マハーバーラタ · 章 6.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.38.1
परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।
यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः ॥ ६.३८.१ ॥
私は再び、諸々の知識の中で最も優れた至上の知識を説こう。これを知って、すべての聖者はここから至高の完成に達した。
6.38.2
इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।
सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च ॥ ६.३८.२ ॥
この知識に依拠して、彼らは私と同じ本性に至った。創造の時にも生まれず、帰滅の時にも悩まされない。
6.38.3
मम योनिर्महद्ब्रह्म तस्मिन्गर्भं दधाम्यहम् ।
संभवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत ॥ ६.३८.३ ॥
偉大なるブラフマンは私の胎である。そこに私は胎種を置く。バーラタよ、そこから一切の存在が生じる。
6.38.4
सर्वयोनिषु कौन्तेय मूर्तयः संभवन्तिः याः ।
तासां ब्रह्म महद्योनिरहं बीजप्रदः पिता ॥ ६.३८.४ ॥
クンティーの子よ、あらゆる胎から生じる諸々の形あるものの、その偉大な胎は梵であり、種子を与える父は私である。
6.38.5
सत्वं रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसंभवाः ।
निबध्नन्ति महाबाहो देहे देहिनमव्ययम् ॥ ६.३८.५ ॥
サットヴァ、ラジャス、タマスという、プラクリティから生じた諸性質は、大腕の者よ、身体の中で不滅の有身者を縛る。
6.38.6
तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम् ।
सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ ॥ ६.३८.६ ॥
これらの中で、サットヴァは清浄であるゆえに光を与え、病のないものである。罪なき者よ、それは幸福への執着と知識への執着によって縛る。
6.38.7
रजो रागात्मकं विद्धि तृष्णासङ्गसमुद्भवम् ।
तन्निबध्नाति कौन्तेय कर्मसङ्गेन देहिनम् ॥ ६.३८.७ ॥
激情（ラジャス）は執着の性質を持ち、渇望と執着から生じると知れ。クンティーの子よ、それは行為への執着によって身を持つ者を縛る。
6.38.8
तमस्त्वज्ञानजं विद्धि मोहनं सर्वदेहिनाम् ।
प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत ॥ ६.३८.८ ॥
暗性（タマス）は無知から生じ、すべての身を持つ者を惑わすと知れ。バラタの子孫よ、それは怠慢、怠惰、睡眠によって縛る。
6.38.9
सत्वं सुखे संजयति रजः कर्मणि भारत ।
ज्ञानमावृत्य तु तमः प्रमादे संजयत्युत ॥ ६.३८.९ ॥
バラタよ、善性は幸福に、激性は行為に人を執着させる。しかし暗性は知識を覆い、放逸に執着させる。
6.38.10
रजस्तमश्चाभिभूय सत्वं भवति भारत ।
रजः सत्वं तमश्चैव तमः सत्वं रजस्तथा ॥ ६.३८.१० ॥
バラタよ、激性と暗性を圧倒して善性が優勢となる。激性は善性と暗性を、暗性は善性と激性を圧倒する。
6.38.11
सर्वद्वारेषु देहेऽस्मिन्प्राकाश उपजायते ।
ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्वमित्युत ॥ ६.३८.११ ॥
この身体のすべての門に光と知識が生じたとき、善性が増大したと知るべきである。
6.38.12
लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा ।
रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ ॥ ६.३८.१२ ॥
バラタの雄牛よ、激性が増大すると、貪欲、落ち着かない活動、行為の始動、不安、渇望が生じる。
6.38.13
अप्रकाशोऽप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च ।
तमस्येतानि जायन्ते विवृद्धे कुरुनन्दन ॥ ६.३८.१३ ॥
タマスが増大すると、不明瞭、無活動、放逸、迷妄もまた生じる。クル族の喜びよ。
6.38.14
यदा सत्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देहभृत् ।
तदोत्तमविदां लोकानमलान्प्रतिपद्यते ॥ ६.३८.१४ ॥
サットヴァが増大し、有身者が滅に至るとき、至高を知る者たちの清浄な世界に到達する。
6.38.15
रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते ।
तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते ॥ ६.३८.१५ ॥
ラジャスの中で滅に至った者は行為に執着する人々の中に生まれる。同様に、タマスの中に没した者は迷いの胎に生まれる。
6.38.16
कर्मणः सुकृतस्याहुः सात्विकं निर्मलं फलम् ।
रजसस्तु फलं दुःखमज्ञानं तमसः फलम् ॥ ६.३८.१६ ॥
善行の果報は純質的で清浄であると言われる。ラジャスの果は苦であり、タマスの果は無知である。
6.38.17
सत्वात्संजायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च ।
प्रमादमोहौ तमसो भवतोऽज्ञानमेव च ॥ ६.३८.१७ ॥
サットヴァから知識が生じ、ラジャスからは貪欲が生じる。タマスから放逸と迷妄、そして無知も生じる。
6.38.18
ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः ।
जघन्यगुणवृत्तस्था अघो गच्छन्ति तामसाः ॥ ६.३८.१८ ॥
サットヴァに安住する者は上へ行き、ラジャスの者は中間にとどまり、最も低い性質の行いに安住するタマスの者は下へ行く。
6.38.19
नान्यं गुणेभ्यः कर्तारं यदा द्रष्टाऽनुपश्यति ।
गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोऽधिगच्छति ॥ ६.३८.१९ ॥
見る者が、グナ以外に行為者を見ず、グナを超えたものを知るとき、彼は私の在り方に至る。
6.38.20
गुणानेतानतीत्य त्रीन्देही देहसमुद्भवान् ।
जन्ममृत्युजरादुःखैर्विमुक्तोऽमृतमश्रुते ॥ ६.३८.२० ॥
身体から生じるこれら三つのグナを超越して、有身者は生・死・老の苦しみから解放され、不死を得る。
6.38.21
कैर्लिङ्गैस्त्रीन्गुणानेतानीतो भवति प्रभो ।
किमाचारः कथं चैतांस्त्रीन्गुणानतिवर्तते ॥ ६.३८.२१ ॥
主よ、どのような特徴によって、これら三つのグナを超えた者と知られるのか。その振る舞いはどうか、そして彼はどのようにこれら三つのグナを越えるのか。
6.38.22
प्रकाशं च प्रवृत्तिं च मोहमेव च पाण्डव ।
न द्वेष्टि संप्रवृत्तानि न निवृत्तानि काङ्क्षति ॥ ६.३८.२२ ॥
パーンドゥの子よ、光明・活動・迷妄が生じても彼はそれを憎まず、それらが止んでも求めない。
6.38.23
उदासीनवदासीनो गुणैर्यो न विचाल्यते ।
गुणा वर्तन्त इत्येव योऽवतिष्ठति नेङ्गते ॥ ६.३८.२३ ॥
無関心のように座し、グナによって揺るがされず、「グナだけが働いている」と知って確立し、動揺しない者。
6.38.24
समदुःखसुखः स्वस्थः समलोष्टाश्मकाञ्चनः ।
तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ॥ ६.३८.२४ ॥
苦楽を等しく見て自己に安住し、土塊・石・金を同じと見、愛しいものと嫌なものを等しく扱い、堅固で、非難と称賛を等しく受け止める者。
6.38.25
मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः ।
सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते ॥ ६.३८.२५ ॥
名誉と不名誉に等しく、友と敵に等しく、一切の企てを捨てた者——その人はグナを超えたと言われる。
6.38.26
मां च योऽव्यभिचारेण भक्तियोगेन सेवते ।
स गुणान्समतीत्यैतान्ब्रह्म भूयाय कल्पते ॥ ६.३८.२६ ॥
不変の信愛のヨーガをもって私に仕える者は、これらのグナを完全に超越し、ブラフマンとなるにふさわしい者となる。
6.38.27
ब्रह्मणो हि प्रतिष्ठाहममृतस्याव्ययस्य च ।
शाश्वतस्य च धर्मस्य सुखस्यैकान्तिकस्य च ॥ ६.३८.२७ ॥
なぜなら、私はブラフマン、不死にして不滅のもの、永遠のダルマ、そして究極の至福の基盤だからである。