ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.38.1
परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।
यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः ॥ ६.३८.१ ॥
ಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ತಿಳಿದು ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳೂ ಇಲ್ಲಿಂದ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
6.38.2
इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।
सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च ॥ ६.३८.२ ॥
ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವರು ನನ್ನ ಸಾಮ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ; ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ, ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಥೆಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
6.38.3
मम योनिर्महद्ब्रह्म तस्मिन्गर्भं दधाम्यहम् ।
संभवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत ॥ ६.३८.३ ॥
ಮಹತ್ ಬ್ರಹ್ಮವೇ ನನ್ನ ಯೋನಿ; ಅದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಗರ್ಭವನ್ನು ಇಡುತ್ತೇನೆ. ಓ ಭಾರತ, ಅದರಿಂದಲೇ ಸರ್ವ ಭೂತಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
6.38.4
सर्वयोनिषु कौन्तेय मूर्तयः संभवन्तिः याः ।
तासां ब्रह्म महद्योनिरहं बीजप्रदः पिता ॥ ६.३८.४ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ಎಲ್ಲಾ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೂಪಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆಯೋ, ಅವುಗಳ ಮಹಾಯೋನಿ ಬ್ರಹ್ಮ; ಬೀಜವನ್ನು ಕೊಡುವ ತಂದೆ ನಾನು.
6.38.5
सत्वं रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसंभवाः ।
निबध्नन्ति महाबाहो देहे देहिनमव्ययम् ॥ ६.३८.५ ॥
ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್ ಎಂಬ ಗುಣಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು. ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಅವು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅವ್ಯಯ ದೇಹಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ.
6.38.6
तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम् ।
सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ ॥ ६.३८.६ ॥
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ತ್ವ ನಿರ್ಮಲವಾದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಕವೂ ನಿರ್ದೋಷವೂ ಆಗಿದೆ; ಓ ಅನಘ, ಅದು ಸುಖಾಸಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಜ್ಞಾನಾಸಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
6.38.7
रजो रागात्मकं विद्धि तृष्णासङ्गसमुद्भवम् ।
तन्निबध्नाति कौन्तेय कर्मसङ्गेन देहिनम् ॥ ६.३८.७ ॥
ರಜಸ್ಸು ರಾಗಸ್ವಭಾವದ್ದೆಂದು ತಿಳಿ; ಅದು ತೃಷ್ಣೆ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಕೌಂತೇಯ, ಅದು ದೇಹಿಯನ್ನು ಕರ್ಮಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
6.38.8
तमस्त्वज्ञानजं विद्धि मोहनं सर्वदेहिनाम् ।
प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत ॥ ६.३८.८ ॥
ತಮಸ್ಸು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ; ಅದು ಎಲ್ಲ ದೇಹಿಗಳನ್ನು ಮೋಹಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತ, ಅದು ಪ್ರಮಾದ, ಆಲಸ್ಯ, ನಿದ್ರೆಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
6.38.9
सत्वं सुखे संजयति रजः कर्मणि भारत ।
ज्ञानमावृत्य तु तमः प्रमादे संजयत्युत ॥ ६.३८.९ ॥
ಸತ್ತ್ವವು ಸುಖದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ; ರಜಸ್ಸು ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಭಾರತ. ತಮಸ್ಸು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಪ್ರಮಾದದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
6.38.10
रजस्तमश्चाभिभूय सत्वं भवति भारत ।
रजः सत्वं तमश्चैव तमः सत्वं रजस्तथा ॥ ६.३८.१० ॥
ಭಾರತ, ರಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸನ್ನು ಅಡಗಿಸಿ ಸತ್ತ್ವ ಪ್ರಬಲವಾಗುತ್ತದೆ. ರಜಸ್ಸು ಸತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸನ್ನು, ತಮಸ್ಸು ಸತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ರಜಸ್ಸನ್ನು (ಅಡಗಿಸುತ್ತದೆ).
6.38.11
सर्वद्वारेषु देहेऽस्मिन्प्राकाश उपजायते ।
ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्वमित्युत ॥ ६.३८.११ ॥
ಈ ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ಸತ್ತ್ವ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
6.38.12
लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा ।
रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ ॥ ६.३८.१२ ॥
ಲೋಭ, ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಕರ್ಮಾರಂಭ, ಅಶಾಂತಿ, ಆಸೆ — ರಜಸ್ಸು ವೃದ್ಧಿಯಾದಾಗ ಇವು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಭರತರ್ಷಭ.
6.38.13
अप्रकाशोऽप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च ।
तमस्येतानि जायन्ते विवृद्धे कुरुनन्दन ॥ ६.३८.१३ ॥
ಅಪ್ರಕಾಶ, ಅಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಪ್ರಮಾದ, ಮೋಹ ಇವುಗಳೂ—ತಮಸ್ಸು ಬೆಳೆದಾಗ ಇವು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಓ ಕುರುನಂದನ.
