทรีย์ย่อมเป็นไปกับอารมณ์ของอินทรีย์"
6.29.10
ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः ।
लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा ॥ ६.२९.१० ॥
ผู้ที่กระทำการโดยมอบการกระทำไว้ในพรหมัน และละความยึดติด ย่อมไม่ถูกบาปติดข้อง ดุจใบบัวที่ไม่เปียกด้วยน้ำ
6.29.11
कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिन्द्रियैरपि ।
योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वात्मशुद्धये ॥ ६.२९.११ ॥
ด้วยกาย ใจ ปัญญา และแม้เพียงอินทรีย์ นักโยคีย่อมกระทำการโดยละความยึดติด เพื่อชำระอาตมันให้บริสุทธิ์
6.29.12
युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् ।
अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबध्यते ॥ ६.२९.१२ ॥
ผู้ประกอบด้วยโยคะ ละผลของการกระทำแล้ว ย่อมบรรลุความสงบอันมั่นคง ส่วนผู้ไม่ประกอบด้วยโยคะ ถูกความปรารถนาผลักดัน ยึดติดกับผลของการกระทำ ย่อมถูกผูกมัด
6.29.13
सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्यास्ते सुखं वशी ।
नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन्न कारयन् ॥ ६.२९.१३ ॥
ผู้ที่ข่มใจได้ สละการกระทำทั้งหมดด้วยใจ ย่อมอยู่อย่างสุข ผู้เป็นเจ้าของร่างในนครที่มีเก้าประตู ไม่กระทำเอง และไม่ให้ผู้อื่นกระทำ
6.29.14
न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः ।
न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते ॥ ६.२९.१४ ॥
พระผู้เป็นใหญ่มิได้สร้างความเป็นผู้กระทำ การกระทำ หรือการเชื่อมโยงกับผลของการกระทำให้แก่โลก แต่สภาวะตามธรรมชาติย่อมดำเนินไป
6.29.15
नादत्ते कस्य चित्पापं न चैव सुकृतं विभुः ।
अज्ञानेनावृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवः ॥ ६.२९.१५ ॥
พระผู้ทรงแผ่ไปทั่วไม่รับบาปของผู้ใดหรือบุญของผู้ใด ความรู้ถูกอวิชชาปิดบัง และด้วยเหตุนั้น สัตว์ทั้งหลายจึงหลงมัวเมา
6.29.16
ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः ।
तेषामादित्यवज्ज्ञानं प्रकाशयति तत्परम् ॥ ६.२९.१६ ॥
แต่สำหรับผู้ที่อวิชชาเกี่ยวกับอาตมันถูกความรู้ทำลายแล้ว ความรู้อันสูงสุดนั้นส่องสว่างดุจดวงอาทิตย์
6.29.17
तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः ।
गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः ॥ ६.२९.१७ ॥
ผู้ที่ปัญญามุ่งสู่สิ่งนั้น ผู้ที่อาตมันคือสิ่งนั้น ผู้ที่ตั้งมั่นในสิ่งนั้น และมุ่งสิ่งนั้นเป็นจุดหมาย มลทินของผู้นั้นถูกความรู้ชำระออกไป ย่อมไปสู่สภาวะที่ไม่กลับมาเกิดอีก
6.29.18
विद्याविनयसंपन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि ।
शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः ॥ ६.२९.१८ ॥
ผู้มีปัญญาย่อมเห็นอย่างเท่าเทียมกัน ในพราหมณ์ผู้ประกอบด้วยความรู้และความถ่อมตน ในวัว ในช้าง ในสุนัข และแม้ในผู้ต้มสุนัข
6.29.19
इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः ।
निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद्ब्रह्मणि ते स्थिताः ॥ ६.२९.१९ ॥
ผู้ใดมีใจตั้งมั่นในความสม่ำเสมอ ผู้นั้นชนะการสร้างสรรค์ได้แม้ในโลกนี้ เพราะพรหมันไร้ตำหนิและเสมอภาค ผู้เหล่านั้นจึงดำรงอยู่ในพรหมัน
