Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.51

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.51.1

क्रौञ्चं दृष्ट्वा ततो व्यूहमभेद्यं तनयस्तव ।
रक्षमाणं महाघोरं पार्थेनामिततेजसा ॥ ६.५१.१ ॥

ଏଥିରେ ତୁମ ପୁତ୍ର ଅଭେଦ୍ୟ କ୍ରୌଞ୍ଚ ବ୍ୟୂହ ଦେଖିଲା; ଅମିତତେଜା ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ସେ ବ୍ୟୂହ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।

6.51.2

आचार्यमुपसंगम्य कृपं शल्यं च पार्थिव ।
सौमदत्तिं विकर्णं च सोऽश्वत्थामानमेव च ॥ ६.५१.२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, କୃପ ଓ ଶଲ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ, ସୋମଦତ୍ତପୁତ୍ର (ଭୂରିଶ୍ରବା) ଓ ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ, ଏବଂ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଗଲା।

6.51.3

दुःशाकसनादीन्भ्रातॄंश्च सर्वनेव च भारत ।
अन्यांश्च सुबहूञ्शूरान्युद्धाय समुपागतान् ॥ ६.५१.३ ॥

ହେ ଭରତବଂଶଧର, ଦୁଃଶାସନ ପ୍ରମୁଖ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଅନେକ ବୀରଙ୍କୁ (ସେ ଗଲା)।

6.51.4

प्राहेदं वचनं काले हर्षयंस्तनयस्तव ।
नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ६.५१.४ ॥

ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ତୁମ ପୁତ୍ର ଉତ୍ସାହ ଦେଇ ଏହି ବଚନ କହିଲା: "ତୁମେ ସମସ୍ତେ ନାନା ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ନିପୁଣ।"

6.51.5

एकैकशः समर्था हि यूयं सर्वे महारथाः ।
पाण्डुपुत्रान्रणे हन्तुं ससैन्यान्किमु संहताः ॥ ६.५१.५ ॥

ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମହାରଥୀ; ଏକ ଏକ କରି ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ବଧ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ; ଏକତ୍ର ହେଲେ ଆଉ କଥା କ'ଣ।

6.51.6

अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तमिदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ ६.५१.६ ॥

ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଆମର ଏ ସୈନ୍ୟବଳ ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ; ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ସେମାନଙ୍କର ଏ ସୈନ୍ୟବଳ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ।

6.51.7

संस्थानाः शूरसेनाश्च वेत्रिकाः कुकुरास्तथा ।
आरोचकास्त्रिगर्ताश्च मद्रका यवनास्तथा ॥ ६.५१.७ ॥

ସଂସ୍ଥାନ, ଶୂରସେନ, ବେତ୍ରିକ, କୁକୁର ଏବଂ ଆରୋଚକ, ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ, ମଦ୍ରକ ଓ ଯବନମାନେ ମଧ୍ୟ।

6.51.8

शत्रुंजयेन सहितास्तथा दुःशासनेन च ।
विकर्णेन च वीरेण तथा नन्दोपनन्दकैः ॥ ६.५१.८ ॥

ଶତ୍ରୁଞ୍ଜୟ, ଦୁଃଶାସନ ଓ ବୀର ବିକର୍ଣ୍ଣ ସହିତ, ଏବଂ ନନ୍ଦ-ଉପନନ୍ଦ ସହିତ ମିଳିତ।

6.51.9

चित्रसेनेन सहिताः सहिताः पारिभद्रकैः ।
भीष्ममेवाभिरक्षन्तु सह सैन्यपुरस्कृताः ॥ ६.५१.९ ॥

ଚିତ୍ରସେନ ସହିତ, ପାରିଭଦ୍ରକ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ, ସେନାକୁ ଆଗରେ ରଖି, ସେମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ହିଁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

6.51.10

ततो भीष्मश्च द्रोणश्च तव पुत्राश्च मारिष ।
अव्यूहन्त महाव्यूहं पाण्डूनां प्रतिबाधकम् ॥ ६.५१.१० ॥

ତା'ପରେ, ହେ ମାରିଷ! ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ମହାବ୍ୟୂହ ରଚନା କଲେ।

