ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.42.1
संन्यासत्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ।
त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिपूदन ॥ ६.४२.१ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹೋ, ಸಂನ್ಯಾಸದ ತತ್ತ್ವವನ್ನೂ, ಹೃಷೀಕೇಶ, ತ್ಯಾಗದ ತತ್ತ್ವವನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಶಿನಿಷೂದನ.
6.42.2
काम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुः ।
सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः ॥ ६.४२.२ ॥
ಕಾಮ್ಯ ಕರ್ಮಗಳ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಕವಿಗಳು ಸಂನ್ಯಾಸ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ; ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮಫಲಗಳ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ವಿಚಕ್ಷಣರು ತ್ಯಾಗ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
6.42.3
त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणः ।
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यमिति चापरे ॥ ६.४२.३ ॥
ಕೆಲವು ಮನೀಷಿಗಳು ಕರ್ಮವು ದೋಷಯುಕ್ತವಾದ್ದರಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಇತರರು ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸಿನ ಕರ್ಮಗಳು ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
6.42.4
निश्चयं श्रृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम ।
त्यागो हि पुरुषव्याघ्र त्रिविधः संप्रकीर्तितः ॥ ६.४२.४ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಈ ತ್ಯಾಗದ ಕುರಿತ ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಕೇಳು. ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ, ತ್ಯಾಗವು ಮೂರು ವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
6.42.5
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत् ।
यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम् ॥ ६.४२.५ ॥
ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸಿನ ಕರ್ಮಗಳು ತ್ಯಜಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ, ಅವನ್ನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸುಗಳೇ ಮನೀಷಿಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವವು.
6.42.6
एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानि च ।
कर्तव्यानीति मे पार्थ निश्चितं मतमुत्तमम् ॥ ६.४२.६ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಈ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಫಲಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
6.42.7
नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो नोपपद्यते ।
मोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः ॥ ६.४२.७ ॥
ಆದರೆ ನಿಯತ ಕರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ಮೋಹದಿಂದ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ತಾಮಸ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
6.42.8
दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत् ।
स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत् ॥ ६.४२.८ ॥
"ಇದು ದುಃಖಕರ" ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ದೇಹಕ್ಲೇಶದ ಭಯದಿಂದ ಕರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವನು ರಾಜಸ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ತ್ಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
6.42.9
कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुन ।
सङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्विको मतः ॥ ६.४२.९ ॥
"ಇದು ಮಾಡತಕ್ಕದ್ದು" ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ನಿಯತ ಕರ್ಮವನ್ನು ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಓ ಅರ್ಜುನ, ಅದೇ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ತ್ಯಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
6.42.10
न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले नानुषज्जते ।
त्यागी सत्त्वसमाविष्टो मेधावी छिन्नसंशयः ॥ ६.४२.१० ॥
ಅಶುಭ ಕರ್ಮವನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸದೆ, ಶುಭ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದೆ ಇರುವವನು, ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಸಂಶಯ ಛಿನ್ನವಾದವನು — ಅವನೇ ತ್ಯಾಗಿ.
6.42.11
न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः ।
यस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधीयते ॥ ६.४२.११ ॥
ದೇಹಧಾರಿಗೆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವನೇ 'ತ್ಯಾಗಿ' ಎನಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.42.12
अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम् ।
भवत्यत्यागिनीं प्रेत्य न तु संन्यासिनां क्वचित् ॥ ६.४२.१२ ॥
ಕರ್ಮಫಲ ಮೂರು ವಿಧ — ಅನಿಷ್ಟ, ಇಷ್ಟ, ಮಿಶ್ರ. ತ್ಯಾಗ ಮಾಡದವನಿಗೆ ಮರಣದ ನಂತರ ಅದು ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಎಂದೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
6.42.13
पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध मे ।
साङ्ख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणां ॥ ६.४२.१३ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹೋ! ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃತಾಂತದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ, ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿರುವ ಈ ಐದು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ತಿಳಿದುಕೋ.
