ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.45.1
पूर्वाह्णे तस्य रौद्रस्य युद्धमह्नो विशांपते ।
प्रावर्तत महाघोरं राज्ञां देहावकर्तनम् ॥ ६.४५.१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଦିନର ପୂର୍ବାହ୍ନରେ ରାଜାମାନଙ୍କ ଶରୀର ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରୁଥିବା ମହା ଘୋର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
6.45.2
कुरूणां सृञ्जयानां च जिगीषूणां परस्परम् ।
सिंहानामिव संह्रादो दिवमुर्वी च नादयन् ॥ ६.४५.२ ॥
କୁରୁ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସିଂହର ଗର୍ଜନ ପରି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ଗୁଞ୍ଜାଇଲେ।
6.45.3
आसीत्किलकिलाशब्दस्तलशङ्खरवैः सह ।
जझिरे सिंहनादाश्च शूराणां प्रतिगर्जताम् ॥ ६.४५.३ ॥
କିଳକିଳା ଶବ୍ଦ ଓ ତାଳି ଏବଂ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ସହିତ ମିଶିଗଲା; ପ୍ରତିଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ବୀରମାନଙ୍କର ସିଂହନାଦ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଲା।
6.45.4
तलत्राभिहताश्चैव ज्याशब्दा भरतर्षभ ।
पत्तीनां पादशब्दश्च वाजिनां च महास्वनः ॥ ६.४५.४ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହାତର ରକ୍ଷାକବଚରେ ଆଘାତ ପାଇ ଧନୁ-ଦଢ଼ିର ଶବ୍ଦ, ପଦାତିକଙ୍କ ପାଦ-ଶବ୍ଦ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ମହା ଶବ୍ଦ ହେଲା।
6.45.5
तोत्राङ्कुशनिपातश्च आयुधानां च निःस्वनः ।
घण्टाशब्दश्च नागानामन्योन्यमभिधावताम् ॥ ६.४५.५ ॥
ଅଙ୍କୁଶ ଓ ଚାବୁକର ଆଘାତ ଶବ୍ଦ, ଅସ୍ତ୍ରର ଝଣଝଣି ଏବଂ ପରସ୍ପର ଆଡ଼କୁ ଧାଉଁଥିବା ହାତୀମାନଙ୍କ ଘଣ୍ଟାର ଶବ୍ଦ ହେଲା।
6.45.6
तस्मिन्समुदिते शब्दे तुगुले रोमहर्षणे ।
बभूव रथनिर्घोषः पर्जन्यनिनदोपमःक ॥ ६.४५.६ ॥
ସେହି ତୁମୁଳ, ରୋମାଞ୍ଚକର ଶବ୍ଦରେ ରଥର ଘର୍ଘରାଣି ମେଘ-ଗର୍ଜନ ପରି ହେଲା।
6.45.7
ते मनः क्रूरमाधाय समभित्यक्तजीविताः ।
पाण्डवानभ्यवर्तन्त सर्व एवोच्छ्रितध्वजाः ॥ ६.४५.७ ॥
ସେମାନେ କ୍ରୂର ମନ ଦୃଢ଼ କରି, ପ୍ରାଣର ଆଶା ଛାଡ଼ି, ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱଜା ସହ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଆଡ଼େ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
6.45.8
अथ शान्तनवो राजन्नभ्यधावद्धनञ्जयम् ।
प्रगृह्य कार्मुकं घोरं कालदण्डोपमं रणे ॥ ६.४५.८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ଶାନ୍ତନୁ-ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ରଣରେ କାଳଦଣ୍ଡ ପରି ଭୟଙ୍କର ଧନୁ ଧରି ଧନଞ୍ଜୟ ଆଡ଼େ ଧାଇଁଲେ।
6.45.9
अर्जुनोऽपि धनुर्गृह्य गाण्डीवं लोकविश्रुतम् ।
अभ्यधावत तेजस्वी गाङ्गेयं रणमूर्धनि ॥ ६.४५.९ ॥
ଅର୍ଜୁନ ମଧ୍ୟ ଲୋକବିଖ୍ୟାତ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଧରି, ତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ ରଣର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଗାଙ୍ଗେୟ ଆଡ଼େ ଧାଇଁଲେ।
6.45.10
तावुभौ कुरुशार्दूलौ परस्परवधैषिणौ ।
गाङ्गेयस्तु रणे पार्थं विद्ध्वा नाकम्पयद्बली ॥ ६.४५.१० ॥
କୁରୁବଂଶର ସେହି ଦୁଇ ବାଘ ପରସ୍ପରର ବଧ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବଳବାନ ଗାଙ୍ଗେୟ ରଣରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବିଚଳିତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.45.11
तथैव पाण्डवो राजन्भीष्मं नाकम्पयद्युधि ।
सात्यकिस्तु महेष्वासः कृतवर्माणमभ्यात् ॥ ६.४५.११ ॥
ସେହିପରି, ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବିଚଳିତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏବଂ ମହାଧନୁର୍ଧର ସାତ୍ୟକି କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
6.45.12
तयोः समभयवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
सात्यकिः कृतवर्माणं कृतवार्मा च सात्यकिम् ॥ ६.४५.१२ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ସାତ୍ୟକି କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ଏବଂ କୃତବର୍ମା ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
6.45.13
आनर्च्छतुः शरैर्घोरैस्तक्षमाणौ परस्परम् ।
तौ शराचितसर्वाङ्गौ शुशुभाते महाबलौ ॥ ६.४५.१३ ॥
ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଭୟଙ୍କର ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ। ବାଣରେ ଆବୃତ ସର୍ବାଙ୍ଗ ନେଇ ସେହି ମହାବଳୀମାନେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ।
6.45.14
वसन्ते पुष्पशबलौ पुष्पिताविव किंशुकौ ।
अभिमन्युर्महेष्वासं बृहद्बलमयोधयत् ॥ ६.४५.१४ ॥
ବସନ୍ତରେ ଫୁଲରେ ଚିତ୍ରିତ, ଫୁଟିଥିବା ଦୁଇ କିଂଶୁକ ଗଛ ପରି, ଅଭିମନ୍ୟୁ ମହାଧନୁର୍ଧର ବୃହଦ୍ବଳ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲା।
6.45.15
ततः कोसलराजाऽसावभिमन्योर्विशांपते ।
ध्वजं चिच्छेद समरे सारथिं च व्यपातयत् ॥ ६.४५.१५ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ପ୍ରଜାପତି, କୋଶଳ ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ଧ୍ୱଜ କାଟି ଦେଲେ ଓ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ପାଡ଼ି ଦେଲେ।
6.45.16
सौभद्रस्तु ततः क्रुद्धः पातिते रथसारथौ ।
बृहद्बलं महाराज विव्याध नवभिः शरैः ॥ ६.४५.१६ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ରଥର ସାରଥି ପଡ଼ିଗଲେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ସୌଭଦ୍ର ବୃହଦ୍ବଳକୁ ନଅ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ।
6.45.17
अथापराभ्यां भल्लाभ्यां शिताभ्यामरिमर्दनः ।
ध्वजमेकेन चिच्छेद पार्ष्णिमेकेन सारथिम् ॥ ६.४५.१७ ॥
ତା'ପରେ ଅରିମର୍ଦନ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲରେ, ଗୋଟିକରେ ଧ୍ୱଜ କାଟି, ଅନ୍ୟଟିରେ ସାରଥିର ଗୋଡ଼ର ପାଦି କାଟିଲେ।
6.45.18
अन्योन्यं च शरैः क्रुद्धौ ततक्षाते परस्परम् ।
मानिनं समरे दृप्तं कृतवैरं महारथम् ॥ ६.४५.१८ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୁହେଁ ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଭିମାନୀ, ଦର୍ପୀ, ପୂର୍ବ ବୈରୀ ମହାରଥୀ।
6.45.19
भीमसेनस्तव सुतं दुर्योधनमयोधयत् ।
तावुभौ नरशार्दूलौ कुरुमुख्यौ महाबलौ ॥ ६.४५.१९ ॥
ଭୀମସେନ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ସେ ଦୁଇଜଣ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ଓ ମହାବଳୀ ଥିଲେ।
6.45.20
अन्योन्यं शरवर्षाभ्यां ववृषाते रणाजिरे ।
तौ वीक्ष्य तु महात्मानौ कृतिनौ चित्रयोधिनौ ॥ ६.४५.२० ॥
ରଣାଙ୍ଗଣରେ ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଶର ବର୍ଷା କଲେ। ସେ ମହାତ୍ମା, କୁଶଳୀ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ଦେଖି—
6.45.21
विस्मयः सर्वभूतानां समपद्यत भारत ।
दुःशासनस्तु नकुलं प्रत्युद्याय महाबलम् ॥ ६.४५.२१ ॥
ହେ ଭାରତ! ସର୍ବଭୂତଙ୍କର ବିସ୍ମୟ ହେଲା। ଦୁଃଶାସନ ମହାବଳୀ ନକୁଳ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇ ଗଲା।
6.45.22
अविध्यन्निशितैर्बाणैर्बहुभिर्मर्मभेदिभिः ।
तस्य माद्रीसुतः केतुं सशरं च शरासनम् ॥ ६.४५.२२ ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ମର୍ମଭେଦୀ ଅନେକ ବାଣରେ ତାକୁ ବିଦ୍ଧ କଲା। ମାଦ୍ରୀ ପୁତ୍ର ତାର ପତାକା ଓ ବାଣସହିତ ଧନୁ—
6.45.23
चिच्छेद निशितैर्बाणैः प्रहसन्निव भारत ।
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ॥ ६.४५.२३ ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଛେଦନ କଲା, ଯେପରି ହସି ହସି, ହେ ଭାରତ! ତା ପରେ ତାକୁ ପଚିଶଟି କ୍ଷୁଦ୍ରକ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲା।
6.45.24
पुत्रस्तु तव दुर्धर्षो नकुलस्य महाहवे ।
