ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.51.1
क्रौञ्चं दृष्ट्वा ततो व्यूहमभेद्यं तनयस्तव ।
रक्षमाणं महाघोरं पार्थेनामिततेजसा ॥ ६.५१.१ ॥
ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅਭੇਦ ਕ੍ਰੌਂਚ ਵਿਊਹ ਵੇਖਿਆ; ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਪਾਰਥ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
6.51.2
आचार्यमुपसंगम्य कृपं शल्यं च पार्थिव ।
सौमदत्तिं विकर्णं च सोऽश्वत्थामानमेव च ॥ ६.५१.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਚਾਰੀਆ (ਦ੍ਰੋਣ) ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯ ਕੋਲ, ਸੋਮਦੱਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਭੂਰਿਸ਼ਰਵਾ) ਅਤੇ ਵਿਕਰਣ ਕੋਲ, ਅਤੇ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਕੋਲ ਵੀ ਉਹ ਗਿਆ।
6.51.3
दुःशाकसनादीन्भ्रातॄंश्च सर्वनेव च भारत ।
अन्यांश्च सुबहूञ्शूरान्युद्धाय समुपागतान् ॥ ६.५१.३ ॥
ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਆਦਿ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਕੋਲ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਆਏ ਹੋਏ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਕੋਲ (ਉਹ ਗਿਆ)।
6.51.4
प्राहेदं वचनं काले हर्षयंस्तनयस्तव ।
नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ६.५१.४ ॥
ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਉਂਦਿਆਂ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: "ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਧਾਰੀ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ।"
6.51.5
एकैकशः समर्था हि यूयं सर्वे महारथाः ।
पाण्डुपुत्रान्रणे हन्तुं ससैन्यान्किमु संहताः ॥ ६.५१.५ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀ ਹੋ; ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਮਾਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋ; ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ।
6.51.6
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तमिदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ ६.५१.६ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਸਾਡੀ ਇਹ ਸੈਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਭੀਮ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸੈਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
6.51.7
संस्थानाः शूरसेनाश्च वेत्रिकाः कुकुरास्तथा ।
आरोचकास्त्रिगर्ताश्च मद्रका यवनास्तथा ॥ ६.५१.७ ॥
ਸੰਸਥਾਨ, ਸ਼ੂਰਸੇਨ, ਵੇਤ੍ਰਿਕ, ਕੁਕੁਰ ਅਤੇ ਆਰੋਚਕ, ਤ੍ਰਿਗਰਤ, ਮਦ੍ਰਕ ਅਤੇ ਯਵਨ ਵੀ।
6.51.8
शत्रुंजयेन सहितास्तथा दुःशासनेन च ।
विकर्णेन च वीरेण तथा नन्दोपनन्दकैः ॥ ६.५१.८ ॥
ਸ਼ਤ੍ਰੁੰਜਯ, ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਵੀਰ ਵਿਕਰਣ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਨੰਦ-ਉਪਨੰਦ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ।
6.51.9
चित्रसेनेन सहिताः सहिताः पारिभद्रकैः ।
भीष्ममेवाभिरक्षन्तु सह सैन्यपुरस्कृताः ॥ ६.५१.९ ॥
ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਅਤੇ ਪਾਰਿਭਦ੍ਰਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
6.51.10
ततो भीष्मश्च द्रोणश्च तव पुत्राश्च मारिष ।
अव्यूहन्त महाव्यूहं पाण्डूनां प्रतिबाधकम् ॥ ६.५१.१० ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼! ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਵਿਊਹ ਰਚਿਆ।
6.51.11
भीष्मः सैन्येन महता समनन्तात्परिवारितः ।
ययौ प्रकर्षन्महतीं वाहिनीं सरराडिव ॥ ६.५१.११ ॥
ਮਹਾਨ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਚੁਫੇਰੇ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਭੀਸ਼ਮ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਗਏ।
6.51.12
तमन्वायान्महेष्वासो भारद्वाजः प्रतापवान् ।
कुन्तलैश्च दशार्णैश्च मागधैश्च विशांपते ॥ ६.५१.१२ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ! ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ, ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਕੁੰਤਲਾਂ, ਦਸ਼ਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਮਾਗਧਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲੇ।
6.51.13
विदमर्भैर्मेकलैश्चैव कर्णप्रावरणैरपि ।
सहिताः सर्वसैन्येन भीष्ममहावशोभिनम् ॥ ६.५१.१३ ॥
ਵਿਦਰਭ, ਮੇਕਲ ਅਤੇ ਕਰਣਪ੍ਰਾਵਰਣ ਵੀ ਪੂਰੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਮਿਲ ਕੇ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਦੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
6.51.14
गान्धाराः सिन्धुसौवीराः शिबयोऽथ वसातयः ।
शकुनिश्च स्वसैन्येन भीष्ममाहवशोभिनम् ॥ ६.५१.१४ ॥
ਗੰਧਾਰ, ਸਿੰਧੂ-ਸੌਵੀਰ, ਸ਼ਿਬੀ ਅਤੇ ਵਸਾਤੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਦੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
6.51.15
ततो दुर्योधनो राजा सहितः सर्वसोदरैः ।
अश्वातर्केर्विकर्णैश्च तथा चाम्बष्ठकोसलैः ॥ ६.५१.१५ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਸ਼ਵਾਤਰਕ, ਵਿਕਰਣ ਅਤੇ ਅੰਬਸ਼ਠ ਤੇ ਕੋਸਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਇਆ।