6.42.14
अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम् ।
विविधाश्च पृथक्केष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम् ॥ ६.४२.१४ ॥
ಆಧಾರ, ಕರ್ತೃ, ಬಗೆಬಗೆಯ ಕರಣಗಳು, ಬೇರೆಬೇರೆ ಚೇಷ್ಟೆಗಳು, ಇಲ್ಲಿ ಐದನೆಯದು ದೈವ.
6.42.15
शरीरवाङ्भनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः ।
न्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः ॥ ६.४२.१५ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ದೇಹ, ಮಾತು, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಯಾವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅದು ನ್ಯಾಯವಾದದ್ದಾಗಲಿ ಅನ್ಯಾಯವಾದದ್ದಾಗಲಿ, ಈ ಐದೂ ಅದರ ಕಾರಣಗಳು.
6.42.16
तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यः ।
पश्यत्यकृतबुद्धित्वान्न स पश्यति दुर्मतिः ॥ ६.४२.१६ ॥
ಇದು ಹೀಗಿರುವಾಗ, ತನ್ನನ್ನೇ ಕರ್ತೃವೆಂದು ಮಾತ್ರ ನೋಡುವವನು, ಅಪಕ್ವ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಆ ದುರ್ಮತಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.
6.42.17
यस्य नाहंकृतो भवो बुद्धिर्यस्य न लिप्यते ।
हत्वाऽपि स इमाँल्लोकान्न हन्ति न निबध्यते ॥ ६.४२.१७ ॥
ಯಾರ ಭಾವ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಯಾರ ಬುದ್ಧಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಈ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕೊಂದರೂ ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಬಂಧಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
6.42.18
ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदना ।
करणं कर्म कर्तेति त्रिविधः कर्मसंग्रहः ॥ ६.४२.१८ ॥
ಜ್ಞಾನ, ಜ್ಞೇಯ, ಜ್ಞಾತೃ — ಕರ್ಮ ಪ್ರೇರಣೆ ತ್ರಿವಿಧ; ಕರಣ, ಕರ್ಮ, ಕರ್ತೃ — ಕರ್ಮ ಸಂಗ್ರಹವೂ ತ್ರಿವಿಧ.
6.42.19
ज्ञानं कर्म च कर्ता च त्रिधैव गुणभेदतः ।
प्रोच्यते गुणसंख्याने यथावच्छृणु तान्यपि ॥ ६.४२.१९ ॥
ಜ್ಞಾನ, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಕರ್ತೃ ಕೂಡ ಗುಣಭೇದದಿಂದ ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿಯೇ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಗುಣಗಳ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಕೇಳು.
6.42.20
सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।
अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्विकं ॥ ६.४२.२० ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ಒಬ್ಬನು ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಅವ್ಯಯ ಭಾವವನ್ನು ಕಾಣುವನೋ, ವಿಭಕ್ತವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಅವಿಭಕ್ತವಾದುದನ್ನು — ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾತ್ತ್ವಿಕವೆಂದು ತಿಳಿ.
6.42.21
पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान्पृथग्विधान् ।
वेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विद्धि राजसम् ॥ ६.४२.२१ ॥
ಯಾವ ಜ್ಞಾನವು ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ನಾನಾ ಭಾವಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆಯೋ — ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ರಾಜಸವೆಂದು ತಿಳಿ.
6.42.22
यत्तु कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम् ।
अतत्त्वार्थवदल्पं च तत्तासममुदाहृतम् ॥ ६.४२.२२ ॥
ಯಾವ ಜ್ಞಾನವು ಒಂದೇ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡು, ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ, ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ, ಅಲ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ — ಅದು ತಾಮಸವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
6.42.23
नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम् ।
अफलप्रेप्सुना कर्म यत्तत्सात्विकमुच्यते ॥ ६.४२.२३ ॥
ಫಲವನ್ನು ಬಯಸದವನು, ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ರಾಗದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದೆ, ನಿಯತವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವು ಸಾತ್ತ್ವಿಕವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
6.42.24
यत्तु कामेप्सुना कर्म ताहङ्कारेण वा पुनः ।
क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम् ॥ ६.४२.२४ ॥
ಕಾಮವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಅಥವಾ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಬಹಳ ಆಯಾಸದಿಂದ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮವನ್ನು ರಾಜಸವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
6.42.25
अनुबन्धं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च पौरुषम् ।
मोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते ॥ ६.४२.२५ ॥
ಪರಿಣಾಮ, ನಾಶ, ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಮೋಹದಿಂದ ಆರಂಭಿಸುವ ಕರ್ಮವು ತಾಮಸ ಎನಿಸುತ್ತದೆ.