6.38.14
यदा सत्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देहभृत् ।
तदोत्तमविदां लोकानमलान्प्रतिपद्यते ॥ ६.३८.१४ ॥
ಸತ್ತ್ವ ಬೆಳೆದಾಗ ದೇಹಧಾರಿಯು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ಆಗ ಉತ್ತಮ ಜ್ಞಾನಿಗಳ ನಿರ್ಮಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.38.15
रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते ।
तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते ॥ ६.३८.१५ ॥
ರಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವನು ಕರ್ಮಾಸಕ್ತರ ನಡುವೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ತಮಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದವನು ಮೂಢ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
6.38.16
कर्मणः सुकृतस्याहुः सात्विकं निर्मलं फलम् ।
रजसस्तु फलं दुःखमज्ञानं तमसः फलम् ॥ ६.३८.१६ ॥
ಸುಕೃತ ಕರ್ಮದ ಫಲ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ರಜಸ್ಸಿನ ಫಲ ದುಃಖ, ತಮಸ್ಸಿನ ಫಲ ಅಜ್ಞಾನ.
6.38.17
सत्वात्संजायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च ।
प्रमादमोहौ तमसो भवतोऽज्ञानमेव च ॥ ६.३८.१७ ॥
ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಲೋಭ; ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಮಾದ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
6.38.18
ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः ।
जघन्यगुणवृत्तस्था अघो गच्छन्ति तामसाः ॥ ६.३८.१८ ॥
ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವರು ಮೇಲೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ರಜಸ್ಸಿನವರು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ; ಕೀಳು ಗುಣಗಳ ನಡತೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ತಾಮಸರು ಕೆಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
6.38.19
नान्यं गुणेभ्यः कर्तारं यदा द्रष्टाऽनुपश्यति ।
गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोऽधिगच्छति ॥ ६.३८.१९ ॥
ಯಾವಾಗ ದ್ರಷ್ಟನು ಗುಣಗಳಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ಕರ್ತೃವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಗುಣಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಿನದನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಅವನು ನನ್ನ ಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.38.20
गुणानेतानतीत्य त्रीन्देही देहसमुद्भवान् ।
जन्ममृत्युजरादुःखैर्विमुक्तोऽमृतमश्रुते ॥ ६.३८.२० ॥
ದೇಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ದೇಹಿ ಹುಟ್ಟು, ಸಾವು, ಮುಪ್ಪಿನ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡು ಅಮೃತವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.38.21
कैर्लिङ्गैस्त्रीन्गुणानेतानीतो भवति प्रभो ।
किमाचारः कथं चैतांस्त्रीन्गुणानतिवर्तते ॥ ६.३८.२१ ॥
ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ಯಾವ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಒಬ್ಬನು ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ? ಅವನ ನಡತೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ, ಅವನು ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ದಾಟುತ್ತಾನೆ?
6.38.22
प्रकाशं च प्रवृत्तिं च मोहमेव च पाण्डव ।
न द्वेष्टि संप्रवृत्तानि न निवृत्तानि काङ्क्षति ॥ ६.३८.२२ ॥
ಓ ಪಾಂಡವ, ಪ್ರಕಾಶ, ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೋಹ ಉಂಟಾದಾಗ ಅವನು ದ್ವೇಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ನಿಂತಾಗ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
6.38.23
उदासीनवदासीनो गुणैर्यो न विचाल्यते ।
गुणा वर्तन्त इत्येव योऽवतिष्ठति नेङ्गते ॥ ६.३८.२३ ॥
ಉದಾಸೀನನಂತೆ ಕುಳಿತಿರುವವನು, ಗುಣಗಳಿಂದ ಕದಲದವನು, 'ಗುಣಗಳೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ' ಎಂದು ತಿಳಿದು ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಚಲಿಸದವನು.
6.38.24
समदुःखसुखः स्वस्थः समलोष्टाश्मकाञ्चनः ।
तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ॥ ६.३८.२४ ॥
ಸುಖದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾದವನು, ಸ್ವಸ್ಥನು, ಮಣ್ಣಿನ ಗಡ್ಡೆ, ಕಲ್ಲು, ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ಕಾಣುವವನು, ಪ್ರಿಯಾಪ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾದವನು, ಧೀರನು, ನಿಂದೆ ಮತ್ತು ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮನಾದವನು.
6.38.25
मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः ।
सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते ॥ ६.३८.२५ ॥
ಮಾನ ಮತ್ತು ಅಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿರುವವನು, ಮಿತ್ರರು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿರುವವನು, ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು — ಅವನೇ ಗುಣಾತೀತನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
6.38.26
मां च योऽव्यभिचारेण भक्तियोगेन सेवते ।
स गुणान्समतीत्यैतान्ब्रह्म भूयाय कल्पते ॥ ६.३८.२६ ॥
ಯಾರು ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಯೋಗದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಾಟಿ ಬ್ರಹ್ಮಭಾವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ.
6.38.27
ब्रह्मणो हि प्रतिष्ठाहममृतस्याव्ययस्य च ।
शाश्वतस्य च धर्मस्य सुखस्यैकान्तिकस्य च ॥ ६.३८.२७ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಕೆ, ಅಮೃತಕ್ಕೆ, ಅವ್ಯಯಕ್ಕೆ ನಾನೇ ಆಧಾರ; ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಏಕಾಂತಿಕ ಸುಖಕ್ಕೂ ನಾನೇ ಆಧಾರ.