ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.44.1
एवं व्यूढेष्वनीकेषु मामकेष्वितरेषु च ।
के पूर्वं प्राहरंस्तत्र कुरवःक पाण्डवा नु किम् ॥ ६.४४.१ ॥
ଏହିପରି ମୋ ପକ୍ଷର ଓ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷର ସେନାମାନେ ବ୍ୟୂହରେ ଠିଆ ହେବା ସମୟରେ, ସେଠାରେ କୁରୁମାନେ ନା ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରହାର କଲେ?
6.44.2
भ्रातृभिः सहितो राजन्पुत्रो दुःशासनस्तव ।
भीष्मं प्रमुखतः कृत्वा प्रययौ सह सेनया ॥ ६.४४.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ପୁତ୍ର ଦୁଃଶାସନ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସେନା ସହିତ ଆଗକୁ ଗଲେ।
6.44.3
तथैव पाण्डवाः सर्वे भीमसेनपुरोगमाः ।
भीष्मेण युद्धमिच्छन्तः प्रययुर्हृष्टमानसाः ॥ ६.४४.३ ॥
ସେହିପରି ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛା କରି, ହୃଷ୍ଟ ମନରେ ଆଗକୁ ଗଲେ।
6.44.4
क्ष्वेडाः किलकिलाशब्दाः क्रकचा गोविषाणिकाः ।
भेरीमृदङ्गमुरजा हयकुञ्जरनिःस्वनाः ॥ ६.४४.४ ॥
ସିଂହ ଗର୍ଜନ, କିଲକିଲ ଶବ୍ଦ, କ୍ରକଚ ଓ ଗୋବିଷାଣିକା, ଭେରୀ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ମୁରଜ, ଏବଂ ଘୋଡା ଓ ହାତୀର ଶବ୍ଦ।
6.44.5
उभयोःक सेनयोर्ह्यासंस्ततस्तेऽस्मान्समाद्रवन् ।
वयं तान्प्रतिर्दन्तस्तदाऽऽसीत्तुमुलं महत् ॥ ६.४४.५ ॥
ଉଭୟ ସେନାମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ଆମ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁ ଆସିଲେ; ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲୁ; ସେତେବେଳେ ମହା କୋଳାହଳ ହେଲା।
6.44.6
महान्त्यनीकानि महासमुच्छ्रये ।
समागमे पाण्डवधार्तराष्ट्रयोः।
चकम्पिरे शङ्खमृदङ्गनिःस्वनैः ।
प्रकम्पितानीव वनानि वायुना ॥ ६.४४.६ ॥
ପାଣ୍ଡବ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ସେହି ମହାସଙ୍ଗମରେ, ଶଙ୍ଖ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ଶବ୍ଦରେ ମହାସେନାମାନେ କମ୍ପିଲେ; ପବନରେ କମ୍ପିତ ବନ ପରି।
6.44.7
नरेन्द्र नागाश्वरताकुलाना-
मभ्यागतानामशिवे मुहूर्ते।
बभूव घोषस्तुमुलश्चमूनां ।
वातोद्धुतानामिव सागराणाम् ॥ ६.४४.७ ॥
ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସୁଥିବା ସେନାର ଅଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ବାୟୁରେ ଉଦ୍ବେଳିତ ସାଗର ପରି ତୁମୁଳ ଘୋଷ ଉଠିଲା।
6.44.8
तस्मिन्समुत्थिते शब्दे तुमुले रोमहर्षणे ।
भीमसेनो महाबाहुः प्राणदद्गोवृषो यथा ॥ ६.४४.८ ॥
ସେହି ରୋମାଞ୍ଚକର ତୁମୁଳ ଶବ୍ଦ ଉଠିବାରୁ ମହାବାହୁ ଭୀମସେନ ଷଣ୍ଢ ପରି ଗର୍ଜନ କଲେ।
6.44.9
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषं वारणानां च बृंहितम् ।
सिंहनादं च सैन्यानां भीससेनरवोऽभ्यभूत् ॥ ६.४४.९ ॥
ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଘୋଷ, ହାତୀମାନଙ୍କର ବୃଂହିତ, ସେନାର ସିଂହନାଦ — ଏସବକୁ ଭୀମସେନଙ୍କ ଗର୍ଜନ ଦବାଇ ଦେଲା।
6.44.10
हयानां हेषमाणानामनीकेषु सहस्रशः ।
सर्वानभ्यभवच्चब्दान्भीमस्य नदतः स्वनः ॥ ६.४४.१० ॥
ସେନାମାନଙ୍କରେ ହଜାର ହଜାର ଘୋଡ଼ାର ହେଷାରବ ସବୁ ଶବ୍ଦକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲା; ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଭୀମଙ୍କ ସ୍ୱର ସେସବୁକୁ ଆବୃତ କଲା।
6.44.11
तं श्रुत्वा निनदं तस्य सैन्यास्तव वितत्रसुः ।
जीमूतस्येव नदतः शक्राशनिसमस्वनम् ॥ ६.४४.११ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି ଗର୍ଜନ ଶୁଣି ଆପଣଙ୍କ ସେନା ତ୍ରସ୍ତ ହେଲେ — ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରର ଶବ୍ଦ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ମେଘ ଭଳି।
6.44.12
वाहनानि च सर्वाणि शकृन्मूत्रं प्रमुस्रुवुः ।
शब्देन तस्य वीरस्य सिंहस्येवेतरेक मृगाः ॥ ६.४४.१२ ॥
ସେହି ବୀରଙ୍କ ଗର୍ଜନରେ ସମସ୍ତ ବାହନ ମଳମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କଲେ — ସିଂହର ଗର୍ଜନରେ ଅନ୍ୟ ମୃଗମାନେ ଯେପରି।
6.44.13
दर्शयन्घोरमात्मानं महाभ्रमिव नादयन् ।
विभीषयंस्तव सुतान्भीमसेनः समभ्ययात् ॥ ६.४४.१३ ॥
ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଦେଖାଇ, ମହାମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରି, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଖାଇ ଭୀମସେନ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
6.44.14
तमायान्तं महेष्वासं सोदर्याः पर्यवारयन् ।
छादयन्तः शरव्रातैर्मेघा इव दिवाकरम् ॥ ६.४४.१४ ॥
ଆସୁଥିବା ସେ ମହାଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଘେରିଲେ; ମେଘ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଢାଙ୍କିଲା ପରି ଶରବର୍ଷଣରେ ତାଙ୍କୁ ଢାଙ୍କିଲେ।
6.44.15
दुर्योधनश्च पुत्रस्ते दुर्मुखो दुःसहः शलः ।
दुःशासनश्चातिरथस्तथा दुर्मर्षणो नृपः ॥ ६.४४.१५ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯୋଧନ, ଦୁର୍ମୁଖ, ଦୁଃସହ, ଶଲ, ଅତିରଥ ଦୁଃଶାସନ ଓ ରାଜା ଦୁର୍ମର୍ଷଣ ମଧ୍ୟ।
6.44.16
विविंशतिश्चित्रसेनो विकर्णश्च महारथः ।
पुरुमित्रो जयो भोजः सौमदत्तिश्च वीर्यवान् ॥ ६.४४.१६ ॥
ବିବିଂଶତି, ଚିତ୍ରସେନ, ମହାରଥ ବିକର୍ଣ୍ଣ, ପୁରୁମିତ୍ର, ଜୟ, ଭୋଜ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ସୌମଦତ୍ତି ମଧ୍ୟ।
6.44.17
महाचापानि धुन्वन्तो मेघा इव सविद्युतः ।
आददानाश्च नाराचान्निर्मुक्ताशीविषोपमान् ॥ ६.४४.१७ ॥
ବଡ଼ ଧନୁ ଝଙ୍କାରି, ବିଜୁଳି ସହିତ ମେଘ ପରି, ଛଡ଼ାଯାଇଥିବା ବିଷସର୍ପ ସଦୃଶ ନାରାଚ ବାଣ ଗ୍ରହଣ କରି।
6.44.18
अथ ते द्रौपदीपुत्राः सौभद्रश्च महारथः ।
नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.४४.१८ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ମହାରଥ ସୌଭଦ୍ର, ନକୁଳ, ସହଦେବ ଓ ପୃଷତ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ମଧ୍ୟ।
6.44.19
धार्तराष्ट्रान्प्रतिययुरर्दयन्तः शितैः शरैः ।
वज्रैरिव महावेगैः शिखराणि धराभृताम् ॥ ६.४४.१९ ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପୀଡ଼ା ଦେଇ ସେମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଗେଇଲେ, ଯେପରି ମହାବେଗରେ ବଜ୍ର ପର୍ବତଶିଖରରେ ପଡ଼େ।
6.44.20
तस्मिन्प्रथमसंग्रामे भीमज्यातलनिःस्वने ।
तावकानां परेषां च नासीत्कश्चित्पराङ्मुखः ॥ ६.४४.२० ॥
ସେହି ପ୍ରଥମ ସଂଗ୍ରାମରେ, ହାତ ତଳୁରେ ଧନୁ-ଦଉଡ଼ି ବାଜିବାର ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ, ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁପକ୍ଷରେ କେହି ପଛ ଫେରି ନ ଥିଲେ।
6.44.21
लाघवं द्रोणशिष्याणामपश्यं भरतर्षभ ।
निमित्तवेधिनां चैव शरानुत्सृजतां भृशम् ॥ ६.४४.२१ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୁଁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଚତୁରତା ଦେଖିଲି; ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦୀ ହୋଇ ସେମାନେ ନିରନ୍ତର ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରୁଥିଲେ।
6.44.22
नोपशाम्यति निर्घोषो धनुषां कूजतां तथा ।
विनिश्चेरुः शरा दीप्ताज्योतींषीव नभस्तलात् ॥ ६.४४.२२ ॥
ଧନୁର ଗର୍ଜନ ଓ ଦଉଡ଼ିର ଟଙ୍କାର ଥମିଲା ନାହିଁ; ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବାଣ ଆକାଶରୁ ଜ୍ୟୋତିଃପୁଞ୍ଜ ପରି ଛୁଟିଲା।
6.44.23
सर्वे त्वन्ये महीपालाः प्रेक्षका इव भारत ।
ददृशुर्दर्शनीयं तं भीमं ज्ञातिसमागमम् ॥ ६.४४.२३ ॥
ହେ ଭାରତ! ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ରାଜା ଦର୍ଶକ ପରି ସେହି ଦର୍ଶନୀୟ, ଭୟଙ୍କର ଜ୍ଞାତିସମାଗମକୁ ଚାହିଁ ରହିଲେ।
6.44.24
ततस्ते जातसंरम्भाः परस्परकृतागसः ।
अन्योन्यस्पर्धया राजन्व्यायच्छन्त महारथाः ॥ ६.४४.२४ ॥
ତେବେ ସେମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲେ, ପରସ୍ପରର ଅପରାଧୀ ହୋଇ; ହେ ରାଜନ୍! ପରସ୍ପର ସ୍ପର୍ଦ୍ଧାରେ ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ଧନୁ ଟାଣି ଠିଆ ହେଲେ।
6.44.25
कुरुपाण्डवसेने ते हस्त्यश्वरथसंकुले ।
शुशुभाते रणेऽतीव पटे चित्रार्पिते इव ॥ ६.४४.२५ ॥
କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନା, ହାତୀ, ଘୋଡା ଓ ରଥରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେହି ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଚିତ୍ରିତ ବସ୍ତ୍ର ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ।
6.44.26
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे प्रगृहीतशरासनाः ।
सहसैन्याः समापेतुः पुत्रस्य तव शासनात् ॥ ६.४४.२६ ॥
ତାପରେ ତୁମ ପୁଅର ଆଜ୍ଞାରେ, ଧନୁ ଧରିଥିବା ସେହି ରାଜାମାନେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ସେନା ସହିତ ଏକତ୍ର ଆଗେଇ ଆସିଲେ।
6.44.27
युधिष्ठिरेण चदिष्टाः पार्थिवास्ते सहस्रशः ।
विनदन्तः समापेतुः पुत्रस्य तव वाहिनीम् ॥ ६.४४.२७ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଦେଶିତ ସେହି ହଜାର ହଜାର ରାଜା ଗର୍ଜନ କରି ତୁମ ପୁଅର ସେନା ଉପରେ ଏକତ୍ର ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
6.44.28
उभयोः सेनयोस्तीव्रः सैन्यानां स समागमः ।
अन्तर्धीयत चादित्यः सैन्येन रजसा वृतः ॥ ६.४४.२८ ॥
ଦୁଇ ସେନାଙ୍କର ସେହି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ସଂଘର୍ଷ ହେଲା; ସେନାର ଧୂଳିରେ ଆବୃତ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
6.44.29
प्रयुद्धानां प्रभग्नानां पुनरावर्तिनामपि ।
नात्र स्वेषां परेषां वा विशेषः समदृश्यत ॥ ६.४४.२९ ॥
ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା, ପରାଜିତ ହୋଇ ପଳାଉଥିବା ଏବଂ ପୁନଃ ଫେରି ଆସୁଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଠାରେ ନିଜର ଓ ଶତ୍ରୁର କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ।
6.44.30
तस्मिस्तु तुमुले युद्धे वर्तमाने महाभये ।
अति सर्वाण्यनीकानि पिता तेऽभिव्यरोचत ॥ ६.४४.३० ॥
ସେହି ଭୟଙ୍କର ଓ କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ, ତୁମ ପିତା ସମସ୍ତ ସେନାବ୍ୟୂହ ଅତିକ୍ରମ କରି (ସେନାକୁ ବ୍ୟୂହରେ ସଜାଇବାକୁ) ପସନ୍ଦ କଲେ।