మహాభారతం · అధ్యాయం 6.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.29.1
संन्यासं कर्मणां कृष्ण कपुनर्योगं च शंससि ।
यच्छ्रेय एतयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम् ॥ ६.२९.१ ॥
కృష్ణా, నీవు కర్మల సన్న్యాసాన్ని, మళ్ళీ కర్మయోగాన్ని కూడా ప్రశంసిస్తున్నావు. ఈ రెండింటిలో ఏది శ్రేయస్కరమో, అది నాకు నిశ్చయంగా చెప్పు.
6.29.2
संन्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ ।
तयोस्तु कर्मसंन्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते ॥ ६.२९.२ ॥
సన్న్యాసం, కర్మయోగం రెండూ పరమ శ్రేయస్సును ఇచ్చేవే. అయినా ఈ రెండింటిలో, కర్మలను విడిచిపెట్టడం కంటే కర్మయోగమే శ్రేష్ఠమైనది.
6.29.3
ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति ।
निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते ॥ ६.२९.३ ॥
ద్వేషించనివాడు, కోరనివాడు నిత్య సన్న్యాసి అని తెలుసుకోవాలి. ఓ మహాబాహు, ద్వంద్వాలకు అతీతుడైనవాడే సులభంగా బంధం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
6.29.4
साङ्ख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः ।
एकमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम् ॥ ६.२९.४ ॥
సాంఖ్యం, యోగం వేర్వేరని అజ్ఞానులు చెబుతారు; జ్ఞానులు అలా చెప్పరు. ఈ రెండింటిలో ఒకదాన్ని కూడా సరిగ్గా అనుసరించువాడు రెండింటి ఫలాన్నీ పొందుతాడు.
6.29.5
यत्साङ्ख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते ।
एकं साङ्ख्यं च योगं च यः पश्यति स पश्यति ॥ ६.२९.५ ॥
సాంఖ్యులు ఏ స్థితిని పొందుతారో, ఆ స్థితినే యోగులూ చేరుకుంటారు. సాంఖ్యం, యోగం ఒకటే అని చూసేవాడే నిజంగా చూస్తాడు.
6.29.6
संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः ।
योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति ॥ ६.२९.६ ॥
కానీ ఓ మహాబాహు, యోగం లేని సన్న్యాసం దుఃఖాన్నే కలిగిస్తుంది. యోగయుక్తుడైన మునివాడు త్వరలోనే బ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.
6.29.7
योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः ।
सर्वभूतात्मभूतात्मा कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥ ६.२९.७ ॥
యోగయుక్తుడు, విశుద్ధాత్ముడు, ఆత్మను జయించినవాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు, సర్వభూతాల ఆత్మను తన ఆత్మగా చూచువాడు — అతడు కర్మ చేసినా అంటబడడు.
6.29.8
नैव किंचित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् ।
पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्रन्गच्छन्स्वपन्श्वसन् ॥ ६.२९.८ ॥
'నేను ఏమీ చేయను' అని యోగయుక్తుడు, తత్త్వవేత్త భావిస్తాడు — చూస్తూ, వింటూ, స్పృశిస్తూ, వాసన చూస్తూ, తింటూ, నడుస్తూ, నిద్రిస్తూ, ఊపిరి తీసుకుంటూ కూడా.
6.29.9
प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नृन्मिषन्निमिषन्नपि ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् ॥ ६.२९.९ ॥
మాట్లాడుతూ, విడిచిపెడుతూ, గ్రహిస్తూ, కన్నులు తెరుస్తూ, మూస్తూ కూడా — 'ఇంద్రియాలు తమ విషయాలలో ప్రవర్తిస్తున్నాయి' అని ధరిస్తూ.
6.29.10
ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः ।
लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा ॥ ६.२९.१० ॥
బ్రహ్మమునందు కర్మలను అర్పించి, సంగమును విడిచి కర్మ చేయువాడు పాపముచేత అంటబడడు — తామరాకు నీటిచేత అంటబడనట్లు.
6.29.11
कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिन्द्रियैरपि ।
योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वात्मशुद्धये ॥ ६.२९.११ ॥
శరీరముతో, మనసుతో, బుద్ధితో, కేవలం ఇంద్రియములతో కూడా యోగులు సంగమును విడిచి ఆత్మశుద్ధికొరకు కర్మ చేస్తారు.
6.29.12
युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् ।
अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबध्यते ॥ ६.२९.१२ ॥
యోగయుక్తుడు కర్మఫలమును విడిచి నైష్ఠికమైన శాంతిని పొందును; అయుక్తుడు కామప్రేరితుడై ఫలమందు ఆసక్తుడై బంధింపబడును.
6.29.13
सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्यास्ते सुखं वशी ।
नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन्न कारयन् ॥ ६.२९.१३ ॥
నియమితుడు మనసుతో సర్వ కర్మలను త్యజించి సుఖంగా ఉంటాడు; తొమ్మిది ద్వారాల పట్టణమైన దేహంలో దేహధారి చేయకుండా, చేయించకుండా ఉంటాడు.
6.29.14
न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः ।
न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते ॥ ६.२९.१४ ॥
ప్రభువు లోకానికి కర్తృత్వాన్ని గానీ, కర్మలను గానీ సృష్టించడు; కర్మఫల సంబంధాన్ని కూడా సృష్టించడు; స్వభావమే ప్రవర్తిస్తుంది.
6.29.15
नादत्ते कस्य चित्पापं न चैव सुकृतं विभुः ।
अज्ञानेनावृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवः ॥ ६.२९.१५ ॥
విభుడు ఎవరి పాపాన్ని గానీ పుణ్యాన్ని గానీ స్వీకరించడు; జ్ఞానం అజ్ఞానంతో కప్పబడి ఉంది, అందుచేత ప్రాణులు మోహంలో పడతాయి.
6.29.16
ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः ।
तेषामादित्यवज्ज्ञानं प्रकाशयति तत्परम् ॥ ६.२९.१६ ॥
అయితే ఎవరి ఆత్మ గురించిన అజ్ఞానం జ్ఞానంతో నశించిందో, వారికి ఆ పరమ జ్ఞానం సూర్యునివలె ప్రకాశిస్తుంది.
6.29.17
तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः ।
गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः ॥ ६.२९.१७ ॥
ఎవరి బుద్ధి దానిపైనే నిలిచి ఉందో, ఎవరి ఆత్మ అదే అయిందో, అందులోనే స్థితులై, దానినే పరమ గమ్యంగా చేసుకున్నవారై, జ్ఞానంతో మలినం తొలగినవారు పునరావృత్తి లేని గతిని పొందుతారు.
6.29.18
विद्याविनयसंपन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि ।
शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः ॥ ६.२९.१८ ॥
విద్య, వినయములతో కూడిన బ్రాహ్మణునిలో, ఆవులో, ఏనుగులో, కుక్కలో, శ్వపచునిలో కూడా పండితులు సమదృష్టి కలిగి ఉంటారు.
6.29.19
इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः ।
निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद्ब्रह्मणि ते स्थिताः ॥ ६.२९.१९ ॥
సమత్వంలో మనసు స్థిరపడినవారు ఇక్కడే సృష్టిని జయించారు. బ్రహ్మము దోషరహితము, సమమైనది; కనుక వారు బ్రహ్మములో స్థితులై ఉన్నారు.
6.29.20
न प्रहृष्येत्प्रियं व्याप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् ।
स्थिरबुद्धिरसंमूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः ॥ ६.२९.२० ॥
ప్రియమైనదాన్ని పొంది సంతోషించకుండా, అప్రియమైనదాన్ని పొంది కలత చెందకుండా ఉండేవాడు; స్థిరబుద్ధి, మోహరహితుడు, బ్రహ్మజ్ఞాని, బ్రహ్మములో స్థితుడు అతడే.
6.29.21
बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् ।
स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखमक्षय्यमश्रुते ॥ ६.२९.२१ ॥
బాహ్య స్పర్శలపై ఆసక్తి లేని ఆత్మ కలవాడు తనలో ఏ సుఖాన్ని పొందుతాడో, బ్రహ్మయోగంతో కూడిన ఆత్మ కలవాడు అక్షయ సుఖాన్ని అనుభవిస్తాడు.
6.29.22
ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते ।
आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः ॥ ६.२९.२२ ॥
సంస్పర్శం వల్ల కలిగే భోగాలు నిజంగా దుఃఖానికి మూలాలే. కౌంతేయా, వాటికి ఆది అంతం ఉన్నాయి; జ్ఞాని వాటిలో రమించడు.
6.29.23
शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् ।
कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः ॥ ६.२९.२३ ॥
శరీరాన్ని విడిచిపెట్టక ముందే, ఇక్కడే కామక్రోధాల నుండి పుట్టే వేగాన్ని సహించగలవాడు—అతడే యుక్తుడు, అతడే సుఖి.
6.29.24
योऽन्तःसुखोऽन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेव यः ।
स योगी ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मभूतोऽधिगच्छति ॥ ६.२९.२४ ॥
లోపలే సుఖం కలవాడు, లోపలే రమించేవాడు, లోపలే జ్యోతిని పొందేవాడు—ఆ యోగి బ్రహ్మభూతుడై బ్రహ్మనిర్వాణాన్ని పొందుతాడు.
6.29.25
लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः ।
छिन्नद्वैधा यतात्मानः सर्वभूतहिते रताः ॥ ६.२९.२५ ॥
పాపాలు క్షీణించి, ద్వంద్వాలు ఛేదించి, ఆత్మనిగ్రహం కలిగి, సర్వ ప్రాణుల హితంలో రమించే ఋషులు బ్రహ్మనిర్వాణాన్ని పొందుతారు.
6.29.26
कामक्रोधवियुक्तानां यतीनां यतचेतसाम् ।
अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम् ॥ ६.२९.२६ ॥
కామక్రోధాలు విడిచిన, మనసును నిగ్రహించిన యతులకు, ఆత్మను తెలిసిన వారికి బ్రహ్మనిర్వాణం అన్ని వైపులా ఉంది.
6.29.27
स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः ।
प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ ॥ ६.२९.२७ ॥
బాహ్య స్పర్శలను బయట ఉంచి, చూపును కనుబొమల మధ్య నిలిపి, నాసికలోపల సంచరించే ప్రాణ-అపానులను సమంగా చేసి.
6.29.28
यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः ।
विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः । ॥ ६.२९.२८ ॥
ఇంద్రియాలు, మనసు, బుద్ధి నిగ్రహించి, మోక్షపరాయణుడైన ముని, కోరిక-భయం-కోపం లేనివాడు — అతడు సదా ముక్తుడే.
6.29.29
भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् ।
सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति ॥ ६.२९.२९ ॥
యజ్ఞతపస్సులను స్వీకరించేవాడు, సర్వలోకాలకు మహేశ్వరుడు, సర్వ ప్రాణులకు మిత్రుడు అయిన నన్ను తెలిసికొని అతడు శాంతిని పొందుతాడు.