ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.45.1
पूर्वाह्णे तस्य रौद्रस्य युद्धमह्नो विशांपते ।
प्रावर्तत महाघोरं राज्ञां देहावकर्तनम् ॥ ६.४५.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਦਿਨ ਦੇ ਪੂਰਬਾਹਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
6.45.2
कुरूणां सृञ्जयानां च जिगीषूणां परस्परम् ।
सिंहानामिव संह्रादो दिवमुर्वी च नादयन् ॥ ६.४५.२ ॥
ਕੁਰੂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
6.45.3
आसीत्किलकिलाशब्दस्तलशङ्खरवैः सह ।
जझिरे सिंहनादाश्च शूराणां प्रतिगर्जताम् ॥ ६.४५.३ ॥
ਕਿਲਕਿਲਾ ਸ਼ੋਰ ਅਤੇ ਤਾਲੀਆਂ ਤੇ ਸੰਖਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ; ਪ੍ਰਤੀਗਰਜਦੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ-ਗਰਜਨ ਗੂੰਜ ਉੱਠੇ।
6.45.4
तलत्राभिहताश्चैव ज्याशब्दा भरतर्षभ ।
पत्तीनां पादशब्दश्च वाजिनां च महास्वनः ॥ ६.४५.४ ॥
ਹੇ ਭਰਤ-ਸ਼ਰੇਸ਼ਟ, ਬਾਂਹ ਦੇ ਬਚਾਅ-ਕਵਚ ਨਾਲ ਟਕਰਾਈਆਂ ਧਨੁਸ਼-ਤਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ, ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਹਿਣਕਾਰਾ ਗੂੰਜਿਆ।
6.45.5
तोत्राङ्कुशनिपातश्च आयुधानां च निःस्वनः ।
घण्टाशब्दश्च नागानामन्योन्यमभिधावताम् ॥ ६.४५.५ ॥
ਅੰਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਕੋੜੇ ਦੀ ਮਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਝਣਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਗੂੰਜੀ।
6.45.6
तस्मिन्समुदिते शब्दे तुगुले रोमहर्षणे ।
बभूव रथनिर्घोषः पर्जन्यनिनदोपमःक ॥ ६.४५.६ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ, ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੋਰ ਵਿੱਚ ਰਥਾਂ ਦੀ ਘਰਘਰਾਹਟ ਬੱਦਲ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ।
6.45.7
ते मनः क्रूरमाधाय समभित्यक्तजीविताः ।
पाण्डवानभ्यवर्तन्त सर्व एवोच्छ्रितध्वजाः ॥ ६.४५.७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਰੂਰ ਮਨ ਪੱਕਾ ਕਰਕੇ, ਜਾਨ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਕੇ, ਉੱਚੇ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲ ਵਧੇ।
6.45.8
अथ शान्तनवो राजन्नभ्यधावद्धनञ्जयम् ।
प्रगृह्य कार्मुकं घोरं कालदण्डोपमं रणे ॥ ६.४५.८ ॥
ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਕਾਲਦੰਡ ਵਰਗਾ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਧਨੰਜਯ ਵੱਲ ਦੌੜ ਕੀਤੀ।
6.45.9
अर्जुनोऽपि धनुर्गृह्य गाण्डीवं लोकविश्रुतम् ।
अभ्यधावत तेजस्वी गाङ्गेयं रणमूर्धनि ॥ ६.४५.९ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਵੀ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਤੇਜਸਵੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਣ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗਾਂਗੇਯ ਵੱਲ ਦੌੜ ਕੀਤੀ।
6.45.10
तावुभौ कुरुशार्दूलौ परस्परवधैषिणौ ।
गाङ्गेयस्तु रणे पार्थं विद्ध्वा नाकम्पयद्बली ॥ ६.४५.१० ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਬਲਵਾਨ ਗਾਂਗੇਯ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਾ ਸਕਿਆ।
6.45.11
तथैव पाण्डवो राजन्भीष्मं नाकम्पयद्युधि ।
सात्यकिस्तु महेष्वासः कृतवर्माणमभ्यात् ॥ ६.४५.११ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਂਡੂ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੀ ਰਣ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਅਤੇ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
6.45.12
तयोः समभयवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
सात्यकिः कृतवर्माणं कृतवार्मा च सात्यकिम् ॥ ६.४५.१२ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੇ ਸਾਤਿਅਕੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.45.13
आनर्च्छतुः शरैर्घोरैस्तक्षमाणौ परस्परम् ।
तौ शराचितसर्वाङ्गौ शुशुभाते महाबलौ ॥ ६.४५.१३ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਸ਼ੋਭ ਰਹੇ ਸਨ।
6.45.14
वसन्ते पुष्पशबलौ पुष्पिताविव किंशुकौ ।