तुरङ्गांश्चिच्छिदे बाणैर्ध्वजं चैवाभ्यपातयत् ॥ ६.४५.२४ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ପୁତ୍ର ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ନକୁଳର ଘୋଡ଼ା ବାଣରେ କାଟି ପକାଇଲା ଓ ପତାକା ମଧ୍ୟ ପକାଇଲା।
6.45.25
दुर्मुखः सहदेवं च प्रत्युद्याय महाबलम् ।
विव्याध शरवर्षेण यतमानं महाहवे ॥ ६.४५.२५ ॥
ଦୁର୍ମୁଖ ମହାବଳ ସହଦେବଙ୍କୁ ସାମନା କରିବାକୁ ଆଗକୁ ଧାଇଁଗଲା ଏବଂ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ୁଥିବା ତାଙ୍କ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷଣ ସହିତ ପ୍ରହାର କଲା।
6.45.26
सहदेवस्ततो वीरो दुर्मुखस्य महारणे ।
शरेण भृतशीक्ष्णेन पातयामास सारथिम् ॥ ६.४५.२६ ॥
ତା'ପରେ ବୀର ସହଦେବ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ମୁଖଙ୍କ ସାରଥିକୁ ଭଲ ଭାବେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରାଯାଇଥିବା ବାଣ ଦ୍ୱାରା ପଡ଼ାଇ ଦେଲେ।
6.45.27
तावन्योन्यं समासाद्य समरे युद्धदुर्मदौ ।
त्रासयेतां शरैर्घोरैः कृतप्रतिकृतैषिणौ ॥ ६.४५.२७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମଦମତ୍ତ ସେହି ଦୁଇଜଣ ପରସ୍ପର ନିକଟକୁ ଆସି, ପ୍ରତିଘାତର ବଦଳରେ ପ୍ରତିଘାତ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ ଭୟଙ୍କର ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ଭୟଭୀତ କରିଲେ।
6.45.28
युधिष्टिरः स्वयं राजा मद्रराजानमभ्ययात् ।
तस्य मद्राधिपश्चापं द्विधा चिच्छेद मारिष ॥ ६.४५.२८ ॥
ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜେ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ; ହେ ମାରିଷ, ମଦ୍ରାଧିପତି ତାଙ୍କ ଧନୁକୁ ଦୁଇଭାଗ କଲେ।
6.45.29
तदपास्य धनुश्छिन्नं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अन्यत्कार्मुकमादाय वेगवद्बलवत्तरम् ॥ ६.४५.२९ ॥
ତା'ପରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଧନୁକୁ ଫିଙ୍ଗି, ଦ୍ରୁତ ଓ ଅତି ବଳଶାଳୀ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଧରିଲେ।
6.45.30
ततो मद्रेश्वरं राजा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
छादयामास संक्रुद्धस्तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.४५.३० ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ରାଜା ମଦ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମ୍ର ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି କହିଲେ, 'ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!'।
6.45.31
धृष्टद्युम्नस्ततो द्रोणमभ्यद्रवत भारत ।
तस्य द्रोणः सुसंक्रुद्धः परासुकरणं दृढम् ॥ ६.४५.३१ ॥
ଏଥର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଧାଇଁଲେ, ହେ ଭାରତ। ତାଙ୍କ ଉପରେ ଦ୍ରୋଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ କୁପିତ ହୋଇ ପ୍ରାଣ ହରଣକାରୀ ଦୃଢ଼ (ବାଣ) ପ୍ରୟୋଗ କଲେ।
6.45.32
त्रिधा चिच्छेद समरे पाञ्चाल्यस्य तु कार्मुकम् ।
शरं चैव महाघोरं कालदण्डमिवापरम् ॥ ६.४५.३२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜକୁମାରଙ୍କ ଧନୁକୁ ତିନି ଖଣ୍ଡ କରି କାଟିଦେଲେ; ଏବଂ କାଳଦଣ୍ଡ ପରି ଆଉ ଏକ ଅତି ଭୟଙ୍କର ବାଣକୁ (ମଧ୍ୟ କାଟିଲେ)।
6.45.33
प्रेषयामास समरे सोऽस्य काये न्यमञ्जत ।
अथान्यद्धनुरादाय सायकांश्च चतुर्दश ॥ ६.४५.३३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ (ବାଣ) ପ୍ରେରଣ କଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ବିଦ୍ଧ ହେଲା। ତାପରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଧରି ଚଉଦଟି ବାଣ (ପ୍ରୟୋଗ କଲେ)।
6.45.34
द्रोणं द्रुपदपुत्रस्तु प्रतिविव्याध संयुगे ।
तावन्योन्यं सुसंक्रुद्धौ चक्रतुः शुभृशं रणम् ॥ ६.४५.३४ ॥
ଦ୍ରୁପଦ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେମାନେ ଦୁହେଁ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ କୁପିତ ହୋଇ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
6.45.35
सौमदत्तिं रणे शङ्खो रभसं रभसो युधि ।
प्रत्युद्ययौ महाराज तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.४५.३५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶଙ୍ଖ ସୌମଦତ୍ତି ଉପରେ ବେଗରେ ଧାଇଁଲେ; ରଭସ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ (ତାଙ୍କ ପ୍ରତି) ଧାଇଁଲେ। ହେ ମହାରାଜ, ସେ 'ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ' ବୋଲିଲେ।
6.45.36
तस्य वै दक्षिणं वीरो निर्बिभेद रणे भुजम् ।
समदत्तिस्तथा शङ्खं जत्रुदेशे समाहनत् ॥ ६.४५.३६ ॥
ସେହି ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଡାହାଣ ବାହୁକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଏବଂ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର (ସୌମଦତ୍ତି) ଶଙ୍ଖଙ୍କୁ ଜତ୍ରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
6.45.37
तयोस्तदभवद्युद्धं घोररूपं विशांपते ।
दृप्तयोः समरे पूर्वं वृत्रवासवयोरिव ॥ ६.४५.३७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଭୟଙ୍କର ରୂପର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯେପରି ପୂର୍ବେ ଗର୍ବିତ ବୃତ୍ର ଓ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର) ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା।
6.45.38
बाह्लीकं तु रणे क्रुद्ध क्रुद्धरूपो विशांपते ।
अभ्यद्रवदमेयात्मा धृष्टकेतुर्महारथः ॥ ६.४५.३८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରଣରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ବାହ୍ଲୀକ ଉପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧରୂପୀ, ଅପରିମେୟ ଆତ୍ମାର ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ଧାଇଁଗଲେ।
6.45.39
बाह्लीकस्तु रणे राजन्धृष्टकेतुममर्षणः ।
शरैर्बहुभिरानर्च्छत्सिंहनादमथानदत् ॥ ६.४५.३९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରଣରେ ଅସହିଷ୍ଣୁ ବାହ୍ଲୀକ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କୁ ବହୁ ଶରରେ ଆଘାତ କଲେ ଏବଂ ସିଂହନାଦ କଲେ।
6.45.40
चेदिराजस्तु संक्रुद्धो बाह्लीकं नवभिः शरैः ।
विव्याध समरे तूर्णं मत्तो मत्तमिव द्विपम् ॥ ६.४५.४० ॥
ଚେଦିରାଜ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ରଣରେ ଶୀଘ୍ର ବାହ୍ଲୀକଙ୍କୁ ନଅଟି ଶରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଯେପରି ମତ୍ତ ହସ୍ତୀ ଅନ୍ୟ ମତ୍ତ ହସ୍ତୀକୁ ଆଘାତ କରେ।
6.45.41
तौ तत्र समरे क्रुद्धौ नर्दन्तौ च पुनः पुनः ।
समीयतुः सुसंक्रुद्धावङ्गारवबुधाविव ॥ ६.४५.४१ ॥
ରଣରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ସେ ଦୁଇଜଣ ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ, ଜଳୁଥିବା ଅଙ୍ଗାର ପରି ମୁହାଁମୁହିଁ ହେଲେ।
6.45.42
राक्षसं रौद्रकर्माणं क्रूरकर्मा घटोत्कचः ।
अलम्बुसं प्रत्युदियाद्बलं शक्र इवाहवे ॥ ६.४५.४२ ॥
କ୍ରୂରକର୍ମା ଘଟୋତ୍କଚ ରୌଦ୍ରକର୍ମା ରାକ୍ଷସ ଅଲମ୍ବୁଷ ଆଡ଼କୁ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି।
6.45.43
घटोत्कचस्ततः क्रुद्धो राक्षसं तं महाबलम् ।
नवत्या सायकैस्तीक्ष्णैर्दारयामास भारत ॥ ६.४५.४३ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଘଟୋତ୍କଚ ସେହି ମହାବଳୀ ରାକ୍ଷସକୁ ନବେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ହେ ଭାରତ।
6.45.44
अलम्बुसस्तु समरे भैमसेनिं महाबलम् ।
बहुधा दारयामास शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.४५.४४ ॥
ମାତ୍ର ଅଲମ୍ବୁଷ ସମରରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ମହାବଳୀ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବହୁ ପ୍ରକାରରେ, ନତ ଗଣ୍ଠିଥିବା ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା।
6.45.45
व्यभ्राजेतां ततस्तौ तु संयुगे शरविक्षतौ ।
यथा देवासुरे युद्धे बलशक्रौ महाबलौ ॥ ६.४५.४५ ॥
ତା'ପରେ ବାଣରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ସେମାନେ ଦୁଇ ଜଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାବଳୀ ବଳ ଓ ଶକ୍ରଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
6.45.46
शिखण्डी समरे राजन्द्रौणिमभ्युद्ययौ बली ।
अश्वत्थामा ततः क्रुद्दः शिखण्डिनमुपस्थितम् ॥ ६.४५.४६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବଳବାନ ଶିଖଣ୍ଡୀ ସମରରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲା। ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଥିବା ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
6.45.47
नाराचेन सुतीक्ष्णेन भृशं विद्ध्वा ह्यकम्पयत् ।
शिखण्ड्यपि ततो राजन्द्रोणपुत्रमताडयत् ॥ ६.४५.४७ ॥
ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନାରାଚରେ ତାହାକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ବିଦ୍ଧ କରି ସେ ତାହାକୁ କମ୍ପାଇଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
6.45.48
सायकेन सुपीतेन तीक्ष्णेन निशितेन च ।
तौ जघ्नतुस्तदान्योन्यं शरैर्बहुविधैर्मृधे ॥ ६.४५.४८ ॥
ସୁଚିକ୍କଣ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଧାରାଳ ବାଣରେ ସେତେବେଳେ ସେ ଦୁଇଜଣ ସମରରେ ବହୁ ପ୍ରକାର ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
6.45.49
भगदत्तं रणे शूरं विराटो वाहिनीपतिः ।
अभ्ययात्त्वरितो राजंस्ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.४५.४९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ବୀର ଭଗଦତ୍ତ ଆଡ଼କୁ ସେନାପତି ବିରାଟ ଶୀଘ୍ର ଅଗ୍ରସର ହେଲେ; ତା’ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
6.45.50
विराटो भगदत्तं तु शरवर्षण भारत ।
अभ्यवर्षत्सुसंक्रुद्धो मेघो वृष्ट्या इवाचलम् ॥ ६.४५.५० ॥
ହେ ଭାରତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ବିରାଟ ଭଗଦତ୍ତ ଉପରେ ଶରବର୍ଷା କଲେ, ଯେପରି ମେଘ ପର୍ବତ ଉପରେ ବର୍ଷା କରେ।
6.45.51
भगदत्तस्ततस्तूर्णं विराटं पृथिवीपतिम् ।
छादयामास समरे मेघः सूर्यमिवोदितम् ॥ ६.४५.५१ ॥
ତା’ପରେ ଭଗଦତ୍ତ ଶୀଘ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜା ବିରାଟଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ; ଯେପରି ମେଘ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଢାଙ୍କେ।
6.45.52
बृहत्क्षत्रं तु कैकेयं कृपः शारद्वतो ययौ ।
तं कृपः शरवर्षेण च्छादयामास भारत ॥ ६.४५.५२ ॥
ଶାରଦ୍ବତ କୃପ କୈକେୟ ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ; ହେ ଭାରତ, କୃପ ଶରବର୍ଷାରେ ତାଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
6.45.53
गौतमं कैकयः क्रुद्धः शरवृष्ट्याऽभ्यपूरयत् ।
तावन्योन्यं हयान्हत्वा धनुश्छित्वा च भारत ॥ ६.४५.५३ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ କୈକେୟ ଗୌତମ କୃପଙ୍କୁ ଶରବର୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ; ହେ ଭାରତ, ସେମାନେ ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରର ଘୋଡ଼ା ମାରି ଧନୁ କାଟିଲେ।
6.45.54
विरथावसियुद्धाय समीयतुरमर्षणौ ।
तयोस्तदभवद्युद्धं घोररूपं सुदारुणम् ॥ ६.४५.५४ ॥
ରଥହୀନ ହୋଇ ଅସହିଷ୍ଣୁ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଖଡ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରୁଣ ହେଲା।
6.45.55
द्रुपदस्तु ततो राजन्सैन्धवं वै जयद्रथम् ।
अभ्युद्ययौ हृष्टरूपो हृष्टरूपं परंतपः ॥ ६.४५.५५ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ତହିଁ ଶତ୍ରୁତାପକ ଦ୍ରୁପଦ ପ୍ରସନ୍ନ ମୁଖରେ ସିନ୍ଧୁରାଜ ଜୟଦ୍ରଥ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଲେ।
6.45.56
ततः सैन्धवको राजा द्रुपदं विशिखैस्त्रिभिः ।
ताजयामास समरे स च तं प्रत्यबिध्यत ॥ ६.४५.५६ ॥
ତହିଁ ସିନ୍ଧୁରାଜ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.45.57
तयोस्तदभवद्युद्धं घोररूपं सुदारुणम् ।
ईक्षणप्रीतिजननं शुक्राङ्गरकयोरिव ॥ ६.४५.५७ ॥
ସେ ଦୁହିଁଙ୍କର ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଓ ଦାରୁଣ ଥିଲା; ଶୁକ୍ର ଓ ଅଙ୍ଗାରକଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ତାହା ଦେଖିବାକୁ ପ୍ରୀତିକର ଥିଲା।
6.45.58
विकर्णस्तु सुतस्तुभ्यं सुतसोमं महाबलम् ।
अभ्ययाञ्जवनैरश्वैस्ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.४५.५८ ॥
ତୁମ ପୁତ୍ର ବିକର୍ଣ୍ଣ ମହାବଳ ସୁତସୋମ ଆଡ଼କୁ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ ଆଗେଇଲେ; ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
6.45.59
विकर्णः सुतसोमं तु विद्ध्वा नाकम्पयच्छरैः ।
सुतसोमो विकर्णं च तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.४५.५९ ॥
ବିକର୍ଣ୍ଣ ସୁତସୋମଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କମ୍ପାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ; ସୁତସୋମ ବି ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ହେଲା।
6.45.60
सुशर्माणं नरव्याघ्रश्चेकितानो महारथः ।
अभ्यद्रवत्सुसंक्रुद्धः पाण्डवार्थे पराक्रमी ॥ ६.४५.६० ॥
ମହାରଥୀ ଚେକିତାନ, ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଅତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପାଇଁ ପରାକ୍ରମରେ ସୁଶର୍ମା ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
6.45.61
शुशर्मा तु महाराज चेकितानं महारथम् ।
महता शरवर्षेण वारयामास संयुगे ॥ ६.४५.६१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସୁଶର୍ମା ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାରଥୀ ଚେକିତାନଙ୍କୁ ମହା ଶରବର୍ଷଣରେ ଅଟକାଇଲେ।
6.45.62
चेकितानोऽपि संरब्धः सुशर्माणां महाहवे ।
प्राच्छादयत्तमिषुभिर्महामेघ इवाचलम् ॥ ६.४५.६२ ॥
ଚେକିତାନ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହୋଇ ସେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସୁଶର୍ମାଙ୍କୁ ଶରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ, ମହାମେଘ ପର୍ବତକୁ ଢାଙ୍କିଲା ପରି।
6.45.63
शकुनिः प्रतिविन्ध्यं तु पराक्रान्तं पराक्रमी ।
अभ्यद्रवत राजेन्द्र मत्तः सिंह इव द्विपम् ॥ ६.४५.६३ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପରାକ୍ରମୀ ଶକୁନି ପରାକ୍ରମୀ ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ମତ୍ତ ସିଂହ ହାତୀ ଉପରେ ପଡ଼ିବା ପରି।
6.45.64
यौधिष्ठिरस्तु संक्रुद्धः सौबलं निशितैः शरैः ।
व्यदारयत संग्रामे मघवानिव दानवम् ॥ ६.४५.६४ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପୁତ୍ର କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହୋଇ ସୌବଳଙ୍କୁ (ଶକୁନି) ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଦାରିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦାନବକୁ ବିଦାରିବା ପରି।
6.45.65
शकुनिः प्रतिविन्ध्यं तु प्रतिविध्यन्तमाहवे ।
व्यदारयन्महाप्राज्ञः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.४५.६५ ॥
କିନ୍ତୁ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଶକୁନି ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟଙ୍କୁ ନଇଥିବା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ଶରରେ ବିଦାରିଲେ।
6.45.66
सुदक्षिणं तु राजेन्द्र काम्भोजानां महारथम् ।
श्रुतकर्मा पराक्रान्तमभ्यद्रवत संयुगे ॥ ६.४५.६६ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପରାକ୍ରମୀ ଶ୍ରୁତକର୍ମା ଯୁଦ୍ଧରେ କାମ୍ବୋଜମାନଙ୍କ ମହାରଥୀ ସୁଦକ୍ଷିଣଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
