Mahābhārata · Adhyāya 6.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.39.1
ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।
छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित् ॥ ६.३९.१ ॥
Hablan del aśvattha imperecedero, con la raíz arriba y las ramas abajo; los Vedas son sus hojas. Quien lo conoce es un conocedor de los Vedas.
6.39.2
अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा ।
गुणप्रवृद्धा विषयप्रवालाः ।
अधश्च मूलान्यनुसंततानि ।
कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके ॥ ६.३९.२ ॥
Sus ramas se extienden abajo y arriba, crecidas por los guṇas, con los objetos de los sentidos como brotes. Sus raíces también se extienden abajo, atando a la acción en el mundo humano.
6.39.3
न रूपमस्येह तथोपलभ्यते ।
नान्तो न चादिर्न च संप्रतिष्ठा ।
अश्वत्थमेनं सुविरूढमूल-
मसङ्गशस्त्रेण दृढेन छित्वा ॥ ६.३९.३ ॥
Aquí su forma no se percibe así; no tiene fin, ni principio, ni fundamento. Habiendo cortado este aśvattha de raíces profundas con el firme arma del desapego—
6.39.4
ततः पदं तत्परिमार्गितव्यं ।
यस्मिन्गता न निवर्तन्ति भूयः ।
तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये ।
यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी ॥ ६.३९.४ ॥
Entonces debe buscarse aquel estado, al que llegados no se vuelve jamás. Me refugio en ese mismo Persona primordial, de quien se ha extendido este antiguo curso.
6.39.5
निर्मानमोहा जितसङ्गदोषा ।
अध्यात्मनित्या विनिवृत्तकामाः ।
द्वद्वैर्विमुक्ताः सुखदुःखसंज्ञै-
र्गच्छन्त्यमूढाः पदमव्ययं तत् ॥ ६.३९.५ ॥
Libres de orgullo y ofuscación, habiendo vencido la falta del apego, siempre firmes en el conocimiento del yo, con los deseos apartados, liberados de los pares de opuestos llamados placer y dolor—los no ofuscados van a ese estado imperecedero.
6.39.6
न तद्भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः ।
यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ ६.३९.६ ॥
Ni el sol, ni la luna, ni el fuego iluminan aquel lugar; quienes llegan allí no regresan. Ese es mi morada suprema.
6.39.7
ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः ।
मनःषष्ठानीन्द्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति ॥ ६.३९.७ ॥
Aquel eterno, hecho ser vivo en el mundo de los vivientes, es verdaderamente una porción de mí; atrae los seis sentidos, con la mente como sexto, que residen en la naturaleza.
6.39.8
शरीरं यदवाप्नोति यच्चाप्युत्क्रामतीश्वरः ।
गृहीत्वैतानि संयाति वायुर्गन्धानिवाशयात् ॥ ६.३९.८ ॥
El señor toma estos del cuerpo que obtiene y del que se marcha, y se va, como el viento lleva los aromas desde su lugar.
6.39.9
श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च ।
अधिष्ठाय मनश्चायं विषयानुपसेवते ॥ ६.३९.९ ॥
Asentado en el oído, la vista, el tacto, el gusto y el olfato, y en la mente, este ser disfruta de los objetos de los sentidos.
6.39.10
उत्क्रामन्तं स्थितं वाऽपि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् ।
विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः ॥ ६.३९.१० ॥
Ya se marche, ya permanezca, o disfrute de los objetos ligados a las cualidades, los deludidos no lo ven; quienes tienen el ojo del conocimiento lo ven.
6.39.11
यतन्तो योगिनश्चैनं पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् ।
यतन्तोऽप्यकृतात्मानो नैनं पश्यन्त्यचेतसः ॥ ६.३९.११ ॥
Los yoguis que se esfuerzan lo ven establecido en el yo; pero quienes no han purificado su yo, aunque se esfuercen, no lo ven, por carecer de discernimiento.
6.39.12
यदादित्यगतं तेजो जगद्भासयतेऽखिलम् ।
यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजो विद्धि मार्मकम् ॥ ६.३९.१२ ॥
El resplandor que reside en el sol e ilumina todo el mundo, y el que está en la luna y en el fuego: sabe que ese resplandor es Mío.
6.39.13
गामाविश्य च भूतानि धारयम्यहमोजसा ।
पुष्णामि चौषधीः सर्वाः सोमो भूत्वा रसात्मकः ॥ ६.३९.१३ ॥
Entrando en la tierra, sostengo a todos los seres con mi poder vital; y, convertido en Soma, de naturaleza de savia, nutro todas las hierbas.
6.39.14
अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ।
प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥ ६.३९.१४ ॥
Convertido en el fuego Vaiśvānara, morando en los cuerpos de los seres vivos y unido a los alientos prāṇa y apāna, digiero el alimento de cuatro clases.
6.39.15
सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टो ।
मत्तः स्मृतिर्ज्ञानमपोहनं च ।
वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो ।
वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् ॥ ६.३९.१५ ॥
Estoy firmemente sentado en el corazón de todos; de Mí proceden la memoria, el conocimiento y el discernimiento. Por todos los Vedas solo Yo soy lo que ha de ser conocido; Yo soy el autor del Vedānta y el verdadero conocedor de los Vedas.
6.39.16
द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।
क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥ ६.३९.१६ ॥
En este mundo hay dos seres: el perecedero y el imperecedero. Todos los seres son perecederos; el que permanece inmóvil en la cumbre se llama imperecedero.
6.39.17
उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।
यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥ ६.३९.१७ ॥
Pero la Persona suprema es otra, proclamada como el Ser Supremo: el Señor imperecedero que, entrando en los tres mundos, los sostiene.
6.39.18
यस्मात्क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः ।
अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रस्थितः पुरुषोत्तमः ॥ ६.३९.१८ ॥
Porque estoy más allá de lo perecedero y soy superior incluso a lo imperecedero, por eso soy celebrado en el mundo y en el Veda como el Puruṣottama, la Persona Suprema.
6.39.19
यो मामेवमसंमूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।
स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥ ६.३९.१९ ॥
Quien, sin confusión, me conoce así como la Persona Suprema, es omnisciente, y con todo su ser me adora, oh Bhārata.
6.39.20
इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ ।
एवद्बुद्ध्वा बुद्धिमान्स्यात्कृतकृत्यश्च भारत ॥ ६.३९.२० ॥
Así, oh sin pecado, esta enseñanza secretísima ha sido expuesta por mí. Habiéndola comprendido así, oh Bhārata, el sabio se vuelve uno cuya tarea está cumplida.