अभिमन्युर्महेष्वासं बृहद्बलमयोधयत् ॥ ६.४५.१४ ॥
ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਦੋ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ, ਅਭਿਮਨਿਊ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।
6.45.15
ततः कोसलराजाऽसावभिमन्योर्विशांपते ।
ध्वजं चिच्छेद समरे सारथिं च व्यपातयत् ॥ ६.४५.१५ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਭਿਮਨਿਊ ਦੀ ਧੱਜਾ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
6.45.16
सौभद्रस्तु ततः क्रुद्धः पातिते रथसारथौ ।
बृहद्बलं महाराज विव्याध नवभिः शरैः ॥ ६.४५.१६ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਰੱਥ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਡਿੱਗਣ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਨੂੰ ਨੌਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.45.17
अथापराभ्यां भल्लाभ्यां शिताभ्यामरिमर्दनः ।
ध्वजमेकेन चिच्छेद पार्ष्णिमेकेन सारथिम् ॥ ६.४५.१७ ॥
ਫਿਰ ਅਰਿਮਰਦਨ ਨੇ ਦੋ ਹੋਰ ਤਿੱਖੇ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਨਾਲ ਧੱਜਾ ਕੱਟਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਾਲ ਸਾਰਥੀ ਦੀ ਅੱਡੀ।
6.45.18
अन्योन्यं च शरैः क्रुद्धौ ततक्षाते परस्परम् ।
मानिनं समरे दृप्तं कृतवैरं महारथम् ॥ ६.४५.१८ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕੀਤਾ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੰਕਾਰੀ, ਗਰਵੀਲਾ, ਪੁਰਾਣੇ ਵੈਰ ਵਾਲਾ ਮਹਾਰਥੀ।
6.45.19
भीमसेनस्तव सुतं दुर्योधनमयोधयत् ।
तावुभौ नरशार्दूलौ कुरुमुख्यौ महाबलौ ॥ ६.४५.१९ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਰਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸਨ।
6.45.20
अन्योन्यं शरवर्षाभ्यां ववृषाते रणाजिरे ।
तौ वीक्ष्य तु महात्मानौ कृतिनौ चित्रयोधिनौ ॥ ६.४५.२० ॥
ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ, ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—
6.45.21
विस्मयः सर्वभूतानां समपद्यत भारत ।
दुःशासनस्तु नकुलं प्रत्युद्याय महाबलम् ॥ ६.४५.२१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ। ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਮਹਾਬਲੀ ਨਕੁਲ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
6.45.22
अविध्यन्निशितैर्बाणैर्बहुभिर्मर्मभेदिभिः ।
तस्य माद्रीसुतः केतुं सशरं च शरासनम् ॥ ६.४५.२२ ॥
ਤਿੱਖੇ, ਮਰਮ ਭੇਦਣ ਵਾਲੇ ਅਨੇਕਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸਦਾ ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਬਾਣ ਸਮੇਤ ਧਨੁਸ਼—
6.45.23
चिच्छेद निशितैर्बाणैः प्रहसन्निव भारत ।
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ॥ ६.४५.२३ ॥
ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਭਾਰਤ! ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਪੱਚੀ ਛੋਟੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
6.45.24
पुत्रस्तु तव दुर्धर्षो नकुलस्य महाहवे ।
तुरङ्गांश्चिच्छिदे बाणैर्ध्वजं चैवाभ्यपातयत् ॥ ६.४५.२४ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਕੁਲ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਝੰਡਾ ਵੀ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
6.45.25
दुर्मुखः सहदेवं च प्रत्युद्याय महाबलम् ।
विव्याध शरवर्षेण यतमानं महाहवे ॥ ६.४५.२५ ॥
ਦੁਰਮੁਖ ਮਹਾਬਲੀ ਸਹਦੇਵ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜ ਰਹੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.45.26
सहदेवस्ततो वीरो दुर्मुखस्य महारणे ।
शरेण भृतशीक्ष्णेन पातयामास सारथिम् ॥ ६.४५.२६ ॥
ਫਿਰ ਵੀਰ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੁਰਮੁਖ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
6.45.27
तावन्योन्यं समासाद्य समरे युद्धदुर्मदौ ।
त्रासयेतां शरैर्घोरैः कृतप्रतिकृतैषिणौ ॥ ६.४५.२७ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਦਮਸਤ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਬਦਲੇ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲੱਗੇ।
6.45.28
युधिष्टिरः स्वयं राजा मद्रराजानमभ्ययात् ।
तस्य मद्राधिपश्चापं द्विधा चिच्छेद मारिष ॥ ६.४५.२८ ॥
ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਖ਼ੁਦ ਮਦਰਾਜ ਵੱਲ ਵਧਿਆ; ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਮਦਰਾਧਿਪਤੀ ਨੇ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਦੋ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
6.45.29
तदपास्य धनुश्छिन्नं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अन्यत्कार्मुकमादाय वेगवद्बलवत्तरम् ॥ ६.४५.२९ ॥
ਫਿਰ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਟੁੱਟਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਦੂਜਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
6.45.30
ततो मद्रेश्वरं राजा शरैः सन्नतपर्वभिः ।
छादयामास संक्रुद्धस्तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.४५.३० ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮਦਰੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ, ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ!'।
6.45.31
धृष्टद्युम्नस्ततो द्रोणमभ्यद्रवत भारत ।
तस्य द्रोणः सुसंक्रुद्धः परासुकरणं दृढम् ॥ ६.४५.३१ ॥
ਫਿਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦ੍ਰੋਣ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ, ਹੇ ਭਾਰਤ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿੜ (ਬਾਣ) ਚਲਾਇਆ।
6.45.32
त्रिधा चिच्छेद समरे पाञ्चाल्यस्य तु कार्मुकम् ।
शरं चैव महाघोरं कालदण्डमिवापरम् ॥ ६.४५.३२ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਿੰਨ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਕਾਲਦੰਡ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣ ਵੀ (ਕੱਟਿਆ)।
6.45.33
प्रेषयामास समरे सोऽस्य काये न्यमञ्जत ।
अथान्यद्धनुरादाय सायकांश्च चतुर्दश ॥ ६.४५.३३ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ (ਬਾਣ) ਚਲਾਏ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਧਸ ਗਏ। ਫਿਰ ਦੂਜਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਚੌਦਾਂ ਬਾਣ (ਚਲਾਏ)।
6.45.34
द्रोणं द्रुपदपुत्रस्तु प्रतिविव्याध संयुगे ।
तावन्योन्यं सुसंक्रुद्धौ चक्रतुः शुभृशं रणम् ॥ ६.४५.३४ ॥
ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਉੱਤੇ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
6.45.35
सौमदत्तिं रणे शङ्खो रभसं रभसो युधि ।
प्रत्युद्ययौ महाराज तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.४५.३५ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ ਸੌਮਦੱਤੀ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਝਪਟਿਆ; ਰਭਸ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ (ਉਸ ਵੱਲ) ਦੌੜਿਆ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ 'ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ, ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ' ਬੋਲਿਆ।
6.45.36
तस्य वै दक्षिणं वीरो निर्बिभेद रणे भुजम् ।
समदत्तिस्तथा शङ्खं जत्रुदेशे समाहनत् ॥ ६.४५.३६ ॥
ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀ; ਅਤੇ ਸੋਮਦੱਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਸੌਮਦੱਤੀ) ਨੇ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਹੰਸਲੀ ਦੇ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ।
6.45.37
तयोस्तदभवद्युद्धं घोररूपं विशांपते ।
दृप्तयोः समरे पूर्वं वृत्रवासवयोरिव ॥ ६.४५.३७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੰਕਾਰੀ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
6.45.38
बाह्लीकं तु रणे क्रुद्ध क्रुद्धरूपो विशांपते ।
अभ्यद्रवदमेयात्मा धृष्टकेतुर्महारथः ॥ ६.४५.३८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਬਾਹਲੀਕ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਅਪਾਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਮਹਾਰਥੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਝਪਟਿਆ।
6.45.39
बाह्लीकस्तु रणे राजन्धृष्टकेतुममर्षणः ।
शरैर्बहुभिरानर्च्छत्सिंहनादमथानदत् ॥ ६.४५.३९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਬਾਹਲੀਕ ਨੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸਿੰਘਨਾਦ ਕੀਤਾ।
6.45.40
चेदिराजस्तु संक्रुद्धो बाह्लीकं नवभिः शरैः ।
विव्याध समरे तूर्णं मत्तो मत्तमिव द्विपम् ॥ ६.४५.४० ॥
ਚੇਦੀਰਾਜ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਬਾਹਲੀਕ ਨੂੰ ਨੌਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਦਮੱਤ ਹਾਥੀ ਦੂਜੇ ਮਦਮੱਤ ਹਾਥੀ ਨੂੰ।
6.45.41
तौ तत्र समरे क्रुद्धौ नर्दन्तौ च पुनः पुनः ।
समीयतुः सुसंक्रुद्धावङ्गारवबुधाविव ॥ ६.४५.४१ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਬਲਦੇ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਭਿੜ ਗਏ।
6.45.42
राक्षसं रौद्रकर्माणं क्रूरकर्मा घटोत्कचः ।
अलम्बुसं प्रत्युदियाद्बलं शक्र इवाहवे ॥ ६.४५.४२ ॥
ਕਰੂਰ ਕਰਮੀ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ ਅਲੰਬੁਸ਼ ਵੱਲ ਫੌਜ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
6.45.43
घटोत्कचस्ततः क्रुद्धो राक्षसं तं महाबलम् ।
नवत्या सायकैस्तीक्ष्णैर्दारयामास भारत ॥ ६.४५.४३ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਏ ਘਟੋਤਕਚ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਨੱਬੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
6.45.44
अलम्बुसस्तु समरे भैमसेनिं महाबलम् ।
बहुधा दारयामास शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.४५.४४ ॥
ਪਰ ਅਲੰਬੁਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.45.45
व्यभ्राजेतां ततस्तौ तु संयुगे शरविक्षतौ ।
यथा देवासुरे युद्धे बलशक्रौ महाबलौ ॥ ६.४५.४५ ॥
ਫਿਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਲੀ ਬਲ ਅਤੇ ਸ਼ਕਰ ਚਮਕੇ ਸਨ, ਤਿਵੇਂ ਚਮਕੇ।
6.45.46
शिखण्डी समरे राजन्द्रौणिमभ्युद्ययौ बली ।
अश्वत्थामा ततः क्रुद्दः शिखण्डिनमुपस्थितम् ॥ ६.४५.४६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬਲਵਾਨ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਨੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
6.45.47
नाराचेन सुतीक्ष्णेन भृशं विद्ध्वा ह्यकम्पयत् ।
शिखण्ड्यपि ततो राजन्द्रोणपुत्रमताडयत् ॥ ६.४५.४७ ॥
ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ ਨਾਰਾਚ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਵੀ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
6.45.48
सायकेन सुपीतेन तीक्ष्णेन निशितेन च ।
तौ जघ्नतुस्तदान्योन्यं शरैर्बहुविधैर्मृधे ॥ ६.४५.४८ ॥
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਸਾਏ ਹੋਏ, ਤਿੱਖੇ, ਤਿੱਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
6.45.49
भगदत्तं रणे शूरं विराटो वाहिनीपतिः ।
अभ्ययात्त्वरितो राजंस्ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.४५.४९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਵੀਰ ਭਗਦੱਤ ਵੱਲ ਸੈਨਾਪਤੀ ਵਿਰਾਟ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਤਦ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
6.45.50
विराटो भगदत्तं तु शरवर्षण भारत ।
अभ्यवर्षत्सुसंक्रुद्धो मेघो वृष्ट्या इवाचलम् ॥ ६.४५.५० ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਭਗਦੱਤ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਵੇ।
6.45.51
भगदत्तस्ततस्तूर्णं विराटं पृथिवीपतिम् ।
छादयामास समरे मेघः सूर्यमिवोदितम् ॥ ६.४५.५१ ॥
ਫਿਰ ਭਗਦੱਤ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਨੂੰ ਢਕ ਲਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਚੜ੍ਹੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
6.45.52
बृहत्क्षत्रं तु कैकेयं कृपः शारद्वतो ययौ ।
तं कृपः शरवर्षेण च्छादयामास भारत ॥ ६.४५.५२ ॥
ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ ਕੈਕੇਯ ਬ੍ਰਿਹਤਕਸ਼ਤ੍ਰ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਢਕ ਲਿਆ।
6.45.53
गौतमं कैकयः क्रुद्धः शरवृष्ट्याऽभ्यपूरयत् ।
तावन्योन्यं हयान्हत्वा धनुश्छित्वा च भारत ॥ ६.४५.५३ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕੈਕੇਯ ਨੇ ਗੌਤਮ ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਕੇ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
6.45.54
विरथावसियुद्धाय समीयतुरमर्षणौ ।
तयोस्तदभवद्युद्धं घोररूपं सुदारुणम् ॥ ६.४५.५४ ॥
ਰਥਹੀਣ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੋ ਕੇ ਤਲਵਾਰ-ਯੁੱਧ ਲਈ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਯੁੱਧ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਬੜਾ ਦਾਰੁਣ ਬਣ ਗਿਆ।
6.45.55
द्रुपदस्तु ततो राजन्सैन्धवं वै जयद्रथम् ।
अभ्युद्ययौ हृष्टरूपो हृष्टरूपं परंतपः ॥ ६.४५.५५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤਦ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰੁਪਦ ਖ਼ੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਸਿੰਧੂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਯਦ੍ਰਥ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
6.45.56
ततः सैन्धवको राजा द्रुपदं विशिखैस्त्रिभिः ।
ताजयामास समरे स च तं प्रत्यबिध्यत ॥ ६.४५.५६ ॥
ਤਦ ਸਿੰਧੂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ; ਉਸਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.45.57
तयोस्तदभवद्युद्धं घोररूपं सुदारुणम् ।
ईक्षणप्रीतिजननं शुक्राङ्गरकयोरिव ॥ ६.४५.५७ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਯੁੱਧ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਦਾਰੁਣ ਸੀ; ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਅਤੇ ਅੰਗਾਰਕ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਾਂਗ ਉਹ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
6.45.58
विकर्णस्तु सुतस्तुभ्यं सुतसोमं महाबलम् ।
अभ्ययाञ्जवनैरश्वैस्ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.४५.५८ ॥
ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਕਰਣ ਮਹਾਬਲੀ ਸੁਤਸੋਮ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
6.45.59
विकर्णः सुतसोमं तु विद्ध्वा नाकम्पयच्छरैः ।
सुतसोमो विकर्णं च तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.४५.५९ ॥
ਵਿਕਰਣ ਨੇ ਸੁਤਸੋਮ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਕੰਬਾ ਨਾ ਸਕਿਆ; ਸੁਤਸੋਮ ਨੇ ਵੀ ਵਿਕਰਣ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਜਿਹਾ ਲੱਗਿਆ।
6.45.60
सुशर्माणं नरव्याघ्रश्चेकितानो महारथः ।
अभ्यद्रवत्सुसंक्रुद्धः पाण्डवार्थे पराक्रमी ॥ ६.४५.६० ॥
ਮਹਾਰਥੀ ਚੇਕਿਤਾਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਘਰ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਤਰ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
6.45.61
शुशर्मा तु महाराज चेकितानं महारथम् ।
महता शरवर्षेण वारयामास संयुगे ॥ ६.४५.६१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਥੀ ਚੇਕਿਤਾਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਬਾਣ-ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
6.45.62
चेकितानोऽपि संरब्धः सुशर्माणां महाहवे ।
प्राच्छादयत्तमिषुभिर्महामेघ इवाचलम् ॥ ६.४५.६२ ॥
ਚੇਕਿਤਾਨ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਮੇਘ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਢੱਕਦਾ ਹੈ।
6.45.63
शकुनिः प्रतिविन्ध्यं तु पराक्रान्तं पराक्रमी ।
अभ्यद्रवत राजेन्द्र मत्तः सिंह इव द्विपम् ॥ ६.४५.६३ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਪਰਾਕਰਮੀ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਪ੍ਰਤਿਵਿੰਧਯ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਸਤ ਸ਼ੇਰ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦਾ ਹੈ।
6.45.64
यौधिष्ठिरस्तु संक्रुद्धः सौबलं निशितैः शरैः ।
व्यदारयत संग्रामे मघवानिव दानवम् ॥ ६.४५.६४ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਚੀਰਦਾ ਹੈ।
6.45.65
शकुनिः प्रतिविन्ध्यं तु प्रतिविध्यन्तमाहवे ।
व्यदारयन्महाप्राज्ञः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.४५.६५ ॥
ਪਰ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਪ੍ਰਤਿਵਿੰਧਯ ਨੂੰ ਝੁਕੇ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
6.45.66
सुदक्षिणं तु राजेन्द्र काम्भोजानां महारथम् ।
श्रुतकर्मा पराक्रान्तमभ्यद्रवत संयुगे ॥ ६.४५.६६ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਪਰਾਕਰਮੀ ਸ਼ਰੁਤਕਰਮਾ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੰਬੋਜਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਸੁਦਕਸ਼ਿਣ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
6.45.67
सुदक्षिणस्तु समरे साहदेविं महारथम् ।
विद्ध्वा नाकम्पयत वै मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ६.४५.६७ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਦਕਸ਼ਿਣ ਨੇ ਮਹਾਰਥੀ ਸਾਹਦੇਵਿ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਪਰ ਉਹ ਮੈਨਾਕ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਨਾ ਹਿੱਲਿਆ।
6.45.68
श्रुतकर्मा ततः क्रुद्धः काम्भोजानां महारथम् ।
शरैर्बहुभिरानर्च्छद्दारयन्निव सर्वशः ॥ ६.४५.६८ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸ਼ਰੁਤਕਰਮਾ ਨੇ ਕੰਬੋਜਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਚੀਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
6.45.69
इरावानथ संक्रुद्धः श्रुतायुषमरिन्दमम् ।
प्रत्युद्ययौ रणे यत्तो यत्तरूपं परंतपः ॥ ६.४५.६९ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਇਰਾਵਾਨ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਰਿੰਦਮ ਸ਼ਰੁਤਾਯੁ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
6.45.70
आर्जुनिस्तस्य समरे हयान्हत्वा महारथः ।
ननाद बलवान्नादं तत्सैन्यं प्रत्यपूरयत् ॥ ६.४५.७० ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਬਲਵਾਨ ਗਰਜਨਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਗਰਜਨਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸੈਨਾ ਭਰ ਗਈ।
6.45.71
श्रुतायुस्तु ततः क्रुद्धः फाल्गुनेः समरे हयान् ।
निजघान गदाग्रेण ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.४५.७१ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸ਼ਰੁਤਾਯੁ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਫਾਲਗੁਨੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਗਦਾ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਤਦ ਜੰਗ ਹੋਰ ਭਖ ਗਈ।
6.45.72
विन्दानिविन्दावावन्त्यौ कुन्तिभोजं महारथम् ।
ससेनं ससुतं वीरं संससञ्जतुराहवे ॥ ६.४५.७२ ॥
ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਿੰਦ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਥੀ ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਉੱਤੇ, ਉਸਦੀ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ, ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
6.45.73
तत्राद्भुतमपश्याम तयोर्घोरं पराक्रमम् ।
अयुध्येतां स्थिरौ भूत्वा महत्या सेनया सह ॥ ६.४५.७३ ॥
ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖਿਆ। ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਉਹ ਲੜੇ।
6.45.74
अनुविन्दस्तु गदया कुन्तिभोजमताडयत् ।
कुन्तिभोजश्च तं तूर्णं शरव्रातैरवाकिरत् ॥ ६.४५.७४ ॥
ਅਨੁਵਿੰਦ ਨੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਨੇ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
6.45.75
कुन्तिभोजसुतश्चापि विन्दं विव्याध सायकैः ।
स च तं प्रतिविव्याध तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.४५.७५ ॥
ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੀ ਵਿੰਦ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
6.45.76
केकया भ्रातरः पञ्च गान्धारान्पञ्च मारिष ।
ससैन्यास्ते ससैन्यांश्च योधयामासुराहवे ॥ ६.४५.७६ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਕੇਕਯ ਦੇ ਪੰਜ ਭਰਾ ਅਤੇ ਗੰਧਾਰਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਆਪੋ-ਆਪਣੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਲੜੇ।
6.45.77
वीरबाहुश्च ते पुत्रो वैराटिं रथसत्तमम् ।
उत्तरं योधयामास विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.४५.७७ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀਰਬਾਹੂ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਰਥੀ ਉੱਤਰ ਨਾਲ ਲੜਿਆ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.45.78
उत्तरश्चापि तं वीरं विव्याध निशितैः शरैः ।
चेदिराट् समरे राजन्नुलूकं समभिद्रवत् ॥ ६.४५.७८ ॥
ਉੱਤਰ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਵੀਰ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚੇਦੀਰਾਜ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਲੂਕ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ।
6.45.79
तथैव शरवर्षेण उलूकं समविद्ध्यत ।
उलूकश्चापि तं बाणैर्निशितैर्लोमवाहिभिः ॥ ६.४५.७९ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਉਲੂਕ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਉਲੂਕ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਤਿੱਖੇ, ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.45.80
तयोर्युद्धं समभवद्धोररूपं विशांते ।
दारयेतां सुसंक्रुद्धावन्योन्यमपराजितौ ॥ ६.४५.८० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ। ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਅਜੇਯ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੀਰਣ ਲੱਗੇ।
6.45.81
एवं द्वन्द्वसहस्राणि रथवारणवाजिनाम् ।
पदातीनां च समरे तव तेषां च संकुले ॥ ६.४५.८१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਥੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਵੰਦ ਹੋਏ; ਤੁਹਾਡਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ।
6.45.82
मुहूर्तमिव तद्युद्धमासीन्मधुरदर्शनम् ।
तत उन्मत्तवद्राजन्न प्राज्ञायत किंचन ॥ ६.४५.८२ ॥
ਉਹ ਯੁੱਧ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਮਿੱਠਾ ਦਿਸਿਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕੁਝ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
6.45.83
गजो गजेन समरे रथिनं च रथी ययौ ।
अश्वोऽश्वं समभिप्रायात्पदातिश्च पदातिनम् ॥ ६.४५.८३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਹਾਥੀ ਨਾਲ, ਰਥੀ ਰਥੀ ਨਾਲ ਭਿੜਿਆ। ਘੋੜਾ ਘੋੜੇ ਵੱਲ, ਪੈਦਲ ਪੈਦਲ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
6.45.84
ततो युद्धं सुदुर्धर्षं व्याकुलं समपद्यत ।
शूराणां समरे तत्र समासाद्येतरेतरम् ॥ ६.४५.८४ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਯੁੱਧ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਅਤੇ ਅਕੁਲਾਇਆ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ।
6.45.85
तत्र देवर्षयः सिद्धाश्चारणाश्च समागताः ।
प्रेक्षन्त तद्रणं घोरं देवासुरसमं भुवि ॥ ६.४५.८५ ॥
ਉੱਥੇ ਦੇਵਰਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਰਗੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।
6.45.86
ततो दन्तिसहस्राणि र्थानां चापि मारिष ।
अश्वौघाः पुरुषौघाश्च विपरीतं समाययुः ॥ ६.४५.८६ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਾਥੀ, ਰਥ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾ ਗਏ।
6.45.87
तत्रतत्र प्रदृश्यन्ते रथवारणपत्तयः ।
सादिनश्च नरव्याघ्र युध्यमाना मुहुर्मुहुः ॥ ६.४५.८७ ॥
ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਥਾਂ-ਥਾਂ ਰਥੀ, ਹਾਥੀ-ਸਵਾਰ, ਪੈਦਲ ਅਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੜਦੇ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ।