マハーバーラタ · 章 6.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.45.1
पूर्वाह्णे तस्य रौद्रस्य युद्धमह्नो विशांपते ।
प्रावर्तत महाघोरं राज्ञां देहावकर्तनम् ॥ ६.४५.१ ॥
その恐ろしい日の午前、民の主よ、王たちの身体を切り裂く極めて恐ろしい戦いが始まった。
6.45.2
कुरूणां सृञ्जयानां च जिगीषूणां परस्परम् ।
सिंहानामिव संह्रादो दिवमुर्वी च नादयन् ॥ ६.४५.२ ॥
互いに勝利を望むクルとスリンジャヤの者たちは、獅子の咆哮のように叫び、空と大地を響かせた。
6.45.3
आसीत्किलकिलाशब्दस्तलशङ्खरवैः सह ।
जझिरे सिंहनादाश्च शूराणां प्रतिगर्जताम् ॥ ६.४५.३ ॥
喜びの叫び声が手を打つ音や法螺貝の響きと共に起こり、応え合う英雄たちの獅子吼が響き渡った。
6.45.4
तलत्राभिहताश्चैव ज्याशब्दा भरतर्षभ ।
पत्तीनां पादशब्दश्च वाजिनां च महास्वनः ॥ ६.४५.४ ॥
バラタ族の雄牛よ、腕当てに打ち当たる弓弦の音、歩兵の足音、馬の大いなる嘶きも起こった。
6.45.5
तोत्राङ्कुशनिपातश्च आयुधानां च निःस्वनः ।
घण्टाशब्दश्च नागानामन्योन्यमभिधावताम् ॥ ६.४५.५ ॥
象使いの鉤や鞭の打ち当たる音、武器の鳴る音、互いに突進する象の鈴の音が響いた。
6.45.6
तस्मिन्समुदिते शब्दे तुगुले रोमहर्षणे ।
बभूव रथनिर्घोषः पर्जन्यनिनदोपमःक ॥ ६.४५.६ ॥
その轟音、身の毛もよだつ喧騒の中で、戦車の轟きが雨雲の雷鳴のように起こった。
6.45.7
ते मनः क्रूरमाधाय समभित्यक्तजीविताः ।
पाण्डवानभ्यवर्तन्त सर्व एवोच्छ्रितध्वजाः ॥ ६.४५.७ ॥
残酷な心を固め、命を完全に捨てて、彼らは皆、高く掲げた旗とともにパーンダヴァたちへ進んだ。
6.45.8
अथ शान्तनवो राजन्नभ्यधावद्धनञ्जयम् ।
प्रगृह्य कार्मुकं घोरं कालदण्डोपमं रणे ॥ ६.४५.८ ॥
さて王よ、シャンタヌの子ビーシュマは、死神の杖のような恐ろしい弓を戦場で取り、ダナンジャヤへと駆けかかった。
6.45.9
अर्जुनोऽपि धनुर्गृह्य गाण्डीवं लोकविश्रुतम् ।
अभ्यधावत तेजस्वी गाङ्गेयं रणमूर्धनि ॥ ६.४५.९ ॥
アルジュナもまた、世に名高いガーンディーヴァ弓を取り、輝きながら戦陣の先頭でガーンゲーヤへと駆けた。
6.45.10
तावुभौ कुरुशार्दूलौ परस्परवधैषिणौ ।
गाङ्गेयस्तु रणे पार्थं विद्ध्वा नाकम्पयद्बली ॥ ६.४५.१० ॥
クルの二頭の虎は互いの死を望んでいた。しかし力強いガーンゲーヤは戦場でパールタを矢で射抜いても、彼を揺るがすことはできなかった。
6.45.11
तथैव पाण्डवो राजन्भीष्मं नाकम्पयद्युधि ।
सात्यकिस्तु महेष्वासः कृतवर्माणमभ्यात् ॥ ६.४५.११ ॥
同様に王よ、パーンドゥの子も戦いでビーシュマを揺るがすことはできなかった。そして大弓手サーティヤキはクリタヴァルマンを攻撃した。
6.45.12
तयोः समभयवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
सात्यकिः कृतवर्माणं कृतवार्मा च सात्यकिम् ॥ ६.४५.१२ ॥
二人の間には、喧騒と身の毛もよだつ激しい戦いが起こった。サーティヤキがクリタヴァルマンを、クリタヴァルマンがサーティヤキを攻撃した。
6.45.13
आनर्च्छतुः शरैर्घोरैस्तक्षमाणौ परस्परम् ।
