ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.5.1
नदीनां पर्वतानां च नामधेयानि संजय ।
तथा जनपदानां च ये चान्ये भूमिमाश्रिताः ॥ ६.५.१ ॥
ಸಂಜಯ, ನದಿಗಳ, ಪರ್ವತಗಳ, ಜನಪದಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವ ಇತರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಹೇಳು.
6.5.2
प्रमाणं च प्रमाणज्ञ पृथिव्या मम सर्वतः ।
निखिलेन समाचक्ष्व काननानि च संजय ॥ ६.५.२ ॥
ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ ಸಂಜಯ, ನನ್ನ ಭೂಮಿಯ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ, ಅದರ ಕಾಡುಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸು.
6.5.3
पञ्चेमानि महाराज महाभूतानि संग्रहात् ।
जगतीस्थानि सर्वाणि समान्याहुर्मनीषिणः ॥ ६.५.३ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಇವು ಐದು ಮಹಾಭೂತಗಳು; ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲವೂ ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
6.5.4
भूमिरापस्तथा वायुरग्निराकाशमेव च ।
गुणोत्तराणि सर्वाणि तेषां भूमिः प्रधानतः ॥ ६.५.४ ॥
ಭೂಮಿ, ನೀರು, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ಆಕಾಶ ಕೂಡ; ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚು ಗುಣಗಳುಳ್ಳವು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯೇ ಪ್ರಧಾನ.
6.5.5
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धश्च पञ्चमः ।
भूमेरेते गुणाः प्रोक्ता ऋषिभिस्तत्त्ववेदिभिःक ॥ ६.५.५ ॥
ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ, ರಸ, ಐದನೆಯದು ಗಂಧ — ಇವೇ ಭೂಮಿಯ ಗುಣಗಳೆಂದು ತತ್ತ್ವವೇತ್ತ ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
6.5.6
चत्वारोऽप्सु गुणा राजन्गन्धस्तत्र न विद्यते ।
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च तेजसोऽथ गुणास्त्रयः ।
शब्दः स्पर्शश्च वायौ द्वौ अकाशे शब्द एव तु ॥ ६.५.६ ॥
ರಾಜನೇ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗುಣಗಳಿವೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಗಂಧವಿಲ್ಲ. ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ ಅಗ್ನಿಯ ಮೂರು ಗುಣಗಳು. ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶ ಎರಡು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶಬ್ದ.
6.5.7
एते पञ्च गुणा राजन्महाभूतेषु पञ्चसु ।
वर्तन्ते सर्वलोकेषु येषु भूताः प्रतिष्ठिताः ॥ ६.५.७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಈ ಐದು ಗುಣಗಳು ಐದು ಮಹಾಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ; ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.
6.5.8
अन्योन्यं नाभिवर्तन्ते साम्यं भवति वै यदा ॥ ६.५.८ ॥
ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಮೀರದಿದ್ದಾಗ, ಸಮತೋಲನ ಉಂಟಾದಾಗ—ಆಗಲೇ.
6.5.9
यदा तु विषमीभावमाविशन्ति परस्परम् ।
तदा देहैर्देहवन्तो व्यतिरोहन्ति नान्यथा ॥ ६.५.९ ॥
ಆದರೆ ಅವು ಪರಸ್ಪರ ವಿಷಮ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ದೇಹಧಾರಿಗಳು ದೇಹಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾನಾ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾರೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.
6.5.10
आनुपूर्व्या विनश्यन्ति जायन्ते चानुपूर्वशः ।
सर्वाम्यपरिमेयाणि तदेषां रूपमैश्वरम् ॥ ६.५.१० ॥
ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತವೆ; ಎಲ್ಲವೂ ಅಪರಿಮಿತ—ಇದೇ ಅವುಗಳ ಈಶ್ವರ ರೂಪ.
6.5.11
तत्रतत्र हि दृश्यन्ते धातवः पाञ्चभौतिकाः ।
तेषां मनुष्यास्तर्केण प्रमाणानि प्रचक्षते ॥ ६.५.११ ॥
ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಪಂಚಭೂತಾತ್ಮಕ ಧಾತುಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; ಮನುಷ್ಯರು ತರ್ಕದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
6.5.12
अचिन्त्याः खलु ये भावा न तांस्तर्केण साधयेत् ।
प्रकृतिभ्यः परं यत्तु तदचिन्त्यस्य लक्षणम् ॥ ६.५.१२ ॥
ಅಚಿಂತ್ಯವಾದ ಭಾವಗಳಿವೆ; ಅವನ್ನು ತರ್ಕದಿಂದ ಸಾಧಿಸಬಾರದು; ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮೀರಿದುದೇ ಅಚಿಂತ್ಯದ ಲಕ್ಷಣ.
6.5.13
सुदर्शनं प्रवक्ष्यामि द्वीपं तु कुरुनन्दन ।
परिमण्डलो महाराज द्वीपोऽसौ चक्रसंस्थितः ॥ ६.५.१३ ॥
ಕುರುನಂದನ, ಈಗ ನಾನು ಸುದರ್ಶನ ದ್ವೀಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮಹಾರಾಜ, ಆ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ದ್ವೀಪವು ಚಕ್ರದಂತೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
6.5.14
नदीजालप्रतिच्छन्नः पर्वतैश्चाभ्रसन्निभैः ।
पुरैश्च विविधाकारै रम्यैर्जनपदैस्तथा ॥ ६.५.१४ ॥
ಅದು ನದಿಜಾಲದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ; ಮೋಡಗಳಂತಿರುವ ಪರ್ವತಗಳು, ವಿವಿಧ ಆಕಾರದ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ರಮಣೀಯ ಜನಪದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
6.5.15
वृक्षैः पुष्पफलोपेतैः संपन्नधनधान्यवान् ।
लवणेन समुद्रेण समन्तात्परिवारितः ॥ ६.५.१५ ॥
ಹೂವು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಸಂಪತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರ ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.
6.5.16
यथा हि पुरुषः पश्येदादर्शे मुखमात्मनः ।
एवं सुदर्शनद्वीपो दृश्यते चन्द्रमण्डले ॥ ६.५.१६ ॥
ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ, ಸುದರ್ಶನ ದ್ವೀಪವು ಚಂದ್ರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
6.5.17
द्विरशस्तु ततः प्लक्षो द्विरंशः शाल्मलिर्महान् ।
द्विरंशः पिप्पलस्तस्य द्विरंशश्च कुशो महान्।
सर्वौषधिसमापन्नः पर्वतैः परिवारितः ॥ ६.५.१७ ॥
ಅದಕ್ಕಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ಪ್ಲಕ್ಷ ದ್ವೀಪ; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದ ಶಾಲ್ಮಲಿ ದ್ವೀಪ; ಅದರ ಎರಡರಷ್ಟು ಪಿಪ್ಪಲ ದ್ವೀಪ; ಅದರ ಎರಡರಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದ ಕುಶ ದ್ವೀಪ. ಅದು ಎಲ್ಲ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.
6.5.18
आपस्ततोऽन्या विज्ञेयाः शेषः संक्षेप उच्यते ।
ततोऽन्य उच्यते चायमेनं संक्षेपतः श्रृणु ॥ ६.५.१८ ॥
ನಂತರ ಇತರ ಜಲರಾಶಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ — ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಕೇಳು.