மகாபாரதம் · அத்தியாயம் 6.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.50.1
कृतेऽवहारे सैन्यानां प्रथमे भरतर्षभ ।
भीष्मे च युद्धसंरब्धे हृष्टे दुर्योधने तथा ॥ ६.५०.१ ॥
பரதர்களில் சிறந்தவனே, முதல் நாள் போரில் படைகள் விலகிய பின், பீஷ்மர் போர்வெறியுடன் இருக்கவும், துரியோதனன் மகிழ்ச்சியுடன் இருக்கவும்.
6.50.2
धर्मराजस्ततस्तूर्णमभिगम्य जनार्दनम् ।
भ्रातृभिः सहितः सर्वैः सर्वैश्चैव जनेश्वरैः ॥ ६.५०.२ ॥
பின்பு தர்மராஜன் விரைவாக ஜனார்த்தனனை அணுகினான், தன் சகோதரர்களுடனும் எல்லா அரசர்களுடனும் சேர்ந்து.
6.50.3
शुचा परमया युक्तश्चिन्तयानः पराजयम् ।
वार्ष्णेयमब्रवीद्रजान्दृष्ट्वा भीष्मस्य विक्रमम् ॥ ६.५०.३ ॥
மிகுந்த துயருடன், தோல்வியைப் பற்றி சிந்தித்தவனாய், அரசர்களையும் பீஷ்மரின் வீரத்தையும் கண்டு, வார்ஷ்ணேயனிடம் கூறினான்.
6.50.4
कृष्ण पश्य महेष्वासं भीष्मं भीमपराक्रमम् ।
शरैर्दहन्तं सैन्यं मे ग्रीष्मे कक्षमिवानलम् ॥ ६.५०.४ ॥
கிருஷ்ணா, பார், மாபெரும் வில்லாளி பீஷ்மரை, பயங்கர வீரம் கொண்டவரை, கோடையில் காய்ந்த புதரை நெருப்பு எரிப்பது போல் என் படையை அம்புகளால் எரிப்பவரை.
6.50.5
कथमेनं महात्मानं शक्ष्यामः प्रतिवीक्षितुम् ।
लेलिह्यमानं सैन्यं मे हविष्मन्तमिवानलम् ॥ ६.५०.५ ॥
மகாத்மாவான இவரை எங்ஙனம் எதிர்நோக்கிப் பார்க்க முடியும்? ஆஹுதிகளுடன் கூடிய நெருப்பைப் போல் என் படையை நக்கி விழுங்குபவரை.
6.50.6
एतं हि पुरुषव्याघ्रं धनुष्मन्तं महाबलम् ।
दृष्ट्वा विप्रद्रुर्त सैन्यं समरे मार्गणाहतम् ॥ ६.५०.६ ॥
நரசிங்கம் போன்ற இந்த வில்லாளி, பெரும் வலிமையுடையவனை கண்டு, போரில் அம்புகளால் தாக்குண்ட படை சிதறி ஓடியது.
6.50.7
शक्यो जेतुं यमः क्रुद्धो वज्रपाणिश्च संयुगे ।
वरुणः पाशभृद्वापि कुबेरो वा गदाधरः ॥ ६.५०.७ ॥
போரில் கோபமுற்ற யமனையோ, வஜ்ரம் ஏந்திய இந்திரனையோ, பாசம் ஏந்திய வருணனையோ, அல்லது கதை ஏந்திய குபேரனையோ வெல்வது சாத்தியமாகலாம்.
6.50.8
न तु भीष्मो महाजेताः शक्यो जेतुं महाबलः ।
सोऽहमेवं गते मग्नो भीष्मागाधजलेऽप्लुवे ॥ ६.५०.८ ॥
ஆனால் மாபெரும் வெற்றியாளனும் மகாபலசாலியுமான பீஷ்மரை வெல்வது சாத்தியமில்லை. இவ்வாறு நான் பீஷ்மரின் ஆழமற்ற அல்லாத நீரில் மூழ்கி, படகில்லாமல் இருக்கிறேன்.
6.50.9
आत्मनो बुद्धिदौर्बल्याद्भीष्ममासाद्य केशव ।
वनं यात्सामि वार्ष्णेय श्रेयो मे तत्र जीवितुम् ॥ ६.५०.९ ॥
கேசவா, என் புத்தியின் பலவீனத்தால் பீஷ்மரை அணுகி, வார்ஷ்ணேயா, நான் காட்டிற்குச் செல்வேன்; அங்கு வாழ்வதே எனக்கு நன்மையாகும்.
6.50.10
न त्वेतान्पृथिवीपालान्दातुं भीष्माय मृत्यवे ।
क्षपयिष्यति सेनां मे कृष्ण भीष्मो महास्त्रवित् ॥ ६.५०.१० ॥
ஆனால் இந்த பூமியின் காவலர்களான அரசர்களை மரணம் போன்ற பீஷ்மருக்குக் கொடுக்கக்கூடாது; கிருஷ்ணா, மகாஅஸ்திரங்களை அறிந்த பீஷ்மர் என் படையை அழித்துவிடுவார்.
6.50.11
यथाऽनलं प्रज्वलितं पतङ्गाः समभिद्रुताः ।
विनाशायोपगच्छन्ति तथा मे सनिको जनः ॥ ६.५०.११ ॥
எரியும் நெருப்பை நோக்கி விட்டில்கள் ஓடி அழிவை நோக்கிச் செல்வது போல, என் படையுடன் கூடிய மக்களும் அழிவை நோக்கிச் செல்கின்றனர்.
6.50.12
क्षयं नीतोऽस्मि वार्ष्णेय राज्यहेतोः पराक्रमी ।
भ्रातश्चैव मे वीराः कर्शिताः शरपीडिताः ॥ ६.५०.१२ ॥
வார்ஷ்ணேயா, அரசுக்காக நான் பராக்கிரமசாலியாக இருந்தும் அழிவுக்குள்ளாக்கப்பட்டேன்; என் வீர சகோதரர்களும் அம்புகளால் துன்புற்று மெலிந்துவிட்டனர்.
6.50.13
मत्कृते भ्रातृहार्देन राज्याद्भ्रष्टास्तथा सुखात् ।
जीवितं बहुमन्येऽहं जीवितं ह्यद्य दुर्लभम् ॥ ६.५०.१३ ॥
என் பொருட்டு சகோதர அன்பால் ராஜ்யத்தையும் சுகத்தையும் இழந்தவர்கள்; ஆகையால் வாழ்க்கையை நான் மிகவும் மதிக்கிறேன், ஏனென்றால் இன்று வாழ்க்கை அரியது.
6.50.14
जीवितस्य च शेषेण तपस्तप्स्यामि दुश्चरम् ।
न घातयिष्यामि रणे मित्राणीमानि केशव ॥ ६.५०.१४ ॥
வாழ்க்கையின் மீதிக் காலத்தில் நான் கடுமையான தவத்தைச் செய்வேன்; கேசவா, போரில் இந்த நண்பர்களைக் கொல்லச் செய்யமாட்டேன்.
6.50.15
रथान्मे बहुसाहस्रान्दिव्यैरस्त्रैर्महाबलः ।
घातयत्यनिशं भीष्मः प्रवराणां प्रहारिणाम् ॥ ६.५०.१५ ॥
மகாபலவானான பீஷ்மர் தெய்வீக அஸ்திரங்களால் என் ஆயிரக்கணக்கான தேர்களை இடைவிடாமல் அழிக்கிறார்; சிறந்த போர்வீரர்களுடன்.
6.50.16
किं नु कृत्वा हितं मे स्याद्ब्रूहि माधव माचिरम् ।
मध्यस्थमिव पश्यामि समरे सव्यसाचिनम् ॥ ६.५०.१६ ॥
மாதவா, எனக்கு நன்மையாக என்ன செய்யலாம்? தாமதிக்காமல் சொல். போரில் சவ்யசாசியான அர்ஜுனனை நடுநிலையாளன் போலக் காண்கிறேன்.
