మహాభారతం · అధ్యాయం 6.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.44.1
एवं व्यूढेष्वनीकेषु मामकेष्वितरेषु च ।
के पूर्वं प्राहरंस्तत्र कुरवःक पाण्डवा नु किम् ॥ ६.४४.१ ॥
ఈ విధంగా నా వైపు, ఇతర వైపు సేనలు వ్యూహాల్లో నిలిచి ఉండగా, అక్కడ కురులు, పాండవులు ఎవరు ముందుగా దాడి చేశారు?
6.44.2
भ्रातृभिः सहितो राजन्पुत्रो दुःशासनस्तव ।
भीष्मं प्रमुखतः कृत्वा प्रययौ सह सेनया ॥ ६.४४.२ ॥
రాజా, నీ కుమారుడు దుఃశాసనుడు సోదరులతో కలిసి, భీష్ముడిని ముందు ఉంచి సేనతో ముందుకు సాగాడు.
6.44.3
तथैव पाण्डवाः सर्वे भीमसेनपुरोगमाः ।
भीष्मेण युद्धमिच्छन्तः प्रययुर्हृष्टमानसाः ॥ ६.४४.३ ॥
అదే విధంగా పాండవులందరూ భీమసేనుడిని ముందుంచి, భీష్ముడితో యుద్ధం కోరుతూ, సంతోషహృదయులై ముందుకు సాగారు.
6.44.4
क्ष्वेडाः किलकिलाशब्दाः क्रकचा गोविषाणिकाः ।
भेरीमृदङ्गमुरजा हयकुञ्जरनिःस्वनाः ॥ ६.४४.४ ॥
సింహగర్జనలు, కిలకిల ధ్వనులు, క్రకచములు, గోవిషాణికలు, భేరి, మృదంగము, మురజము, గుర్రాలు ఏనుగుల ధ్వనులు.
6.44.5
उभयोःक सेनयोर्ह्यासंस्ततस्तेऽस्मान्समाद्रवन् ।
वयं तान्प्रतिर्दन्तस्तदाऽऽसीत्तुमुलं महत् ॥ ६.४४.५ ॥
రెండు సేనల్లోనూ వారు మా వైపు పరుగెత్తారు; మేము వారిని ఎదిరించాము; అప్పుడు గొప్ప కోలాహలం కలిగింది.
6.44.6
महान्त्यनीकानि महासमुच्छ्रये ।
समागमे पाण्डवधार्तराष्ट्रयोः।
चकम्पिरे शङ्खमृदङ्गनिःस्वनैः ।
प्रकम्पितानीव वनानि वायुना ॥ ६.४४.६ ॥
పాండవులకు, ధృతరాష్ట్ర పుత్రులకు జరిగిన ఆ మహాసంగమంలో, శంఖ మృదంగ ధ్వనులతో గొప్ప సేనలు వణికాయి; గాలికి కంపించే అడవుల వలె.
6.44.7
नरेन्द्र नागाश्वरताकुलाना-
मभ्यागतानामशिवे मुहूर्ते।
बभूव घोषस्तुमुलश्चमूनां ।
वातोद्धुतानामिव सागराणाम् ॥ ६.४४.७ ॥
ఓ నరేంద్రా, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో నిండి ముందుకు వచ్చిన సేనల అశుభ ముహూర్తంలో, గాలికి కలతచెందిన సముద్రాల వలె భయంకరమైన ఘోషం పుట్టింది.
6.44.8
तस्मिन्समुत्थिते शब्दे तुमुले रोमहर्षणे ।
भीमसेनो महाबाहुः प्राणदद्गोवृषो यथा ॥ ६.४४.८ ॥
ఆ రోమాంచకరమైన తుముల ధ్వని లేచినప్పుడు, మహాబాహువైన భీమసేనుడు ఎద్దులా గర్జించాడు.
6.44.9
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषं वारणानां च बृंहितम् ।
सिंहनादं च सैन्यानां भीससेनरवोऽभ्यभूत् ॥ ६.४४.९ ॥
శంఖ దుందుభుల ఘోషం, ఏనుగుల ఘీంకారం, సేనల సింహనాదం — వీటన్నింటినీ భీమసేనుని గర్జన అధిగమించింది.
6.44.10
हयानां हेषमाणानामनीकेषु सहस्रशः ।
सर्वानभ्यभवच्चब्दान्भीमस्य नदतः स्वनः ॥ ६.४४.१० ॥
సేనలలో వేలకొలది గుర్రాల హేషారావాలు అన్ని శబ్దాలను అధిగమించాయి; గర్జిస్తున్న భీముని స్వరం వాటినన్నిటినీ ముంచివేసింది.
6.44.11
तं श्रुत्वा निनदं तस्य सैन्यास्तव वितत्रसुः ।
जीमूतस्येव नदतः शक्राशनिसमस्वनम् ॥ ६.४४.११ ॥
అతని ఆ గర్జనను విని మీ సేనలు భయకంపితమయ్యాయి — ఇంద్రుని వజ్రధ్వనిలా గర్జించే మేఘంలా అది ఉంది.
6.44.12
वाहनानि च सर्वाणि शकृन्मूत्रं प्रमुस्रुवुः ।
शब्देन तस्य वीरस्य सिंहस्येवेतरेक मृगाः ॥ ६.४४.१२ ॥
ఆ వీరుని గర్జనకు వాహనాలన్నీ మలమూత్రాలను విడిచాయి — సింహ గర్జనకు ఇతర మృగాలు భయపడినట్లు.
6.44.13
दर्शयन्घोरमात्मानं महाभ्रमिव नादयन् ।
विभीषयंस्तव सुतान्भीमसेनः समभ्ययात् ॥ ६.४४.१३ ॥
భయంకర రూపాన్ని చూపుతూ, గొప్ప మేఘంలా గర్జిస్తూ, నీ కుమారులను భయపెడుతూ భీమసేనుడు ముందుకు వచ్చాడు.
6.44.14
तमायान्तं महेष्वासं सोदर्याः पर्यवारयन् ।
छादयन्तः शरव्रातैर्मेघा इव दिवाकरम् ॥ ६.४४.१४ ॥
వస్తున్న ఆ మహాధనుర్ధరుని సోదరులు చుట్టుముట్టారు; మేఘాలు సూర్యుడిని కప్పినట్లు బాణ వర్షంతో అతనిని కప్పారు.
6.44.15
दुर्योधनश्च पुत्रस्ते दुर्मुखो दुःसहः शलः ।
दुःशासनश्चातिरथस्तथा दुर्मर्षणो नृपः ॥ ६.४४.१५ ॥
నీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు, దుర్ముఖుడు, దుస్సహుడు, శలుడు, అతిరథుడు దుశ్శాసనుడు, రాజు దుర్మర్షణుడు కూడా.
6.44.16
विविंशतिश्चित्रसेनो विकर्णश्च महारथः ।
पुरुमित्रो जयो भोजः सौमदत्तिश्च वीर्यवान् ॥ ६.४४.१६ ॥
వివింశతి, చిత్రసేనుడు, మహారథుడు వికర్ణుడు, పురుమిత్రుడు, జయుడు, భోజుడు, పరాక్రమవంతుడైన సౌమదత్తి కూడా.
6.44.17
महाचापानि धुन्वन्तो मेघा इव सविद्युतः ।
आददानाश्च नाराचान्निर्मुक्ताशीविषोपमान् ॥ ६.४४.१७ ॥
పెద్ద ధనువులను కదిలిస్తూ, మెరుపులతో కూడిన మేఘాల వలె, విడిచిన విషసర్పాల వంటి నారాచ బాణాలను తీసుకుంటూ.
6.44.18
अथ ते द्रौपदीपुत्राः सौभद्रश्च महारथः ।
नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.४४.१८ ॥
అప్పుడు ద్రౌపదీ పుత్రులు, మహారథుడు సౌభద్రుడు, నకులుడు, సహదేవుడు, పృషతుని కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు కూడా.
6.44.19
धार्तराष्ट्रान्प्रतिययुरर्दयन्तः शितैः शरैः ।
वज्रैरिव महावेगैः शिखराणि धराभृताम् ॥ ६.४४.१९ ॥
వారు పదునైన బాణాలతో ధృతరాష్ట్రుని కుమారులను బాధిస్తూ ఎదుర్కొన్నారు; పర్వత శిఖరాలపై మహా వేగంతో పడే వజ్రాల వలె.
6.44.20
तस्मिन्प्रथमसंग्रामे भीमज्यातलनिःस्वने ।
तावकानां परेषां च नासीत्कश्चित्पराङ्मुखः ॥ ६.४४.२० ॥
ఆ మొదటి యుద్ధంలో, అరచేతులతో ధనుస్సు తాళ్లు మోగిస్తున్న భయంకర ధ్వనుల మధ్య, మీ వారిలో గానీ శత్రువులలో గానీ వెనుదిరిగిన వారు ఎవరూ లేరు.
6.44.21
लाघवं द्रोणशिष्याणामपश्यं भरतर्षभ ।
निमित्तवेधिनां चैव शरानुत्सृजतां भृशम् ॥ ६.४४.२१ ॥
భరతశ్రేష్ఠా! ద్రోణుని శిష్యుల చురుకుదనాన్ని నేను చూశాను; లక్ష్యాన్ని ఛేదించేవారై వారు నిరంతరం బాణాలు వదిలారు.
6.44.22
नोपशाम्यति निर्घोषो धनुषां कूजतां तथा ।
विनिश्चेरुः शरा दीप्ताज्योतींषीव नभस्तलात् ॥ ६.४४.२२ ॥
ధనుస్సుల గర్జన, నారి ధ్వని తగ్గలేదు; ప్రకాశించే బాణాలు ఆకాశం నుండి జ్యోతుల వలె దూకాయి.
6.44.23
सर्वे त्वन्ये महीपालाः प्रेक्षका इव भारत ।
ददृशुर्दर्शनीयं तं भीमं ज्ञातिसमागमम् ॥ ६.४४.२३ ॥
భరతా! మిగిలిన రాజులందరూ ప్రేక్షకులవలె ఆ చూడదగిన, భయంకరమైన బంధువుల సమాగమాన్ని చూశారు.
6.44.24
ततस्ते जातसंरम्भाः परस्परकृतागसः ।
अन्योन्यस्पर्धया राजन्व्यायच्छन्त महारथाः ॥ ६.४४.२४ ॥
అప్పుడు వారు కోపంతో రగిలిపోయారు, ఒకరికొకరు అపరాధం చేసినవారై; రాజా! ఒకరితో ఒకరు పోటీతో ఆ మహారథులు ధనుస్సులు సాగదీశారు.
6.44.25
कुरुपाण्डवसेने ते हस्त्यश्वरथसंकुले ।
शुशुभाते रणेऽतीव पटे चित्रार्पिते इव ॥ ६.४४.२५ ॥
కురు మరియు పాండవ సైన్యాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో నిండి, ఆ యుద్ధభూమిలో చిత్రించిన వస్త్రంపై ఉన్న చిత్రాల వలె అత్యంత శోభాయమానంగా ప్రకాశించాయి.
6.44.26
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे प्रगृहीतशरासनाः ।
सहसैन्याः समापेतुः पुत्रस्य तव शासनात् ॥ ६.४४.२६ ॥
అప్పుడు మీ కుమారుని ఆజ్ఞ మేరకు, విల్లులు పట్టుకున్న ఆ రాజులందరూ తమ సైన్యాలతో కలిసి ముందుకు దూసుకువచ్చారు.
6.44.27
युधिष्ठिरेण चदिष्टाः पार्थिवास्ते सहस्रशः ।
विनदन्तः समापेतुः पुत्रस्य तव वाहिनीम् ॥ ६.४४.२७ ॥
యుధిష్ఠిరుని ఆజ్ఞతో ఆ వేలాది రాజులు గర్జిస్తూ మీ కుమారుని సైన్యం మీదకు దూసుకువచ్చారు.
6.44.28
उभयोः सेनयोस्तीव्रः सैन्यानां स समागमः ।
अन्तर्धीयत चादित्यः सैन्येन रजसा वृतः ॥ ६.४४.२८ ॥
రెండు సైన్యాల ఆ తీవ్రమైన ఘర్షణ జరిగింది; సైన్యపు ధూళితో కప్పబడి సూర్యుడు అదృశ్యమయ్యాడు.
6.44.29
प्रयुद्धानां प्रभग्नानां पुनरावर्तिनामपि ।
नात्र स्वेषां परेषां वा विशेषः समदृश्यत ॥ ६.४४.२९ ॥
పోరాడుతున్న వారిలో, ఓడిపోయిన వారిలో, మళ్లీ తిరిగి వచ్చిన వారిలో, ఇక్కడ మనవారికీ శత్రువులకూ భేదం కనిపించలేదు.
6.44.30
तस्मिस्तु तुमुले युद्धे वर्तमाने महाभये ।
अति सर्वाण्यनीकानि पिता तेऽभिव्यरोचत ॥ ६.४४.३० ॥
ఆ భయంకరమైన, కోలాహలమైన యుద్ధం కొనసాగుతుండగా, మీ తండ్రి సమస్త సైన్యవ్యూహాలను మించి (సేనను వ్యూహంగా నిలపడాన్ని) ఇష్టపడ్డారు.