ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.4.1
एवमुक्त्वा ययौ व्यासो धृतराष्ट्रय धीमते ।
धृतराष्ट्रोऽपि तच्छ्रुत्वा ध्यानमेवान्वपद्यत ॥ ६.४.१ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ವ್ಯಾಸರು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟರು. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನೂ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು.
6.4.2
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा विनिःश्वस्य मुहुर्मुहुः ।
संजयं संशितात्मानमपृच्छद्रतर्षभ ॥ ६.४.२ ॥
ಅವನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಬಿಟ್ಟು, ತೀಕ್ಷ್ಣಮತಿಯ ಸಂಜಯನನ್ನು “ರಥಶ್ರೇಷ್ಠನೇ” ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.
6.4.3
संजयेमे महीपालाः शूरा युद्धाभिनन्दिनः ।
अन्योन्यमभिनिघ्नन्ति शस्त्रैरुच्चावचैरिह ॥ ६.४.३ ॥
ಸಂಜಯ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವ ಈ ಶೂರ ರಾಜರು ಇಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
6.4.4
पार्थिवाः पृथिवीहेतोः समभित्यज्य जीवितम् ।
न वा शाम्यन्ति निघ्नन्तो वर्धयन्ति यमक्षयम् ॥ ६.४.४ ॥
ಭೂಮಿಗಾಗಿ ರಾಜರು ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೊಡೆದಾಡುತ್ತಾ ಶಾಂತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಯಮಲೋಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
6.4.5
भौममैश्वर्यमिच्छन्तो न मृष्यन्ते परस्परम् ।
मन्ये बहुगुणा भूमिस्तन्ममाचक्ष्व संजय ॥ ६.४.५ ॥
ಭೂಮಿಯ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿಗೆ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸಂಜಯ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸು.
6.4.6
बहूनि च सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
कोट्यश्च लोकवीराणां समेताः कुरुजाङ्गले ॥ ६.४.६ ॥
ಲೋಕವೀರರ ಅನೇಕ ಸಾವಿರಗಳು, ಪ್ರಯುತಗಳು, ಅರ್ಬುದಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಟಿಗಳು ಕುರುಜಾಂಗಲದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
6.4.7
देशानां च परीमाणं नगराणां च संजय ।
श्रोतुमिच्छामि तत्त्वेन यत एते समागताः ॥ ६.४.७ ॥
ಸಂಜಯ, ದೇಶಗಳ ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಇವರು ಎಲ್ಲಿಂದ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು.
6.4.8
दिव्यबुद्धिप्रदीपेन युक्तस्त्वं ज्ञानचक्षुषा ।
प्रभावात्तस्य विप्रर्षेर्व्यासस्यामिततेजसः ॥ ६.४.८ ॥
ದಿವ್ಯ ಬುದ್ಧಿಯ ದೀಪ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಚಕ್ಷುವಿನಿಂದ ನೀನು ಕೂಡಿದ್ದೀಯ; ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಆ ವಿಪ್ರರ್ಷಿ ವ್ಯಾಸನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ.
6.4.9
यथाप्रज्ञं महाप्राज्ञ भौमान्वक्ष्यामि ते गुणान् ।
शास्त्रचक्षुरवेक्षस्व नमस्ते भरतर्षभ ॥ ६.४.९ ॥
ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಭೂಮಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂಬ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡು. ಭರತರ್ಷಭ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
6.4.10
द्विविधानीह भूतानि चराणि स्थावराणि च ।
त्रसानां त्रिविधा योनिरण्डस्वेदजरायुजाः ॥ ६.४.१० ॥
ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಎರಡು ವಿಧ: ಚರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾವರ. ತ್ರಸ ಜೀವಿಗಳ ಯೋನಿ ಮೂರು ವಿಧ: ಅಂಡಜ, ಸ್ವೇದಜ, ಜರಾಯುಜ.
6.4.11
त्रसानां खलु सर्वेषां श्रेष्ठा राजञ्जरायुजाः ।
जरायुजानां प्रवरा मानवाः पशवश्च ये ॥ ६.४.११ ॥
ರಾಜನೇ, ಎಲ್ಲಾ ತ್ರಸ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಜರಾಯುಜಗಳೇ ಶ್ರೇಷ್ಠರು; ಜರಾಯುಜಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಪಶುಗಳು ಪ್ರಧಾನರು.
6.4.12
नानारूपधरा राजंस्तेषां भेदाश्चतुर्दश ।
वेदोक्ताः पृथिवीपाल येषु यज्ञाः प्रतिष्ठिताः ॥ ६.४.१२ ॥
ರಾಜನೇ, ನಾನಾ ರೂಪ ಧರಿಸುವ ಅವರ ಭೇದಗಳು ಹದಿನಾಲ್ಕು; ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವು; ಭೂಪಾಲನೇ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ.
6.4.13
ग्राम्याणां पुरुषाः श्रेष्ठाः सिंहाश्चारण्यवासिनाम् ।
सर्वेषामेव भूतानामन्योन्येनोपजीवनम् ॥ ६.४.१३ ॥
ಗ್ರಾಮವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಪರಸ್ಪರ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತವೆ.
6.4.14
उद्भिञ्जाः स्थावराः प्रोक्तास्तेषां पञ्चैव जातयः ।
वृक्षगुल्मलतावल्ल्यस्त्वक्सारास्तृणजातयः ॥ ६.४.१४ ॥
ಉದ್ಭಿಜ್ಜ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾವರ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವುಗಳಿಗೆ ಐದೇ ಜಾತಿಗಳು: ವೃಕ್ಷ, ಗುಲ್ಮ, ಲತೆ, ಬಳ್ಳಿ, ತೊಗಟೆಸಾರ ಮತ್ತು ತೃಣಜಾತಿಗಳು.
6.4.15
तेषां विंशतिरेकोना महाभूतेषु पञ्चसु ।
चतुर्विशतिरुद्दिष्टा गायत्री लोकसंमता ॥ ६.४.१५ ॥
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ಪಂಚಮಹಾಭೂತಗಳಲ್ಲಿವೆ; ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಗಾಯತ್ರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅದು ಲೋಕಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
6.4.16
य एतां वेद गायत्रीं पुण्यां सर्वगुणान्विताम् ।
तत्त्वेन भरतश्रेष्ठ स लोके न प्रणश्यति ॥ ६.४.१६ ॥
ಈ ಪವಿತ್ರ, ಸರ್ವಗುಣಸಂಪನ್ನ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ತಿಳಿದವನು, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
6.4.17
अरण्यवासिनः सप्त सप्तैषां ग्रामवासिनः ।
सिंहा व्याघ्रा वराहाश्च महिषा वारणास्तथा ॥ ६.४.१७ ॥
ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳು ಏಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮವಾಸಿಗಳು ಏಳು: ಸಿಂಹ, ಹುಲಿ, ಹಂದಿ, ಎಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳೂ ಸಹ.
6.4.18
ऋक्षाश्च वानराश्चैव सप्तारण्याः स्मृता नृप ।
गौरजाविमनुष्याश्च अश्वाश्वतरगर्दभाः ॥ ६.४.१८ ॥
ಕರಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೋತಿಗಳೂ ಹಾಗೂ — ಈ ರೀತಿ ಏಳು ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಓ ರಾಜನೇ. ಹಸು, ಮೇಕೆ, ಕುರಿ, ಮನುಷ್ಯ, ಕುದುರೆ, ಹೇಸರಕತ್ತೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತೆಯೂ.
6.4.19
एते ग्राम्याः समाख्याताः पशवः सप्त साधुभिः ।
एते वै पशवो राजन्ग्राम्यारण्याश्चतुर्दश ॥ ६.४.१९ ॥
ಇವೇ ಸಾಧುಗಳಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಏಳು ಗ್ರಾಮ್ಯ ಪಶುಗಳು. ಓ ರಾಜನೇ, ಇವೇ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ಆರಣ್ಯ ಪಶುಗಳು ಹದಿನಾಲ್ಕು.
6.4.20
भूमौ च जायते सर्वं भूमौ सर्वं विनश्यति ।
भूमिः प्रतिष्ठा भूतानां भूमिरेव सनातनम् ॥ ६.४.२० ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಧಾರ; ಭೂಮಿಯೇ ಸನಾತನ.
6.4.21
यस्य भूमिस्तस्य सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् ।
तत्रातिगृद्धा राजानो विनिघ्नन्तीतरेतरम् ॥ ६.४.२१ ॥
ಯಾರಿಗೆ ಭೂಮಿ ಇದೆಯೋ ಅವನಿಗೆ ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಇದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅತಿ ಲೋಭಿಗಳಾದ ರಾಜರು ಪರಸ್ಪರ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.