6.50.17
एको भीमः परं शक्त्या युध्यत्येव महाभुजः ।
केवलं बाहुवीर्येण क्षत्रधर्ममनुस्मरन् ॥ ६.५०.१७ ॥
மகாபுஜனான பீமன் ஒருவனே முழுச் சக்தியுடன் போராடுகிறான்; தன் கரங்களின் வீரியத்தால் மட்டுமே, க்ஷத்ரிய தர்மத்தை நினைவில் கொண்டு.
6.50.18
गदया वीरघातिन्या यथोत्साहं महामनाः ।
करोत्यसुकरं कर्म रथाश्वनरपङ्क्तिषु ॥ ६.५०.१८ ॥
வீரர்களை அழிக்கும் கதையால், தன் உற்சாகத்திற்கேற்ப, மகாமனனான பீமன் தேர், குதிரை, மனிதர் வரிசைகளில் செய்ய முடியாத செயலைச் செய்கிறான்.
6.50.19
नालमेष क्षयं कर्तुं परसैन्यस्य मारिष ।
आर्जवेनैव युद्धेन वीर वर्षशतैरपि ॥ ६.५०.१९ ॥
ஐயனே, இவன் எதிரிப் படையை அழிக்கத் தனியாக வல்லவன் அல்ல; வீரனே, நேரடிப் போரால் நூறு ஆண்டுகள் ஆனாலும் அல்ல.
6.50.20
एकोऽस्त्रवित्सखा तेऽयं सोऽप्यस्मान्समुपेक्षते ।
निर्दह्यमानान्भीष्मेण द्रोणेन च महात्मना ॥ ६.५०.२० ॥
இவன் ஒருவனே அஸ்திர வித்தை அறிந்த உன் நண்பன்; ஆயினும் பீஷ்மராலும் மகாத்மா துரோணராலும் எரிக்கப்படும் எங்களை இவன் புறக்கணிக்கிறான்.
6.50.21
दिव्यान्यस्त्राणि भीष्मस्य द्रोणस्य च महात्मनः ।
धक्ष्यन्ति क्षत्रियान्सर्वान्प्रयुक्तानि पुनः पुनः ॥ ६.५०.२१ ॥
பீஷ்மருடைய மற்றும் மகாத்மா துரோணருடைய தெய்வீக அஸ்திரங்கள் மீண்டும் மீண்டும் பிரயோகிக்கப்பட்டு எல்லா க்ஷத்திரியர்களையும் எரித்துவிடும்.
6.50.22
कृष्ण भीष्मः सुसंरब्धः सहितः सर्वपार्थिवैः ।
क्षपयिष्यति नो नूनं यादृशोऽस्य पराक्रमः ॥ ६.५०.२२ ॥
கிருஷ்ணா, பீஷ்மர் கடும் கோபத்துடன் எல்லா அரசர்களோடும் சேர்ந்து நிச்சயம் எங்களை அழிப்பார்; அவருடைய வீரம் அத்தகையது.
6.50.23
स त्वं पश्य महाभाग योगेश्वर महारथम् ।
भीष्मं यः शमयेत्संख्ये दावाग्निं जलदो यथा ॥ ६.५०.२३ ॥
மகாபாகனே, யோகேஸ்வரனே, அந்த மகாரதன் பீஷ்மனை நீ பார்; போரில் காட்டுத்தீயை மேகம் அணைப்பது போல அவரை அடக்குபவர் யார் என்று பார்.
6.50.24
तव प्रसादाद्गोविन्द पाण्डवा निहतद्विषः ।
स्वराज्यमनुसंप्राप्ता मोदिष्यन्ते सबान्धवाः ॥ ६.५०.२४ ॥
கோவிந்தா, உன் அருளால் பாண்டவர்கள் எதிரிகளை வென்று தம் சொந்த அரசை மீண்டும் அடைந்து, உறவினர்களுடன் மகிழ்வார்கள்.
6.50.25
एवमुक्त्वा ततः पार्थो ध्यान्नास्ते महामनाः ।
चिरमन्तर्मना भूत्वा शोकोपहतचेतनः ॥ ६.५०.२५ ॥
இவ்வாறு கூறிய பிறகு மஹாமனஸ் பார்த்தன் நீண்ட நேரம் தியானத்தில் நிலைக்கவில்லை; உள்ளத்துக்குள் ஆழ்ந்து, துயரால் சிதைந்த உணர்வுடன் இருந்தான்.
6.50.26
शोकार्तं तमथो ज्ञात्वा दुःखोपहतचेतसम् ।
अब्रवीत्तत्र गोविन्दो हर्षयन्सर्वपाण्डवान् ॥ ६.५०.२६ ॥
சோகத்தால் வருந்தி துயரால் கலங்கிய மனம் கொண்ட அவனை அறிந்து, அங்கேயே கோவிந்தன் அனைத்துப் பாண்டவர்களையும் மகிழ்வித்தபடி கூறினான்.
6.50.27
माशुचो भरतश्रेष्ट न त्वं शोचितुमर्हसि ।
यस्य ते भ्रातरः शूराः सर्वलोकेषु धन्विनःक ॥ ६.५०.२७ ॥
பரதர்களில் சிறந்தவனே, வருந்தாதே; நீ துயரப்படுவது பொருந்தாது. உன் சகோதரர்கள் வீரர்கள், எல்லா உலகங்களிலும் வில்லாளிகள்.
6.50.28
अहं च प्रियकृद्राजन्सात्यकिश्च महायशाः ।
विराटद्रुपदौ चेमौ धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.५०.२८ ॥
அரசே, நானும், மஹாயசஸ்வி சாத்யகியும், இந்த விராடனும் துருபதனும், பார்ஷதன் த்ருஷ்டத்யும்னனும் உனக்கு நன்மை செய்பவர்கள்.
6.50.29
तथैव सबलाश्चेमे राजानो राजसत्तम ।
त्वत्प्रसादं प्रतीक्षन्ते त्वद्भक्ताश्च विशांपते ॥ ६.५०.२९ ॥
அவ்வாறே இந்த படைகளுடன் கூடிய அரசர்களும், அரசர்களில் சிறந்தவனே, உன் அருளை எதிர்பார்த்திருக்கிறார்கள்; உன் பக்தர்களும் அப்படியே, மக்களின் தலைவனே.
6.50.30
एष ते पार्षतो नित्यं हितकामः प्रिये रतः ।
सैनापत्यमनुप्राप्तो धृष्टद्युम्नो महाबलः ॥ ६.५०.३० ॥
உன் பார்ஷதன், எப்போதும் உன் நன்மையை விரும்பி, உனக்கு பிரியமானதில் மகிழ்பவன்; மஹாபலனான த்ருஷ்டத்யும்னன் படைத்தலைமையை அடைந்தான்.
6.50.31
शिखण्डी च महाबाहो भीष्मस्य निधनं किल ।
एतच्छ्रुत्वा ततो धर्मो धृष्टद्युम्नं महारथम् ।
अब्रवीत्समितौ तस्यां वासुदेवस्य श्रृण्वतः ॥ ६.५०.३१ ॥
சிखண்டி கூட, மகாபாஹுவே, பீஷ்மரின் மரணத்தைப் பற்றி (அவ்வாறே சொல்கிறார்). இதைக் கேட்டு, பின்னர் தர்மன் அந்தச் சபையில், வாசுதேவன் கேட்க, மகாரதனான திருஷ்டத்யும்னனிடம் சொன்னான்.
6.50.32
धृष्टद्युम्न निबोधेदं यत्त्वां वक्ष्यामि मारिष ।
नातिक्रम्यं भवेत्तच्च वचनं मम भाषितम् ॥ ६.५०.३२ ॥
திருஷ்டத்யும்னா, நான் உன்னிடம் சொல்லப்போவதைக் கேள், மாரிஷனே. நான் சொன்ன இந்த வார்த்தையை மீறக்கூடாது.
6.50.33
भवान्सेनापतिर्मह्यं वासुदेवेन संमितः ।
कार्तिकेयो यथा नित्यं देवानामभवत्पुरा ॥ ६.५०.३३ ॥
நீ எனக்கு சேனாபதி, வாசுதேவனால் கருதப்பட்டவன். முன்னொரு காலத்தில் கார்த்திகேயன் தேவர்களுக்கு எப்போதும் சேனாபதியாக இருந்ததைப் போல.