6.29.20
न प्रहृष्येत्प्रियं व्याप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् ।
स्थिरबुद्धिरसंमूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः ॥ ६.२९.२० ॥
ผู้ที่ไม่ยินดีเมื่อได้สิ่งที่น่ารัก และไม่หวั่นไหวเมื่อพบสิ่งที่ไม่น่ารัก มีปัญญามั่นคงและไม่หลงใหล เป็นผู้รู้พรหมัน ตั้งมั่นอยู่ในพรหมัน
6.29.21
बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् ।
स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखमक्षय्यमश्रुते ॥ ६.२९.२१ ॥
ผู้ที่จิตไม่ติดข้องอยู่กับสัมผัสภายนอก ย่อมพบความสุขนั้นในอาตมัน ผู้ที่จิตเชื่อมโยงกับโยคะของพรหมัน ย่อมได้รับความสุขอันไม่เสื่อมสูญ
6.29.22
ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते ।
आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः ॥ ६.२९.२२ ॥
โภคที่เกิดจากการสัมผัสนั้น แท้จริงเป็นต้นเหตุของทุกข์ มีจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุด โอ กเนยะ ผู้มีปัญญาย่อมไม่ยินดีในสิ่งเหล่านั้น
6.29.23
शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् ।
कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः ॥ ६.२९.२३ ॥
ผู้ใดสามารถอดทนต่อพลังที่เกิดจากกามและโกรธได้ในโลกนี้ ก่อนที่จะหลุดพ้นจากร่างกาย ผู้นั้นเป็นผู้มีวินัย เป็นผู้มีความสุข
6.29.24
योऽन्तःसुखोऽन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेव यः ।
स योगी ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मभूतोऽधिगच्छति ॥ ६.२९.२४ ॥
โยคีผู้มีความสุขอยู่ภายใน ยินดีอยู่ภายใน และมีแสงสว่างอยู่ภายใน เมื่อกลายเป็นพรหมัน ย่อมบรรลุพรหมนิรวาณ
6.29.25
लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः ।
छिन्नद्वैधा यतात्मानः सर्वभूतहिते रताः ॥ ६.२९.२५ ॥
ฤๅษีผู้มีมลทินสิ้นไป ตัดความเป็นคู่ได้แล้ว มีจิตสำรวมระวัง และยินดีในความเกื้อกูลของสรรพสัตว์ ย่อมบรรลุพรหมนิรวาณ
6.29.26
कामक्रोधवियुक्तानां यतीनां यतचेतसाम् ।
अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम् ॥ ६.२९.२६ ॥
สำหรับนักพรตผู้ปราศจากกามและโกรธ มีจิตสำรวม และรู้จักอาตมันแล้ว พรหมนิรวาณย่อมปรากฏอยู่โดยรอบ
6.29.27
स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः ।
प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ ॥ ६.२९.२७ ॥
ปิดกั้นสัมผัสภายนอก มองจ้องไปที่ระหว่างคิ้ว ทำลมหายใจเข้าและลมหายใจออกให้สม่ำเสมอ ซึ่งเคลื่อนไหวอยู่ภายในรูจมูก
6.29.28
यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः ।
विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः । ॥ ६.२९.२८ ॥
มุนีผู้สำรวมอินทรีย์ จิต และปัญญา มุ่งหมายพ้นทุกข์ ปราศจากความปรารถนา ความกลัว และความโกรธ ผู้นั้นย่อมเป็นผู้หลุดพ้นอยู่เสมอ
6.29.29
भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् ।
सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति ॥ ६.२९.२९ ॥
ผู้ที่รู้จักเรา ผู้เป็นผู้รับการบูชายัญและการบำเพ็ญตบะ เป็นพระผู้เป็นใหญ่ของโลกทั้งปวง และเป็นมิตรของสรรพสัตว์ ย่อมบรรลุความสงบ