ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.30.1
अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः ।
स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः ॥ ६.३०.१ ॥
ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸದೆ ಕರ್ತವ್ಯವಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವವನೇ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಮತ್ತು ಯೋಗಿ; ಅವನು ಅಗ್ನಿಹೀನನೂ ಅಲ್ಲ, ಕ್ರಿಯಾಹೀನನೂ ಅಲ್ಲ.
6.30.2
यं संन्यासमिति प्राहुर्योगं तं विद्धि पाण्डव ।
न ह्यसंन्यस्तसिंकल्पो योगी भवति कश्चन ॥ ६.३०.२ ॥
ಯಾವುದನ್ನು ಸಂನ್ಯಾಸವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೋ ಅದನ್ನೇ ಯೋಗವೆಂದು ತಿಳಿ, ಪಾಂಡವ; ಸಂಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸದವನು ಯಾರೂ ಯೋಗಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
6.30.3
आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते ।
योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते ॥ ६.३०.३ ॥
ಯೋಗವನ್ನೇರಲು ಬಯಸುವ ಮುನಿಗೆ ಕರ್ಮವೇ ಸಾಧನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಯೋಗಾರೂಢನಿಗೆ ಶಮವೇ ಸಾಧನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
6.30.4
यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषञ्जते ।
सर्वसंकल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते ॥ ६.३०.४ ॥
ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಆಗ ಸರ್ವಸಂಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು ಯೋಗಾರೂಢನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
6.30.5
उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत् ।
आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥ ६.३०.५ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನಿಂದಲೇ ತನ್ನನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಬೇಕು, ತನ್ನನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತಳ್ಳಬಾರದು; ಆತ್ಮವೇ ತನಗೆ ಬಂಧು, ಆತ್ಮವೇ ತನಗೆ ಶತ್ರು.
6.30.6
बन्धुरात्माऽऽत्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः ।
अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत् ॥ ६.३०.६ ॥
ತನ್ನ ಆತ್ಮದಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಗೆದ್ದವನಿಗೆ ಆತ್ಮವೇ ಬಂಧು; ಆದರೆ ತನ್ನನ್ನು ಗೆಲ್ಲದವನಿಗೆ ಆತ್ಮವೇ ಶತ್ರುವಿನಂತೆ ಶತ್ರುತ್ವ ತೋರುತ್ತದೆ.
6.30.7
जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः ।
शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः ॥ ६.३०.७ ॥
ತನ್ನನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಪ್ರಶಾಂತನಾದವನ ಮನಸ್ಸು ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ; ಶೀತೋಷ್ಣ, ಸುಖದುಃಖ, ಮಾನಾಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
6.30.8
ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः ।
युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्ठाश्मकाञ्चनः ॥ ६.३०.८ ॥
ಜ್ಞಾನ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ, ಕೂಟಸ್ಥ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಯೋಗಿಯು 'ಯುಕ್ತ' ಎನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮಣ್ಣಿನ ಗಟ್ಟಿ, ಕಲ್ಲು, ಚಿನ್ನ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನ.
6.30.9
सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु ।
साधुष्वपि च पापेषु समबुद्धिर्विशिष्यते ॥ ६.३०.९ ॥
ಸ್ನೇಹಿತರು, ಮಿತ್ರರು, ಶತ್ರುಗಳು, ಉದಾಸೀನರು, ಮಧ್ಯಸ್ಥರು, ದ್ವೇಷಿಸುವವರು, ಬಂಧುಗಳು, ಸಜ್ಜನರು, ಪಾಪಿಗಳು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಸಮಬುದ್ಧಿ ಉಳ್ಳವನು ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
6.30.10
योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः ।
एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥ ६.३०.१० ॥
ಯೋಗಿಯು ಸದಾ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆತ್ಮವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಆಸೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಪರಿಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ, ತನ್ನನ್ನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿರತಗೊಳಿಸಬೇಕು.
6.30.11
शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः ।
नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् ॥ ६.३०.११ ॥
ಶುಚಿಯಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತನಗಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಆಸನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅದು ತುಂಬಾ ಎತ್ತರವೂ ಅಲ್ಲ ತುಂಬಾ ತಗ್ಗಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಅದರ ಮೇಲೆ ವಸ್ತ್ರ, ಜಿಂಕೆಚರ್ಮ ಮತ್ತು ದರ್ಭೆ ಹಾಸಿರಬೇಕು.
6.30.12
तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः ।
उपविश्यासने युञ्ज्याद्योगमात्मविशुद्धये ॥ ६.३०.१२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಚಿತ್ತ, ಇಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಆಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಬೇಕು.
6.30.13
समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
संप्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकथन् ॥ ६.३०.१३ ॥
ದೇಹ, ತಲೆ, ಕತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಚಲವಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ತನ್ನ ಮೂಗಿನ ತುದಿಯ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನಿಟ್ಟು, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೋಡದೆ.
6.30.14
प्रशान्तात्मा विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः ।
प्रनः संयम्य मच्चित्तो युक्त आसीत मत्परः ॥ ६.३०.१४ ॥
ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನವನಾಗಿ, ಭಯರಹಿತನಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತವಿಟ್ಟು, ಯೋಗಯುಕ್ತನಾಗಿ, ನನ್ನನ್ನೇ ಪರಮವಾಗಿ ಕೊಂಡು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
6.30.15
युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी नियतमानसः ।
शान्तिं निर्वाणपरमां मत्संस्थामधिगच्छति ॥ ६.३०.१५ ॥
ಹೀಗೆ ಸದಾ ತನ್ನನ್ನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವ, ನಿಯಮಿತ ಮನಸ್ಸಿನ ಯೋಗಿ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡು, ನಿರ್ವಾಣವೇ ಪರಮವಾದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.30.16
नात्यश्रतस्तु योगोऽस्ति न चैकान्तमनश्नतः ।
न चातिस्वप्रशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन ॥ ६.३०.१६ ॥
ಅರ್ಜುನ, ಅತಿಯಾಗಿ ಉಣ್ಣುವವನಿಗೆ ಯೋಗವಿಲ್ಲ; ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಣ್ಣದವನಿಗೂ ಇಲ್ಲ; ಅತಿಯಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುವವನಿಗೆ, ಎಚ್ಚರವಾಗಿಯೇ ಇರುವವನಿಗೂ ಯೋಗವಿಲ್ಲ.
6.30.17
युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु ।
युक्तस्वप्नाववोधस्य योगो भवति दुःखहा ॥ ६.३०.१७ ॥
ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವಿಹಾರ ನಿಯಮಿತವಾಗಿರುವವನಿಗೆ, ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನ ನಿಯಮಿತವಾಗಿರುವವನಿಗೆ, ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರ ನಿಯಮಿತವಾಗಿರುವವನಿಗೆ ಯೋಗವು ದುಃಖವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದಾಗುತ್ತದೆ.
6.30.18
यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते ।
निस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा ॥ ६.३०.१८ ॥
ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಯಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಿತ್ತವು ಆತ್ಮನಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಗೊಂಡಾಗ, ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ನಿಸ್ಪೃಹನಾದವನು ಆಗ 'ಯುಕ್ತ' ಎನಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.30.19
यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृता ।
योगिनो यतचित्तस्य युञ्जतो योगमात्मनः ॥ ६.३०.१९ ॥
ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಟ್ಟ ದೀಪ ಅಲುಗಾಡದಂತೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಆತ್ಮಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವ ಯೋಗಿಗೆ ಇದು ಉಪಮೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
6.30.20
यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया ।
यत्र चैवात्मनात्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति ॥ ६.३०.२० ॥
ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ನಿರೋಧಿತವಾದ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗುವಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮದಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಂಡು ಮನುಷ್ಯ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
6.30.21
मुखमात्यन्तिकं यत्तद्वुद्धिग्राह्यमतीन्द्रियम् ।
वेत्ति यत्र न चैवायं स्थितश्चलति तत्त्वतः ॥ ६.३०.२१ ॥
ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುವ, ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತವಾದ ಆ ಪರಮ ಸುಖವನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವನು ನಿಜವಾಗಿ ಚಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
6.30.22
यं लब्ध्वा चापरं लाभं मन्यते नाधिकं ततः ।
यस्मिन्स्थितो न दुःखेन गुरुणापि विचाल्यते ॥ ६.३०.२२ ॥
ಅದನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಬೇರಾವ ಲಾಭವನ್ನೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವನು ಭಾರೀ ದುಃಖದಿಂದಲೂ ಅಲುಗಾಡುವುದಿಲ್ಲವೋ.
6.30.23
तं विद्याद्दुःखसंयोगवयोगं योगसंज्ञितम् ।
स निश्चयेन योक्तव्यो योगोऽनिर्विण्णचेतसा ॥ ६.३०.२३ ॥
ದುಃಖದ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆಯೇ ಯೋಗವೆಂದು ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಆ ಯೋಗವನ್ನು ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ, ನಿರಾಶೆಯಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಭ್ಯಸಿಸಬೇಕು.
6.30.24
संकल्पप्रभवान्कामांस्त्यक्त्वा सर्वानशेषतः ।
मनसैवेन्द्रियग्रामं विनिवम्य समन्ततः ॥ ६.३०.२४ ॥
ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ನಿಗ್ರಹಿಸಿ.
6.30.25
शनैः शनैरुपरमेद्भुद्ध्या धृतिगृहीतया ।
आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किंचिदपि चिन्तयेत् ॥ ६.३०.२५ ॥
ಕ್ರಮೇಣ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ, ಧೃತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆಯಬೇಕು; ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ ಏನನ್ನೂ ಚಿಂತಿಸಬಾರದು.
6.30.26
यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम् ।
ततस्ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत् ॥ ६.३०.२६ ॥
ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಈ ಚಂಚಲವೂ ಅಸ್ಥಿರವೂ ಆದ ಮನಸ್ಸು ಓಡುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಅದನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿ ಆತ್ಮನ ವಶಕ್ಕೆ ತರಬೇಕು.
6.30.27
प्रशान्तमनसं ह्येनं योगिनं मुखमुत्तमम् ।
उपैति श्चान्तरजसं ब्रह्मभूतमकल्मषम् ॥ ६.३०.२७ ॥
ಮನಸ್ಸು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತವಾಗಿ, ರಜಸ್ಸು ಶಮಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ನಿರ್ಮಲನಾದ ಈ ಯೋಗಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಸುಖವು ಸೇರುತ್ತದೆ.
6.30.28
युञ्चयेवं सदात्मानं योगी विमतकल्मषःक ।
मुखेन ब्रह्मसंस्कपर्शमत्यन्तं सुखमश्रुते ॥ ६.३०.२८ ॥
ಹೀಗೆ ಸದಾ ಆತ್ಮನನ್ನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವ, ಪಾಪರಹಿತ ಯೋಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಪರ್ಶದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.30.29
सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि ।
ईक्षते कयोगयुक्तात्मा सर्वत्र समदर्शनः ॥ ६.३०.२९ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆತ್ಮನನ್ನು, ಆತ್ಮನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತಾತ್ಮನಾದವನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು.
6.30.30
यो मां पश्यति सर्वत्र सर्वं च मयि पश्यति ।
तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति ॥ ६.३०.३० ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡುವವನು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೋಡುವವನು, ಅವನಿಗೆ ನಾನು ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ನನಗೆ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
6.30.31
सर्वभूतस्थितं यो मां भजत्येकत्वमास्थितः ।
सर्वथा वर्तमानोऽपि स योगी मयि वर्तते ॥ ६.३०.३१ ॥
ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಏಕತ್ವದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡು ಭಜಿಸುವವನು, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸಿದರೂ, ಆ ಯೋಗಿ ನನ್ನಲ್ಲೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.30.32
आत्मौपम्येन सर्वत्र समं पश्यति योऽर्जुन ।
सुखंक वा यदि वा दुःखं स योगी मरमो मतः ॥ ६.३०.३२ ॥
ಅರ್ಜುನ! ತನ್ನಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುವವನು, ಸುಖವಾಗಲಿ ದುಃಖವಾಗಲಿ, ಆ ಯೋಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
6.30.33
योऽयं योगस्त्वया प्रोक्तः साम्येन मधुसूदन ।
एतस्याहं न पश्यामि चञ्चलत्वात्स्थितिं स्थिरां ॥ ६.३०.३३ ॥
ಮಧುಸೂದನ! ನೀನು ಸಮತ್ವದಿಂದ ಹೇಳಿದ ಈ ಯೋಗದ ಸ್ಥಿರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಚಂಚಲತೆಯಿಂದಾಗಿ ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
6.30.34
चञ्चलं हि मनः कृष्ण प्रमाथि बलवद्दृढम् ।
तस्याहं निग्रहं मन्ये वायोरिव सुदुष्करम् ॥ ६.३०.३४ ॥
ಕೃಷ್ಣ! ಮನಸ್ಸು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಚಂಚಲ, ಕಲಕುವಂತಹದ್ದು, ಬಲವಾದದ್ದು, ದೃಢವಾದದ್ದು; ಅದನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದು ಗಾಳಿಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.30.35
असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम् ।
अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते ॥ ६.३०.३५ ॥
ಮಹಾಬಾಹೋ! ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಕಷ್ಟಕರ ಮತ್ತು ಚಂಚಲ; ಆದರೆ ಕೌಂತೇಯ! ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಅದು ವಶವಾಗುತ್ತದೆ.
6.30.36
असंयतात्मना योगो दुष्प्राप इति मे मतिः ।
वश्यात्मना तु यतता शक्योऽऽवाप्तुमुपायतः ॥ ६.३०.३६ ॥
ಆತ್ಮವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸದವನಿಗೆ ಯೋಗ ಪಡೆಯಲು ಕಷ್ಟ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ; ಆದರೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವನು ಉಪಾಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
6.30.37
अयतिः श्रद्धयोपेतो योगाच्चलितमानसः ।
अप्राप्य योगसंसिद्धिं कां गतिं कृष्ण गच्छति ॥ ६.३०.३७ ॥
ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದವನು, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಆದರೆ ಯೋಗದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಚಲಿಸಿದವನು, ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯದೆ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಯಾವ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ?
6.30.38
कच्चिन्नोभयविभ्रष्टश्छिन्नाभ्रमिव नश्यति ।
अप्रतिकष्ठो महाबाहो विमूढो ब्रह्मणः पथि ॥ ६.३०.३८ ॥
ಎರಡೂ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಬಿದ್ದು, ಹರಿದ ಮೋಡದಂತೆ ಅವನು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ಬ್ರಹ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೋಹಿತನಾಗಿ?
6.30.39
एतन्मे संशयं कृष्ण छेत्तुमर्हस्यशेषतः ।
त्वदन्यः संशयस्यास्य छेत्ता न ह्युपपद्यते ॥ ६.३०.३९ ॥
ಓ ಕೃಷ್ಣಾ, ನನ್ನ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುವುದು ನಿನಗೇ ಯೋಗ್ಯ; ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ಹರಿದುಹಾಕುವವರು ಬೇರೊಬ್ಬರಿಲ್ಲ.
6.30.40
पार्थ नैवेह नामुत्र विनाशस्तस्य विद्यते ।
न हि कल्याणकृत्कश्चिद्दुर्गतिं तात गच्छति ॥ ६.३०.४० ॥
ಪಾರ್ಥಾ, ಇಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ನಾಶವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಮಗನೇ, ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಯಾರೂ ದುರ್ಗತಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
6.30.41
प्राप्य पुण्यकृतां लोकानुषित्वा शाश्वतीः समाः ।
शुचीनां श्रीमतां गेहे योगभ्रष्टोऽभिजायते ॥ ६.३०.४१ ॥
ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಿಗಳ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶಾಶ್ವತ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿ, ಯೋಗದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾದವನು ಶುದ್ಧರೂ ಶ್ರೀಮಂತರೂ ಆದವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.30.42
अथवा योगिनामेव कुले भवति धीमताम् ।
एतद्धि दुर्लभतरं लोके जन्म यदीदृश्यम् ॥ ६.३०.४२ ॥
ಅಥವಾ ಅವನು ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಯೋಗಿಗಳ ಕುಲದಲ್ಲಿಯೇ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಜನ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭ.
6.30.43
तत्र तं बुद्धिसंयोगं लभते पौर्वदेहिकम् ।
यतते च ततो भूयः संसिद्धौ कुरुनन्दन ॥ ६.३०.४३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಿಂದಿನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಬುದ್ಧಿ-ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಓ ಕುರುನಂದನ, ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.30.44
पूर्वाभ्यासेन तेनैव ह्रियते ह्यवशेऽपि सः ।
जिज्ञासुरपि योगस्य शब्दब्रह्मातिवर्तते ॥ ६.३०.४४ ॥
ಹಿಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಅವನು ಅನಿಚ್ಛೆಯಿಂದಲೂ ಅದರತ್ತ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಯಸುವವನೂ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮ (ವೇದ)ವನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾನೆ.
6.30.45
प्रयत्नाद्यतमानस्तु योगी संशुद्धकिल्विषः ।
अनेकन्मसंसिद्धस्ततो याति परां गतिम् ॥ ६.३०.४५ ॥
ಆದರೆ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಶ್ರಮಿಸುವ, ಪಾಪಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧವಾದ ಯೋಗಿ ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಆಮೇಲೆ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
6.30.46
तपस्विभ्योऽधिको योगी ज्ञानिभ्योपि मतोऽधिकः ।
कर्मिभ्यश्चाधिको योगी तस्माद्योगी भावार्जुन ॥ ६.३०.४६ ॥
ಯೋಗಿ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಭಾವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಕರ್ಮಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಯೋಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅರ್ಜುನ, ಯೋಗಿಯಾಗು.
6.30.47
योगिनामपि सर्वेषां मद्गतेनान्तरात्मना ।
श्रद्धावान्भजते यो मां स मे युक्ततमो मतः ॥ ६.३०.४७ ॥
ಎಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುವವನು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಯುಕ್ತನು.