6.50.34
तथा त्वमपि पाण्डूनां सेनानीः पुरुषर्षभ ।
स त्वं पुरुषशार्दूल विक्रम्य जहि कौरवान् ॥ ६.५०.३४ ॥
அதுபோல நீயும் பாண்டவர்களின் சேனாபதி, மனிதர்களில் காளையே. ஆகையால், மனிதர்களில் புலியே, வீரத்துடன் முன்னேறி கௌரவர்களைக் கொல்.
6.50.35
अहं च तेऽनुयास्यामि भीमः कृष्णश्च मारिष ।
माद्रीपुत्रौ च सहितौ द्रौपदेयाश्च दंशिताः ॥ ६.५०.३५ ॥
நானும் உன்னைப் பின்தொடர்வேன், பீமனும், கிருஷ்ணனும், மாரிஷனே, மாத்ரியின் இரு மகன்களும் ஒன்றாக, கவசம் அணிந்த திரௌபதியின் மகன்களும்.
6.50.36
ये चान्ये पृथिवीपालाः प्रधानाः पुरुषर्षभ ।
तत उद्धर्षयन्सर्वान्धृष्टद्युम्नोऽभ्यभाषत ॥ ६.५०.३६ ॥
மற்றும் பிற முக்கிய பூமிபாலர்களே, மனிதர்களில் காளையே, பின்னர் அனைவரையும் உற்சாகப்படுத்திக்கொண்டு திருஷ்டத்யும்னன் அவர்களிடம் பேசினான்.
6.50.37
अहं द्रोणान्तकः पार्थ विहितः शम्भुना पुरा ।
रणे भीष्मं कृपं द्रोणं तथा शल्यं जयद्रथम् ॥ ६.५०.३७ ॥
நான் துரோணரின் அந்தகன், பார்த்தா. முன்பு சம்புவால் இதற்காக நியமிக்கப்பட்டேன். போரில் பீஷ்மர், கிருபர், துரோணர், சல்யர் மற்றும் ஜயத்ரதனையும் (நான் எதிர்கொள்வேன்).
6.50.38
सर्वानद्य रणे दृप्तान्प्रतियोत्स्यामि पार्थिव ।
अथोत्क्रुष्टं महेष्वासैः पाण्डवैर्युद्धदुर्मदैः ॥ ६.५०.३८ ॥
இன்று போரில் அந்த செருக்குற்ற அனைவரையும் எதிர்த்துப் போரிடுவேன், அரசே. அப்போது போர் வெறியில் மதித்த மகா வில்லாளர்களான பாண்டவர்கள் உரத்து ஆர்ப்பரித்தனர்.
6.50.39
समुद्यते पार्थिवेन्द्रे पार्षते शत्रुसूदने ।
तमब्रवीत्ततः पार्थः पार्षतं पृतनापतिम् ॥ ६.५०.३९ ॥
எதிரிகளை அழிப்பவனான பார்ஷதன் (திருஷ்டத்யும்னன்) அரசர்களில் தலைவனாக எழுந்தபோது, பார்த்தன் படைத்தலைவனான பார்ஷதனிடம் கூறினான்.
6.50.40
व्यूहः क्रौञ्चारुणो नाम सर्वशत्रुनिबर्हणः ।
यं बृहस्पतिरिन्द्राय तदा देवासुरेऽब्रवीत् ॥ ६.५०.४० ॥
இது கிரௌஞ்சாருண எனும் வியூகம்; எல்லா எதிரிகளையும் அழிப்பது. தேவாசுரப் போரின்போது பிருஹஸ்பதி இதை இந்திரனுக்கு உரைத்தார்.
6.50.41
तं यथावत्प्रतिव्यूहं परानीकविनाशनम् ।
अदृष्टपूर्वं राजानः पश्यन्तु कुरुभिः सह ॥ ६.५०.४१ ॥
எதிரிப் படையை அழிக்கும் அந்த எதிர்வியூகத்தை முன்பு ஒருபோதும் காணாதது போலவே அரசர்கள் கௌரவர்களுடன் சேர்ந்து காணட்டும்.
6.50.42
यथोक्तः स नृदेवेन विष्णुर्वज्रभृता यथा ।
प्रभाते सर्वसैन्यानामग्रे चक्रे धनञ्जयम् ॥ ६.५०.४२ ॥
அரசர்களின் தலைவன் (யுதிஷ்டிரன்) கூறியபடியே, வஜ்ரதாரியான இந்திரனுடன் விஷ்ணு இருந்ததுபோல், விடியற்காலையில் எல்லாப் படைகளுக்கும் முன்னால் தனஞ்சயனை நிறுத்தினான்.
6.50.43
आदित्यपथगः केतुस्तस्याद्भुतमनोरमः ।
शासनात्पुरुहूतस्य निर्मितो विश्वकर्मणा ॥ ६.५०.४३ ॥
அவனுடைய கொடி சூரியனின் வழியில் செல்வது; அற்புதமும் அழகும் கொண்டது; இந்திரனின் கட்டளையால் விஸ்வகர்மா அதைப் படைத்தான்.
6.50.44
इन्द्रायुधसवर्णाभिः पताकाभिरलङ्कृतः ।
आकाशग इवाकाशे गन्धर्वनगरोपमः ॥ ६.५०.४४ ॥
இந்திரவில்லின் நிறம் கொண்ட கொடிகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டு, வானில் செல்பவனைப் போல, வானில் கந்தர்வ நகரத்தைப் போல் அது விளங்கியது.
6.50.45
नृत्यमान इवाभाति रथचर्यासु मारिष ।
तेन रत्नवता पार्थः स च गाण्डीवधन्वना ॥ ६.५०.४५ ॥
மாரிஷரே, தேரின் இயக்கங்களில் அது நடனமாடுவது போல் ஒளிர்ந்தது; அந்த ரத்தினம் பதித்த தேரில் பார்த்தன், அவனும் காண்டீவ வில்லுடன்.
6.50.46
बभूव परमोपेतः सुमेरुरिव भानुना ।
शिरोभूद्द्रुपदो राजा महत्या सेनया वृतः ॥ ६.५०.४६ ॥
அது மிகச் சிறப்புடன் விளங்கியது, சூரியனால் சுமேரு மலை விளங்குவது போல்; அரசன் துருபதன் பெரும் படையால் சூழப்பட்டு முன்னணியில் இருந்தான்.
6.50.47
कुन्तिभोजश्च चैद्यश्च चक्षुर्भ्यां तौ जनेश्वरौ ।
दाशार्णकाः प्रभद्राश्च दाशेरकगणैः सह ॥ ६.५०.४७ ॥
குந்திபோஜனும் சைத்யனும், அந்த இரண்டு மனிதர்களின் தலைவர்கள், கண்கள் போல் பிரியமானவர்கள்; தாசார்ணகர்களும் பிரபத்ரர்களும் தாசேரக கூட்டங்களுடன்.
6.50.48
अनूपकाः किराताश्च ग्रीवायां भरतर्षभ ।
पटच्चरैश्च पौण्ड्रैश्च राजन्पौरवकैस्तथा ॥ ६.५०.४८ ॥
பரதர்களில் காளையே, கழுத்துப் பகுதியில் அனூபகர்களும் கிராதர்களும்; அரசே, பட்டச்சரர்களும் பௌண்ட்ரர்களும் பௌரவகர்களும் அவ்வாறே.
6.50.49
निषादैः सहितश्चापि पृष्ठमासीद्युधिष्ठिरः ।
पक्षौ तु भीमसेनश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.५०.४९ ॥
நிஷாதர்களுடன் யுதிஷ்டிரர் பின்புறத்தில் இருந்தார்; இரு பக்கங்களிலும் பீமசேனனும் பிருஷதன் மகன் திருஷ்டத்யும்நனும் இருந்தனர்.
6.50.50
द्रौपदेयाभिमन्युश्च सात्यकिश्च महारथः ।
पिशाचा दारदाश्चैव पुण्ड्राः कुण्डीविषैः सह ॥ ६.५०.५० ॥
திரௌபதியின் மக்களும், அபிமன்யுவும், மகாரதன் சாத்யகியும்; பிசாசர்கள், தாரதர்கள், பௌண்ட்ரர்கள் மற்றும் குண்டீவிஷர்களுடன்.
6.50.51
मारुता धेनुकाश्चैव तंगमाः परतंगणाः ।
बाह्लिकास्तित्तिराश्चैव चोलाः पाण्ड्याश्च भारत ॥ ६.५०.५१ ॥
மாருதர், தேனுகர், தங்கமர், பரதங்கணர், பாஹ்லிகர், தித்திரர்கள்; பாரதனே, சோழர்களும் பாண்டியர்களும்.
6.50.52
एते जनपदा राजन्दक्षिणं पक्षमाश्रिताः ।
अग्निवेशास्तुद्दुण्डाश्च मालवा दानभारयः ॥ ६.५०.५२ ॥
அரசே, இந்நாடுகள் வலது பக்கத்தை அடைந்திருந்தன — அக்னிவேசர்கள், துத்துண்டர்கள், மாளவர்கள், தானபாரிகள்.
6.50.53
शबरा उद्भसाश्चैव वत्साश्च सह नाकुलैः ।
नकुलः सहदेवश्च वामं पक्षं समाश्रिताः ॥ ६.५०.५३ ॥
சபரர்களும், உத்பசர்களும், வத்சர்களும் நாகுலர்களுடன்; நகுலனும் சகதேவனும் இடது பக்கத்தை அடைந்தனர்.
6.50.54
रथानामयुतं पक्षौ शिरस्तु नियुतं तथा ।
पृष्ठमर्बुदमेवासीत्सहस्रामि च विंशतिः ॥ ६.५०.५४ ॥
இரு பக்கங்களிலும் பத்தாயிரம் தேர்கள்; தலைப்பகுதியில் நியுதம்; பின்புறத்தில் அர்புதம் எனப்படும் பத்து கோடியும் இருபதாயிரமும் இருந்தது.
6.50.55
ग्रीवायां नियुतं चापि सहस्रामि च सप्ततिः ।
पक्षकोटिप्रपक्षेषु पक्षान्तेषु च वारणाः ॥ ६.५०.५५ ॥
கழுத்துகளில் பத்தாயிரமும் எழுபதாயிரமும் யானைகள் இருந்தன; இறக்கைகளிலும், துணை இறக்கைகளிலும், இறக்கை முனைகளிலும் யானைகள் இருந்தன.
6.50.56
जग्मुः परिवृता राजंश्चलन्त इव पर्वताः ।
जघनं पालयामास विराटः सह केकयैः ॥ ६.५०.५६ ॥
அரசே, அவர்கள் சூழப்பட்டு நகரும் மலைகளைப் போல சென்றனர்; விராடன் கேகயர்களுடன் சேர்ந்து பின்பக்கத்தைக் காத்தான்.
6.50.57
काशिराजश्च शैब्यश्च रथानामयुतैस्त्रिभिः ।
एवमेनं महाव्यूहं व्यूह्य भारत पाण्डवाः ॥ ६.५०.५७ ॥
காசி மன்னனும் சைப்யனும் மூன்று அயுத தேர்ப்படைகளுடன் இருந்தனர்; பாரதா, இவ்வாறு பாண்டவர்கள் இந்த மகா வியூகத்தை அமைத்தனர்.
6.50.58
सूर्योधयं त इच्छतः स्थिता युद्धाय दंशिताः ।
तेषामादित्यवर्मानि विमलानि महान्ति च ।
श्वेतच्छत्राण्यशोभन्त वारणेषु रथेषु च ॥ ६.५०.५८ ॥
சூரியோதயத்தை விரும்பி அவர்கள் கவசமணிந்து போருக்கு நின்றனர்; அவர்களின் சூரியனைப் போன்ற தூய பெரிய கவசங்களும், வெண்குடைகளும் யானைகளிலும் தேர்களிலும் ஒளிர்ந்தன.