6.42.26
मुक्तसङ्गोनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः ।
सिद्ध्यसिद्ध्योर्निर्विकारः कर्ता सात्विक उच्यते ॥ ६.४२.२६ ॥
ಆಸಕ್ತಿರಹಿತನು, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದವನು, ಧೈರ್ಯೋತ್ಸಾಹಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಸಿದ್ಧಿ-ಅಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗದವನು ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಕರ್ತನೆನಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.42.27
रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोऽशुचिः ।
हर्षशोकान्वितः कर्ता राजसः परिकीर्तितः ॥ ६.४२.२७ ॥
ಆಸಕ್ತನು, ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವನು, ಲೋಭಿ, ಹಿಂಸಾಸ್ವಭಾವದವನು, ಅಶುಚಿ, ಹರ್ಷ-ಶೋಕಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕರ್ತನು ರಾಜಸನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
6.42.28
अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैकृतिकोऽलसः ।
विषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते ॥ ६.४२.२८ ॥
ಅಯುಕ್ತನು, ಸಾಮಾನ್ಯನು, ಹಠಮಾರಿ, ವಂಚಕ, ಕುಟಿಲನು, ಸೋಮಾರಿ, ವಿಷಾದಗ್ರಸ್ತ, ಮುಂದೂಡುವವನಾದ ಕರ್ತನು ತಾಮಸನೆನಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.42.29
बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं श्रृणु ।
प्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनंजय ॥ ६.४२.२९ ॥
ಧನಂಜಯ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಧೃತಿಯ ಗುಣಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ತ್ರಿವಿಧ ಭೇದಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು; ಕೇಳು.
6.42.30
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये ।
बन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुद्धिः सा पार्थ सात्विकी ॥ ६.४२.३० ॥
ಪಾರ್ಥ, ಪ್ರವೃತ್ತಿ-ನಿವೃತ್ತಿ, ಮಾಡಬೇಕಾದುದು-ಮಾಡಬಾರದುದು, ಭಯ-ಅಭಯ, ಬಂಧ-ಮೋಕ್ಷಗಳನ್ನು ಯಾವ ಬುದ್ಧಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಬುದ್ಧಿ.
6.42.31
यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च ।
अयथावत्प्रजानाति बुद्धिः सा पार्थ राजसी ॥ ६.४२.३१ ॥
ಯಾವ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮವನ್ನೂ, ಮಾಡಬೇಕಾದುದು ಮತ್ತು ಮಾಡಬಾರದುದನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಓ ಪಾರ್ಥ, ಆ ಬುದ್ಧಿ ರಾಜಸಿಕವಾಗಿದೆ.
6.42.32
अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसाऽऽवृता ।
सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसी ॥ ६.४२.३२ ॥
ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಧರ್ಮವೆಂದು ಭಾವಿಸುವ, ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಕಾಣುವ ಬುದ್ಧಿ, ಓ ಪಾರ್ಥ, ಅದು ತಾಮಸಿಕ.
6.42.33
धृत्या यया धारयते मनःप्रणेन्द्रियक्रियाः ।
योगेनाव्यभिचारिण्या धृतिः सा पार्थ सात्विकी ॥ ६.४२.३३ ॥
ಯಾವ ಧೃತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು, ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅವ್ಯಭಿಚಾರಿಣಿಯಾದ ಯೋಗದಿಂದ, ಓ ಪಾರ್ಥ, ಆ ಧೃತಿ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ.
6.42.34
यया तु धर्मकामार्धान्धृत्या धारयतेऽर्जुन ।
प्रसङ्गेन फलाकाङ्क्षी धृतिः सा पार्थ राजसी ॥ ६.४२.३४ ॥
ಯಾವ ಧೃತಿಯಿಂದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ಧರ್ಮ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವನ್ನು ಧಾರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಓ ಅರ್ಜುನ, ಪಾರ್ಥ, ಆ ಧೃತಿ ರಾಜಸಿಕ.
6.42.35
यथा स्वप्नं भयं शोकं विषादं भदेमेव च ।
न विमुञ्चति दुर्मेधा धृतिः सा पार्थ तामसी ॥ ६.४२.३५ ॥
ಯಾವ ಧೃತಿಯಿಂದ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು ನಿದ್ರೆ, ಭಯ, ಶೋಕ, ವಿಷಾದ ಮತ್ತು ಮದವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಓ ಪಾರ್ಥ, ಆ ಧೃತಿ ತಾಮಸಿಕ.
6.42.36
सुखं त्विदानीं त्रिविधं श्रुणु मे भारतर्षभ ।
अभ्यासाद्रमते यत्र दुःखान्तं च निगच्छति ॥ ६.४२.३६ ॥
ಈಗ, ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮೂರು ವಿಧದ ಸುಖವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು; ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ರಮಿಸಿ ದುಃಖದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನು.
6.42.37
यत्तदग्रे विषमिव परिणामेऽमृतोपमम् ।
तत्सुखं सात्विकं प्रोक्तमात्मबुद्धिप्रसादजम् ॥ ६.४२.३७ ॥
ಯಾವುದು ಮೊದಲಿಗೆ ವಿಷದಂತೆ, ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲಿ ಅಮೃತದಂತೆ ಇರುತ್ತದೆಯೋ, ಆ ಸುಖವನ್ನು ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ಆತ್ಮಬುದ್ಧಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
6.42.38
विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपभम् ।
परिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृतम् ॥ ६.४२.३८ ॥
ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಯಾವ ಸುಖವು ಮೊದಲಿಗೆ ಅಮೃತದಂತೆ, ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲಿ ವಿಷದಂತೆ ಇರುತ್ತದೆಯೋ, ಆ ಸುಖವನ್ನು ರಾಜಸ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.
6.42.39
यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः ।
निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्ताभसमुदाहृतम् ॥ ६.४२.३९ ॥
ಯಾವ ಸುಖವು ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲೂ ಆತ್ಮವನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ನಿದ್ರೆ, ಆಲಸ್ಯ, ಪ್ರಮಾದದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಆ ಸುಖವನ್ನು ತಾಮಸ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
6.42.40
न तदस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः ।
सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेमिः स्यात्रिभिर्गुणैः ॥ ६.४२.४० ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಾಗಲಿ, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಸತ್ತ್ವ ಇಲ್ಲ.
6.42.41
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परंतप ।
कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः ॥ ६.४२.४१ ॥
ಪರಂತಪ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರ ಕರ್ಮಗಳು ಅವರ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಗುಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
6.42.42
शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव च ।
ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम् ॥ ६.४२.४२ ॥
ಶಮ, ದಮ, ತಪಸ್ಸು, ಶೌಚ, ಕ್ಷಮೆ, ಋಜುತ್ವ, ಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಆಸ್ತಿಕ್ಯ—ಇವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕರ್ಮಗಳು; ಅವು ಅವನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
6.42.43
शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम् ।
दानमीश्वरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम् ॥ ६.४२.४३ ॥
ಶೌರ್ಯ, ತೇಜಸ್ಸು, ಧೈರ್ಯ, ಚತುರತೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಓಡಿಹೋಗದಿರುವಿಕೆ, ದಾನ, ಪ್ರಭುತ್ವದ ಭಾವ — ಇವು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಷಾತ್ರ ಕರ್ಮ.
6.42.44
कृषिगोरक्ष्यरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम् ।
परिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम् ॥ ६.४२.४४ ॥
ಕೃಷಿ, ಗೋರಕ್ಷೆ, ವೈಶ್ಯ ಕರ್ಮ — ಇವು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕರ್ಮ; ಸೇವಾರೂಪ ಕರ್ಮವೂ ಶೂದ್ರನ ಸ್ವಭಾವಜ ಕರ್ಮವೇ.
