ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.49.1
श्वेते सेनापतौ तात संग्रमे निहते परैः ।
किमकुर्वन्महेष्वासाः पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ॥ ६.४९.१ ॥
ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಶ್ವೇತ ಸೇನಾಪತಿ ಹತನಾದಾಗ, ಮಹಾ ಧನುರ್ಧರರಾದ ಪಾಂಚಾಲರು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಿದರು?
6.49.2
सेनापतिं समाकर्ण्य श्वेतं युधि निपातितम् ।
तदर्थं यततां चापि परेषां प्रपलायिनाम् ॥ ६.४९.२ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಶ್ವೇತ ಸೇನಾಪತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಶತ್ರುಗಳು ಮತ್ತು ಓಡಿಹೋದವರು ಏನು ಮಾಡಿದರು?
6.49.3
मनः प्रीणाति मे वाक्यं जयं संजय श्रृण्वतः ।
प्रत्युपायं चिन्तयन्तः सञ्जनाः प्रस्रवन्ति मे ॥ ६.४९.३ ॥
ಸಂಜಯ, ಜಯದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಯೋಚಿಸುವ ಸಜ್ಜನರು ನನ್ನಿಂದ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಾರೆ.
6.49.4
स हि वीरोऽनुरक्तश्च वृद्धः कुरुपतिस्तदा ।
कृतं वैरं सदा तेन पितुः पुत्रेण धीमता ॥ ६.४९.४ ॥
ಆ ವೀರನೂ, ಅನುರಕ್ತನೂ, ವೃದ್ಧನೂ ಆದ ಕುರುಪತಿ ಆಗ ಸದಾ ವೈರವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದನು; ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮಗನು ತಂದೆಯ ವೈರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಂತೆ.
6.49.5
तस्योद्वेगभयाच्चापि संश्रितः पाण्डवान्पुरा ।
सर्वं बलं परित्यज्य दुर्गं संश्रित्य तिष्ठति ॥ ६.४९.५ ॥
ಅವನ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಭಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಅವನು ಪಾಂಡವರ ಶರಣು ಹೊಕ್ಕಿದ್ದನು; ಈಗ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ದುರ್ಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
6.49.6
पाण्डवानां प्रतापेन दुर्गं देशं निवेश्य च ।
सपत्नान्सततं बाधन्नार्यवृत्तिमनुष्ठितः ॥ ६.४९.६ ॥
ಪಾಂಡವರ ಪ್ರತಾಪದಿಂದ ದುರ್ಗಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪೀಡಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಅನಾರ್ಯ ನಡತೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ.
6.49.7
आश्चर्यं वै सदा तेषां पुरा राज्ञां सुदुर्मतिः ।
ततो युधिष्ठिरे भक्तः कथं सञ्जय सूदितः ॥ ६.४९.७ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಓ ಸಂಜಯ, ಹಿಂದೆ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದರೂ ಹೇಗೆ ಹತನಾದನು ಎಂಬುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಆಶ್ಚರ್ಯ.
6.49.8
प्रक्षिप्तः संमतः क्षुद्रः पुत्रो मे पुरुषाधमः ।
न युद्धं रोचयेद्भीष्मो न चाचार्यः कथंचन ॥ ६.४९.८ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ನನ್ನ ಮಗ, ಕ್ಷುದ್ರನು, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅಧಮನು, (ಎಲ್ಲರಿಂದ) ತಿರಸ್ಕೃತನಾದರೂ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಭೀಷ್ಮನಾಗಲಿ ಆಚಾರ್ಯನಾಗಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ.
6.49.9
न कृपो न च गान्धारी नाहं सञ्जय रोचये ।
न वासुदेवो वार्ष्णेयो धर्मराजश्च पाण्डवः ॥ ६.४९.९ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಕೃಪನೂ, ಗಾಂಧಾರಿಯೂ, ನಾನೂ, ಓ ಸಂಜಯ, ಇದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ವಾಸುದೇವ ವಾರ್ಷ್ಣೇಯನು (ಕೃಷ್ಣ) ಮತ್ತು ಪಾಂಡವ ಧರ್ಮರಾಜನೂ (ಯುಧಿಷ್ಠಿರ) ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
6.49.10
न भीमो नार्जुनश्चैव न यमौ पुरुषर्षभौ ।
वार्यमाणो मया नित्यं गान्धार्या विदुरेण च ॥ ६.४९.१० ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಭೀಮನೂ ಅರ್ಜುನನೂ, ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಯಮಳರೂ (ನಕುಲ-ಸಹದೇವ) ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು, ಗಾಂಧಾರಿ ಮತ್ತು ವಿದುರನು ಅವನನ್ನು ಸದಾ ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು.
6.49.11
जामदग्न्येन रामेण व्यासेन च महात्मना ।
दुर्योधनो युध्यमानो नित्यमेव हि सञ्जय ॥ ६.४९.११ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಜಮದಗ್ನಿಯ ಮಗ ರಾಮನು (ಪರಶುರಾಮ) ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ವ್ಯಾಸರೂ (ಅವನನ್ನು ತಡೆದರು). ಓ ಸಂಜಯ, ದುರ್ಯೋಧನನು ಅವರೊಂದಿಗೂ ಸದಾ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು.
6.49.12
कर्णस्य मतमास्थाय सौबलस्य च पापकृत् ।
दुःशासनस्य च तथा पाण्डवान्नान्वचिन्तयत् ॥ ६.४९.१२ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಕರ್ಣನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ, ಸೌಬಲನ (ಶಕುನಿಯ) ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸಿ, ದುಶ್ಶಾಸನನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸಿ, ಪಾಪಕರ್ಮಿಯು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಕುರಿತು ಚಿಂತಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ.
6.49.13
तस्याहं व्यसनं घोरं मन्ये प्राप्तं तु सञ्जय ।
श्वेतस्य च विनाशेन भीष्मस्य विजयेन च ॥ ६.४९.१३ ॥
ಸಂಜಯ, ಶ್ವೇತನ ವಿನಾಶ ಮತ್ತು ಭೀಷ್ಮನ ವಿಜಯದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಘೋರ ವಿಪತ್ತು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.49.14
संक्रुद्धः कृष्णसहितः पार्थः किमकरोद्युधि ।
अर्जुनाद्धि भयं भूयस्तन्मे तात न शाम्यति ॥ ६.४९.१४ ॥
ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ಪಾರ್ಥ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಿದನು? ಮಗನೇ, ಅರ್ಜುನನಿಂದಾದ ನನ್ನ ಭಯ ಇನ್ನೂ ಶಮನವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
6.49.15
स हि शूरश्च कौन्तेयः क्षिप्रकारी धनंजयः ।
मन्ये शरैः शरीराणि शत्रूणां प्रमथिष्यति ॥ ६.४९.१५ ॥
ಆ ಶೂರ ಕೌಂತೇಯ, ಶೀಘ್ರ ಕಾರ್ಯಶೀಲ ಧನಂಜಯ, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಗಳ ದೇಹಗಳನ್ನು ಮರ್ದಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.49.16
ऐन्द्रिमिन्द्रानुजसमं महेन्द्रसदृशं बले ।
अमोघक्रोधसंकल्पं दृष्ट्वा वः किमभून्मनः ॥ ६.४९.१६ ॥
ಇಂದ್ರನ ತಮ್ಮನಂತಿರುವ, ಬಲದಲ್ಲಿ ಮಹೇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ, ಕೋಪ ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದವನನ್ನು ನೋಡಿ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಹೇಗಾಯಿತು?
6.49.17
तथैव वेदविच्छूरो ज्वलनार्कसमद्युतिः ।
इन्द्रास्त्रविदमेयात्मा प्रपतन्समितिंजयः ॥ ६.४९.१७ ॥
ಅದೇ ರೀತಿ ವೇದಜ್ಞ, ಶೂರ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿ, ಇಂದ್ರಾಸ್ತ್ರ ಬಲ್ಲವನು, ಅಪರಿಮಿತ ಆತ್ಮದವನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಗೆಲ್ಲುವವನು.
6.49.18
वज्रसंस्पर्शरूपाणामस्त्राणां च प्रयोजकः ।
सखङ्गाक्षेपहस्तस्तु घोषं चक्रे महारथः ॥ ६.४९.१८ ॥
ವಜ್ರದ ಸ್ಪರ್ಶದಂತಹ ರೂಪದ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವವನು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಬೀಸುತ್ತಾ ಆ ಮಹಾರಥ ಘರ್ಜಿಸಿದನು.
6.49.19
स सञ्जय महाप्राज्ञो द्रुपदस्यात्मजो बली ।
धृष्टद्युम्नः किमकरोच्छ्वेते युधि निपातिते ॥ ६.४९.१९ ॥
ಸಂಜಯ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೂ ಬಲಶಾಲಿಯೂ ಆದ ದ್ರುಪದನ ಮಗ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತ ಕೆಡವಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಏನು ಮಾಡಿದನು?
6.49.20
पुरा चैवापराधेन वधेन च चमूपतेः ।
मन्ये मनः प्रजज्वाल पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ ६.४९.२० ॥
ಹಿಂದೆ ಸೇನಾಪತಿಯ ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ವಧೆಯಿಂದ, ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪಾಂಡವರ ಮನಸ್ಸು ಉರಿದಿತ್ತು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.49.21
तेषां क्रोधं चिन्तयंस्तु अहःसु च निशासु च ।
न शान्तिमधिगच्छामि दुर्योदनकृतेन हि ।
कथं चाभून्महायुद्धं सर्वमाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.४९.२१ ॥
ಅವರ ಕೋಪವನ್ನು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ನನಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ; ಇದು ದುರ್ಯೋಧನನಿಂದಾದದ್ದು. ಸಂಜಯ, ಈ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಹೇಗೆ ಆಯಿತು? ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು.
6.49.22
श्रृणु राजन्स्थिरो भूत्वा तवापनयनो महान् ।
न च दुर्योधने दोषमिमामाधातुमर्हसि ॥ ६.४९.२२ ॥
ರಾಜನೇ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕೇಳು. ಇದು ನಿನ್ನ ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು. ಈ ದೋಷವನ್ನು ದುರ್ಯೋಧನನ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಬಾರದು.
6.49.23
गतोदके सेतुबन्धो यादृक्तादृङ्भतिस्तव ।
संदीप्ते भवने यद्वत्कूपस्य खननं तथा ॥ ६.४९.२३ ॥
ನೀರು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟುವುದು, ಮನೆ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಬಾವಿ ತೋಡುವುದು ಹೇಗೋ, ನಿನ್ನ ವಿಚಾರವೂ ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯರ್ಥ.
6.49.24
गतपूर्वाह्णभूयिष्ठे तस्मिन्नहनि दारुणे ।
तावकानां परेषां च पुनर्युद्धमवर्तत ॥ ६.४९.२४ ॥
ಆ ಭಯಂಕರ ದಿನದ ಪೂರ್ವಾಹ್ನದ ಬಹುಭಾಗ ಕಳೆದಾಗ, ನಿನ್ನವರು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
6.49.25
श्वेतं तु निहतं दृष्ट्वा विराटस्य चमूपतिम् ।
कृतवर्मणा च सहितं दृष्ट्वा शल्यमवस्थितम् ॥ ६.४९.२५ ॥
ವಿರಾಟನ ಸೇನಾಪತಿ ಶ್ವೇತನು ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೃತವರ್ಮನೊಡನೆ ಶಲ್ಯನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ—
6.49.26
शङ्खः क्रोधात्प्रजज्वाल हविषा हव्यवाडिव ।
स विस्फार्य महच्चापं शक्रचापोपमं बली ॥ ६.४९.२६ ॥
ಶಂಖನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಪ್ಪದಿಂದ ಹವ್ಯವಾಹನ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಉರಿದೆದ್ದನು; ಆ ಬಲಶಾಲಿ ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸಿನಂತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆದನು.
6.49.27
अभ्यधावज्जिघांसन्वै शल्यं मद्राधिपं युधि ।
महता रथसङ्घेन समन्तात्परिरक्षितः ॥ ६.४९.२७ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮದ್ರರಾಜ ಶಲ್ಯನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವನು ಧಾವಿಸಿದನು; ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ದೊಡ್ಡ ರಥಸಮೂಹದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ.
6.49.28
सृजन्बाणमयं वर्षं प्रायाच्छल्यरथं प्रति ।
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य मत्तवारणविक्रमम् ॥ ६.४९.२८ ॥
ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಶಲ್ಯನ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದನು; ಮದಿಸಿದ ಆನೆಯ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಅವನು ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ—
6.49.29
तावकानां रथाः सप्त समन्तात्पर्यवारयन् ।
मद्रराजं परीप्सन्तो मृत्योर्दंष्ट्रान्तरं गतम् ॥ ६.४९.२९ ॥
ನಿಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಏಳು ರಥಿಕರು ಮದ್ರರಾಜನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು; ಮೃತ್ಯುವಿನ ದಾಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿದ ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬಯಸಿ.
6.49.30
बृहद्बलश्च कौसल्यो जयत्सेनश्च मागधः ।
तथा रुक्मरथो राजन्पुत्रः शल्यस्य मानितः ॥ ६.४९.३० ॥
ಕೌಸಲ್ಯನಾದ ಬೃಹದ್ಬಲ ಮತ್ತು ಮಾಗಧನಾದ ಜಯತ್ಸೇನ; ರಾಜನೇ, ಶಲ್ಯನ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪುತ್ರ ರುಕ್ಮರಥ—
6.49.31
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ काम्भोजश्च सुदक्षिणःक ।
बृहत्क्षत्रस्य दायादः सैन्धवश्च जयद्रथः ॥ ६.४९.३१ ॥
ಅವಂತಿಯ ಇಬ್ಬರು ರಾಜಕುಮಾರರಾದ ವಿಂದ ಮತ್ತು ಅನುವಿಂದ, ಕಾಂಬೋಜದ ರಾಜ ಸುದಕ್ಷಿಣ, ಬೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸೈಂಧವ ಜಯದ್ರಥ.
6.49.32
नानाधातुविचित्राणि कार्मुकाणि महात्मनाम् ।
विस्फारितान्यदृश्यन्त तोयदेष्विव विद्युतः ॥ ६.४९.३२ ॥
ಮಹಾತ್ಮರ ಬಿಲ್ಲುಗಳು ಹಲವು ಲೋಹಗಳಿಂದ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದವು; ಎಳೆದಾಗ ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದವು.
6.49.33
ते तु बाणमयं वर्षं शङ्खमूर्ध्निं न्यपातयन् ।
निदाघान्तेऽनिलोद्धृता मेघा इव नगे जलम् ॥ ६.४९.३३ ॥
ಅವರು ಶಂಖನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರು; ಬೇಸಿಗೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಮೋಡಗಳು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ನೀರು ಸುರಿಸಿದಂತೆ.
6.49.34
ततः क्रुद्धो महेष्वासः सप्तभल्लैः सुतेजनैः ।
धनूंषि तेषामाच्छिद्य ननर्द पृतनापतिः ॥ ६.४९.३४ ॥
ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಸೇನಾಪತಿ, ಚೂಪಾದ ಏಳು ಭಲ್ಲಗಳಿಂದ ಅವರ ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಗರ್ಜಿಸಿದ.
6.49.35
ततो भीष्मो महाबाहुर्विनद्य जलदो यथा ।
तालमात्रं धनुर्गृह्य शङ्खमभ्यद्रवद्रणे ॥ ६.४९.३५ ॥
ಆಗ ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಷ್ಮ ಮೋಡದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿ, ತಾಳೆಮರದಷ್ಟು ಉದ್ದದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ರಣದಲ್ಲಿ ಶಂಖನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದ.
6.49.36
तमुद्यन्तमुदीक्ष्याथ महेष्वासं महाबलम् ।
संत्रस्ता पाण्डवी सेना वातवेगहतेव नौः ॥ ६.४९.३६ ॥
ಆ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ, ಮಹಾಬಲನು ಮುನ್ನುಗ್ಗುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಪಾಂಡವ ಸೇನೆ ಭಯಭೀತವಾಯಿತು; ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ ದೋಣಿಯಂತೆ.
6.49.37
ततोऽर्जुनः संत्वरितः शङ्खस्यासीत्पुरःसरः ।
भीष्माद्रक्ष्योऽयमद्येति ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.४९.३७ ॥
ಆಗ ಅರ್ಜುನನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಶಂಖನ ಮುಂದೆ ಬಂದನು. 'ಇಂದು ಇವನನ್ನು ಭೀಷ್ಮನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆಗ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
6.49.38
हाहाकारो महानासीद्योधानां युधि युध्यताम् ।
तेजस्तेजसि संपृक्तमित्येवं विस्मयं ययुः ॥ ६.४९.३८ ॥
ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಯೋಧರ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಹಾಹಾಕಾರವುಂಟಾಯಿತು. 'ತೇಜಸ್ಸು ತೇಜಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತಿದೆ' ಎಂದು ಅವರು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡರು.
6.49.39
अथ शल्यो गदापाणिरवतीर्य महारथात् ।
शङ्खस्य चतुरो वाहानहनद्भरतर्षभ ॥ ६.४९.३९ ॥
ಆಗ ಗದೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಶಲ್ಯನು ಮಹಾರಥದಿಂದ ಇಳಿದು, ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಶಂಖನ ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೊಂದನು.
6.49.40
स हताश्वाद्रथात्तूर्णं खङ्गमादाय विद्रुतः ।
बीभत्सोश्च रथं प्राप्य पुनः शान्तिमविन्दत ॥ ६.४९.४० ॥
ಕುದುರೆಗಳು ಹತವಾದ ರಥದಿಂದ ಅವನು ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಓಡಿದನು; ಬೀಭತ್ಸು (ಅರ್ಜುನ)ನ ರಥವನ್ನು ತಲುಪಿ ಪುನಃ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.
6.49.41
ततो भीष्मरथात्तूर्णमुत्पतन्ति पतत्रिणः ।
यैरन्तरीक्षं भूमिश्च सर्वतः समवस्तृता ॥ ६.४९.४१ ॥
ಆಗ ಭೀಷ್ಮನ ರಥದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಬಾಣಗಳು ಮೇಲೆದ್ದವು; ಅವುಗಳಿಂದ ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವು.
6.49.42
पञ्चालानथ मत्स्यांश्च केकयांश्च प्रभद्रकान् ।
भीष्मः प्रहरतां श्रेष्ठः पातयामास पत्रिभिः ॥ ६.४९.४२ ॥
ಪಾಂಚಾಲರನ್ನು, ಮತ್ಸ್ಯರನ್ನು, ಕೇಕಯರನ್ನು, ಪ್ರಭದ್ರಕರನ್ನೂ ಹೊಡೆಯುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಷ್ಮನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕೆಡವಿದನು.
6.49.43
उत्सृज्य समरे राजन्पाण्डवं सव्यसाचिनम् ।
अभ्यद्रवत पाञ्चाल्यं द्रुपदं सेनया वृतम् ॥ ६.४९.४३ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವ ಸವ್ಯಸಾಚಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾಂಚಾಲ್ಯ ದ್ರುಪದನತ್ತ ಅವನು ಧಾವಿಸಿದನು.
6.49.44
प्रियं संबन्धिनं राजञ्शरानवकिरन्बहून् ।
अग्निनेव प्रदग्धानि वनानि शिशिरात्यये ॥ ६.४९.४४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸಂಬಂಧಿಯ (ದ್ರುಪದ) ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ, ಶಿಶಿರ ಋತುವಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳಂತೆ.
6.49.45
शरदग्धान्यदृश्यन्त सैन्यानि द्रुपदस्य ह ।
अत्यतिष्ठद्रणे भीष्मो विधूम इव पावकः ॥ ६.४९.४५ ॥
ದ್ರುಪದನ ಸೈನ್ಯಗಳು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದವು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನು ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ನಿಂತನು.
6.49.46
मध्यन्दिने यथाऽऽदित्यं तपन्तमिव तेजसा ।
न शेकुः पाण्डवेयस्य योधा भीष्मं निरीक्षितुम् ॥ ६.४९.४६ ॥
ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉರಿಯುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಪಾಂಡವ ಪಕ್ಷದ ಯೋಧರು ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ನೋಡಲಾರದಾದರು.
6.49.47
वीक्षांचक्रुः समंतात्ते पाण्डवा भयपीडिताः ।
त्रातारं नाध्यगच्छन्त गावः शीतार्दिता इव ॥ ६.४९.४७ ॥
ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಪಾಂಡವರು ನಾಲ್ಕೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರು; ಚಳಿಯಿಂದ ನರಳುವ ಹಸುಗಳಂತೆ ರಕ್ಷಕನನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
6.49.48
सा तु यौधिष्ठिरी सेना गाङ्गेयशरपीडिता ।
सिंहेनेव विनिर्भिन्ना शुक्ला गौरिव गोपतेः ॥ ६.४९.४८ ॥
ಗಾಂಗೇಯನ (ಭೀಷ್ಮನ) ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ಆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಸೇನೆ, ಗೋಪತಿಯ ಬಿಳಿಯ ಹಸುವನ್ನು ಸಿಂಹ ಸೀಳಿದಂತೆ ಛಿದ್ರಗೊಂಡಿತು.
6.49.49
हते विप्रुद्रुते सैन्ये निरुत्साहे विमर्दिते ।
हाहाकारो महानासीत्पाण्डुसैन्येषु भारत ॥ ६.४९.४९ ॥
ಸೈನ್ಯವು ಹತವಾಗಿ, ಚದುರಿ ಓಡಿ, ಉತ್ಸಾಹವಿಲ್ಲದೆ ನಜ್ಜುಗುಜ್ಜಾದಾಗ, ಪಾಂಡವ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಹಾಹಾಕಾರ ಎದ್ದಿತು, ಓ ಭಾರತ.
6.49.50
ततो भीष्मः शान्तनवो नित्यं मण्डलकार्मुकः ।
मुमोच बाणान्दीप्ताग्रानहीनाशीविषानिव ॥ ६.४९.५० ॥
ಆಗ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮ, ಸದಾ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆದು, ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಉರಿಯುವ ತುದಿಯ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
6.49.51
शरैरेकायनीकुर्वन्दिशः सर्वा यतव्रतः ।
जघान पाण्डवरथानादिश्यादिश्य भारत ॥ ६.४९.५१ ॥
ಬಾಣಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ದಾರಿಯಾಗಿಸಿ, ವ್ರತನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ಗುರಿಯಿಟ್ಟು ಪಾಂಡವರ ರಥಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದನು, ಓ ಭಾರತ.
6.49.52
ततः सैन्येषु भग्नेषु मथितेषु च सर्वशः ।
प्राप्ते चास्तं दिनकरे न प्राज्ञायत किंचन ॥ ६.४९.५२ ॥
ಆಗ ಸೈನ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುರಿದು ನಜ್ಜುಗುಜ್ಜಾಗಿ, ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತನಾದಾಗ ಏನೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
6.49.53
भीष्मं च समुदीर्यन्तं दृष्ट्वा पार्था महाहवे ।
अवहारमकुर्वन्त सैन्यानां भरतर्षभ ॥ ६.४९.५३ ॥
ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಎದ್ದು ಬರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಪೃಥೆಯ ಮಕ್ಕಳು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದರು, ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ.