ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.52.1
एवं व्यूढेष्वनीकेषु मामकेष्वितरेषु च ।
कथं प्रहरतां श्रेष्ठाः संप्रहारं प्रचक्रिरे ॥ ६.५२.१ ॥
ಹೀಗೆ ನನ್ನ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸೇನೆಗಳು ವ್ಯೂಹಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಪ್ರಹರಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಹೇಗೆ ಸಂಗ್ರಾಮ ಮಾಡಿದರು?
6.52.2
तथा व्यूढेष्वनीकेषु सन्नद्धरुचिरध्वजाः ।
तावकाः पाण्डवैः सार्धं यथाऽयुध्यन्त तच्छृणु।
अपारमिव संदृश्य सागरप्रतिमं बलम् ॥ ६.५२.२ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಸೇನೆಗಳು ವ್ಯೂಹಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗ, ಕವಚ ಧರಿಸಿ ಸುಂದರ ಧ್ವಜಗಳಿದ್ದ ನಿಮ್ಮವರು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೋರಾಡಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ. ಸಾಗರದಂತೆ ಅಪಾರವಾದ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಂಡು—
6.52.3
तेषां मध्ये स्थितो राजन्पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
अब्रवीत्तावकान्सर्वान्युद्ध्यध्वमिति दंशिताः ॥ ६.५२.३ ॥
ಅರಸನೇ, ಅವರ ನಡುವೆ ನಿಂತಿದ್ದ ನಿಮ್ಮ ಮಗ ದುರ್ಯೋಧನನು, ಕವಚ ಧರಿಸಿದ ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಸೈನಿಕರಿಗೆ, "ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
6.52.4
ते मनः क्रूरमाधाय समभित्यक्तजीविताः ।
पाण्डवानभ्यवर्तन्त सर्व एवोच्छ्रितध्वजाः ॥ ६.५२.४ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕ್ರೂರ ಸಂಕಲ್ಪ ಹೊತ್ತು, ಪ್ರಾಣದ ಆಸೆ ತೊರೆದು, ಎತ್ತರದ ಧ್ವಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾಂಡವರ ಮೇಲೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದರು.
6.52.5
ततो युद्धं समभवत्तुमुलं रोमहर्षणम् ।
तावकानां परेषां च व्यतिषक्तरथद्विपम् ॥ ६.५२.५ ॥
ಆಗ ರೋಮಾಂಚನಗೊಳಿಸುವ ಘೋರ ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸಿತು; ನಿಮ್ಮವರ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳ ರಥಗಳೂ ಆನೆಗಳೂ ಒಂದಾಗಿ ಬೆರೆತುಹೋದವು.
6.52.6
मुक्तास्तु रथिभिर्बाणा रुक्मपुङ्खाः सुतेजिताःक ।
सन्निपेतुरकुण्ठाग्रा नागेषु च हयेषु च ॥ ६.५२.६ ॥
ರಥಿಕರು ಎಸೆದ ಚಿನ್ನದ ಗರಿಗಳ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹರಿತಗೊಳಿಸಿದ, ಮೊಂಡಾಗದ ತುದಿಯ ಬಾಣಗಳು ಆನೆಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಬಿದ್ದವು.
6.52.7
तथा प्रवृत्ते संग्रामे धनुरुद्यम्य दंशितः ।
अभिपत्य महाबाहुर्भीष्मो भीमपराक्रमः ॥ ६.५२.७ ॥
ಯುದ್ಧ ಹೀಗೆ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿ ಕವಚ ಧರಿಸಿದ ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಷ್ಮನು, ಭಯಂಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.52.8
सौभद्रे भीमसेने च सात्यकौ च महारथे ।
कैकेये च विराटे च धृष्टद्युम्ने च पार्षते ॥ ६.५२.८ ॥
ಸೌಭದ್ರ (ಅಭಿಮನ್ಯು), ಭೀಮಸೇನ, ಮಹಾರಥ ಸಾತ್ಯಕಿ, ಕೈಕೇಯ, ವಿರಾಟ, ಪೃಷತನ ಮಗ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಇವರ ಕಡೆಗೆ (ಭೀಷ್ಮ ಸಾಗಿದ).
6.52.9
एतेषु नरवीरेषु चेदिमत्स्येषु चाभिभूः ।
ववर्ष शरवर्षाणि वृद्धः कुरुपितामहः ॥ ६.५२.९ ॥
ಈ ನರವೀರರ ಮತ್ತು ಚೇದಿ-ಮತ್ಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಎದುರಿಲ್ಲದ ವೃದ್ಧ ಕುರುಪಿತಾಮಹನು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಗರೆದನು.
6.52.10
अभिद्यत ततो व्यूहस्तस्मिन्वीरसमागमे ।
सर्वेषामेव सैन्यानामासीद्व्यतिकरो महान् ॥ ६.५२.१० ॥
ಆಗ ಆ ವೀರರ ಸಮಾಗಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯೂಹ ಛಿದ್ರವಾಯಿತು; ಎಲ್ಲ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಯಿತು.
6.52.11
सादिनो ध्वजिनश्चैव हतप्रवरवाजिनः ।
विप्रद्रुतरथानीकाः समपद्यन्त पाण्डवाः ॥ ६.५२.११ ॥
ಕುದುರೆ ಸವಾರರು, ಧ್ವಜಧಾರಿಗಳು, ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳು ಸತ್ತು, ರಥಸೇನೆಗಳು ಚದುರಿ ಓಡಿದ ಪಾಂಡವರು ಆ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು.
6.52.12
अर्जुनस्तु नरव्याघ्रो दृष्ट्वा भीष्मं महारथम् ।
वार्ष्णेयमब्रवीत्क्रुद्धो याहि यत्र पितामहः ॥ ६.५२.१२ ॥
ಆದರೆ ನರವ್ಯಾಘ್ರ ಅರ್ಜುನನು ಮಹಾರಥ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ನೋಡಿ ಕೋಪದಿಂದ ವಾರ್ಷ್ಣೇಯನಿಗೆ (ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ) ಹೇಳಿದನು: "ಪಿತಾಮಹನಿರುವಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಿಸು."
6.52.13
एष भीष्मः सुसंक्रुद्धो वार्ष्णेय मम वाहिनीम् ।
नाशयिष्यति सुव्यक्तं दुर्योधनहिते रतः ॥ ६.५२.१३ ॥
ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ, ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡ ಈ ಭೀಷ್ಮನು ದುರ್ಯೋಧನನ ಹಿತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ನನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುವನು.
6.52.14
एष द्रोणः कृपः शल्यो विकर्णश्च जनार्दन ।
धार्तराष्ट्राश्च सहिता दुर्योधनपुरोगमाः ॥ ६.५२.१४ ॥
ಜನಾರ್ದನ, ಇಗೋ ದ್ರೋಣ, ಕೃಪ, ಶಲ್ಯ, ವಿಕರ್ಣ; ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇದ್ದಾರೆ.
6.52.15
पाञ्चालान्निहनिष्यन्ति रक्षिता दृढधन्वना ।
सोऽहं भीष्मं वधिष्यामि सैन्यहेतोर्जनार्दन ॥ ६.५२.१५ ॥
ದೃಢ ಧನುರ್ಧಾರಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾಗಿ ಅವರು ಪಾಂಚಾಲರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಜನಾರ್ದನ, ಸೇನೆಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ವಧಿಸುವೆನು.
6.52.16
तमब्रवीद्वासुदेवो यत्तो भव धनंजय ।
एष त्वां प्रापयिष्यामि पितामहरथं प्रति ॥ ६.५२.१६ ॥
ವಾಸುದೇವನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಧನಂಜಯ, ಸಿದ್ಧನಾಗಿರು; ಇಗೋ, ಪಿತಾಮಹನ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವೆನು.'
6.52.17
एवमुक्त्वा ततः शौरी रथं तं लोकविश्रुतम् ।
प्रापयामास भीष्मस्य रथं प्रति जनेश्वर ॥ ६.५२.१७ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಜನೇಶ್ವರ, ಶೌರಿ ಆ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ರಥವನ್ನು ಭೀಷ್ಮನ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದನು.
6.52.18
चलद्बहुपातकेन बलाकावर्णवाजिना ।
समुच्छ्रितमहाभीमनदद्वानरकेतुना ॥ ६.५२.१८ ॥
ಬೀಸುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ಧ್ವಜಗಳಿಂದ, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಯ ಬಣ್ಣದ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ, ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿದ ಮಹಾಭಯಂಕರ ಗರ್ಜಿಸುವ ವಾನರಧ್ವಜದಿಂದ ಕೂಡಿದ.
6.52.19
महता मेघनादेन रथेनामिततेजसा ।
विनिघ्नन्कौरवानीकं शूरसेनांश्च पाण्डवः ॥ ६.५२.१९ ॥
ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಪಾಂಡವನು ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತಹ ಮಹಾರಥದಿಂದ ಕೌರವ ಸೇನೆಯನ್ನೂ ಶೂರಸೇನರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
6.52.20
प्रायाच्छरणदः शीघ्रं सुहृदां हर्षवर्धनः ।
तमापतन्तं वेगेन प्रभिन्नमिव वारणम् ॥ ६.५२.२० ॥
ಶರಣು ನೀಡುವವನೂ ಸ್ನೇಹಿತರ ಸಂತೋಷ ಹೆಚ್ಚಿಸುವವನೂ ಆದವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದನು; ವೇಗದಿಂದ ಎರಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದವನ ಕಡೆಗೆ, ಮದವೇರಿದ ಆನೆಯಂತೆ.
6.52.21
त्रसयनतं रणे शूरान्मर्दयन्तं च सायकैः ।
सैन्धवप्रमुखैर्गुप्तः प्राच्यसौवीरकेकयैः ।
सहसा प्रत्युदीयाय भीष्मः शान्तनवोऽर्जुनम् ॥ ६.५२.२१ ॥
ರಣದಲ್ಲಿ ಶೂರರನ್ನು ಬೆದರಿಸುತ್ತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮರ್ದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು, ಸೈಂಧವ ಪ್ರಮುಖರು, ಪೂರ್ವ, ಸೌವೀರ, ಕೇಕಯರಿಂದ ರಕ್ಷಿತನಾದ ಶಂತನುಪುತ್ರ ಭೀಷ್ಮನು ಸಹಸಾ ಮುಂದೆ ಬಂದನು.
6.52.22
को हि गाण्डीवधन्वानमन्यः कुरुपितामहात् ।
द्रोणवैकर्तनाभ्यां वा रथी संयातुमर्हति ॥ ६.५२.२२ ॥
ಗಾಂಡೀವ ಧನುರ್ಧಾರಿಯನ್ನು ಕುರು-ಪಿತಾಮಹ (ಭೀಷ್ಮ) ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರು ಎದುರಿಸಲು ಸಮರ್ಥರು, ಅಥವಾ ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಕರ್ಣರು ಹೊರತು?
6.52.23
ततो भीष्मो महाराज सर्वलोकमहारथः ।
अर्जुनं सप्ततसप्तत्या नाराचानां समाचिनोत् ॥ ६.५२.२३ ॥
ಆಗ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಸರ್ವಲೋಕ ಮಹಾರಥಿ ಭೀಷ್ಮನು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಎಪ್ಪತ್ತೆಪ್ಪತ್ತು (ಅಂದರೆ ನಾನೂರ ತೊಂಬತ್ತು) ನಾರಾಚ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದನು.
6.52.24
द्रोणश्च पञ्चविंशत्या कृपः पञ्चाशता शरैः ।
दुर्योधनश्रतुःषष्ट्या शल्यश्च नवभिः शरैः ॥ ६.५२.२४ ॥
ದ್ರೋಣನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು, ಕೃಪನು ಐವತ್ತು, ದುರ್ಯೋಧನನು ಅರವತ್ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಶಲ್ಯನು ಒಂಬತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ (ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಹೊಡೆದರು).
6.52.25
सैन्धवो नवभिश्चैव शकुनिश्चापि पञ्चभिः ।
विकर्णो दशभिर्भल्लै राजन्विव्याध पाण्डवम् ॥ ६.५२.२५ ॥
ಸೈಂಧವನು ಒಂಬತ್ತರಿಂದ, ಶಕುನಿಯು ಐದರಿಂದ, ವಿಕರ್ಣನು ಹತ್ತು ಭಲ್ಲಗಳಿಂದ, ಓ ರಾಜನೇ, ಪಾಂಡವನನ್ನು ಇರಿದರು.
6.52.26
स तैर्विद्धो महेष्वासः समन्तान्निशितैः शरैः ।
न विव्यथे महाबाहुर्भिद्यमान इवाचलः ॥ ६.५२.२६ ॥
ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಕಡೆಗಳಿಂದಲೂ ಇರಿಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಆ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಮಹಾಬಾಹುವು ವ್ಯಥೆಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಪರ್ವತವು ಸೀಳಲ್ಪಡುವಂತೆ.
6.52.27
स भीष्मं पञ्चविंशत्या कृपं च नवभिः शरैः ।
द्रोणं षष्ट्या नरव्याघ्रो विकर्णं च त्रिभिः शरैः ॥ ६.५२.२७ ॥
ಆ ನರವ್ಯಾಘ್ರನು ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದರಿಂದ, ಕೃಪನನ್ನು ಒಂಬತ್ತರಿಂದ, ದ್ರೋಣನನ್ನು ಅರವತ್ತರಿಂದ, ವಿಕರ್ಣನನ್ನು ಮೂರರಿಂದ ಇರಿದನು.
6.52.28
शल्यं चैव त्रिभिर्बाणै राजानं चैव पञ्चभिः ।
प्रत्यविध्यदमेयात्मा किरीटी भरतर्षभ ॥ ६.५२.२८ ॥
ಶಲ್ಯನನ್ನು ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ, ರಾಜನನ್ನು ಐದರಿಂದ, ಅಮೇಯಾತ್ಮನಾದ ಕಿರೀಟಿಯು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇರಿದನು, ಓ ಭರತರ್ಷಭ.
6.52.29
तं सात्यकिर्विराटश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च परिवव्रुर्धनंजयम् ॥ ६.५२.२९ ॥
ಆ ಧನಂಜಯನನ್ನು ಸಾತ್ಯಕಿ, ವಿರಾಟ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ಪಾರ್ಷತ, ಸೌಭದ್ರ ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದಿಯ ಪುತ್ರರು ಸುತ್ತುವರಿದರು.
6.52.30
ततो द्रोणं महेष्वासं गाङ्गेयस्य प्रिये रतम् ।
अभ्यवर्तत पाञ्चाल्यः संयुक्तः सह सोमकैः ॥ ६.५२.३० ॥
ಆಗ ಗಾಂಗೇಯನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ದ್ರೋಣನತ್ತ, ಸೋಮಕರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಾಂಚಾಲ್ಯನು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು.
6.52.31
भीष्मस्तु रथिनां श्रेष्ठो राजन्विव्याध पाण्डवम् ।
अशीत्या निशितैर्बाणैस्ततोऽक्रोशन्त पाण्डवाः ॥ ६.५२.३१ ॥
ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಷ್ಮನು, ಓ ರಾಜನೇ, ಪಾಂಡವನನ್ನು ಎಂಬತ್ತು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು; ಆಗ ಪಾಂಡವರು ಕೂಗಿಕೊಂಡರು.
6.52.32
तेषां तु निनदं श्रुत्वा सहितानां प्रहृष्टवत् ।
प्रविवेश ततो मध्यं नरसिंहः प्रतापवान् ॥ ६.५२.३२ ॥
ಅವರ ಘರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಂತೋಷಗೊಂಡವನಂತೆ, ಪರಾಕ್ರಮಿ ನರಸಿಂಹನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಅವರ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
6.52.33
तेषां महारथानां स मध्यं प्राप्य धनंजयः ।
चिक्रीड धनुषा राजँल्लक्षं कृत्वा महारथान् ॥ ६.५२.३३ ॥
ಆ ಮಹಾರಥರ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ ಧನಂಜಯನು, ಓ ರಾಜನೇ, ಮಹಾರಥರನ್ನೇ ಗುರಿಯನ್ನಾಗಿಸಿ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಆಡಿದನು.
6.52.34
क्षत्रियाणां शिरांस्युग्रैः कृन्तञ्शस्त्रैर्महारथः ।
शून्यान्कृत्वा रथोपस्थान्व्यचरत्फल्गुनस्तदा । ॥ ६.५२.३४ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ತಲೆಗಳನ್ನು ಭೀಕರ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾ, ರಥದ ಆಸನಗಳನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಆಗ ಮಹಾರಥ ಫಲ್ಗುನನು ಸಂಚರಿಸಿದನು.
6.52.35
ततो दुर्योधनो राजा भीष्ममाह जनेश्वरः ।
पीड्यमानं स्वकं सैन्यं दृष्ट्वा पार्थेन संयुगे ॥ ६.५२.३५ ॥
ಆಗ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು, ಜನೇಶ್ವರನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥನಿಂದ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವು ಪೀಡಿತವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.52.36
एष पाण्डुसुतस्तात कृष्णेन सहितो बली ।
यततां सर्वसैन्यानां मूलं नः परिकृन्तति।
त्वयि जीवति गाङ्गेय द्रोणे च रथिनां वरे ॥ ६.५२.३६ ॥
ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿರುವ ಈ ಬಲಶಾಲಿ ಪಾಂಡುಪುತ್ರನು, ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಸೈನ್ಯಗಳ ಮೂಲವನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಓ ಗಾಂಗೇಯ, ನೀನು ಜೀವಂತವಿರುವಾಗ, ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದ್ರೋಣನೂ ಇರುವಾಗ—
6.52.37
त्वत्कृते चैव कर्णोऽपि न्यस्तशस्त्रो विशांपते ।
न युध्यति रणे पार्थान्हितकामः सदा मम।
स तथा कुरु गाङ्गेय यथा हन्येत फल्गुनः ॥ ६.५२.३७ ॥
ನಿಮ್ಮ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಕರ್ಣನೂ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಇಳಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಓ ರಾಜನೇ. ನನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ಅವನು ರಣದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಹೋರಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಓ ಗಾಂಗೇಯ, ಫಲ್ಗುನ (ಅರ್ಜುನ) ಹತನಾಗುವಂತೆ ಮಾಡು.
6.52.38
एवमुक्तस्ततो राजन्पिता देवव्रतस्तव ।
धिक् क्षात्रं धर्ममित्युक्त्वा प्रायात्पार्थं रथं प्रति ॥ ६.५२.३८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು, ಓ ರಾಜನೇ, ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ದೇವವ್ರತನು 'ಕ್ಷಾತ್ರ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಧಿಕ್ಕಾರ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಪಾರ್ಥನ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
6.52.39
उभौ श्वेतहयौ राजन्संसक्तौ प्रेक्ष्य पार्थिवाः ।
सिंहनादान्भृशं चक्रुः शङ्खान्दध्मुश्च मारिषत ॥ ६.५२.३९ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಗಳ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಹೊಡೆದಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜರು ಬಹಳ ಸಿಂಹನಾದ ಮಾಡಿದರು; ಓ ಮಾರಿಷ, ಶಂಖಗಳನ್ನು ಊದಿದರು.
6.52.40
द्रौणिर्दुर्योधनश्चैव विकर्णश्च तवात्मजः ।
परिवार्य रणे भीष्मं स्थिता युद्धाय मारिष ॥ ६.५२.४० ॥
ದ್ರೋಣನ ಮಗ, ದುರ್ಯೋಧನ, ನಿಮ್ಮ ಮಗ ವಿಕರ್ಣ, ಓ ಮಾರಿಷ, ರಣದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ನಿಂತರು.
6.52.41
तथैव पाण्डवाः सर्वे परिवार्य धनञ्जयम् ।
स्थिता युद्धाय महते ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.५२.४१ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಂಡವರು ಧನಂಜಯನನ್ನು (ಅರ್ಜುನನನ್ನು) ಸುತ್ತುವರಿದು ಮಹಾ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ನಿಂತರು; ನಂತರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು.
6.52.42
गाङ्गेयस्तु रणे पार्थमानर्च्छन्नवभिः शरैः ।
तमर्जुनः प्रत्यविध्यद्दशभिर्मर्मभेदिभिः ॥ ६.५२.४२ ॥
ಗಾಂಗೇಯನಾದ ಭೀಷ್ಮನು ರಣದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಅರ್ಜುನನು ಮರ್ಮಭೇದಿ ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪ್ರತಿ ಹೊಡೆದನು.
6.52.43
ततः शरसहस्रेण सुप्रयुक्तेन पाण्डवः ।
अर्जुनः समरश्लाघी भीष्मस्यावारयद्दिशः ॥ ६.५२.४३ ॥
ಆಗ ಸಮರಪ್ರಿಯನಾದ ಪಾಂಡವ ಅರ್ಜುನನು ಸುಪ್ರಯುಕ್ತ ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೀಷ್ಮನ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಡೆದನು.
6.52.44
शरजालं ततस्तत्तु शरजालेन मारिष ।
वारयामास पार्थस्य भीष्मः शान्तनवस्तदा ॥ ६.५२.४४ ॥
ಓ ಮಾರಿಷ, ಆಗ ಶಂತನು ಪುತ್ರ ಭೀಷ್ಮನು ಆ ಬಾಣಜಾಲವನ್ನು ತನ್ನ ಬಾಣಜಾಲದಿಂದ ತಡೆದನು.
6.52.45
उभौ परमसंहृष्टावुभौ युद्धाभिनन्दिनौ ।
निर्विशेषमयुध्येतां कृतप्रतिकृतैषिणौ ॥ ६.५२.४५ ॥
ಇಬ್ಬರೂ ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವವರಾಗಿ, ಪ್ರತಿಪ್ರಹಾರವನ್ನು ಬಯಸಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು.
6.52.46
भीष्मचापविमुक्तानि शरजालानि शङ्घशः ।
शीर्यमाणान्यदृश्यन्त भिन्नान्यर्जुनसायकैःक ॥ ६.५२.४६ ॥
ಭೀಷ್ಮನ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣಜಾಲಗಳು ನೂರಾರಾಗಿ ಅರ್ಜುನನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮುರಿದು ಬೀಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡವು.
6.52.47
तथैवार्जुनमुक्तानि शरजालानि सर्वशः ।
गाङ्गेयशरनुन्नानि प्रापतन्त महीतले ॥ ६.५२.४७ ॥
ಅದೇ ರೀತಿ ಅರ್ಜುನನು ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣಜಾಲಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಗಾಂಗೇಯನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದವು.
6.52.48
अर्जुनः पञ्चविंशत्या भीष्ममार्च्छच्छितैः शरैः ।
भीष्मोपि समरे पार्थं विव्याध निशितैः शरैः । ॥ ६.५२.४८ ॥
ಅರ್ಜುನನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಹೊಡೆದನು; ಭೀಷ್ಮನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು.
6.52.49
अन्योन्यस्य हयान्विद्ध्वा ध्वजौ च सुमहाबलौ ।
रथेषां रथचक्रे च चिक्रीडतुररिन्दमौ ॥ ६.५२.४९ ॥
ಪರಸ್ಪರರ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಇರಿದು, ಅತಿ ಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರಥಿಕರ ರಥಚಕ್ರಗಳನ್ನು, ಶತ್ರುದಮನರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಆಟವಾಡುವಂತೆ ಎಸೆದರು.
6.52.50
ततः क्रुद्धो महाराज भीष्मः प्रहरतां वरः ।
वासुदेवं त्रिभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ६.५२.५० ॥
ಆಗ ಮಹಾರಾಜನೇ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಭೀಷ್ಮ, ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಎದೆಯ ನಡುವೆ ಹೊಡೆದನು.
6.52.51
भीष्मचापच्युतैस्तैस्तु निर्विद्धो मधुसूदनः ।
विरराज रणे राजन्सपुष्प इव किंशुकः ॥ ६.५२.५१ ॥
ಭೀಷ್ಮನ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಮಧುಸೂದನನು, ಓ ರಾಜನೇ, ರಣದಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಕಿಂಶುಕ ಮರದಂತೆ ಹೊಳೆದನು.
6.52.52
ततोऽर्जुनो भृशं क्रुद्धो निर्विद्धं प्रेक्ष्य माधवम् ।
सारथिं कुरुवृद्धस्य निर्बिभेद शितैः शरैः ॥ ६.५२.५२ ॥
ಆಗ ಅರ್ಜುನನು ಅತಿಯಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಮಾಧವನು ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕುರುವೃದ್ಧನ (ಭೀಷ್ಮನ) ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿಸಿದನು.
6.52.53
यतमानौ तु तौ वीरावन्योन्यस्य वधं प्रति ।
न शक्नुतां तदाऽन्योन्यमभिसन्धातुमाहवे ॥ ६.५२.५३ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು ಪರಸ್ಪರರ ವಧೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಗುರಿಯಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
6.52.54
तौ मण्डलानि चित्राणि गतत्प्रत्यागतानि च ।
अदर्शयेतां बहुधा सूतसामर्थ्यलाघवात् ॥ ६.५२.५४ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಾರಥಿಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಚುರುಕುತನದಿಂದ, ಮುಂದೆ ಹಿಂದೆ ಸುತ್ತುವ ವಿಚಿತ್ರ ಮಂಡಲ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದರು.
6.52.55
अन्तरं च प्रहारेषु तर्कयन्तौ परस्परम् ।
राजन्नन्तरमार्गस्थौ स्थितावास्तां मुहुर्मुहुः ॥ ६.५२.५५ ॥
ಹೊಡೆತಗಳ ನಡುವೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಗಮನಿಸಿದರು. ರಾಜನೇ, ನಡುವಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆಲೆನಿಂತಿದ್ದರು.
6.52.56
उभौ सिंहरवोन्मिश्रं शङ्खशब्दं च चक्रतुः ।
तथैव चापनिर्घोषं चक्रतुस्तौ महारथौ ॥ ६.५२.५६ ॥
ಇಬ್ಬರೂ ಸಿಂಹಗರ್ಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಶಂಖಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾರಥರು ಬಿಲ್ಲಿನ ಟಂಕಾರವನ್ನೂ ಮಾಡಿದರು.
6.52.57
तयोः शङ्खनिनादेन रथनेमिस्वनेन च ।
दारिता सहसा भूमिश्चकम्पे च ननाद च ॥ ६.५२.५७ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರ ಶಂಖನಾದ ಮತ್ತು ರಥಚಕ್ರಗಳ ಸದ್ದಿನಿಂದ ಭೂಮಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬಿರಿದಂತಾಗಿ ನಡುಗಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು.
6.52.58
नोभयोरन्तरं कश्चिद्ददृशे भरतर्षभ ।
बलिनौ युद्धदुर्धर्षावन्योन्यसदृशावुभौ ॥ ६.५२.५८ ॥
ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಯಾವ ಭೇದವೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರೂ ಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲಾಗದವರು, ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾನರು.
6.52.59
चिह्नमात्रेण भीष्मं तु प्रजज्ञुस्तत्र कौरवाः ।
तथा पाण्डुसुताः पार्थं चिह्नमात्रेण जज्ञिरेक ॥ ६.५२.५९ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕೌರವರು ಕೇವಲ ಗುರುತಿನಿಂದಲೇ ಭೀಷ್ಮರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಪಾಂಡುಪುತ್ರರು ಕೇವಲ ಗುರುತಿನಿಂದಲೇ ಪಾರ್ಥನನ್ನು (ಅರ್ಜುನನನ್ನು) ಗುರುತಿಸಿದರು.
6.52.60
तयोर्नृवरयोर्दृष्ट्वा तादृशं तं पराक्रमम् ।
विस्कमयं सर्वभूतानि जग्मुर्भारतसंयुगे ॥ ६.५२.६० ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ನರಶ್ರೇಷ್ಠರ ಅಂಥ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಾರತ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳೂ ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡವು.
6.52.61
न तयोर्विवरं कश्चिद्रणे पश्यति भारत ।
धर्मे स्थितस्य हि यथा न कश्चिद्वृजिनं क्वचित् ॥ ६.५२.६१ ॥
ಭಾರತ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಂತರವನ್ನೂ (ದೋಷದ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ) ಯಾರೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಂತವನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಪವಿಲ್ಲದಂತೆ.
6.52.62
उभौ च शरजालेन तावदृश्यो बभूवतुः ।
प्रकाशौ च पुनस्तूर्णं बभूवतुरुभौ रणे ॥ ६.५२.६२ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಬಾಣಗಳ ಜಾಲದಿಂದ ಮರೆಯಾದರು; ಮತ್ತೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಇಬ್ಬರೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
6.52.63
तत्र देवाः सगन्धर्वाश्चारणाश्चर्षिभिः सह ।
अन्योन्यं प्रत्यभाषन्त तयोर्दृष्ट्वा पराक्रमम् ॥ ६.५२.६३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಚಾರಣರು ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವರಿಬ್ಬರ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಮಾತನಾಡಿಕೊಂಡರು.
6.52.64
न शक्यौ युधि संरब्धौ जेतुमेतौ कथंचन ।
सदेवासुरगन्धर्वैर्लोकैरपि महारथौ ॥ ६.५२.६४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ಈ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾರಥರನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳೊಂದಿಗೂ ಸಹ.
6.52.65
आश्चर्यभूतं लोकेषु युद्धमेतन्महाद्भुतम् ।
नैतादृशानि युद्धानि भविष्यन्ति कथंचन ॥ ६.५२.६५ ॥
ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯುದ್ಧವು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ, ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾದದ್ದು; ಇಂತಹ ಯುದ್ಧಗಳು ಇನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
6.52.66
न हि शक्यो रणे जेतुं भीष्मः पार्थेन धीमता ।
सधनुः सरथः साश्वः प्रवपन्सायकान्रणे ॥ ६.५२.६६ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪಾರ್ಥನಿಂದ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಬಿಲ್ಲು, ರಥ, ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ.
6.52.67
तथैव पाण्डवं युद्धे देवैरपि दुरासदम् ।
न विजेतुं रणे भीष्म उत्सहेत धनुर्धरम् ॥ ६.५२.६७ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಜಯಿಸಲಾಗದ ಪಾಂಡವನನ್ನು, ಧನುರ್ಧರನನ್ನು, ಭೀಷ್ಮರು ರಣದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಧೈರ್ಯಮಾಡರು.
6.52.68
आलोकादपि युद्धं हि सममेतद्भविष्यति ।
इति स्म वाचोऽश्रूयन्त प्रोच्चरन्त्यकस्ततस्ततः।
गाङ्गेयार्जुनयोः सङ्ख्ये स्तवयुक्ता विशांपते ॥ ६.५२.६८ ॥
"ಈ ಯುದ್ಧ ನೋಟದಿಂದಲೇ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು; ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತಾ. ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ಗಾಂಗೇಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು.
6.52.69
त्वदीयास्तु तदा योधाः पाण्डवेयाश्च भारत ।
अन्योन्यं समरे जघ्नुस्तयोस्तत्र समागमे ॥ ६.५२.६९ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಆಗ ನಿನ್ನ ಯೋಧರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವ ಯೋಧರು ಆ ಸಮಾಗಮದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಕೊಂದರು.
6.52.70
शितधारैस्तथा स्वङ्गैर्विमलैश्च परश्वधैः ।
शरैरन्यैश्च बहुभिः सस्त्रैर्नानाविधैरपि ॥ ६.५२.७० ॥
ಹರಿತವಾದ ಅಲಗುಗಳ, ಉತ್ತಮ ಖಡ್ಗಗಳ, ನಿರ್ಮಲ ಕೊಡಲಿಗಳ, ಬಾಣಗಳ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವು ವಿಧದ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದಲೂ.
6.52.71
उभयोः सेनयोः शूरा न्यकृन्तन्त परस्परम् ।
वर्तमाने तथा घोरे तस्मिन्युद्धे सुदारुणे।
द्रोणपाञ्चाल्ययो राजन्महानासीत्समागमः ॥ ६.५२.७१ ॥
ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳ ಶೂರರು ಪರಸ್ಪರ ಕಡಿದರು. ಆ ಭಯಂಕರ, ಅತಿ ದಾರುಣ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಓ ರಾಜನೇ, ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಪಾಂಚಾಲ್ಯರ ನಡುವೆ ಮಹಾ ಸಮಾಗಮವಾಯಿತು.