6.45.67
सुदक्षिणस्तु समरे साहदेविं महारथम् ।
विद्ध्वा नाकम्पयत वै मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ६.४५.६७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସୁଦକ୍ଷିଣ ମହାରଥୀ ସାହଦେବିଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ମୈନାକ ପର୍ବତ ପରି ଟିକିଏ ମଧ୍ୟ ଟଳିଲେ ନାହିଁ।
6.45.68
श्रुतकर्मा ततः क्रुद्धः काम्भोजानां महारथम् ।
शरैर्बहुभिरानर्च्छद्दारयन्निव सर्वशः ॥ ६.४५.६८ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଶ୍ରୁତକର୍ମା କାମ୍ବୋଜମାନଙ୍କ ମହାରଥୀକୁ ବହୁ ବାଣରେ ସବୁ ପଟରୁ ଆଘାତ କଲେ, ଯେପରି ତାକୁ ଚିରିଦେବେ।
6.45.69
इरावानथ संक्रुद्धः श्रुतायुषमरिन्दमम् ।
प्रत्युद्ययौ रणे यत्तो यत्तरूपं परंतपः ॥ ६.४५.६९ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ଇରାବାନ୍ ରଣରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଶତ୍ରୁଦମନ ଶ୍ରୁତାଯୁଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଗଲେ।
6.45.70
आर्जुनिस्तस्य समरे हयान्हत्वा महारथः ।
ननाद बलवान्नादं तत्सैन्यं प्रत्यपूरयत् ॥ ६.४५.७० ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାରଥୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ବଳବାନ ଗର୍ଜନ କଲେ; ସେହି ଗର୍ଜନରେ ସେ ସେନା ଭରିଗଲା।
6.45.71
श्रुतायुस्तु ततः क्रुद्धः फाल्गुनेः समरे हयान् ।
निजघान गदाग्रेण ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.४५.७१ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଶ୍ରୁତାଯୁସ୍ ରଣରେ ଫାଲ୍ଗୁନିଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଗଦାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ବଧ କଲେ; ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆହୁରି ଚାଲିଲା।
6.45.72
विन्दानिविन्दावावन्त्यौ कुन्तिभोजं महारथम् ।
ससेनं ससुतं वीरं संससञ्जतुराहवे ॥ ६.४५.७२ ॥
ଅବନ୍ତୀର ଦୁଇ ରାଜକୁମାର ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ ରଣରେ ମହାରଥୀ କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସେନା ଓ ପୁତ୍ର ସହିତ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
6.45.73
तत्राद्भुतमपश्याम तयोर्घोरं पराक्रमम् ।
अयुध्येतां स्थिरौ भूत्वा महत्या सेनया सह ॥ ६.४५.७३ ॥
ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମ ଆମେ ଦେଖିଲୁ। ସ୍ଥିର ରହି ମହାସେନା ସହିତ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
6.45.74
अनुविन्दस्तु गदया कुन्तिभोजमताडयत् ।
कुन्तिभोजश्च तं तूर्णं शरव्रातैरवाकिरत् ॥ ६.४५.७४ ॥
ଅନୁବିନ୍ଦ ଗଦାରେ କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲା। କୁନ୍ତିଭୋଜ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ତାକୁ ଶର-ବର୍ଷଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
6.45.75
कुन्तिभोजसुतश्चापि विन्दं विव्याध सायकैः ।
स च तं प्रतिविव्याध तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.४५.७५ ॥
କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ବିନ୍ଦକୁ ସାୟକରେ ବିଦ୍ଧ କଲା। ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଦାନରେ ତାକୁ ବିଦ୍ଧ କଲା; ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ହେଲା।
6.45.76
केकया भ्रातरः पञ्च गान्धारान्पञ्च मारिष ।
ससैन्यास्ते ससैन्यांश्च योधयामासुराहवे ॥ ६.४५.७६ ॥
ହେ ମାରିଷ, କେକୟଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ଭାଇ ଓ ଗାନ୍ଧାରର ପାଞ୍ଚଜଣ ନିଜ ନିଜ ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିଲେ।
6.45.77
वीरबाहुश्च ते पुत्रो वैराटिं रथसत्तमम् ।
उत्तरं योधयामास विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.४५.७७ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୀରବାହୁ ବିରାଟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଉତ୍ତରଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ତାକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.45.78
उत्तरश्चापि तं वीरं विव्याध निशितैः शरैः ।
चेदिराट् समरे राजन्नुलूकं समभिद्रवत् ॥ ६.४५.७८ ॥
ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟ ସେହି ବୀରଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ହେ ରାଜନ, ଚେଦିରାଜ ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଲୂକ ଉପରେ ଧାଇଁଗଲେ।
6.45.79
तथैव शरवर्षेण उलूकं समविद्ध्यत ।
उलूकश्चापि तं बाणैर्निशितैर्लोमवाहिभिः ॥ ६.४५.७९ ॥
ସେହିପରି ବାଣବର୍ଷଣରେ ସେ ଉଲୂକଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ବିଦ୍ଧ କଲା। ଉଲୂକ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.45.80
तयोर्युद्धं समभवद्धोररूपं विशांते ।
दारयेतां सुसंक्रुद्धावन्योन्यमपराजितौ ॥ ६.४५.८० ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ରୂପର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ହେ ନରାଧିପ। ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ, ପରସ୍ପରଙ୍କ ପାଖରେ ଅପରାଜିତ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଚିରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
6.45.81
एवं द्वन्द्वसहस्राणि रथवारणवाजिनाम् ।
पदातीनां च समरे तव तेषां च संकुले ॥ ६.४५.८१ ॥
ଏହିପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥୀ, ହାତୀ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ପଦାତିକମାନଙ୍କର ହଜାରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହେଲା; ଆପଣଙ୍କ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଭୀଷଣ ସଂଘର୍ଷରେ।
6.45.82
मुहूर्तमिव तद्युद्धमासीन्मधुरदर्शनम् ।
तत उन्मत्तवद्राजन्न प्राज्ञायत किंचन ॥ ६.४५.८२ ॥
ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧୁର ଦେଖାଗଲା। ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଉନ୍ମତ୍ତ ଭଳି କିଛି ବୁଝା ଗଲା ନାହିଁ।
6.45.83
गजो गजेन समरे रथिनं च रथी ययौ ।
अश्वोऽश्वं समभिप्रायात्पदातिश्च पदातिनम् ॥ ६.४५.८३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ହାତୀ ହାତୀ ସହ, ରଥୀ ରଥୀ ସହ ମୁକାବିଲା କଲା। ଘୋଡା ଘୋଡା ଆଡ଼କୁ, ପଦାତିକ ପଦାତିକ ଆଡ଼କୁ ଗଲା।
6.45.84
ततो युद्धं सुदुर्धर्षं व्याकुलं समपद्यत ।
शूराणां समरे तत्र समासाद्येतरेतरम् ॥ ६.४५.८४ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଓ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଗଲା। ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀରମାନେ ପରସ୍ପରର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।
6.45.85
तत्र देवर्षयः सिद्धाश्चारणाश्च समागताः ।
प्रेक्षन्त तद्रणं घोरं देवासुरसमं भुवि ॥ ६.४५.८५ ॥
ସେଠାରେ ଦେବର୍ଷି, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ସମାନ ସେହି ଭୟଙ୍କର ରଣ ଦେଖୁଥିଲେ।
6.45.86
ततो दन्तिसहस्राणि र्थानां चापि मारिष ।
अश्वौघाः पुरुषौघाश्च विपरीतं समाययुः ॥ ६.४५.८६ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ମାରିଷ, ହଜାର ହଜାର ହାତୀ, ରଥ, ଘୋଡ଼ାର ଦଳ ଓ ମନୁଷ୍ୟଦଳ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ଭାବେ ପରସ୍ପର ସହିତ ଭିଡ଼ିଗଲେ।
6.45.87
तत्रतत्र प्रदृश्यन्ते रथवारणपत्तयः ।
सादिनश्च नरव्याघ्र युध्यमाना मुहुर्मुहुः ॥ ६.४५.८७ ॥
ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଅଞ୍ଚଳେ ଅଞ୍ଚଳେ ରଥୀ, ଗଜାରୋହୀ, ପଦାତି ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ବାରମ୍ବାର ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଦେଖାଗଲା।