Mahābhārata · Adhyāya 6.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.5.1
नदीनां पर्वतानां च नामधेयानि संजय ।
तथा जनपदानां च ये चान्ये भूमिमाश्रिताः ॥ ६.५.१ ॥
Oh Sañjaya, dime los nombres de los ríos, las montañas, los países y los demás que habitan sobre la tierra.
6.5.2
प्रमाणं च प्रमाणज्ञ पृथिव्या मम सर्वतः ।
निखिलेन समाचक्ष्व काननानि च संजय ॥ ६.५.२ ॥
Oh conocedor de medidas, Sañjaya, describe por completo la extensión de mi tierra por todos lados, y también sus bosques.
6.5.3
पञ्चेमानि महाराज महाभूतानि संग्रहात् ।
जगतीस्थानि सर्वाणि समान्याहुर्मनीषिणः ॥ ६.५.३ ॥
Oh gran rey, en resumen estos son los cinco grandes elementos; todo lo que existe en el mundo, dicen los sabios, es semejante a ellos.
6.5.4
भूमिरापस्तथा वायुरग्निराकाशमेव च ।
गुणोत्तराणि सर्वाणि तेषां भूमिः प्रधानतः ॥ ६.५.४ ॥
La tierra, el agua, el aire, el fuego y también el espacio; todos ellos contienen sucesivamente más cualidades, y entre ellos la tierra es la principal.
6.5.5
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धश्च पञ्चमः ।
भूमेरेते गुणाः प्रोक्ता ऋषिभिस्तत्त्ववेदिभिःक ॥ ६.५.५ ॥
El sonido, el tacto, la forma, el sabor y, en quinto lugar, el olor: estas son las cualidades de la tierra, declaradas por los sabios que conocen la verdad.
6.5.6
चत्वारोऽप्सु गुणा राजन्गन्धस्तत्र न विद्यते ।
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च तेजसोऽथ गुणास्त्रयः ।
शब्दः स्पर्शश्च वायौ द्वौ अकाशे शब्द एव तु ॥ ६.५.६ ॥
Oh rey, el agua tiene cuatro cualidades; en ella no hay olor. El sonido, el tacto y la forma son tres cualidades del fuego. El aire tiene dos, sonido y tacto; el espacio tiene solo el sonido.
6.5.7
एते पञ्च गुणा राजन्महाभूतेषु पञ्चसु ।
वर्तन्ते सर्वलोकेषु येषु भूताः प्रतिष्ठिताः ॥ ६.५.७ ॥
Estas cinco cualidades, oh rey, existen en los cinco grandes elementos, y en todos los mundos, en los que los seres están establecidos.
6.5.8
अन्योन्यं नाभिवर्तन्ते साम्यं भवति वै यदा ॥ ६.५.८ ॥
Cuando no se dominan unos a otros y se produce el equilibrio, entonces.
6.5.9
यदा तु विषमीभावमाविशन्ति परस्परम् ।
तदा देहैर्देहवन्तो व्यतिरोहन्ति नान्यथा ॥ ६.५.९ ॥
Pero cuando entran en desequilibrio mutuo, entonces los seres encarnados surgen con cuerpos, y no de otro modo.
6.5.10
आनुपूर्व्या विनश्यन्ति जायन्ते चानुपूर्वशः ।
सर्वाम्यपरिमेयाणि तदेषां रूपमैश्वरम् ॥ ६.५.१० ॥
En orden debido perecen, y en orden debido nacen; todas son inconmensurables: esa es su forma soberana.
6.5.11
तत्रतत्र हि दृश्यन्ते धातवः पाञ्चभौतिकाः ।
तेषां मनुष्यास्तर्केण प्रमाणानि प्रचक्षते ॥ ६.५.११ ॥
Aquí y allá se ven los componentes formados por los cinco grandes elementos; los hombres, por el razonamiento, los presentan como pruebas.
6.5.12
अचिन्त्याः खलु ये भावा न तांस्तर्केण साधयेत् ।
प्रकृतिभ्यः परं यत्तु तदचिन्त्यस्य लक्षणम् ॥ ६.५.१२ ॥
Ciertamente hay realidades inconcebibles; no deben establecerse por el razonamiento. Lo que está más allá de la naturaleza es la marca de lo inconcebible.
6.5.13
सुदर्शनं प्रवक्ष्यामि द्वीपं तु कुरुनन्दन ।
परिमण्डलो महाराज द्वीपोऽसौ चक्रसंस्थितः ॥ ६.५.१३ ॥
Oh deleite de los Kurus, ahora describiré la isla Sudarśana. Oh gran rey, esa isla circular se asienta como una rueda.
6.5.14
नदीजालप्रतिच्छन्नः पर्वतैश्चाभ्रसन्निभैः ।
पुरैश्च विविधाकारै रम्यैर्जनपदैस्तथा ॥ ६.५.१४ ॥
Está cubierta por una red de ríos, con montañas semejantes a nubes, ciudades de formas diversas y regiones agradables.
6.5.15
वृक्षैः पुष्पफलोपेतैः संपन्नधनधान्यवान् ।
लवणेन समुद्रेण समन्तात्परिवारितः ॥ ६.५.१५ ॥
Está rico en riquezas y grano, con árboles cargados de flores y frutos; y el océano salado lo rodea por todos lados.
6.5.16
यथा हि पुरुषः पश्येदादर्शे मुखमात्मनः ।
एवं सुदर्शनद्वीपो दृश्यते चन्द्रमण्डले ॥ ६.५.१६ ॥
Así como un hombre ve su rostro en un espejo, así la isla Sudarśana se ve en el disco de la luna.
6.5.17
द्विरशस्तु ततः प्लक्षो द्विरंशः शाल्मलिर्महान् ।
द्विरंशः पिप्पलस्तस्य द्विरंशश्च कुशो महान्।
सर्वौषधिसमापन्नः पर्वतैः परिवारितः ॥ ६.५.१७ ॥
El doble de grande es la isla Plakṣa; el doble de eso es la gran isla Śālmali; el doble de su medida es la isla Pippala, y el doble de eso la gran isla Kuśa. Dotada de todas las hierbas, está rodeada de montañas.
6.5.18
आपस्ततोऽन्या विज्ञेयाः शेषः संक्षेप उच्यते ।
ततोऽन्य उच्यते चायमेनं संक्षेपतः श्रृणु ॥ ६.५.१८ ॥
Luego deben conocerse otras aguas; lo restante se dice en resumen. Luego se describe otro; escúchalo brevemente.