マハーバーラタ · 章 6.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.52.1
एवं व्यूढेष्वनीकेषु मामकेष्वितरेषु च ।
कथं प्रहरतां श्रेष्ठाः संप्रहारं प्रचक्रिरे ॥ ६.५२.१ ॥
このように我が軍と他軍が陣形を組んだとき、攻撃する者の中の最良の者たちはどのように戦闘を交えたのか。
6.52.2
तथा व्यूढेष्वनीकेषु सन्नद्धरुचिरध्वजाः ।
तावकाः पाण्डवैः सार्धं यथाऽयुध्यन्त तच्छृणु।
अपारमिव संदृश्य सागरप्रतिमं बलम् ॥ ६.५२.२ ॥
同様に、軍勢が陣形を組んだとき、鎧をまとい美しい旗を掲げた汝の兵士たちがパーンダヴァ兵とどのように戦ったか、聞くがよい。大海のように果てしない軍を見て——
6.52.3
तेषां मध्ये स्थितो राजन्पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
अब्रवीत्तावकान्सर्वान्युद्ध्यध्वमिति दंशिताः ॥ ६.५२.३ ॥
王よ、彼らの中に立つ汝の子ドゥルヨーダナは、鎧を着け意気込む汝の兵すべてに言った。「戦え！」
6.52.4
ते मनः क्रूरमाधाय समभित्यक्तजीविताः ।
पाण्डवानभ्यवर्तन्त सर्व एवोच्छ्रितध्वजाः ॥ ६.५२.४ ॥
残酷な心を定め、命を捨てた彼らは皆、旗を高く掲げてパーンダヴァへ向かって進んだ。
6.52.5
ततो युद्धं समभवत्तुमुलं रोमहर्षणम् ।
तावकानां परेषां च व्यतिषक्तरथद्विपम् ॥ ६.५२.५ ॥
そこで、身の毛もよだつ凄まじい戦いが起こった。汝の軍と敵の戦車と象とが入り乱れた。
6.52.6
मुक्तास्तु रथिभिर्बाणा रुक्मपुङ्खाः सुतेजिताःक ।
सन्निपेतुरकुण्ठाग्रा नागेषु च हयेषु च ॥ ६.५२.६ ॥
戦車の射手たちが放った、金の羽根を持ち、よく研がれ、先の鈍らぬ矢は、象と馬の上に降り注いだ。
6.52.7
तथा प्रवृत्ते संग्रामे धनुरुद्यम्य दंशितः ।
अभिपत्य महाबाहुर्भीष्मो भीमपराक्रमः ॥ ६.५२.७ ॥
このように戦いが始まると、弓を構え鎧をまとった大腕のビーシュマが、恐るべき勇力で前へ躍り出た。
6.52.8
सौभद्रे भीमसेने च सात्यकौ च महारथे ।
कैकेये च विराटे च धृष्टद्युम्ने च पार्षते ॥ ६.५२.८ ॥
サウバドラ（アビマニユ）、ビーマセーナ、大戦車兵サートヤキ、カイケーヤ、ヴィラータ、プリシャタの子ドリシュタデュムナへと彼は進んだ。
6.52.9
एतेषु नरवीरेषु चेदिमत्स्येषु चाभिभूः ।
ववर्ष शरवर्षाणि वृद्धः कुरुपितामहः ॥ ६.५२.९ ॥
これら人中の英雄たち、チェーディ族とマツヤ族の間で、無敵の老いたクルの祖父は矢の雨を降らせた。
6.52.10
अभिद्यत ततो व्यूहस्तस्मिन्वीरसमागमे ।
सर्वेषामेव सैन्यानामासीद्व्यतिकरो महान् ॥ ६.५२.१० ॥
そして英雄たちの邂逅の中で陣形は崩れ、すべての軍勢の間に大きな混乱が生じた。
6.52.11
सादिनो ध्वजिनश्चैव हतप्रवरवाजिनः ।
विप्रद्रुतरथानीकाः समपद्यन्त पाण्डवाः ॥ ६.५२.११ ॥
最良の馬を殺され、戦車部隊が散り散りに逃げ去った騎兵と旗手たち、パーンドゥの子らはそのような状態に陥った。
6.52.12
अर्जुनस्तु नरव्याघ्रो दृष्ट्वा भीष्मं महारथम् ।
वार्ष्णेयमब्रवीत्क्रुद्धो याहि यत्र पितामहः ॥ ६.५२.१२ ॥
しかし人中の虎アルジュナは大戦車兵ビーシュマを見て怒り、ヴリシュニ族の末裔に言った。「祖父のいるところへ行け。」
6.52.13
एष भीष्मः सुसंक्रुद्धो वार्ष्णेय मम वाहिनीम् ।
नाशयिष्यति सुव्यक्तं दुर्योधनहिते रतः ॥ ६.५२.१३ ॥
ヴリシュニの末裔よ、激怒し、ドゥルヨーダナの利益に専心するこのビーシュマが、必ずや我が軍を滅ぼすであろう。
6.52.14
एष द्रोणः कृपः शल्यो विकर्णश्च जनार्दन ।
धार्तराष्ट्राश्च सहिता दुर्योधनपुरोगमाः ॥ ६.५२.१४ ॥
ジャナールダナよ、ドローナ、クリパ、シャリヤ、ヴィカルナがここにおり、ドゥルヨーダナを先頭にドリタラーシュトラの息子たちも集まっている。
6.52.15
पाञ्चालान्निहनिष्यन्ति रक्षिता दृढधन्वना ।
सोऽहं भीष्मं वधिष्यामि सैन्यहेतोर्जनार्दन ॥ ६.५२.१५ ॥
堅固な弓手に守られて、彼らはパーンチャーラ族を殺すだろう。ゆえにジャナールダナよ、軍のために私はビーシュマを殺そう。
6.52.16
तमब्रवीद्वासुदेवो यत्तो भव धनंजय ।
एष त्वां प्रापयिष्यामि पितामहरथं प्रति ॥ ६.५२.१६ ॥
ヴァースデーヴァは彼に言った。「ダナンジャヤよ、備えよ。祖父の戦車のもとへおまえを連れて行こう。」
6.52.17
एवमुक्त्वा ततः शौरी रथं तं लोकविश्रुतम् ।
प्रापयामास भीष्मस्य रथं प्रति जनेश्वर ॥ ६.५२.१७ ॥
こう言って、人主よ、シャウリは世に名高いその戦車をビーシュマの戦車のほうへ進めさせた。
6.52.18
चलद्बहुपातकेन बलाकावर्णवाजिना ।
समुच्छ्रितमहाभीमनदद्वानरकेतुना ॥ ६.५२.१८ ॥
翻る多くの旗を備え、鷺の色の馬に牽かれ、高く掲げられた、大いに恐ろしく吼える猿の旗を持つ。
6.52.19
महता मेघनादेन रथेनामिततेजसा ।
विनिघ्नन्कौरवानीकं शूरसेनांश्च पाण्डवः ॥ ६.५२.१९ ॥
無量の光輝を放つパーンドゥの子は、雲のように轟く大戦車で、クル軍とシューラセーナ族を打ち砕いていた。
6.52.20
प्रायाच्छरणदः शीघ्रं सुहृदां हर्षवर्धनः ।
तमापतन्तं वेगेन प्रभिन्नमिव वारणम् ॥ ६.५२.२० ॥
庇護を与え、友の喜びを増す者は速やかに進んだ。勢いよく迫り来る彼に向かって、発情した象のように。
6.52.21
त्रसयनतं रणे शूरान्मर्दयन्तं च सायकैः ।
सैन्धवप्रमुखैर्गुप्तः प्राच्यसौवीरकेकयैः ।
सहसा प्रत्युदीयाय भीष्मः शान्तनवोऽर्जुनम् ॥ ६.५२.२१ ॥
戦場で勇士たちを恐れさせ、矢で打ち砕くその者（アルジュナ）に向かって、シャンタヌの子ビーシュマは、シンドゥ族の首領たちや東方・サウヴィーラ・ケーカヤの諸王に守られて、突然前に進み出た。
6.52.22
को हि गाण्डीवधन्वानमन्यः कुरुपितामहात् ।
द्रोणवैकर्तनाभ्यां वा रथी संयातुमर्हति ॥ ६.५२.२२ ॥
ガーンディーヴァ弓の持ち主（アルジュナ）と戦える戦車兵は、クルの祖父ビーシュマ以外に誰がいようか、あるいはドローナとカルナ以外に。
6.52.23
ततो भीष्मो महाराज सर्वलोकमहारथः ।
अर्जुनं सप्ततसप्तत्या नाराचानां समाचिनोत् ॥ ६.५२.२३ ॥
さて大王よ、全世界の大戦車兵ビーシュマは、七十本ずつの、四百九十本の鉄の鏃の矢でアルジュナを覆った。
6.52.24
द्रोणश्च पञ्चविंशत्या कृपः पञ्चाशता शरैः ।
दुर्योधनश्रतुःषष्ट्या शल्यश्च नवभिः शरैः ॥ ६.५२.२४ ॥
ドローナは二十五本、クリパは五十本、ドゥルヨーダナは六十四本、シャリヤは九本の矢でアルジュナを射た。
6.52.25
सैन्धवो नवभिश्चैव शकुनिश्चापि पञ्चभिः ।
विकर्णो दशभिर्भल्लै राजन्विव्याध पाण्डवम् ॥ ६.५२.२५ ॥
シンドゥの王は九本で、シャクニも五本で、ヴィカルナは十本の幅広の矢で、王よ、パーンダヴァを射た。
6.52.26
स तैर्विद्धो महेष्वासः समन्तान्निशितैः शरैः ।
न विव्यथे महाबाहुर्भिद्यमान इवाचलः ॥ ६.५२.२६ ॥
鋭い矢に四方から射抜かれても、その大弓手・大腕の勇士は苦しまなかった。山が割られても揺るがぬように。
6.52.27
स भीष्मं पञ्चविंशत्या कृपं च नवभिः शरैः ।
द्रोणं षष्ट्या नरव्याघ्रो विकर्णं च त्रिभिः शरैः ॥ ६.५२.२७ ॥
その人中の虎はビーシュマを二十五本、クリパを九本、ドローナを六十本、ヴィカルナを三本の矢で射た。
6.52.28
शल्यं चैव त्रिभिर्बाणै राजानं चैव पञ्चभिः ।
प्रत्यविध्यदमेयात्मा किरीटी भरतर्षभ ॥ ६.५२.२८ ॥
シャリヤを三本、王を五本で、無量の魂のキリーティン（アルジュナ）は返礼に射た、バラタの牡牛よ。
6.52.29
तं सात्यकिर्विराटश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च परिवव्रुर्धनंजयम् ॥ ६.५२.२९ ॥
サーティヤキ、ヴィラータ、ドリシュタデュムナ、プリシャタの子、スバドラーの子、ドラウパディーの息子たちがダナンジャヤを取り囲んだ。
6.52.30
ततो द्रोणं महेष्वासं गाङ्गेयस्य प्रिये रतम् ।
अभ्यवर्तत पाञ्चाल्यः संयुक्तः सह सोमकैः ॥ ६.५२.३० ॥
そこでパーンチャーラの王子はソーマカたちと合流し、ガーンゲーヤ（ビーシュマ）に愛される偉大な弓手ドローナへ進んだ。
6.52.31
भीष्मस्तु रथिनां श्रेष्ठो राजन्विव्याध पाण्डवम् ।
अशीत्या निशितैर्बाणैस्ततोऽक्रोशन्त पाण्डवाः ॥ ६.५२.३१ ॥
戦車の勇士の中で最も優れたビーシュマは、王よ、パーンダヴァを八十本の鋭い矢で射抜いた。すると、パーンダヴァたちは叫び声をあげた。
6.52.32
तेषां तु निनदं श्रुत्वा सहितानां प्रहृष्टवत् ।
प्रविवेश ततो मध्यं नरसिंहः प्रतापवान् ॥ ६.५२.३२ ॥
彼らの叫びを聞き、喜んだかのように、勇猛な人中の獅子は集まった者たちの真ん中へ入っていった。
6.52.33
तेषां महारथानां स मध्यं प्राप्य धनंजयः ।
चिक्रीड धनुषा राजँल्लक्षं कृत्वा महारथान् ॥ ६.५२.३३ ॥
それら大戦車兵の真ん中に達したダナンジャヤは、王よ、大戦車兵を標的として弓で遊んだ。
6.52.34
क्षत्रियाणां शिरांस्युग्रैः कृन्तञ्शस्त्रैर्महारथः ।
शून्यान्कृत्वा रथोपस्थान्व्यचरत्फल्गुनस्तदा । ॥ ६.५२.३४ ॥
恐ろしい武器でクシャトリヤの首を刎ね、戦車の座席を空にしながら、その時、大戦車兵パールグナは駆け回った。
6.52.35
ततो दुर्योधनो राजा भीष्ममाह जनेश्वरः ।
पीड्यमानं स्वकं सैन्यं दृष्ट्वा पार्थेन संयुगे ॥ ६.५२.३५ ॥
そのとき、人の主である王ドゥルヨーダナは、戦いでパールタに自軍が苦しめられているのを見て、ビーシュマに言った。
6.52.36
एष पाण्डुसुतस्तात कृष्णेन सहितो बली ।
यततां सर्वसैन्यानां मूलं नः परिकृन्तति।
त्वयि जीवति गाङ्गेय द्रोणे च रथिनां वरे ॥ ६.५२.३६ ॥
クリシュナと共にいるこの力強いパーンドゥの息子は、我らの戦う全軍の根を断ち切っている。ガーンゲーヤよ、あなたが生きており、戦車兵の中で最も優れたドローナも生きているというのに——
6.52.37
त्वत्कृते चैव कर्णोऽपि न्यस्तशस्त्रो विशांपते ।
न युध्यति रणे पार्थान्हितकामः सदा मम।
स तथा कुरु गाङ्गेय यथा हन्येत फल्गुनः ॥ ६.५२.३७ ॥
あなたのために、カルナもまた武器を捨てたのです、人の主よ。私の利益を願って、彼は戦場でプリター の息子たちと決して戦いません。ですから、ガンガーの子よ、パルグナ（アルジュナ）が殺されるようにしてください。
6.52.38
एवमुक्तस्ततो राजन्पिता देवव्रतस्तव ।
धिक् क्षात्रं धर्ममित्युक्त्वा प्रायात्पार्थं रथं प्रति ॥ ६.५२.३८ ॥
そう言われて、王よ、あなたの父デーヴァヴラタは「戦士の義務に恥あれ」と言い、パールタの戦車へと向かった。
6.52.39
उभौ श्वेतहयौ राजन्संसक्तौ प्रेक्ष्य पार्थिवाः ।
सिंहनादान्भृशं चक्रुः शङ्खान्दध्मुश्च मारिषत ॥ ६.५२.३९ ॥
王よ、白馬の二人が絡み合うのを見て、王たちは大いに獅子吼し、法螺貝を吹き鳴らした、尊き方よ。
6.52.40
द्रौणिर्दुर्योधनश्चैव विकर्णश्च तवात्मजः ।
परिवार्य रणे भीष्मं स्थिता युद्धाय मारिष ॥ ६.५२.४० ॥
ドローナの子、ドゥルヨーダナ、そしてあなたの子ヴィカルナは、尊き方よ、戦場でビーシュマを取り囲み、戦いのために立った。
6.52.41
तथैव पाण्डवाः सर्वे परिवार्य धनञ्जयम् ।
स्थिता युद्धाय महते ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.५२.४१ ॥
同様に、パーンダヴァの全員がダナンジャヤ（アルジュナ）を取り囲み、大いなる戦いのために立った。そして戦いが始まった。
6.52.42
गाङ्गेयस्तु रणे पार्थमानर्च्छन्नवभिः शरैः ।
तमर्जुनः प्रत्यविध्यद्दशभिर्मर्मभेदिभिः ॥ ६.५२.४२ ॥
しかしガーンゲーヤ（ビーシュマ）は戦いでパールタ（アルジュナ）を九本の矢で射た。アルジュナは急所を貫く十本の矢で応じた。
6.52.43
ततः शरसहस्रेण सुप्रयुक्तेन पाण्डवः ।
अर्जुनः समरश्लाघी भीष्मस्यावारयद्दिशः ॥ ६.५२.४३ ॥
すると戦を誇る パーンダヴァ の アルジュナ は、巧みに放たれた千本の矢でビーシュマの方角をふさいだ。
6.52.44
शरजालं ततस्तत्तु शरजालेन मारिष ।
वारयामास पार्थस्य भीष्मः शान्तनवस्तदा ॥ ६.५२.४४ ॥
主よ、そのとき シャンタヌの子ビーシュマ は、その矢の網を自らの矢の網で防いだ。
6.52.45
उभौ परमसंहृष्टावुभौ युद्धाभिनन्दिनौ ।
निर्विशेषमयुध्येतां कृतप्रतिकृतैषिणौ ॥ ६.५२.४५ ॥
二人とも大いに喜び、戦いを楽しみ、互いに仕返しを求めて差別なく戦った。
6.52.46
भीष्मचापविमुक्तानि शरजालानि शङ्घशः ।
शीर्यमाणान्यदृश्यन्त भिन्नान्यर्जुनसायकैःक ॥ ६.५२.४६ ॥
ビーシュマの弓から放たれた矢の網が、アルジュナの矢に砕かれて何百と砕け散るのが見えた。
6.52.47
तथैवार्जुनमुक्तानि शरजालानि सर्वशः ।
गाङ्गेयशरनुन्नानि प्रापतन्त महीतले ॥ ६.५२.४७ ॥
同じく、アルジュナの放った矢の網も、ガーンゲーヤの矢に四方から打たれて地に落ちた。
6.52.48
अर्जुनः पञ्चविंशत्या भीष्ममार्च्छच्छितैः शरैः ।
भीष्मोपि समरे पार्थं विव्याध निशितैः शरैः । ॥ ६.५२.४८ ॥
アルジュナは二十五本の鋭い矢でビーシュマを打ち、ビーシュマもまた戦いの中で鋭い矢でプリター の子を射抜いた。
6.52.49
अन्योन्यस्य हयान्विद्ध्वा ध्वजौ च सुमहाबलौ ।
रथेषां रथचक्रे च चिक्रीडतुररिन्दमौ ॥ ६.५२.४९ ॥
互いの馬を射抜き、非常に強力な二つの旗と戦車兵の車輪を相手に、敵を制する二人は遊ぶかのように戦った。
6.52.50
ततः क्रुद्धो महाराज भीष्मः प्रहरतां वरः ।
वासुदेवं त्रिभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ६.५२.५० ॥
そこで大王よ、怒ったビーシュマは、攻撃する者の中で最も優れた者として、ヴァースデーヴァを三本の矢で胸の中央に射た。
6.52.51
भीष्मचापच्युतैस्तैस्तु निर्विद्धो मधुसूदनः ।
विरराज रणे राजन्सपुष्प इव किंशुकः ॥ ६.५२.५१ ॥
ビーシュマの弓から放たれたその矢に貫かれたマドゥスーダナは、王よ、戦場で花咲くキンシュカの木のように輝いた。
6.52.52
ततोऽर्जुनो भृशं क्रुद्धो निर्विद्धं प्रेक्ष्य माधवम् ।
सारथिं कुरुवृद्धस्य निर्बिभेद शितैः शरैः ॥ ६.५२.५२ ॥
そこでアルジュナは、マーダヴァが貫かれたのを見て非常に怒り、クル族の長老（ビーシュマ）の御者を鋭い矢で射抜いた。
6.52.53
यतमानौ तु तौ वीरावन्योन्यस्य वधं प्रति ।
न शक्नुतां तदाऽन्योन्यमभिसन्धातुमाहवे ॥ ६.५२.५३ ॥
その二人の英雄は互いの死を求めて努めたが、そのとき戦いの中で互いを狙って打ち合うことはできなかった。
6.52.54
तौ मण्डलानि चित्राणि गतत्प्रत्यागतानि च ।
अदर्शयेतां बहुधा सूतसामर्थ्यलाघवात् ॥ ६.५२.५४ ॥
御者の技量と機敏さのおかげで、二人は前進と後退を繰り返す不思議な円運動の技を、様々に見せた。
6.52.55
अन्तरं च प्रहारेषु तर्कयन्तौ परस्परम् ।
राजन्नन्तरमार्गस्थौ स्थितावास्तां मुहुर्मुहुः ॥ ६.५२.५५ ॥
打撃の合間の隙をうかがい、二人は互いを見つめwere。王よ、中間の道に立って、彼らは幾度も踏みとどまった。
6.52.56
उभौ सिंहरवोन्मिश्रं शङ्खशब्दं च चक्रतुः ।
तथैव चापनिर्घोषं चक्रतुस्तौ महारथौ ॥ ६.५२.५६ ॥
二人はライオンの咆哮と混じり合った法螺貝の音を響かせた。同様に、その二人の大戦車兵は弓の弦音も鳴らした。
6.52.57
तयोः शङ्खनिनादेन रथनेमिस्वनेन च ।
दारिता सहसा भूमिश्चकम्पे च ननाद च ॥ ६.५२.५७ ॥
二人の法螺貝の音と戦車の車輪の轟きによって、大地は突然裂けたかのように震え、鳴り響いた。
6.52.58
नोभयोरन्तरं कश्चिद्ददृशे भरतर्षभ ।
बलिनौ युद्धदुर्धर्षावन्योन्यसदृशावुभौ ॥ ६.५२.५८ ॥
バラタの牡牛よ、二人の間にはいかなる違いも見えなかった。二人とも強く、戦いで抗しがたく、互いに等しかった。
6.52.59
चिह्नमात्रेण भीष्मं तु प्रजज्ञुस्तत्र कौरवाः ।
तथा पाण्डुसुताः पार्थं चिह्नमात्रेण जज्ञिरेक ॥ ६.५२.५९ ॥
そこでカウラヴァたちは印だけでビーシュマを見分けた。同様にパーンドゥの子らも、印だけでパールタ（アルジュナ）を見分けた。
6.52.60
तयोर्नृवरयोर्दृष्ट्वा तादृशं तं पराक्रमम् ।
विस्कमयं सर्वभूतानि जग्मुर्भारतसंयुगे ॥ ६.५२.६० ॥
その二人の人中の最勝者の、そのような武勇を見て、バーラタの戦いにおけるすべての生き物は驚嘆に満たされた。
6.52.61
न तयोर्विवरं कश्चिद्रणे पश्यति भारत ।
धर्मे स्थितस्य हि यथा न कश्चिद्वृजिनं क्वचित् ॥ ६.५२.६१ ॥
バーラタよ、戦いでは二人のどちらにも隙が見えなかった。ダルマに立つ者に決して過ちがないように。
6.52.62
उभौ च शरजालेन तावदृश्यो बभूवतुः ।
प्रकाशौ च पुनस्तूर्णं बभूवतुरुभौ रणे ॥ ६.५२.६२ ॥
戦いでは二人とも矢の網に覆われて見えなくなり、やがてすぐに二人とも再び姿を現した。
6.52.63
तत्र देवाः सगन्धर्वाश्चारणाश्चर्षिभिः सह ।
अन्योन्यं प्रत्यभाषन्त तयोर्दृष्ट्वा पराक्रमम् ॥ ६.५२.६३ ॥
そこで神々はガンダルヴァ、チャーラナ、聖仙たちとともに、二人の武勇を見て互いに語り合った。
6.52.64
न शक्यौ युधि संरब्धौ जेतुमेतौ कथंचन ।
सदेवासुरगन्धर्वैर्लोकैरपि महारथौ ॥ ६.५२.६४ ॥
戦いで怒りに燃えるこの二人の大戦士は、神々、アスラ、ガンダルヴァ、そして全世界が合わさっても、どうやっても打ち負かすことはできない。
6.52.65
आश्चर्यभूतं लोकेषु युद्धमेतन्महाद्भुतम् ।
नैतादृशानि युद्धानि भविष्यन्ति कथंचन ॥ ६.५२.६५ ॥
この戦いは世界にとって驚異であり、極めて不思議なものだ。このような戦いは二度と起こらないだろう。
6.52.66
न हि शक्यो रणे जेतुं भीष्मः पार्थेन धीमता ।
सधनुः सरथः साश्वः प्रवपन्सायकान्रणे ॥ ६.५२.६६ ॥
賢明なパールタ（アルジュナ）であっても、弓と戦車と馬を携え、戦いで矢を降らせても、ビーシュマを打ち負かすことはできない。
6.52.67
तथैव पाण्डवं युद्धे देवैरपि दुरासदम् ।
न विजेतुं रणे भीष्म उत्सहेत धनुर्धरम् ॥ ६.५२.६७ ॥
同様に、神々にさえ討ち難い、弓の名手であるパーンドゥの子を、ビーシュマは戦場で打ち負かす勇気はないだろう。
6.52.68
आलोकादपि युद्धं हि सममेतद्भविष्यति ।
इति स्म वाचोऽश्रूयन्त प्रोच्चरन्त्यकस्ततस्ततः।
गाङ्गेयार्जुनयोः सङ्ख्ये स्तवयुक्ता विशांपते ॥ ६.५२.६८ ॥
「この戦いは見るだけでも互角となるだろう」——そのような言葉が、あちらこちらで大声に叫ばれて聞こえた。ああ人の主よ、ガーンゲーヤとアルジュナの戦いには賛辞の声が満ちていた。
6.52.69
त्वदीयास्तु तदा योधाः पाण्डवेयाश्च भारत ।
अन्योन्यं समरे जघ्नुस्तयोस्तत्र समागमे ॥ ६.५२.६९ ॥
ああ、バーラタよ、そのとき汝の戦士たちとパーンドゥの子らの戦士たちは、その衝突で戦いの中互いを打ち倒した。
6.52.70
शितधारैस्तथा स्वङ्गैर्विमलैश्च परश्वधैः ।
शरैरन्यैश्च बहुभिः सस्त्रैर्नानाविधैरपि ॥ ६.५२.७० ॥
鋭い刃の剣、磨かれた斧、矢、そしてその他様々な種類の多くの武器で。
6.52.71
उभयोः सेनयोः शूरा न्यकृन्तन्त परस्परम् ।
वर्तमाने तथा घोरे तस्मिन्युद्धे सुदारुणे।
द्रोणपाञ्चाल्ययो राजन्महानासीत्समागमः ॥ ६.५२.७१ ॥
両軍の勇士たちは互いを斬り倒した。その恐ろしく極めて凄惨な戦いが続く中、ああ王よ、ドローナとパーンチャーラの間で大きな衝突が起こった。