മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.29.1
संन्यासं कर्मणां कृष्ण कपुनर्योगं च शंससि ।
यच्छ्रेय एतयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम् ॥ ६.२९.१ ॥
കൃഷ്ണാ, നീ കർമ്മസന്ന്യാസത്തെയും വീണ്ടും കർമ്മയോഗത്തെയും പ്രശംസിക്കുന്നു. ഇവ രണ്ടിൽ ഏതാണ് ശ്രേയസ്കരം, അത് എനിക്ക് ഉറപ്പോടെ പറഞ്ഞുതരിക.
6.29.2
संन्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ ।
तयोस्तु कर्मसंन्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते ॥ ६.२९.२ ॥
സന്ന്യാസവും കർമ്മയോഗവും രണ്ടും പരമമായ ശ്രേയസ്സ് നൽകുന്നവയാണ്. എന്നാലും ഇവ രണ്ടിൽ, കർമ്മസന്ന്യാസത്തേക്കാൾ കർമ്മയോഗമാണ് ശ്രേഷ്ഠം.
6.29.3
ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति ।
निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते ॥ ६.२९.३ ॥
ദ്വേഷിക്കാത്തവനും ആഗ്രഹിക്കാത്തവനുമാണ് നിത്യസന്ന്യാസിയെന്ന് അറിയേണ്ടത്. മഹാബാഹോ, ദ്വന്ദ്വങ്ങളില്ലാത്തവൻ അനായാസമായി ബന്ധനത്തിൽനിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
6.29.4
साङ्ख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः ।
एकमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम् ॥ ६.२९.४ ॥
സാംഖ്യവും യോഗവും വേറെയെന്ന് അജ്ഞർ പറയുന്നു; പണ്ഡിതന്മാർ അങ്ങനെ പറയുന്നില്ല. ഇവയിലൊന്ന് ശരിയായി സ്വീകരിച്ചവനും ഇരുപക്ഷത്തിന്റെയും ഫലം ലഭിക്കുന്നു.
6.29.5
यत्साङ्ख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते ।
एकं साङ्ख्यं च योगं च यः पश्यति स पश्यति ॥ ६.२९.५ ॥
സാംഖ്യന്മാർ എത്തുന്ന സ്ഥാനം തന്നെയാണ് യോഗികളും എത്തുന്നത്. സാംഖ്യവും യോഗവും ഒന്നാണെന്ന് കാണുന്നവനേ യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നുള്ളൂ.
6.29.6
संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः ।
योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति ॥ ६.२९.६ ॥
എന്നാൽ മഹാബാഹോ, യോഗമില്ലാത്ത സന്ന്യാസം ദുഃഖത്തിലേക്കേ നയിക്കൂ. യോഗയുക്തനായ മുനി അധികം വൈകാതെ ബ്രഹ്മത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.
6.29.7
योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः ।
सर्वभूतात्मभूतात्मा कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥ ६.२९.७ ॥
യോഗയുക്തനും ശുദ്ധാത്മാവും ആത്മാവിനെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും ജയിച്ചവനും സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മാവിനെ സ്വന്തം ആത്മാവായി കാണുന്നവനുമായവൻ കർമം ചെയ്താലും ലിപ്തനാകുന്നില്ല.
6.29.8
नैव किंचित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् ।
पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्रन्गच्छन्स्वपन्श्वसन् ॥ ६.२९.८ ॥
'ഞാൻ ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല' എന്ന് യോഗയുക്തനായ തത്ത്വജ്ഞൻ കരുതുന്നു — കാണുമ്പോഴും കേൾക്കുമ്പോഴും തൊടുമ്പോഴും മണക്കുമ്പോഴും തിന്നുമ്പോഴും നടക്കുമ്പോഴും ഉറങ്ങുമ്പോഴും ശ്വസിക്കുമ്പോഴും.
6.29.9
प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नृन्मिषन्निमिषन्नपि ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् ॥ ६.२९.९ ॥
സംസാരിക്കുമ്പോഴും വിടുമ്പോഴും ഗ്രഹിക്കുമ്പോഴും കണ്ണ് തുറക്കുമ്പോഴും അടക്കുമ്പോഴും — 'ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അവയുടെ വിഷയങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു' എന്ന് ധരിച്ചുകൊണ്ട്.
6.29.10
ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः ।
लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा ॥ ६.२९.१० ॥
ബ്രഹ്മത്തിൽ കർമങ്ങളെ സമർപ്പിച്ച്, സംഗം ഉപേക്ഷിച്ച് കർമം ചെയ്യുന്നവൻ പാപത്താൽ ലിപ്തനാകുന്നില്ല — താമരയില വെള്ളത്താൽ നനയാത്തതുപോലെ.
6.29.11
कायेन मनसा बुद्ध्या केवलैरिन्द्रियैरपि ।
योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वात्मशुद्धये ॥ ६.२९.११ ॥
ശരീരത്താലും മനസ്സിനാലും ബുദ്ധിയാലും കേവലം ഇന്ദ്രിയങ്ങളാലും യോഗികൾ സംഗം ഉപേക്ഷിച്ച് ആത്മശുദ്ധിക്കായി കർമം ചെയ്യുന്നു.
6.29.12
युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् ।
अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबध्यते ॥ ६.२९.१२ ॥
യോഗയുക്തൻ കർമഫലം ഉപേക്ഷിച്ച് നൈഷ്ഠികമായ ശാന്തി നേടുന്നു; അയുക്തൻ കാമപ്രേരിതനായി ഫലത്തിൽ ആസക്തനായി ബന്ധിതനാകുന്നു.
6.29.13
सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्यास्ते सुखं वशी ।
नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन्न कारयन् ॥ ६.२९.१३ ॥
ജിതേന്ദ്രിയൻ മനസ്സുകൊണ്ട് എല്ലാ കർമ്മങ്ങളെയും ഉപേക്ഷിച്ച് സുഖമായി വസിക്കുന്നു; ഒൻപത് കവാടങ്ങളുള്ള പുരമായ ശരീരത്തിൽ ദേഹി ചെയ്യാതെയും ചെയ്യിക്കാതെയും ഇരിക്കുന്നു.
6.29.14
न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः ।
न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते ॥ ६.२९.१४ ॥
പ്രഭു ലോകത്തിന് കർതൃത്വമോ കർമ്മങ്ങളോ സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല; കർമ്മഫലബന്ധവും സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല; സ്വഭാവമാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
6.29.15
नादत्ते कस्य चित्पापं न चैव सुकृतं विभुः ।
अज्ञानेनावृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवः ॥ ६.२९.१५ ॥
വിഭു ആരുടെയും പാപമോ പുണ്യമോ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല; ജ്ഞാനം അജ്ഞാനത്താൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, അതിനാൽ ജീവികൾ മോഹിക്കുന്നു.
6.29.16
ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः ।
तेषामादित्यवज्ज्ञानं प्रकाशयति तत्परम् ॥ ६.२९.१६ ॥
എന്നാൽ ആരുടെ ആത്മാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള അജ്ഞാനം ജ്ഞാനത്താൽ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടുവോ, അവർക്ക് ആ പരമജ്ഞാനം സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
6.29.17
तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः ।
गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः ॥ ६.२९.१७ ॥
ആരുടെ ബുദ്ധി അതിൽത്തന്നെ ഉറച്ചിരിക്കുന്നുവോ, ആരുടെ ആത്മാവ് അതുതന്നെയാണോ, അതിൽ നിഷ്ഠരും അതിനെ പരമലക്ഷ്യമാക്കിയവരുമായവർ ജ്ഞാനത്താൽ കല്മഷം കഴുകിയവരായി പുനരാവൃത്തിയില്ലാത്ത ഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
6.29.18
विद्याविनयसंपन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि ।
शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः ॥ ६.२९.१८ ॥
വിദ്യയും വിനയവുമുള്ള ബ്രാഹ്മണനിലും, പശുവിലും, ആനയിലും, നായിലും, ശ്വപചനിലും പണ്ഡിതന്മാർ സമദർശികളാണ്.
6.29.19
इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः ।
निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद्ब्रह्मणि ते स्थिताः ॥ ६.२९.१९ ॥
സമത്വത്തിൽ മനസ്സ് ഉറച്ചവർ ഇവിടെത്തന്നെ സൃഷ്ടിയെ ജയിച്ചിരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മം കുറ്റമറ്റതും സമവുമാണ്; അതിനാൽ അവർ ബ്രഹ്മത്തിൽ സ്ഥിതരാണ്.
6.29.20
न प्रहृष्येत्प्रियं व्याप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् ।
स्थिरबुद्धिरसंमूढो ब्रह्मविद्ब्रह्मणि स्थितः ॥ ६.२९.२० ॥
പ്രിയമായത് കിട്ടിയാൽ ആഹ്ലാദിക്കാതെയും അപ്രിയമായത് കിട്ടിയാൽ വ്യാകുലനാകാതെയും ഇരിക്കുന്നവൻ; സ്ഥിരബുദ്ധിയും മോഹമില്ലാത്തവനും ബ്രഹ്മജ്ഞനും ബ്രഹ്മത്തിൽ സ്ഥിതനുമാണവൻ.
6.29.21
बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् ।
स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखमक्षय्यमश्रुते ॥ ६.२९.२१ ॥
ബാഹ്യസ്പർശങ്ങളിൽ ആസക്തിയില്ലാത്ത മനസ്സുള്ളവൻ ആത്മാവിൽ ഏത് സുഖം കണ്ടെത്തുന്നുവോ, ബ്രഹ്മയോഗത്തിൽ യുക്തമായ മനസ്സുള്ള അവൻ അക്ഷയമായ സുഖം അനുഭവിക്കുന്നു.
6.29.22
ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते ।
आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः ॥ ६.२९.२२ ॥
സ്പർശത്തിൽനിന്ന് ജനിക്കുന്ന ഭോഗങ്ങൾ ദുഃഖത്തിന്റെ ഉറവിടങ്ങൾ തന്നെയാണ്. കൗന്തേയാ, അവയ്ക്ക് ആദിയും അന്തവുമുണ്ട്; ബുദ്ധിമാൻ അവയിൽ രമിക്കുന്നില്ല.
6.29.23
शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् ।
कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः ॥ ६.२९.२३ ॥
ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിന് മുമ്പേ ഇവിടെത്തന്നെ കാമക്രോധങ്ങളിൽനിന്നുണ്ടാകുന്ന വേഗത്തെ സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ—അവനാണ് യുക്തൻ, അവനാണ് സുഖി.
6.29.24
योऽन्तःसुखोऽन्तरारामस्तथान्तर्ज्योतिरेव यः ।
स योगी ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मभूतोऽधिगच्छति ॥ ६.२९.२४ ॥
ഉള്ളിൽത്തന്നെ സുഖമുള്ളവനും ഉള്ളിൽത്തന്നെ രമിക്കുന്നവനും ഉള്ളിൽത്തന്നെ ജ്യോതിസ്സ് കാണുന്നവനുമായ യോഗി ബ്രഹ്മഭൂതനായി ബ്രഹ്മനിർവാണം പ്രാപിക്കുന്നു.
6.29.25
लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः ।
छिन्नद्वैधा यतात्मानः सर्वभूतहिते रताः ॥ ६.२९.२५ ॥
പാപം ക്ഷയിച്ച, ദ്വന്ദ്വങ്ങൾ ഛേദിച്ച, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ള, സർവഭൂതഹിതത്തിൽ രമിക്കുന്ന ഋഷിമാർ ബ്രഹ്മനിർവാണം നേടുന്നു.
6.29.26
कामक्रोधवियुक्तानां यतीनां यतचेतसाम् ।
अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम् ॥ ६.२९.२६ ॥
കാമക്രോധങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തരായ, മനസ്സടക്കിയ യതികൾക്കും ആത്മാവിനെ അറിഞ്ഞവർക്കും ബ്രഹ്മനിർവാണം എല്ലായിടത്തും ഉണ്ട്.
6.29.27
स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः ।
प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ ॥ ६.२९.२७ ॥
പുറമേയുള്ള സ്പർശങ്ങളെ പുറത്തു നിർത്തി, ദൃഷ്ടി പുരികങ്ങൾക്കിടയിൽ ഉറപ്പിച്ച്, നാസികയ്ക്കുള്ളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന പ്രാണാപാനങ്ങളെ സമമാക്കി.
6.29.28
यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः ।
विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः । ॥ ६.२९.२८ ॥
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും മനസ്സിനെയും ബുദ്ധിയെയും നിയന്ത്രിച്ച, മോക്ഷപരായണനായ മുനി, ആഗ്രഹം-ഭയം-ക്രോധം ഇല്ലാത്തവൻ — അവൻ എപ്പോഴും മുക്തനാണ്.
6.29.29
भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् ।
सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति ॥ ६.२९.२९ ॥
യജ്ഞങ്ങളുടെയും തപസ്സുകളുടെയും ഭോക്താവും, സർവലോകങ്ങളുടെയും മഹേശ്വരനും, സർവഭൂതങ്ങളുടെയും സുഹൃത്തുമായ എന്നെ അറിഞ്ഞ് അവൻ ശാന്തി നേടുന്നു.