6.42.45
स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरः ।
स्वकर्मनिरत्तः सिद्धिं यथा विन्दति तच्छृणु ॥ ६.४२.४५ ॥
ತನ್ನ ತನ್ನ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಮನುಷ್ಯನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನು ಹೇಗೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು.
6.42.46
यतः प्रवृत्तिर्भूतानां योन सर्वमिदं ततम् ।
स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवःक ॥ ६.४२.४६ ॥
ಯಾರಿಂದ ಭೂತಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಯಾರಿಂದ ಇದೆಲ್ಲವೂ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆಯೋ, ಅವರನ್ನು ಸ್ವಕರ್ಮದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಮನುಷ್ಯನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.42.47
श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् ।
स्वभावनियतं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्विषम् ॥ ६.४२.४७ ॥
ತನ್ನ ಧರ್ಮ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ಪರಧರ್ಮವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಸ್ವಭಾವನಿಯತ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಪಾಪವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
6.42.48
सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत् ।
सर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाग्निरिवावृताः ॥ ६.४२.४८ ॥
ಓ ಕೌಂತೇಯ! ಸಹಜ ಕರ್ಮವು ದೋಷಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ ಬಿಡಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಆರಂಭಗಳೂ ದೋಷದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ, ಬೆಂಕಿ ಹೊಗೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾದಂತೆ.
6.42.49
असक्तबुद्धिः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः ।
नैष्कर्म्यसिद्धिं परमां संन्यासेनाधिगच्छति ॥ ६.४२.४९ ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಅಂಟದ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು, ಆತ್ಮವನ್ನು ಗೆದ್ದವನು, ಆಸೆಯಿಲ್ಲದವನು ಸಂನ್ಯಾಸದಿಂದ ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯದ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.42.50
सिद्धिं प्राप्तो यथा ब्रह्म तथाऽऽप्नेति निबोध मे ।
समासेनैव कौन्तेय निष्ठा ज्ञानस्य या परा ॥ ६.४२.५० ॥
ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದವನು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ತಿಳಿ, ಕೌಂತೇಯ. ಇದೇ ಜ್ಞಾನದ ಪರಮ ನಿಷ್ಠೆ.
6.42.51
बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्याऽऽत्मानं नियम्य च ।
शब्दादीन्विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च ॥ ६.४२.५१ ॥
ವಿಶುದ್ಧ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ, ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಆತ್ಮನನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿ, ಶಬ್ದಾದಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ರಾಗದ್ವೇಷಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ,
6.42.52
विविक्तसेवी लध्वाशी यतकाक्कायमानसः ।
ध्यानयोगपरो नित्यं वैराग्यं समुपाश्रितः ॥ ६.४२.५२ ॥
ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು, ಅಲ್ಪವಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡುವವನು, ಮಾತು, ದೇಹ, ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿದವನು, ಧ್ಯಾನಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿರತನು, ನಿತ್ಯವೂ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವನು,
6.42.53
अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम् ।
विमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ ६.४२.५३ ॥
ಅಹಂಕಾರ, ಬಲ, ದರ್ಪ, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಪರಿಗ್ರಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಭಾವವಿಲ್ಲದೆ, ಶಾಂತನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಭಾವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ.
6.42.54
ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचतिक न काङ्क्षति ।
समः सर्वेषु भूतेषु मद्तभक्तिं लभते पराम् ॥ ६.४२.५४ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಭೂತನಾಗಿ, ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮನಾದವನು ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆಕಾಂಕ್ಷಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮನಾಗಿದ್ದು ನನ್ನ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.42.55
भक्त्या मामभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतः ।
ततो मां तत्त्वतो ज्ञात्वा विशते तदनन्तरम् ॥ ६.४२.५५ ॥
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಎಷ್ಟಿದ್ದೇನೆ, ನಿಜವಾಗಿ ಯಾರಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ ನನ್ನನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿದು ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.42.56
सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मद्व्यपाश्रयः ।
मत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतं पदमव्ययम् ॥ ६.४२.५६ ॥
ಸದಾ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನನ್ನನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದವನು ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾದ, ಅವ್ಯಯವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.42.57
चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः ।
बुद्धियोगमपाश्रित्य मच्चित्तः सततं भव ॥ ६.४२.५७ ॥
ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನನ್ನಲ್ಲೇ ಪರಾಯಣನಾಗಿ, ಬುದ್ಧಿಯೋಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಸದಾ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿರು.
6.42.58
मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि मत्प्रसादात्तरिष्यसि ।
अथ चेत्त्वमहङ्कारान्न श्रोष्यसि विनङ्क्ष्यसि ॥ ६.४२.५८ ॥
ನನ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತವನ್ನಿಟ್ಟರೆ ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುವೆ. ಆದರೆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ನೀನು ಕೇಳದಿದ್ದರೆ ನಾಶವಾಗುವೆ.
6.42.59
यदहङ्कारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसे ।
मिथ्यैष व्यवसायस्ते प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति ॥ ६.४२.५९ ॥
ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ 'ನಾನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ನೀನು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ನಿನ್ನ ಈ ನಿಶ್ಚಯ ಮಿಥ್ಯ; ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವವೇ ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವುದು.
6.42.60
स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणा ।
कर्तुं नेच्छसि यन्मोहात्करिष्यस्यवशोपि तत् ॥ ६.४२.६० ॥
ಕೌಂತೇಯ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನಿನ್ನ ಸ್ವಕರ್ಮದಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿ, ಮೋಹದಿಂದ ನೀನು ಯಾವುದನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅದನ್ನೂ ಅಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಮಾಡುವೆ.
6.42.61
ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठति ।
भ्रामयन्सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया ॥ ६.४२.६१ ॥
ಅರ್ಜುನ, ಈಶ್ವರನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹೃದಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಮಾಯೆಯಿಂದ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಏರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
6.42.62
तमेव शरणं गच्छ सर्वभावेन भारत ।
तत्प्रसादात्परां शान्तिं स्थानं प्राप्स्यसि शाश्वतं ॥ ६.४२.६२ ॥
ಭಾರತ, ಅವನನ್ನೇ ಸರ್ವಭಾವದಿಂದ ಶರಣಾಗು; ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪರಮ ಶಾಂತಿಯನ್ನೂ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವೆ.
6.42.63
इति ते ज्ञानमाख्यातं गुह्याद्गुह्यतरं मया ।
विमृश्यैतदशेषेण यथेच्छसि तथा कुरु ॥ ६.४२.६३ ॥
ಹೀಗೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ರಹಸ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ರಹಸ್ಯವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಮಾಡು.
6.42.64
सर्वगुह्यतमं भूयः श्रृणु मे परमं वचः ।
इष्टेऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम् ॥ ६.४२.६४ ॥
ಸರ್ವ ರಹಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ರಹಸ್ಯವಾದ ನನ್ನ ಪರಮ ವಚನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳು; ನೀನು ನನಗೆ ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರಿಯನು ಎಂದು, ನಿನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
6.42.65
मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे ॥ ६.४२.६५ ॥
ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಡು, ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗು, ನನ್ನನ್ನು ಯಜಿಸು, ನನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸು; ನೀನು ನನ್ನನ್ನೇ ಸೇರುವೆ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ, ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು.
6.42.66
सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज ।
अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः ॥ ६.४२.६६ ॥
ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕೇವಲ ನನ್ನನ್ನೇ ಶರಣಾಗು; ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಶೋಕಿಸಬೇಡ.
6.42.67
इदं ते नातपस्काय नाभक्ताय कदाचन ।
न चाशुश्रूषवे वाच्यं न च मां योऽभ्यसूयति ॥ ६.४२.६७ ॥
ತಪಸ್ಸು ಮಾಡದವನಿಗೆ, ಭಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದವನಿಗೆ, ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸದವನಿಗೆ, ನನ್ನನ್ನು ದೂಷಿಸುವವನಿಗೆ ಇದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹೇಳಬಾರದು.
6.42.68
य इदं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति ।
भक्तिं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः ॥ ६.४२.६८ ॥
ನನ್ನ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಈ ಪರಮ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವವನು, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟವನು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಸೇರುವನು.
