महाभारत · अध्याय 6.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.51.1
क्रौञ्चं दृष्ट्वा ततो व्यूहमभेद्यं तनयस्तव ।
रक्षमाणं महाघोरं पार्थेनामिततेजसा ॥ ६.५१.१ ॥
तेव्हा तुझ्या पुत्राने अभेद्य क्रौञ्च व्यूह पाहिला; अमिततेजस्वी पार्थ त्याचे रक्षण करत होता आणि तो अत्यंत भयंकर होता.
6.51.2
आचार्यमुपसंगम्य कृपं शल्यं च पार्थिव ।
सौमदत्तिं विकर्णं च सोऽश्वत्थामानमेव च ॥ ६.५१.२ ॥
हे राजा, आचार्य (द्रोण) यांच्याकडे जाऊन, कृप आणि शल्य यांच्याकडे, सोमदत्तपुत्र (भूरिश्रवा) आणि विकर्ण यांच्याकडे, आणि अश्वत्थाम्याकडेही तो गेला.
6.51.3
दुःशाकसनादीन्भ्रातॄंश्च सर्वनेव च भारत ।
अन्यांश्च सुबहूञ्शूरान्युद्धाय समुपागतान् ॥ ६.५१.३ ॥
हे भरतवंशजा, दुःशासन आदी बंधूंना आणि सर्वांना, आणि युद्धासाठी जमलेल्या इतर अनेक शूरांना (तो गेला).
6.51.4
प्राहेदं वचनं काले हर्षयंस्तनयस्तव ।
नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ६.५१.४ ॥
योग्य वेळी तुझ्या पुत्राने उत्साह वाढवत हे शब्द म्हटले: "तुम्ही सर्वजण नाना शस्त्रे धारण करणारे आणि युद्धनिपुण आहात."
6.51.5
एकैकशः समर्था हि यूयं सर्वे महारथाः ।
पाण्डुपुत्रान्रणे हन्तुं ससैन्यान्किमु संहताः ॥ ६.५१.५ ॥
तुम्ही सर्व महारथी आहात; एकेकटाही युद्धात पांडुपुत्रांना त्यांच्या सैन्यासह मारण्यास समर्थ आहात, मग एकत्र असाल तर बोलायलाच नको.
6.51.6
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तमिदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ ६.५१.६ ॥
भीष्मांनी रक्षलेले आमचे हे सैन्यबल अपुरे आहे; भीमाने रक्षलेले त्यांचे हे सैन्यबल पुरेसे आहे.
6.51.7
संस्थानाः शूरसेनाश्च वेत्रिकाः कुकुरास्तथा ।
आरोचकास्त्रिगर्ताश्च मद्रका यवनास्तथा ॥ ६.५१.७ ॥
संस्थान, शूरसेन, वेत्रिक, कुकुर तसेच आरोचक, त्रिगर्त, मद्रक आणि यवन.
6.51.8
शत्रुंजयेन सहितास्तथा दुःशासनेन च ।
विकर्णेन च वीरेण तथा नन्दोपनन्दकैः ॥ ६.५१.८ ॥
शत्रुंजय, दुःशासन आणि वीर विकर्ण यांच्यासह, तसेच नंद-उपनंदांसह.
6.51.9
चित्रसेनेन सहिताः सहिताः पारिभद्रकैः ।
भीष्ममेवाभिरक्षन्तु सह सैन्यपुरस्कृताः ॥ ६.५१.९ ॥
चित्रसेनासह, पारिभद्रकांसह एकत्र होऊन, सैन्य पुढे ठेवून, त्यांनी भीष्माचेच रक्षण करावे.
6.51.10
ततो भीष्मश्च द्रोणश्च तव पुत्राश्च मारिष ।
अव्यूहन्त महाव्यूहं पाण्डूनां प्रतिबाधकम् ॥ ६.५१.१० ॥
मग, हे मारिष! भीष्म, द्रोण आणि तुझे पुत्र यांनी पांडवांना अडविणारा महाव्यूह रचला.
6.51.11
भीष्मः सैन्येन महता समनन्तात्परिवारितः ।
ययौ प्रकर्षन्महतीं वाहिनीं सरराडिव ॥ ६.५१.११ ॥
महान सैन्याने चहूबाजूंनी वेढलेले भीष्म, समुद्राप्रमाणे विशाल सेनेला पुढे नेत गेले.
6.51.12
तमन्वायान्महेष्वासो भारद्वाजः प्रतापवान् ।
कुन्तलैश्च दशार्णैश्च मागधैश्च विशांपते ॥ ६.५१.१२ ॥
हे विशांपते! त्याच्या मागोमाग महाधनुर्धर, प्रतापी भारद्वाज (द्रोण) कुंतल, दशार्ण आणि मागधांसह गेला.
6.51.13
विदमर्भैर्मेकलैश्चैव कर्णप्रावरणैरपि ।
सहिताः सर्वसैन्येन भीष्ममहावशोभिनम् ॥ ६.५१.१३ ॥
विदर्भ, मेकल आणि कर्णप्रावरण हे सुद्धा संपूर्ण सैन्यासह एकत्र झाले आणि महायुद्धात शोभणाऱ्या भीष्मांभोवती उभे राहिले.
6.51.14
गान्धाराः सिन्धुसौवीराः शिबयोऽथ वसातयः ।
शकुनिश्च स्वसैन्येन भीष्ममाहवशोभिनम् ॥ ६.५१.१४ ॥
गांधार, सिंधू-सौवीर, शिबी आणि वसाती, तसेच शकुनी आपल्या सैन्यासह युद्धात शोभणाऱ्या भीष्मांजवळ उभे राहिले.
6.51.15
ततो दुर्योधनो राजा सहितः सर्वसोदरैः ।
अश्वातर्केर्विकर्णैश्च तथा चाम्बष्ठकोसलैः ॥ ६.५१.१५ ॥
नंतर राजा दुर्योधन आपल्या सर्व भावांसह, अश्वातर्क, विकर्ण तसेच अंबष्ठ आणि कोसलांसह एकत्र आला.
6.51.16
दरदैश्च शकैश्चैव तथा क्षुद्रकमालवैः ।
अभ्यरक्षत संहृष्टः सौबलेयस्य वाहिनीम् ॥ ६.५१.१६ ॥
दरद, शक, क्षुद्रक आणि मालवांसह आनंदाने त्याने सौबलेय (शकुनी) याच्या सैन्याचे रक्षण केले.
6.51.17
भूरिश्रवाः शलः शल्यो भगदत्तश्च मारिषः ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ वामं पार्श्वमपालयन् ॥ ६.५१.१७ ॥
भूरिश्रवा, शल, शल्य, भगदत्त, मारिष आणि अवंतीचे विंद-अनुविंद यांनी डाव्या बाजूचे रक्षण केले.
6.51.18
सौमदत्तिः सुशर्मा च काम्भोजश्च सुदक्षिणः ।
श्रुतायुश्चाच्युतायुश्च दक्षिणं पक्षमास्थिताः ॥ ६.५१.१८ ॥
सोमदत्ताचा पुत्र, सुशर्मा, कांबोज सुदक्षिण, श्रुतायु आणि अच्युतायु हे उजव्या पक्षात उभे राहिले.
6.51.19
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
महत्या सेनया सार्धं सेनापृष्टे व्यवस्थिताः ॥ ६.५१.१९ ॥
अश्वत्थामा, कृप आणि सात्वत कृतवर्मा महान सेनेसह सेनेच्या मागील बाजूस उभे होते.
6.51.20
पृष्ठगोपास्तु तस्यासन्नानादेश्या जनेश्वराः ।
केतुमान्वसुदानश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ॥ ६.५१.२० ॥
त्या सेनेच्या पृष्ठरक्षणासाठी वेगवेगळ्या देशांचे राजे होते; केतुमान, वसुदान आणि काश्याचा पुत्र अभिभू हे त्यात होते.
6.51.21
ततस्ते तावकाः सर्वे हृष्टा युद्धाय भारत ।
दध्मुः शङ्खान्मुदा युक्ताः सिंहनादांस्तथोन्नदन् ॥ ६.५१.२१ ॥
तेव्हा हे भारता, तुझे सर्व लोक आनंदाने युद्धासाठी शंख फुंकू लागले आणि सिंहगर्जना करू लागले.
6.51.22
तेषां श्रुत्वा तु हृष्टानां वृद्धः कुरुपितामहः ।
सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥ ६.५१.२२ ॥
त्यांचा हर्षनाद ऐकून वृद्ध कुरुपितामह मोठ्या आवाजात सिंहगर्जना करून प्रतापी भीष्मांनी शंख फुंकला.
6.51.23
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पेश्यश्च विविधाः परैः ।
आनकाश्चाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ ६.५१.२३ ॥
तेव्हा शंख, भेरी, पेशी आणि विविध आनक शत्रूंकडून वाजवले गेले; तो आवाज तुमुल झाला.
6.51.24
ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।
प्रदध्मतुः शङ्खवरौ हेमरत्नपरिष्कृतौ ॥ ६.५१.२४ ॥
तेव्हा पांढऱ्या घोड्यांनी जुंपलेल्या महान रथावर उभ्या असलेल्या दोघांनी सोने-रत्नांनी सजवलेले श्रेष्ठ शंख फुंकले.
6.51.25
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनंजयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥ ६.५१.२५ ॥
हृषीकेशाने पाञ्चजन्य, धनंजयाने देवदत्त आणि भीमकर्मा वृकोदराने पौण्ड्र नावाचा महाशंख फुंकला.
6.51.26
अन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥ ६.५१.२६ ॥
राजा कुंतीपुत्र युधिष्ठिराने अंतविजय, नकुल व सहदेवाने सुघोष व मणिपुष्पक फुंकले.
6.51.27
काशिराजश्च शैब्यश्च शिखण्डी च महारथः ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्च महारथः ॥ ६.५१.२७ ॥
काशिराज, शैब्य, महारथी शिखंडी, धृष्टद्युम्न, विराट आणि महारथी सात्यकी.
6.51.28
पाञ्चाल्याश्च महेष्वासा द्रौपद्याः पञ्च चात्मजाः ।
सर्वे दध्युर्महाशङ्खान्सिंहनादांश्च नेदिरे ॥ ६.५१.२८ ॥
पांचालातील महाधनुर्धर आणि द्रौपदीचे पाच पुत्र, सर्वांनी महाशंख फुंकले व सिंहनाद केले.
6.51.29
स घोषः सुमहांस्तत्र वीरैस्तैः समुदीरितः ।
नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन् ॥ ६.५१.२९ ॥
त्या वीरांनी केलेला तो महाघोष तुमुल नादाने आकाश व पृथ्वी दुमदुमून सोडला.
6.51.30
एवमेते महाराज प्रहृष्टाः कुरुपाण्डवाः ।
पुनर्युद्धाय संजग्मुस्तापयानाः परस्परम् ॥ ६.५१.३० ॥
अशा प्रकारे, हे महाराजा, हर्षित झालेले कौरव आणि पांडव पुन्हा युद्धासाठी एकमेकांना तापवत एकत्र आले.