Mahābhārata · Adhyāya 6.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.52.1
एवं व्यूढेष्वनीकेषु मामकेष्वितरेषु च ।
कथं प्रहरतां श्रेष्ठाः संप्रहारं प्रचक्रिरे ॥ ६.५२.१ ॥
Así, cuando los ejércitos, los míos y los otros, fueron dispuestos en formación, ¿cómo entablaron combate los mejores de los que golpean?
6.52.2
तथा व्यूढेष्वनीकेषु सन्नद्धरुचिरध्वजाः ।
तावकाः पाण्डवैः सार्धं यथाऽयुध्यन्त तच्छृणु।
अपारमिव संदृश्य सागरप्रतिमं बलम् ॥ ६.५२.२ ॥
Así también, cuando los ejércitos estuvieron dispuestos, vuestros hombres, con armadura y estandartes espléndidos, lucharon con los Pāṇḍavas; escuchad cómo. Al ver el ejército, inmenso como el océano—
6.52.3
तेषां मध्ये स्थितो राजन्पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
अब्रवीत्तावकान्सर्वान्युद्ध्यध्वमिति दंशिताः ॥ ६.५२.३ ॥
Oh rey, de pie entre ellos, vuestro hijo Duryodhana dijo a todos vuestros hombres, armados y ansiosos: "¡Combatid!"
6.52.4
ते मनः क्रूरमाधाय समभित्यक्तजीविताः ।
पाण्डवानभ्यवर्तन्त सर्व एवोच्छ्रितध्वजाः ॥ ६.५२.४ ॥
Habiendo fijado su ánimo en la crueldad y renunciado a la vida, todos ellos, con los estandartes en alto, avanzaron contra los Pāṇḍavas.
6.52.5
ततो युद्धं समभवत्तुमुलं रोमहर्षणम् ।
तावकानां परेषां च व्यतिषक्तरथद्विपम् ॥ ६.५२.५ ॥
Entonces surgió una batalla tumultuosa y espeluznante, en la que los carros y elefantes de vuestros hombres y del enemigo se entremezclaron.
6.52.6
मुक्तास्तु रथिभिर्बाणा रुक्मपुङ्खाः सुतेजिताःक ।
सन्निपेतुरकुण्ठाग्रा नागेषु च हयेषु च ॥ ६.५२.६ ॥
Las flechas lanzadas por los aurigas, de plumas doradas, bien afiladas y de puntas no melladas, cayeron sobre los elefantes y los caballos.
6.52.7
तथा प्रवृत्ते संग्रामे धनुरुद्यम्य दंशितः ।
अभिपत्य महाबाहुर्भीष्मो भीमपराक्रमः ॥ ६.५२.७ ॥
Así, iniciada la batalla, Bhīṣma, el de poderosos brazos y terrible valor, armado y con el arco alzado, avanzó.
6.52.8
सौभद्रे भीमसेने च सात्यकौ च महारथे ।
कैकेये च विराटे च धृष्टद्युम्ने च पार्षते ॥ ६.५२.८ ॥
Hacia Saubhadra, Bhīmasena, el gran guerrero de carro Sātyaki, el Kaikeya, Virāṭa y Dhṛṣṭadyumna, hijo de Pṛṣata, avanzó.
6.52.9
एतेषु नरवीरेषु चेदिमत्स्येषु चाभिभूः ।
ववर्ष शरवर्षाणि वृद्धः कुरुपितामहः ॥ ६.५२.९ ॥
Entre estos héroes de los hombres, entre los Cedis y los Matsyas, el anciano abuelo de los Kurus, invencible, llovió lluvias de flechas.
6.52.10
अभिद्यत ततो व्यूहस्तस्मिन्वीरसमागमे ।
सर्वेषामेव सैन्यानामासीद्व्यतिकरो महान् ॥ ६.५२.१० ॥
Entonces, en aquel encuentro de héroes, la formación de batalla se quebró, y entre todos los ejércitos surgió una gran confusión.