6.51.16
दरदैश्च शकैश्चैव तथा क्षुद्रकमालवैः ।
अभ्यरक्षत संहृष्टः सौबलेयस्य वाहिनीम् ॥ ६.५१.१६ ॥
ਦਰਦ, ਸ਼ਕ, ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਕ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਸੌਬਲੇਯ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਦੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
6.51.17
भूरिश्रवाः शलः शल्यो भगदत्तश्च मारिषः ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ वामं पार्श्वमपालयन् ॥ ६.५१.१७ ॥
ਭੂਰਿਸ਼ਰਵਾ, ਸ਼ਲ, ਸ਼ਲ੍ਯ, ਭਗਦੱਤ, ਮਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਵਿੰਦ-ਅਨੁਵਿੰਦ ਨੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
6.51.18
सौमदत्तिः सुशर्मा च काम्भोजश्च सुदक्षिणः ।
श्रुतायुश्चाच्युतायुश्च दक्षिणं पक्षमास्थिताः ॥ ६.५१.१८ ॥
ਸੋਮਦੱਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਸ਼ਰਮਾ, ਕਾਂਬੋਜ ਸੁਦਕਸ਼ਿਣ, ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ ਅਤੇ ਅਚੁਤਾਯੁ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
6.51.19
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
महत्या सेनया सार्धं सेनापृष्टे व्यवस्थिताः ॥ ६.५१.१९ ॥
ਅਸ਼ਵਤਥਾਮਾ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਸਾਤਵਤ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।
6.51.20
पृष्ठगोपास्तु तस्यासन्नानादेश्या जनेश्वराः ।
केतुमान्वसुदानश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ॥ ६.५१.२० ॥
ਉਸ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸਨ; ਕੇਤੁਮਾਨ, ਵਸੁਦਾਨ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਭਿਭੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ।
6.51.21
ततस्ते तावकाः सर्वे हृष्टा युद्धाय भारत ।
दध्मुः शङ्खान्मुदा युक्ताः सिंहनादांस्तथोन्नदन् ॥ ६.५१.२१ ॥
ਤਦ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਬੰਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਉਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜਣ ਲੱਗੇ।
6.51.22
तेषां श्रुत्वा तु हृष्टानां वृद्धः कुरुपितामहः ।
सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥ ६.५१.२२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਰੌਲਾ ਸੁਣ ਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਕੁਰੂ-ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ-ਗਰਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ।
6.51.23
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पेश्यश्च विविधाः परैः ।
आनकाश्चाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ ६.५१.२३ ॥
ਤਦ ਸ਼ੰਖ, ਭੇਰੀਆਂ, ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਨਕ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਜਾਏ ਗਏ; ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ।
6.51.24
ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।
प्रदध्मतुः शङ्खवरौ हेमरत्नपरिष्कृतौ ॥ ६.५१.२४ ॥
ਤਦ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੱਡੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਏ।
6.51.25
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनंजयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥ ६.५१.२५ ॥
ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਪਾਂਚਜਨ੍ਯ, ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਦੇਵਦੱਤ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਪੌਂਡ੍ਰ ਨਾਮਕ ਮਹਾਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ।
6.51.26
अन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥ ६.५१.२६ ॥
ਰਾਜਾ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਅੰਤਵਿਜਯ, ਅਤੇ ਨਕੁਲ ਤੇ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਸੁਘੋਸ਼ ਤੇ ਮਣਿਪੁਸ਼ਪਕ ਵਜਾਏ।
6.51.27
काशिराजश्च शैब्यश्च शिखण्डी च महारथः ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्च महारथः ॥ ६.५१.२७ ॥
ਕਾਸ਼ੀਰਾਜ, ਸ਼ੈਬ੍ਯ, ਮਹਾਰਥੀ ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ, ਵਿਰਾਟ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਸਾਤਿਅਕੀ।
6.51.28
पाञ्चाल्याश्च महेष्वासा द्रौपद्याः पञ्च चात्मजाः ।
सर्वे दध्युर्महाशङ्खान्सिंहनादांश्च नेदिरे ॥ ६.५१.२८ ॥
ਪਾਂਚਾਲ ਦੇ ਮਹਾਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਸਭ ਨੇ ਮਹਾਸ਼ੰਖ ਵਜਾਏ ਅਤੇ ਸਿੰਘਨਾਦ ਕੀਤੇ।
6.51.29
स घोषः सुमहांस्तत्र वीरैस्तैः समुदीरितः ।
नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन् ॥ ६.५१.२९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉਹ ਮਹਾਨ ਘੋਸ਼ ਤੁਮੁਲ ਨਾਦ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ ਗਿਆ।
6.51.30
एवमेते महाराज प्रहृष्टाः कुरुपाण्डवाः ।
पुनर्युद्धाय संजग्मुस्तापयानाः परस्परम् ॥ ६.५१.३० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਕੌਰਵ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।