तौ शराचितसर्वाङ्गौ शुशुभाते महाबलौ ॥ ६.४५.१३ ॥
二人は恐ろしい矢で互いを傷つけ合った。全身を矢に覆われた二人の大力者は輝いていた。
6.45.14
वसन्ते पुष्पशबलौ पुष्पिताविव किंशुकौ ।
अभिमन्युर्महेष्वासं बृहद्बलमयोधयत् ॥ ६.४५.१४ ॥
春に花で斑に彩られた、咲き誇る二本のキンシュカ樹のように、アビマニユは大弓手ブリハドバラと戦った。
6.45.15
ततः कोसलराजाऽसावभिमन्योर्विशांपते ।
ध्वजं चिच्छेद समरे सारथिं च व्यपातयत् ॥ ६.४५.१५ ॥
そのとき、人の主よ、コーサラの王は戦場でアビマニユの旗を断ち切り、その御者を倒した。
6.45.16
सौभद्रस्तु ततः क्रुद्धः पातिते रथसारथौ ।
बृहद्बलं महाराज विव्याध नवभिः शरैः ॥ ६.४५.१६ ॥
大王よ、戦車の御者が倒されると、怒ったスバドラーの息子はブリハドバラを九本の矢で貫いた。
6.45.17
अथापराभ्यां भल्लाभ्यां शिताभ्यामरिमर्दनः ।
ध्वजमेकेन चिच्छेद पार्ष्णिमेकेन सारथिम् ॥ ६.४५.१७ ॥
そして敵を砕く者は、他の二本の鋭いバッラ矢で、一本で旗を断ち、もう一本で御者のかかとを射た。
6.45.18
अन्योन्यं च शरैः क्रुद्धौ ततक्षाते परस्परम् ।
मानिनं समरे दृप्तं कृतवैरं महारथम् ॥ ६.४५.१८ ॥
怒った二人は矢で互いを傷つけ合った。誇り高く傲慢な大戦車兵は、古い敵意を抱いて戦いの中にあった。
6.45.19
भीमसेनस्तव सुतं दुर्योधनमयोधयत् ।
तावुभौ नरशार्दूलौ कुरुमुख्यौ महाबलौ ॥ ६.४५.१९ ॥
ビーマセーナは君の息子ドゥルヨーダナと戦った。二人は人中の虎、クルの長、大力の英雄であった。
6.45.20
अन्योन्यं शरवर्षाभ्यां ववृषाते रणाजिरे ।
तौ वीक्ष्य तु महात्मानौ कृतिनौ चित्रयोधिनौ ॥ ६.४५.२० ॥
戦場で二人は互いに矢の雨を降らせた。その大いなる魂の、巧みで不思議な戦士たちを見て——
6.45.21
विस्मयः सर्वभूतानां समपद्यत भारत ।
दुःशासनस्तु नकुलं प्रत्युद्याय महाबलम् ॥ ६.४५.२१ ॥
バーラタよ、あらゆる存在が驚嘆した。そしてドゥッシャーサナは大力のナクラに向かって進み出た。
6.45.22
अविध्यन्निशितैर्बाणैर्बहुभिर्मर्मभेदिभिः ।
तस्य माद्रीसुतः केतुं सशरं च शरासनम् ॥ ६.४५.२२ ॥
彼は鋭く急所を穿つ多くの矢で彼を射た。そしてマードリーの子は彼の旗と矢をつがえた弓とを——
6.45.23
चिच्छेद निशितैर्बाणैः प्रहसन्निव भारत ।
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ॥ ६.४५.२३ ॥
彼は鋭い矢で切り落とした、笑っているかのように、バーラタよ。そして二十五本の小さな矢で彼を射た。
6.45.24
पुत्रस्तु तव दुर्धर्षो नकुलस्य महाहवे ।
तुरङ्गांश्चिच्छिदे बाणैर्ध्वजं चैवाभ्यपातयत् ॥ ६.४५.२४ ॥
あなたの不屈の息子は、あの大戦で矢によってナクラの馬を切り倒し、旗をも落とした。
6.45.25
दुर्मुखः सहदेवं च प्रत्युद्याय महाबलम् ।
विव्याध शरवर्षेण यतमानं महाहवे ॥ ६.४५.२५ ॥
ドゥルムカは強大なサハデーヴァに立ち向かおうと前進し、大戦で奮闘する彼を矢の雨で打った。
6.45.26
सहदेवस्ततो वीरो दुर्मुखस्य महारणे ।
शरेण भृतशीक्ष्णेन पातयामास सारथिम् ॥ ६.४५.२६ ॥
すると英雄サハデーヴァは大戦で、よく研ぎ澄まされた鋭い矢でドゥルムカの御者を射落とした。
6.45.27
तावन्योन्यं समासाद्य समरे युद्धदुर्मदौ ।
त्रासयेतां शरैर्घोरैः कृतप्रतिकृतैषिणौ ॥ ६.४५.२७ ॥
戦に酔いしれた二人は互いに近づき、報復に報復を返そうとして、恐ろしい矢で互いを脅かした。
6.45.28
युधिष्टिरः स्वयं राजा मद्रराजानमभ्ययात् ।
तस्य मद्राधिपश्चापं द्विधा चिच्छेद मारिष ॥ ६.४५.२८ ॥
王ユディシュティラ自らマッドラ王へ向かった。すると、マッドラの主よ、そなたの弓は二つに断ち切られた。
6.45.29
तदपास्य धनुश्छिन्नं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अन्यत्कार्मुकमादाय वेगवद्बलवत्तरम् ॥ ६.४५.२९ ॥
するとクンティーの子ユディシュティラは折れた弓を捨て、速く極めて強力な別の弓を取った。
6.45.30
ततो मद्रेश्वरं राजा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
छादयामास संक्रुद्धस्तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.४५.३० ॥
すると怒れる王は、曲がった節の矢でマッドラの主を覆い、「止まれ、止まれ！」と言った。
6.45.31
धृष्टद्युम्नस्ततो द्रोणमभ्यद्रवत भारत ।
तस्य द्रोणः सुसंक्रुद्धः परासुकरणं दृढम् ॥ ६.४५.३१ ॥
そこでドリシュタデュムナはドローナへ突進した、バーラタよ。ドローナは彼に激怒し、命を奪う強固な矢を放った。
6.45.32
त्रिधा चिच्छेद समरे पाञ्चाल्यस्य तु कार्मुकम् ।
शरं चैव महाघोरं कालदण्डमिवापरम् ॥ ६.४५.३२ ॥
戦場で彼はパーンチャーラ王子の弓を三つに断ち切り、さらに死神の杖のような、もう一本の極めて恐ろしい矢も断ち切った。
6.45.33
प्रेषयामास समरे सोऽस्य काये न्यमञ्जत ।
अथान्यद्धनुरादाय सायकांश्च चतुर्दश ॥ ६.४५.३३ ॥
戦闘で彼が放った矢は、その身体に深く突き刺さった。それから別の弓を取り、十四本の矢を放った。
6.45.34
द्रोणं द्रुपदपुत्रस्तु प्रतिविव्याध संयुगे ।
तावन्योन्यं सुसंक्रुद्धौ चक्रतुः शुभृशं रणम् ॥ ६.४५.३४ ॥
ドルパダの息子もまた戦闘でドローナに反撃した。二人は互いに激怒し、極めて激烈な戦いを繰り広げた。
6.45.35
सौमदत्तिं रणे शङ्खो रभसं रभसो युधि ।
प्रत्युद्ययौ महाराज तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.४५.३५ ॥
戦闘でシャンカは猛然とソーマダッティへ突進し、ラバサも戦闘で彼へ向かって突進した。大王よ、彼は「止まれ、止まれ！」と叫んだ。
6.45.36
तस्य वै दक्षिणं वीरो निर्बिभेद रणे भुजम् ।
समदत्तिस्तथा शङ्खं जत्रुदेशे समाहनत् ॥ ६.४५.३६ ॥
その英雄は戦闘で彼の右腕を貫いた；そしてソマダッタの子サウマダッティはシャンカの鎖骨を打った。
6.45.37
तयोस्तदभवद्युद्धं घोररूपं विशांपते ।
दृप्तयोः समरे पूर्वं वृत्रवासवयोरिव ॥ ६.४५.३७ ॥
王よ、その二人の間に恐ろしい戦いが起きた。かつて高慢なヴリトラとヴァーサヴァ（インドラ）の間で戦われたように。
6.45.38
बाह्लीकं तु रणे क्रुद्ध क्रुद्धरूपो विशांपते ।
अभ्यद्रवदमेयात्मा धृष्टकेतुर्महारथः ॥ ६.४५.३८ ॥
王よ、戦場で怒るバーフリーカに対し、怒りの形相の、無量の魂を持つ大戦車兵ドリシュタケートゥが突進した。
6.45.39
बाह्लीकस्तु रणे राजन्धृष्टकेतुममर्षणः ।
शरैर्बहुभिरानर्च्छत्सिंहनादमथानदत् ॥ ६.४५.३९ ॥
王よ、戦場で怒りを抑えきれないバーフリーカは、ドリシュタケートゥを多くの矢で射て、獅子吼を上げた。
6.45.40
चेदिराजस्तु संक्रुद्धो बाह्लीकं नवभिः शरैः ।
विव्याध समरे तूर्णं मत्तो मत्तमिव द्विपम् ॥ ६.४५.४० ॥
しかしチェーディ国の王は激しく怒り、戦場で速やかに九本の矢でバーフリーカを貫いた。狂った象が別の狂った象を打つように。
6.45.41
तौ तत्र समरे क्रुद्धौ नर्दन्तौ च पुनः पुनः ।
समीयतुः सुसंक्रुद्धावङ्गारवबुधाविव ॥ ६.४५.४१ ॥
戦場で怒った二人は、幾度も咆哮し、激しい怒りで、燃える炭火が衝突するように向かい合った。
6.45.42
राक्षसं रौद्रकर्माणं क्रूरकर्मा घटोत्कचः ।
अलम्बुसं प्रत्युदियाद्बलं शक्र इवाहवे ॥ ६.४५.४२ ॥
残忍な行いのガトートカチャは、恐ろしい行いの羅刹アランブシャに向けて軍勢とともに進んだ。インドラが戦場で進むように。
6.45.43
घटोत्कचस्ततः क्रुद्धो राक्षसं तं महाबलम् ।
नवत्या सायकैस्तीक्ष्णैर्दारयामास भारत ॥ ६.४५.४३ ॥
そこで怒ったガトートカチャは、その大力の羅刹を九十本の鋭い矢で貫いた、バーラタよ。
6.45.44
अलम्बुसस्तु समरे भैमसेनिं महाबलम् ।
बहुधा दारयामास शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.४५.४४ ॥
しかしアランブサは戦いで、ビーマセーナの大力の息子を、節の曲がった矢で様々に貫いた。
6.45.45
व्यभ्राजेतां ततस्तौ तु संयुगे शरविक्षतौ ।
यथा देवासुरे युद्धे बलशक्रौ महाबलौ ॥ ६.४५.४५ ॥
そして矢に傷ついた二人は、神々とアスラの戦いで大力のバラとシャクラが輝いたように、戦いで輝いた。
6.45.46
शिखण्डी समरे राजन्द्रौणिमभ्युद्ययौ बली ।
अश्वत्थामा ततः क्रुद्दः शिखण्डिनमुपस्थितम् ॥ ६.४५.४६ ॥
王よ、勇猛なシカンディンは戦いでドローナの息子へと進み出た。すると怒ったアシュヴァッターマンは、目の前に現れたシカンディンを攻撃した。
6.45.47
नाराचेन सुतीक्ष्णेन भृशं विद्ध्वा ह्यकम्पयत् ।
शिखण्ड्यपि ततो राजन्द्रोणपुत्रमताडयत् ॥ ६.४५.४७ ॥
極めて鋭い鉄の矢で深く射抜き、彼を実際に震えさせた。王よ、その後シカンディンもドローナの息子を打った。
6.45.48
सायकेन सुपीतेन तीक्ष्णेन निशितेन च ।
तौ जघ्नतुस्तदान्योन्यं शरैर्बहुविधैर्मृधे ॥ ६.४५.४८ ॥
よく磨かれ、鋭く、研ぎ澄まされた矢で、その時二人は戦いで多様な矢を互いに放って打ち合った。
6.45.49
भगदत्तं रणे शूरं विराटो वाहिनीपतिः ।
अभ्ययात्त्वरितो राजंस्ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.४५.४९ ॥
王よ、戦場で軍の将ヴィラータは勇敢なバガダッタへ急ぎ進み、そして戦いが始まった。
6.45.50
विराटो भगदत्तं तु शरवर्षण भारत ।
अभ्यवर्षत्सुसंक्रुद्धो मेघो वृष्ट्या इवाचलम् ॥ ६.४५.५० ॥
バーラタよ、激怒したヴィラータはバガダッタに矢の雨を降らせた。雲が山に雨を注ぐように。
6.45.51
भगदत्तस्ततस्तूर्णं विराटं पृथिवीपतिम् ।
छादयामास समरे मेघः सूर्यमिवोदितम् ॥ ६.४५.५१ ॥
するとバガダッタは戦いで王ヴィラータを素早く覆った。雲が昇った太陽を覆うように。
6.45.52
बृहत्क्षत्रं तु कैकेयं कृपः शारद्वतो ययौ ।
तं कृपः शरवर्षेण च्छादयामास भारत ॥ ६.४५.५२ ॥
シャラドヴァトの子クリパはカイケーヤのブリハットクシャトラに向かった。バーラタよ、クリパは矢の雨で彼を覆った。
6.45.53
गौतमं कैकयः क्रुद्धः शरवृष्ट्याऽभ्यपूरयत् ।
तावन्योन्यं हयान्हत्वा धनुश्छित्वा च भारत ॥ ६.४५.५३ ॥
怒ったカイケーヤはガウタマ（クリパ）を矢の雨で満たした。バーラタよ、二人は互いの馬を殺し弓を断ち切り、
6.45.54
विरथावसियुद्धाय समीयतुरमर्षणौ ।
तयोस्तदभवद्युद्धं घोररूपं सुदारुणम् ॥ ६.४५.५४ ॥
二人は戦車を失い、互いに譲らず、剣の戦いのために激突した。その戦いは恐ろしい姿となり、極めて凄惨になった。
6.45.55
द्रुपदस्तु ततो राजन्सैन्धवं वै जयद्रथम् ।
अभ्युद्ययौ हृष्टरूपो हृष्टरूपं परंतपः ॥ ६.४५.५५ ॥
王よ、そのとき敵を苦しめるドルパダは喜色を浮かべ、シンドゥの王ジャヤドラタへと進み出た。
6.45.56
ततः सैन्धवको राजा द्रुपदं विशिखैस्त्रिभिः ।
ताजयामास समरे स च तं प्रत्यबिध्यत ॥ ६.४५.५६ ॥
するとシンドゥの王は戦いでドルパダを三本の矢で射た。彼もまた、彼を射返した。
6.45.57
तयोस्तदभवद्युद्धं घोररूपं सुदारुणम् ।
ईक्षणप्रीतिजननं शुक्राङ्गरकयोरिव ॥ ६.४५.५७ ॥
二人の戦いは恐ろしい様相で極めて凄まじく、シュクラとアンガラカの戦いのように見る者の目を喜ばせた。
6.45.58
विकर्णस्तु सुतस्तुभ्यं सुतसोमं महाबलम् ।
अभ्ययाञ्जवनैरश्वैस्ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.४५.५८ ॥
あなたの息子ヴィカルナは素早い馬を駆って、大力のスタソーマに向かって進み、そこから戦いが始まった。
6.45.59
विकर्णः सुतसोमं तु विद्ध्वा नाकम्पयच्छरैः ।
सुतसोमो विकर्णं च तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.४५.५९ ॥
ヴィカルナはスタソーマを矢で射たが、彼を震わせることはできなかった。スタソーマもヴィカルナを射て、それは驚くべきことのように見えた。
6.45.60
सुशर्माणं नरव्याघ्रश्चेकितानो महारथः ।
अभ्यद्रवत्सुसंक्रुद्धः पाण्डवार्थे पराक्रमी ॥ ६.४५.६० ॥
大戦車兵チェキターナは、人中の虎であり、ひどく怒り、パーンダヴァのために勇猛に、スシャルマンへと突進した。
6.45.61
शुशर्मा तु महाराज चेकितानं महारथम् ।
महता शरवर्षेण वारयामास संयुगे ॥ ६.४५.६१ ॥
大王よ、スシャルマは戦いで大戦士チェキターナを大量の矢の雨で食い止めた。
6.45.62
चेकितानोऽपि संरब्धः सुशर्माणां महाहवे ।
प्राच्छादयत्तमिषुभिर्महामेघ इवाचलम् ॥ ६.४५.६२ ॥
チェキターナもまた激怒し、その大戦で矢をもってスシャルマを覆った。大雲が山を覆うように。
6.45.63
शकुनिः प्रतिविन्ध्यं तु पराक्रान्तं पराक्रमी ।
अभ्यद्रवत राजेन्द्र मत्तः सिंह इव द्विपम् ॥ ६.४५.६३ ॥
王の中の王よ、勇猛なシャクニが勇敢なプラティヴィンディヤに襲いかかった、狂った獅子が象に飛びかかるように。
6.45.64
यौधिष्ठिरस्तु संक्रुद्धः सौबलं निशितैः शरैः ।
व्यदारयत संग्रामे मघवानिव दानवम् ॥ ६.४५.६४ ॥
ユディシュティラの息子は激怒し、鋭い矢で戦いの中、サウバラ（シャクニ）を引き裂いた。インドラがダーナヴァを引き裂くように。
6.45.65
शकुनिः प्रतिविन्ध्यं तु प्रतिविध्यन्तमाहवे ।
व्यदारयन्महाप्राज्ञः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.४५.६५ ॥
しかし大賢者シャクニは、戦いで反撃するプラティヴィンディヤを、節の曲がった矢で引き裂いた。
6.45.66
सुदक्षिणं तु राजेन्द्र काम्भोजानां महारथम् ।
श्रुतकर्मा पराक्रान्तमभ्यद्रवत संयुगे ॥ ६.४५.६६ ॥
王の中の王よ、勇敢なシュルタカルマンは、戦いでカンボージャの大戦士スダクシナに襲いかかった。
6.45.67
सुदक्षिणस्तु समरे साहदेविं महारथम् ।
विद्ध्वा नाकम्पयत वै मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ६.४५.६७ ॥
戦いでスダクシナは大戦士サーハデーヴィを射抜いたが、彼はマイナーカ山のように微動だにしなかった。
6.45.68
श्रुतकर्मा ततः क्रुद्धः काम्भोजानां महारथम् ।
शरैर्बहुभिरानर्च्छद्दारयन्निव सर्वशः ॥ ६.४५.६८ ॥
すると怒ったシュルタカルマンは、カンボジャの大戦士を四方から多くの矢で射かけ、彼を引き裂くかのようであった。
6.45.69
इरावानथ संक्रुद्धः श्रुतायुषमरिन्दमम् ।
प्रत्युद्ययौ रणे यत्तो यत्तरूपं परंतपः ॥ ६.४५.६९ ॥
すると激怒したイラーヴァーンは、戦いの備えを整え、敵を制するシュルターユスに向かって進み出た。敵を苦しめる者である。
6.45.70
आर्जुनिस्तस्य समरे हयान्हत्वा महारथः ।
ननाद बलवान्नादं तत्सैन्यं प्रत्यपूरयत् ॥ ६.४५.७० ॥
アルジュナの息子である大戦士は、戦いで彼の馬を倒し、力強く咆哮した。その咆哮が軍勢を満たした。
6.45.71
श्रुतायुस्तु ततः क्रुद्धः फाल्गुनेः समरे हयान् ।
निजघान गदाग्रेण ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.४५.७१ ॥
すると怒ったシュルターユスは、戦いでパールグニ（アルジュナ）の馬を棍棒の先で打ち倒し、そこから戦いはさらに激しくなった。
6.45.72
विन्दानिविन्दावावन्त्यौ कुन्तिभोजं महारथम् ।
ससेनं ससुतं वीरं संससञ्जतुराहवे ॥ ६.४५.७२ ॥
アヴァンティーの二人の王子ヴィンダとアヌヴィンダは、戦いで大戦士クンティボージャを、その軍勢と息子もろとも攻撃した。
6.45.73
तत्राद्भुतमपश्याम तयोर्घोरं पराक्रमम् ।
अयुध्येतां स्थिरौ भूत्वा महत्या सेनया सह ॥ ६.४५.७३ ॥
そこで我々は二人の驚くべき恐ろしい武勇を見た。堅く立ち、大軍とともに二人は戦った。
6.45.74
अनुविन्दस्तु गदया कुन्तिभोजमताडयत् ।
कुन्तिभोजश्च तं तूर्णं शरव्रातैरवाकिरत् ॥ ६.४५.७४ ॥
アヌヴィンダはメイスでクンティボージャを打った。クンティボージャもすぐに矢の雨で彼を覆った。
6.45.75
कुन्तिभोजसुतश्चापि विन्दं विव्याध सायकैः ।
स च तं प्रतिविव्याध तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.४५.७५ ॥
クンティボージャの息子もヴィンダを矢で射抜いた。彼もまたそれに応じて射返した。それは驚くべきことのようだった。
6.45.76
केकया भ्रातरः पञ्च गान्धारान्पञ्च मारिष ।
ससैन्यास्ते ससैन्यांश्च योधयामासुराहवे ॥ ६.४५.७६ ॥
ああ、尊き方よ。ケーカヤの五人の兄弟とガーンダーラの五人が、それぞれの軍とともに戦場で戦った。
6.45.77
वीरबाहुश्च ते पुत्रो वैराटिं रथसत्तमम् ।
उत्तरं योधयामास विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.४५.७७ ॥
あなたの息子ヴィーラバーフは、ヴィラータの子で最良の戦車戦士ウッタラと戦い、鋭い矢で彼を射抜いた。
6.45.78
उत्तरश्चापि तं वीरं विव्याध निशितैः शरैः ।
चेदिराट् समरे राजन्नुलूकं समभिद्रवत् ॥ ६.४५.७८ ॥
ウッタラもその勇士を鋭い矢で射抜いた。王よ、チェーディの王は戦いでウルーカに突進した。
6.45.79
तथैव शरवर्षेण उलूकं समविद्ध्यत ।
उलूकश्चापि तं बाणैर्निशितैर्लोमवाहिभिः ॥ ६.४५.७९ ॥
同じく、矢の雨で彼はウールカを射貫いた。ウールカも彼を鋭利な羽根付きの矢で射貫いた。
6.45.80
तयोर्युद्धं समभवद्धोररूपं विशांते ।
दारयेतां सुसंक्रुद्धावन्योन्यमपराजितौ ॥ ६.४५.८० ॥
二人の間には恐ろしい様相の戦いが起こった、ああ人の主よ。激しく怒り、互いに負けることのなかった二人は、互いを引き裂いた。
6.45.81
एवं द्वन्द्वसहस्राणि रथवारणवाजिनाम् ।
पदातीनां च समरे तव तेषां च संकुले ॥ ६.४५.८१ ॥
このように戦場では、戦車武者、象乗り、騎兵、歩兵の間で数千の一騎打ちが起こった。あなたの軍と彼らの軍との混乱の中で。
6.45.82
मुहूर्तमिव तद्युद्धमासीन्मधुरदर्शनम् ।
तत उन्मत्तवद्राजन्न प्राज्ञायत किंचन ॥ ६.४५.८२ ॥
その戦いは一瞬、見て楽しいもののように思えた。やがて、王よ、狂ったようになって、何も判別できなくなった。
6.45.83
गजो गजेन समरे रथिनं च रथी ययौ ।
अश्वोऽश्वं समभिप्रायात्पदातिश्च पदातिनम् ॥ ६.४५.८३ ॥
戦いでは象が象に、戦車武者が戦車武者に向かい、馬は馬に、歩兵は歩兵に向かって突進した。
6.45.84
ततो युद्धं सुदुर्धर्षं व्याकुलं समपद्यत ।
शूराणां समरे तत्र समासाद्येतरेतरम् ॥ ६.४५.८४ ॥
そのとき戦いは極めて抗しがたく混乱したものとなった。そこで戦場において、勇士たちは互いに出会い、戦った。
6.45.85
तत्र देवर्षयः सिद्धाश्चारणाश्च समागताः ।
प्रेक्षन्त तद्रणं घोरं देवासुरसमं भुवि ॥ ६.४५.८५ ॥
そこには天仙、成就者、天界の吟唱者たちが集まり、大地で繰り広げられる神々と阿修羅の戦いに似た恐ろしい戦いを見つめていた。
6.45.86
ततो दन्तिसहस्राणि र्थानां चापि मारिष ।
अश्वौघाः पुरुषौघाश्च विपरीतं समाययुः ॥ ६.४५.८६ ॥
そして、高貴なる者よ、幾千もの象、戦車、馬の群れ、人の群れが入り乱れて互いにぶつかり合った。
6.45.87
तत्रतत्र प्रदृश्यन्ते रथवारणपत्तयः ।
सादिनश्च नरव्याघ्र युध्यमाना मुहुर्मुहुः ॥ ६.४५.८७ ॥
人中の虎よ、あちこちで戦車兵、象兵、歩兵、騎兵が何度も何度も戦っているのが見えた。