6.52.11
सादिनो ध्वजिनश्चैव हतप्रवरवाजिनः ।
विप्रद्रुतरथानीकाः समपद्यन्त पाण्डवाः ॥ ६.५२.११ ॥
Los jinetes y los portaestandartes, cuyos mejores caballos habían muerto y cuyas divisiones de carros habían huido dispersas, los Pāṇḍavas quedaron reducidos a tal estado.
6.52.12
अर्जुनस्तु नरव्याघ्रो दृष्ट्वा भीष्मं महारथम् ।
वार्ष्णेयमब्रवीत्क्रुद्धो याहि यत्र पितामहः ॥ ६.५२.१२ ॥
Pero Arjuna, tigre entre los hombres, al ver al gran guerrero de carro Bhīṣma, habló airado al descendiente de Vṛṣṇi: "Avanza hacia donde está el abuelo."
6.52.13
एष भीष्मः सुसंक्रुद्धो वार्ष्णेय मम वाहिनीम् ।
नाशयिष्यति सुव्यक्तं दुर्योधनहिते रतः ॥ ६.५२.१३ ॥
Oh descendiente de Vṛṣṇi, este Bhīṣma, profundamente furioso y dedicado al bien de Duryodhana, destruirá sin duda mi ejército.
6.52.14
एष द्रोणः कृपः शल्यो विकर्णश्च जनार्दन ।
धार्तराष्ट्राश्च सहिता दुर्योधनपुरोगमाः ॥ ६.५२.१४ ॥
Oh Janārdana, aquí están Droṇa, Kṛpa, Śalya y Vikarṇa, y los hijos de Dhṛtarāṣṭra reunidos con Duryodhana al frente.
6.52.15
पाञ्चालान्निहनिष्यन्ति रक्षिता दृढधन्वना ।
सोऽहं भीष्मं वधिष्यामि सैन्यहेतोर्जनार्दन ॥ ६.५२.१५ ॥
Protegidos por el firme arquero, darán muerte a los Pāñcāla; por eso, oh Janārdana, por el bien del ejército mataré a Bhīṣma.
6.52.16
तमब्रवीद्वासुदेवो यत्तो भव धनंजय ।
एष त्वां प्रापयिष्यामि पितामहरथं प्रति ॥ ६.५२.१६ ॥
Vāsudeva le dijo: «Prepárate, Dhanaṃjaya; te llevaré hacia el carro del abuelo».
6.52.17
एवमुक्त्वा ततः शौरी रथं तं लोकविश्रुतम् ।
प्रापयामास भीष्मस्य रथं प्रति जनेश्वर ॥ ६.५२.१७ ॥
Dicho esto, oh señor de los hombres, Śauri condujo aquel carro famoso en el mundo hacia el carro de Bhīṣma.
6.52.18
चलद्बहुपातकेन बलाकावर्णवाजिना ।
समुच्छ्रितमहाभीमनदद्वानरकेतुना ॥ ६.५२.१८ ॥
Con muchos estandartes ondeantes, caballos del color de las garzas y un gran estandarte del mono, temible y rugiente, izado en alto.
6.52.19
महता मेघनादेन रथेनामिततेजसा ।
विनिघ्नन्कौरवानीकं शूरसेनांश्च पाण्डवः ॥ ६.५२.१९ ॥
Con su gran carro que retumbaba como una nube, el Pāṇḍava de esplendor sin medida aniquilaba el ejército kaurava y a los Śūrasenas.
6.52.20
प्रायाच्छरणदः शीघ्रं सुहृदां हर्षवर्धनः ।
तमापतन्तं वेगेन प्रभिन्नमिव वारणम् ॥ ६.५२.२० ॥
El dador de refugio, que aumenta la alegría de sus amigos, avanzó rápidamente; hacia él, que se abalanzaba con velocidad, como un elefante en celo.
6.52.21
त्रसयनतं रणे शूरान्मर्दयन्तं च सायकैः ।
सैन्धवप्रमुखैर्गुप्तः प्राच्यसौवीरकेकयैः ।
सहसा प्रत्युदीयाय भीष्मः शान्तनवोऽर्जुनम् ॥ ६.५२.२१ ॥
Contra él, que aterraba a los héroes en la batalla y los aplastaba con flechas, Bhīṣma, hijo de Śantanu, protegido por los jefes sindhu y los reyes del oriente, Sauvīra y Kekaya, avanzó de improviso para enfrentar a Arjuna.
6.52.22
को हि गाण्डीवधन्वानमन्यः कुरुपितामहात् ।
द्रोणवैकर्तनाभ्यां वा रथी संयातुमर्हति ॥ ६.५२.२२ ॥
¿Quién, en verdad, sino el abuelo de los Kuru, Bhīṣma, puede enfrentar en combate a Arjuna, portador del arco Gāṇḍīva, o a Droṇa y Karṇa?
6.52.23
ततो भीष्मो महाराज सर्वलोकमहारथः ।
अर्जुनं सप्ततसप्तत्या नाराचानां समाचिनोत् ॥ ६.५२.२३ ॥
Entonces, oh gran rey, Bhīṣma, el gran guerrero de carro de todos los mundos, cubrió a Arjuna con cuatrocientas noventa flechas de hierro, setenta por vez.
6.52.24
द्रोणश्च पञ्चविंशत्या कृपः पञ्चाशता शरैः ।
दुर्योधनश्रतुःषष्ट्या शल्यश्च नवभिः शरैः ॥ ६.५२.२४ ॥
Droṇa con veinticinco flechas, Kṛpa con cincuenta, Duryodhana con sesenta y cuatro y Śalya con nueve flechas (hirieron a Arjuna).
6.52.25
सैन्धवो नवभिश्चैव शकुनिश्चापि पञ्चभिः ।
विकर्णो दशभिर्भल्लै राजन्विव्याध पाण्डवम् ॥ ६.५२.२५ ॥
El rey de Sindhu con nueve, Śakuni también con cinco, y Vikarṇa con diez flechas de punta ancha, oh rey, hirieron al Pāṇḍava.
6.52.26
स तैर्विद्धो महेष्वासः समन्तान्निशितैः शरैः ।
न विव्यथे महाबाहुर्भिद्यमान इवाचलः ॥ ६.५२.२६ ॥
Atravesado por todas partes por aquellas flechas afiladas, el gran arquero, de brazos poderosos, no se turbó, como una montaña que se hiende.
6.52.27
स भीष्मं पञ्चविंशत्या कृपं च नवभिः शरैः ।
द्रोणं षष्ट्या नरव्याघ्रो विकर्णं च त्रिभिः शरैः ॥ ६.५२.२७ ॥
Aquel tigre entre los hombres hirió a Bhīṣma con veinticinco flechas, a Kṛpa con nueve, a Droṇa con sesenta y a Vikarṇa con tres flechas.
6.52.28
शल्यं चैव त्रिभिर्बाणै राजानं चैव पञ्चभिः ।
प्रत्यविध्यदमेयात्मा किरीटी भरतर्षभ ॥ ६.५२.२८ ॥
A Śalya con tres flechas y al rey con cinco, el de alma inconmensurable, Kirīṭin (Arjuna), hirió en respuesta, oh toro de los Bharatas.
6.52.29
तं सात्यकिर्विराटश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च परिवव्रुर्धनंजयम् ॥ ६.५२.२९ ॥
Sātyaki, Virāṭa, Dhṛṣṭadyumna, el hijo de Pṛṣata, el hijo de Subhadrā y los hijos de Draupadī rodearon a Dhanaṃjaya.
6.52.30
ततो द्रोणं महेष्वासं गाङ्गेयस्य प्रिये रतम् ।
अभ्यवर्तत पाञ्चाल्यः संयुक्तः सह सोमकैः ॥ ६.५२.३० ॥
Entonces el príncipe de Pāñcāla, unido a los Somakas, avanzó contra el gran arquero Droṇa, querido de Gāṅgeya (Bhīṣma).
6.52.31
भीष्मस्तु रथिनां श्रेष्ठो राजन्विव्याध पाण्डवम् ।
अशीत्या निशितैर्बाणैस्ततोऽक्रोशन्त पाण्डवाः ॥ ६.५२.३१ ॥
Bhīṣma, el mejor de los guerreros en carro, oh rey, hirió al Pāṇḍava con ochenta flechas afiladas; entonces los Pāṇḍavas clamaron.
6.52.32
तेषां तु निनदं श्रुत्वा सहितानां प्रहृष्टवत् ।
प्रविवेश ततो मध्यं नरसिंहः प्रतापवान् ॥ ६.५२.३२ ॥
Al oír su clamor, como si se regocijara, el poderoso león entre hombres penetró en el centro de los reunidos.
6.52.33
तेषां महारथानां स मध्यं प्राप्य धनंजयः ।
चिक्रीड धनुषा राजँल्लक्षं कृत्वा महारथान् ॥ ६.५२.३३ ॥
Al llegar al centro de aquellos grandes guerreros, Dhanañjaya, oh rey, jugó con su arco tomando como blanco a los grandes guerreros en carro.
6.52.34
क्षत्रियाणां शिरांस्युग्रैः कृन्तञ्शस्त्रैर्महारथः ।
शून्यान्कृत्वा रथोपस्थान्व्यचरत्फल्गुनस्तदा । ॥ ६.५२.३४ ॥
Cortando con armas feroces las cabezas de los kṣatriyas, dejando vacíos los asientos de los carros, entonces el gran guerrero en carro Phalguna se movió de un lado a otro.
6.52.35
ततो दुर्योधनो राजा भीष्ममाह जनेश्वरः ।
पीड्यमानं स्वकं सैन्यं दृष्ट्वा पार्थेन संयुगे ॥ ६.५२.३५ ॥
Entonces el rey Duryodhana, señor de los hombres, al ver a su propio ejército siendo atormentado en la batalla por Pārtha, habló a Bhīṣma.
6.52.36
एष पाण्डुसुतस्तात कृष्णेन सहितो बली ।
यततां सर्वसैन्यानां मूलं नः परिकृन्तति।
त्वयि जीवति गाङ्गेय द्रोणे च रथिनां वरे ॥ ६.५२.३६ ॥
Este poderoso hijo de Pāṇḍu, junto con Kṛṣṇa, está cortando la raíz de todos nuestros ejércitos combatientes. Oh hijo de Gaṅgā, mientras tú vivas y Droṇa, el mejor de los guerreros en carro, esté vivo—
6.52.37
त्वत्कृते चैव कर्णोऽपि न्यस्तशस्त्रो विशांपते ।
न युध्यति रणे पार्थान्हितकामः सदा मम।
स तथा कुरु गाङ्गेय यथा हन्येत फल्गुनः ॥ ६.५२.३७ ॥
Por tu causa, también Karṇa ha depuesto sus armas, oh señor de los hombres. Deseando mi bienestar, no combate contra los hijos de Pṛthā en la batalla. Por ello, oh hijo de Gaṅgā, haz que Phalguna (Arjuna) sea muerto.
6.52.38
एवमुक्तस्ततो राजन्पिता देवव्रतस्तव ।
धिक् क्षात्रं धर्ममित्युक्त्वा प्रायात्पार्थं रथं प्रति ॥ ६.५२.३८ ॥
Así interpelado, oh rey, tu padre Devavrata dijo: «¡Vergüenza sobre el deber del guerrero!» y se dirigió hacia el carro de Pārtha.
6.52.39
उभौ श्वेतहयौ राजन्संसक्तौ प्रेक्ष्य पार्थिवाः ।
सिंहनादान्भृशं चक्रुः शङ्खान्दध्मुश्च मारिषत ॥ ६.५२.३९ ॥
Oh rey, al ver a esos dos de caballos blancos enfrentados, los reyes lanzaron fuertes rugidos de león y tocaron sus caracolas, oh señor.
6.52.40
द्रौणिर्दुर्योधनश्चैव विकर्णश्च तवात्मजः ।
परिवार्य रणे भीष्मं स्थिता युद्धाय मारिष ॥ ६.५२.४० ॥
El hijo de Droṇa, Duryodhana y tu hijo Vikarṇa, oh señor, rodearon a Bhīṣma en la batalla y se mantuvieron dispuestos para la lucha.
6.52.41
तथैव पाण्डवाः सर्वे परिवार्य धनञ्जयम् ।
स्थिता युद्धाय महते ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.५२.४१ ॥
Asimismo, todos los Pāṇḍava rodearon a Dhanañjaya (Arjuna) y se mantuvieron dispuestos para la gran batalla; entonces comenzó el combate.
6.52.42
गाङ्गेयस्तु रणे पार्थमानर्च्छन्नवभिः शरैः ।
तमर्जुनः प्रत्यविध्यद्दशभिर्मर्मभेदिभिः ॥ ६.५२.४२ ॥
Pero Gāṅgeya (Bhīṣma) hirió a Pārtha (Arjuna) en la batalla con nueve flechas; Arjuna le respondió con diez flechas que perforan los puntos vitales.
6.52.43
ततः शरसहस्रेण सुप्रयुक्तेन पाण्डवः ।
अर्जुनः समरश्लाघी भीष्मस्यावारयद्दिशः ॥ ६.५२.४३ ॥
Entonces Arjuna, el Pāṇḍava, orgulloso en la batalla, obstruyó las direcciones de Bhīṣma con mil flechas bien dirigidas.
6.52.44
शरजालं ततस्तत्तु शरजालेन मारिष ।
वारयामास पार्थस्य भीष्मः शान्तनवस्तदा ॥ ६.५२.४४ ॥
Oh señor, entonces Bhīṣma, hijo de Śantanu, rechazó aquella red de flechas con una red de sus propias flechas, la del hijo de Pṛthā.
6.52.45
उभौ परमसंहृष्टावुभौ युद्धाभिनन्दिनौ ।
निर्विशेषमयुध्येतां कृतप्रतिकृतैषिणौ ॥ ६.५२.४५ ॥
Ambos, muy regocijados, ambos gozando de la batalla, lucharon sin distinción, cada uno buscando devolver golpe por golpe.
6.52.46
भीष्मचापविमुक्तानि शरजालानि शङ्घशः ।
शीर्यमाणान्यदृश्यन्त भिन्नान्यर्जुनसायकैःक ॥ ६.५२.४६ ॥
Redes de flechas lanzadas desde el arco de Bhīṣma se veían destrozadas por centenares, rotas por las flechas de Arjuna.
6.52.47
तथैवार्जुनमुक्तानि शरजालानि सर्वशः ।
गाङ्गेयशरनुन्नानि प्रापतन्त महीतले ॥ ६.५२.४७ ॥
Del mismo modo, las redes de flechas lanzadas por Arjuna, golpeadas por todos lados por las flechas de Gāṅgeya, cayeron sobre la tierra.
6.52.48
अर्जुनः पञ्चविंशत्या भीष्ममार्च्छच्छितैः शरैः ।
भीष्मोपि समरे पार्थं विव्याध निशितैः शरैः । ॥ ६.५२.४८ ॥
Arjuna hirió a Bhīṣma con veinticinco flechas afiladas, y Bhīṣma también atravesó en la batalla al hijo de Pṛthā con flechas agudas.
6.52.49
अन्योन्यस्य हयान्विद्ध्वा ध्वजौ च सुमहाबलौ ।
रथेषां रथचक्रे च चिक्रीडतुररिन्दमौ ॥ ६.५२.४९ ॥
Atravesando los caballos del otro, y los dos muy poderosos estandartes y las ruedas de los carros de los guerreros, aquellos dos domadores de enemigos jugaban como en un juego.
6.52.50
ततः क्रुद्धो महाराज भीष्मः प्रहरतां वरः ।
वासुदेवं त्रिभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ६.५२.५० ॥
Entonces, oh gran rey, Bhīṣma, enfurecido y el mejor de los que golpean, hirió a Vāsudeva con tres flechas en el espacio entre los pechos.
6.52.51
भीष्मचापच्युतैस्तैस्तु निर्विद्धो मधुसूदनः ।
विरराज रणे राजन्सपुष्प इव किंशुकः ॥ ६.५२.५१ ॥
Atravesado por aquellas mismas flechas disparadas del arco de Bhīṣma, Madhusūdana resplandecía en la batalla, oh rey, como un árbol kiṃśuka en flor.
6.52.52
ततोऽर्जुनो भृशं क्रुद्धो निर्विद्धं प्रेक्ष्य माधवम् ।
सारथिं कुरुवृद्धस्य निर्बिभेद शितैः शरैः ॥ ६.५२.५२ ॥
Entonces Arjuna, muy enfurecido al ver herido a Mādhava, atravesó con agudas flechas al auriga del anciano de los Kuru.
6.52.53
यतमानौ तु तौ वीरावन्योन्यस्य वधं प्रति ।
न शक्नुतां तदाऽन्योन्यमभिसन्धातुमाहवे ॥ ६.५२.५३ ॥
Aquellos dos héroes, esforzándose por la muerte del otro, entonces no podían apuntar y herirse mutuamente en la batalla.
6.52.54
तौ मण्डलानि चित्राणि गतत्प्रत्यागतानि च ।
अदर्शयेतां बहुधा सूतसामर्थ्यलाघवात् ॥ ६.५२.५४ ॥
Gracias a la habilidad y la agilidad de sus aurigas, los dos mostraron de muchas maneras maniobras circulares maravillosas, avanzando y retrocediendo.
6.52.55
अन्तरं च प्रहारेषु तर्कयन्तौ परस्परम् ।
राजन्नन्तरमार्गस्थौ स्थितावास्तां मुहुर्मुहुः ॥ ६.५२.५५ ॥
Buscando una abertura entre los golpes, ambos se observaban mutuamente. Oh rey, de pie en el camino intermedio, permanecieron una y otra vez.
6.52.56
उभौ सिंहरवोन्मिश्रं शङ्खशब्दं च चक्रतुः ।
तथैव चापनिर्घोषं चक्रतुस्तौ महारथौ ॥ ६.५२.५६ ॥
Ambos hicieron sonar un sonido de caracola mezclado con el rugido de leones; asimismo, aquellos dos grandes guerreros de carro hicieron resonar el zumbido de sus arcos.
6.52.57
तयोः शङ्खनिनादेन रथनेमिस्वनेन च ।
दारिता सहसा भूमिश्चकम्पे च ननाद च ॥ ६.५२.५७ ॥
Con el sonido de sus caracolas y el estruendo de las llantas de los carros, la tierra se abrió de pronto, tembló y resonó.
6.52.58
नोभयोरन्तरं कश्चिद्ददृशे भरतर्षभ ।
बलिनौ युद्धदुर्धर्षावन्योन्यसदृशावुभौ ॥ ६.५२.५८ ॥
Oh toro de los Bharatas, no se vio ninguna diferencia entre ambos; los dos eran fuertes, difíciles de resistir en batalla e iguales entre sí.
6.52.59
चिह्नमात्रेण भीष्मं तु प्रजज्ञुस्तत्र कौरवाः ।
तथा पाण्डुसुताः पार्थं चिह्नमात्रेण जज्ञिरेक ॥ ६.५२.५९ ॥
Allí los Kauravas reconocieron a Bhīṣma solo por la señal; asimismo, los hijos de Pāṇḍu reconocieron a Pārtha (Arjuna) solo por la señal.
6.52.60
तयोर्नृवरयोर्दृष्ट्वा तादृशं तं पराक्रमम् ।
विस्कमयं सर्वभूतानि जग्मुर्भारतसंयुगे ॥ ६.५२.६० ॥
Al ver tal valor de aquellos dos mejores de los hombres, todos los seres en la batalla del Bhārata quedaron llenos de asombro.
6.52.61
न तयोर्विवरं कश्चिद्रणे पश्यति भारत ।
धर्मे स्थितस्य हि यथा न कश्चिद्वृजिनं क्वचित् ॥ ६.५२.६१ ॥
Oh Bhārata, en la batalla nadie vio hueco alguno en ninguno de los dos, así como en quien permanece en el dharma nunca hay falta en ninguna parte.
6.52.62
उभौ च शरजालेन तावदृश्यो बभूवतुः ।
प्रकाशौ च पुनस्तूर्णं बभूवतुरुभौ रणे ॥ ६.५२.६२ ॥
En la batalla ambos quedaron ocultos bajo una red de flechas, y luego ambos se volvieron visibles de nuevo rápidamente.
6.52.63
तत्र देवाः सगन्धर्वाश्चारणाश्चर्षिभिः सह ।
अन्योन्यं प्रत्यभाषन्त तयोर्दृष्ट्वा पराक्रमम् ॥ ६.५२.६३ ॥
Allí los dioses, junto con los gandharvas, los cāraṇas y los sabios, al ver el valor de aquellos dos, se hablaron unos a otros.
6.52.64
न शक्यौ युधि संरब्धौ जेतुमेतौ कथंचन ।
सदेवासुरगन्धर्वैर्लोकैरपि महारथौ ॥ ६.५२.६४ ॥
Estos dos grandes aurigas, encolerizados en la batalla, no pueden ser vencidos de ningún modo, ni siquiera por los dioses, asuras, gandharvas y todos los mundos juntos.
6.52.65
आश्चर्यभूतं लोकेषु युद्धमेतन्महाद्भुतम् ।
नैतादृशानि युद्धानि भविष्यन्ति कथंचन ॥ ६.५२.६५ ॥
Esta batalla es un prodigio entre los mundos, sumamente maravillosa; batallas como esta no volverán a ocurrir de ninguna manera.
6.52.66
न हि शक्यो रणे जेतुं भीष्मः पार्थेन धीमता ।
सधनुः सरथः साश्वः प्रवपन्सायकान्रणे ॥ ६.५२.६६ ॥
Bhīṣma no puede ser vencido en la batalla por el sabio Pārtha, aun con arco, carro y caballos, mientras derrama flechas en el combate.
6.52.67
तथैव पाण्डवं युद्धे देवैरपि दुरासदम् ।
न विजेतुं रणे भीष्म उत्सहेत धनुर्धरम् ॥ ६.५२.६७ ॥
De la misma manera, Bhīṣma no se atrevería a vencer en la batalla al Pāṇḍava, el arquero, invencible incluso para los dioses.
6.52.68
आलोकादपि युद्धं हि सममेतद्भविष्यति ।
इति स्म वाचोऽश्रूयन्त प्रोच्चरन्त्यकस्ततस्ततः।
गाङ्गेयार्जुनयोः सङ्ख्ये स्तवयुक्ता विशांपते ॥ ६.५२.६८ ॥
"Esta batalla será igualada incluso por una sola mirada", se oían tales palabras, gritadas aquí y allá. Oh señor de los hombres, en la batalla de Gāṅgeya y Arjuna resonaban voces llenas de alabanza.
6.52.69
त्वदीयास्तु तदा योधाः पाण्डवेयाश्च भारत ।
अन्योन्यं समरे जघ्नुस्तयोस्तत्र समागमे ॥ ६.५२.६९ ॥
Oh Bhārata, entonces tus guerreros y los guerreros de los Pāṇḍavas se mataron unos a otros en batalla en aquel encuentro.
6.52.70
शितधारैस्तथा स्वङ्गैर्विमलैश्च परश्वधैः ।
शरैरन्यैश्च बहुभिः सस्त्रैर्नानाविधैरपि ॥ ६.५२.७० ॥
Con espadas de filo afilado, con hachas relucientes, con flechas y con muchas otras armas de diversas clases.
6.52.71
उभयोः सेनयोः शूरा न्यकृन्तन्त परस्परम् ।
वर्तमाने तथा घोरे तस्मिन्युद्धे सुदारुणे।
द्रोणपाञ्चाल्ययो राजन्महानासीत्समागमः ॥ ६.५२.७१ ॥
Los héroes de ambos ejércitos se cortaban unos a otros. Mientras aquella terrible y espantosa batalla continuaba, oh rey, tuvo lugar un gran enfrentamiento entre Droṇa y el Pāñcāla.