6.42.69
न च तस्मान्मनुष्येषु कश्चिन्मे प्रियकृत्तमः ।
भविता न च मे तस्मादन्यः प्रियतरो भुवि ॥ ६.४२.६९ ॥
ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅವನಿಗಿಂತ ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಯಾರೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗಿಂತ ಪ್ರಿಯನಾದ ಬೇರೊಬ್ಬನೂ ನನಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
6.42.70
अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवादमावयोः ।
ज्ञानयज्ञेन तेनाहमिष्टः स्यामिति मे मतिः ॥ ६.४२.७० ॥
ನಮ್ಮ ಈ ಧರ್ಮಸಂವಾದವನ್ನು ಯಾರು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಜ್ಞಾನಯಜ್ಞದಿಂದ ನಾನು ಪೂಜಿತನಾಗುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
6.42.71
श्रद्धावाननसूयश्च श्रृणुयादपि यो नरः ।
सोपि मुक्तः शुभाँल्लोकान्प्राप्नुयात्पुण्यकर्मणां ॥ ६.४२.७१ ॥
ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಅಸೂಯೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ಕೇಳುವ ಮನುಷ್ಯನೂ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಿಗಳ ಶುಭಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.
6.42.72
कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा ।
कच्चिदज्ञानसंमोहः प्रनष्टस्ते धनंजय ॥ ६.४२.७२ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಇದನ್ನು ನೀನು ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳಿದೆಯಾ? ಧನಂಜಯ, ನಿನ್ನ ಅಜ್ಞಾನದ ಮೋಹ ನಾಶವಾಯಿತೇ?
6.42.73
नष्टो मोहः स्मृतिर्लब्धा त्वत्प्रसादान्मयाऽच्युत ।
स्थितोऽस्मि गतसंदेहः करिष्ये वचनं तव ॥ ६.४२.७३ ॥
ಅಚ್ಯುತ! ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನ್ನ ಮೋಹ ನಾಶವಾಯಿತು, ಸ್ಮೃತಿ ಮರಳಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಸಂದೇಹ ಕಳೆದು ನಾನು ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿನ್ನ ವಚನದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
6.42.74
इत्यहं वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मनः ।
संवादमिममश्रौषमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ ६.४२.७४ ॥
ಹೀಗೆ ವಾಸುದೇವ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಪಾರ್ಥರ ನಡುವಿನ ಈ ಅದ್ಭುತ, ರೋಮಾಂಚಕ ಸಂವಾದವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದೆನು.
6.42.75
व्यासप्रसादाच्छ्रुतवानेतद्गुह्यमहं परम् ।
योगं योगेश्वरात्कृष्णात्साक्षात्कथयतः स्वयम् ॥ ६.४२.७५ ॥
ವ್ಯಾಸರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಯೋಗೇಶ್ವರ ಕೃಷ್ಣನೇ ಸ್ವತಃ ನೇರವಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಈ ಪರಮ ರಹಸ್ಯ ಯೋಗವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದೆನು.
6.42.76
राजन्संस्मृत्य संस्मृत्य संवादमिममद्भुतम् ।
केशवार्जुवयोः पुण्यं हृष्यामि च मुहुर्मुहुः ॥ ६.४२.७६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಕೇಶವ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರ ಈ ಅದ್ಭುತ, ಪುಣ್ಯ ಸಂವಾದವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸ್ಮರಿಸಿ ನಾನು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.42.77
तच्च संस्मृत्य संस्मृत्य रूपमत्यद्भुतं हरेः ।
विस्मयो मे महान्राजन्हृष्यामि च पुनः पुनः ॥ ६.४२.७७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಹರಿಯ ಆ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ರೂಪವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸ್ಮರಿಸಿ ನನಗೆ ಮಹಾ ವಿಸ್ಮಯವಾಗುತ್ತದೆ; ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.42.78
यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः ।
तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम ॥ ६.४२.७८ ॥
ಯೋಗೇಶ್ವರ ಕೃಷ್ಣನು ಎಲ್ಲಿರುವನೋ, ಧನುರ್ಧರ ಪಾರ್ಥನು ಎಲ್ಲಿರುವನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ, ವಿಜಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಸ್ಥಿರ ನೀತಿ ಇರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ಮತ.