6.51.11

भीष्मः सैन्येन महता समनन्तात्परिवारितः ।
ययौ प्रकर्षन्महतीं वाहिनीं सरराडिव ॥ ६.५१.११ ॥

ମହାସେନା ଦ୍ୱାରା ଚାରିଆଡ଼ୁ ଘେରାଯାଇ ଭୀଷ୍ମ, ସମୁଦ୍ରଭଳି ବିଶାଳ ବାହିନୀକୁ ଆଗକୁ ଘେରିବାକୁ ବଢ଼ିଲେ।

6.51.12

तमन्वायान्महेष्वासो भारद्वाजः प्रतापवान् ।
कुन्तलैश्च दशार्णैश्च मागधैश्च विशांपते ॥ ६.५१.१२ ॥

ହେ ବିଶାମ୍ପତେ! ତାଙ୍କ ପଛେ ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର, ପ୍ରତାପୀ ଭାରଦ୍ବାଜ (ଦ୍ରୋଣ) କୁନ୍ତଳ, ଦଶାର୍ଣ ଓ ମାଗଧମାନଙ୍କ ସହିତ ଅନୁସରଣ କଲେ।

6.51.13

विदमर्भैर्मेकलैश्चैव कर्णप्रावरणैरपि ।
सहिताः सर्वसैन्येन भीष्ममहावशोभिनम् ॥ ६.५१.१३ ॥

ବିଦର୍ଭ, ମେକଳ ଓ କର୍ଣପ୍ରାବରଣମାନେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭିତ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଠିଆ ହେଲେ।

6.51.14

गान्धाराः सिन्धुसौवीराः शिबयोऽथ वसातयः ।
शकुनिश्च स्वसैन्येन भीष्ममाहवशोभिनम् ॥ ६.५१.१४ ॥

ଗାନ୍ଧାର, ସିନ୍ଧୁ-ସୌବୀର, ଶିବି ଓ ବସାତିମାନେ ଏବଂ ଶକୁନି ନିଜ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭିତ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟରେ ଠିଆ ହେଲେ।

6.51.15

ततो दुर्योधनो राजा सहितः सर्वसोदरैः ।
अश्वातर्केर्विकर्णैश्च तथा चाम्बष्ठकोसलैः ॥ ६.५१.१५ ॥

ତା'ପରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ନିଜ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ, ଅଶ୍ୱାତର୍କ, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅମ୍ବଷ୍ଠ ଓ କୋଶଳମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତ ହେଲେ।

6.51.16

दरदैश्च शकैश्चैव तथा क्षुद्रकमालवैः ।
अभ्यरक्षत संहृष्टः सौबलेयस्य वाहिनीम् ॥ ६.५१.१६ ॥

ଦରଦ, ଶକ, କ୍ଷୁଦ୍ରକ ଓ ମାଳବମାନଙ୍କ ସହିତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେ ସୌବଳେୟ (ଶକୁନି)ଙ୍କ ସୈନ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କଲେ।

6.51.17

भूरिश्रवाः शलः शल्यो भगदत्तश्च मारिषः ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ वामं पार्श्वमपालयन् ॥ ६.५१.१७ ॥

ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଳ, ଶଲ୍ୟ, ଭଗଦତ୍ତ, ମାରିଷ ଏବଂ ଅବନ୍ତୀର ବିନ୍ଦ-ଅନୁବିନ୍ଦ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ରକ୍ଷା କଲେ।

6.51.18

सौमदत्तिः सुशर्मा च काम्भोजश्च सुदक्षिणः ।
श्रुतायुश्चाच्युतायुश्च दक्षिणं पक्षमास्थिताः ॥ ६.५१.१८ ॥

ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସୁଶର୍ମା, କାମ୍ବୋଜ ସୁଦକ୍ଷିଣ, ଶ୍ରୁତାୟୁ ଓ ଅଚ୍ୟୁତାୟୁ ଡାହାଣ ପକ୍ଷରେ ଠିଆ ହେଲେ।

6.51.19

अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
महत्या सेनया सार्धं सेनापृष्टे व्यवस्थिताः ॥ ६.५१.१९ ॥

ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, କୃପ ଏବଂ ସାତ୍ୱତ କୃତବର୍ମା ବିଶାଳ ସେନା ସହିତ ସେନାର ପଛପଟେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

6.51.20

पृष्ठगोपास्तु तस्यासन्नानादेश्या जनेश्वराः ।
केतुमान्वसुदानश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ॥ ६.५१.२० ॥

ସେହି ସେନାର ପଛ ରକ୍ଷକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ରାଜା ଥିଲେ; କେତୁମାନ, ବସୁଦାନ ଏବଂ କାଶ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଭିଭୂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ।

6.51.21

ततस्ते तावकाः सर्वे हृष्टा युद्धाय भारत ।
दध्मुः शङ्खान्मुदा युक्ताः सिंहनादांस्तथोन्नदन् ॥ ६.५१.२१ ॥

ତା'ପରେ ହେ ଭାରତ, ତୁମ ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତେ ହର୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ ଓ ସିଂହନାଦ କଲେ।

6.51.22

तेषां श्रुत्वा तु हृष्टानां वृद्धः कुरुपितामहः ।
सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥ ६.५१.२२ ॥

ସେମାନଙ୍କ ହର୍ଷଧ୍ୱନି ଶୁଣି ବୃଦ୍ଧ କୁରୁପିତାମହ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ସିଂହନାଦ କରି ପ୍ରତାପୀ ଭାବେ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।

6.51.23

ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पेश्यश्च विविधाः परैः ।
आनकाश्चाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ ६.५१.२३ ॥

ତା'ପରେ ଶଙ୍ଖ, ଭେରୀ, ପେଶୀ ଏବଂ ବିବିଧ ଆନକ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଜାଗଲେ; ସେ ଶବ୍ଦ ତୁମୁଳ ହେଲା।

6.51.24

ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।
प्रदध्मतुः शङ्खवरौ हेमरत्नपरिष्कृतौ ॥ ६.५१.२४ ॥

ତା'ପରେ ଧଳା ଘୋଡାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୋଡ଼ା ହୋଇଥିବା ମହାନ ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦୁଇଜଣ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ରତ୍ନରେ ସଜ୍ଜିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।

6.51.25

पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनंजयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥ ६.५१.२५ ॥

ହୃଷୀକେଶ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ, ଧନଞ୍ଜୟ ଦେବଦତ୍ତ ଏବଂ ଭୀମକର୍ମା ବୃକୋଦର ପୌଣ୍ଡ୍ର ନାମକ ମହାଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।

6.51.26

अन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥ ६.५१.२६ ॥

ରାଜା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅନ୍ତବିଜୟ, ଏବଂ ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ସୁଘୋଷ ଓ ମଣିପୁଷ୍ପକ ବଜାଇଲେ।

6.51.27

काशिराजश्च शैब्यश्च शिखण्डी च महारथः ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्च महारथः ॥ ६.५१.२७ ॥

କାଶୀରାଜ, ଶୈବ୍ୟ, ମହାରଥୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ବିରାଟ ଏବଂ ମହାରଥୀ ସାତ୍ୟକି।

6.51.28

पाञ्चाल्याश्च महेष्वासा द्रौपद्याः पञ्च चात्मजाः ।
सर्वे दध्युर्महाशङ्खान्सिंहनादांश्च नेदिरे ॥ ६.५१.२८ ॥

ପାଞ୍ଚାଳର ମହାଧନୁର୍ଧର ଓ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ସମସ୍ତେ ମହାଶଙ୍ଖ ବଜାଇ ସିଂହନାଦ କଲେ।

6.51.29

स घोषः सुमहांस्तत्र वीरैस्तैः समुदीरितः ।
नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन् ॥ ६.५१.२९ ॥

ସେହି ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ଥିତ ସେ ମହାଘୋଷ ତୁମୁଳ ନାଦରେ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କଲା।

6.51.30

एवमेते महाराज प्रहृष्टाः कुरुपाण्डवाः ।
पुनर्युद्धाय संजग्मुस्तापयानाः परस्परम् ॥ ६.५१.३० ॥

ଏପରି, ହେ ମହାରାଜ, ହୃଷ୍ଟ କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପୁନର୍ବାର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପରସ୍ପରକୁ ତାପ ଦେଇ ଏକତ୍ର ହେଲେ।