ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.53.1
कथं द्रोणो महेष्वासः पाञ्चाल्यश्चापि पार्षतः ।
उभौ समीयतुर्यत्तौ तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.५३.१ ॥
ସଞ୍ଜୟ, ମହାଧନୁର୍ଧର ଦ୍ରୋଣ ଓ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜପୁତ୍ର ପୃଷତପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଉଭୟେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ କିପରି ମୁହାମୁହି ହେଲେ? ତାହା ମୋତେ କୁହ।
6.53.2
दिष्टमेव परं मन्ये पौरुषादिति मे मतिः ।
यत्र शान्तनवो भीष्मो नातरद्युधि पाण्डवम् ॥ ६.५३.२ ॥
ପୌରୁଷ ଅପେକ୍ଷା ଦୈବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ମୋର ମତ; କାରଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.53.3
भीष्मो हि समरे क्रुद्धो हन्याल्लोकांश्चराचरान् ।
स कथं पाण्डवं युद्धे नातरत्सञ्जयौजसा ॥ ६.५३.३ ॥
ଭୀଷ୍ମ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ଚରାଚର ସମସ୍ତ ଲୋକ ବିନାଶ କରି ପାରନ୍ତି। ସଞ୍ଜୟ, ତେବେ ସେ ନିଜ ପରାକ୍ରମରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ କିପରି ଅତିକ୍ରମ କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ?
6.53.4
श्रृणु राजन्स्थिरो भूत्वा युद्धमेतत्सुदारुणम् ।
न शक्याः पाण्डवा जेतुं देवैरपि सवासवैः ॥ ६.५३.४ ॥
ରାଜନ୍, ସ୍ଥିର ହୋଇ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଜିତି ପାରିବେ ନାହିଁ।
6.53.5
द्रोणस्तु निशितैर्बाणैर्धृष्टद्युम्नमविध्यत ।
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत् ॥ ६.५३.५ ॥
ଦ୍ରୋଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଏବଂ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ରଥ ଆସନରୁ ପାଡ଼ି ଦେଲେ।
6.53.6
तथाऽस्य चतुरो वाहांश्चतुर्भिः सायकोत्तमैः ।
पीडयामास संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नस्य मारिष ॥ ६.५३.६ ॥
ସେହିପରି, ହେ ମାନ୍ୟ, କ୍ରୋଧରେ ସେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଚାରି ଅଶ୍ୱକୁ ଚାରି ଉତ୍ତମ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
6.53.7
धृष्टद्युम्नस्ततो द्रोणं नवत्या निशितैः शरैः ।
विव्याध प्रहसन्वीरस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.५३.७ ॥
ତା'ପରେ ବୀର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ହସି ହସି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନବେ ବାଣରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!"
6.53.8
ततः पुनरमेयात्मा भारद्वाजः प्रतापवान् ।
शरैः प्रच्छादयामास धृष्टद्युम्नममर्षणम् ॥ ६.५३.८ ॥
ତା'ପରେ ଅମେୟ ଆତ୍ମା ଓ ପ୍ରତାପୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) କ୍ରୋଧୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
6.53.9
आददे च शरं घोरं पार्षतान्तचिकीर्षकया ।
शक्राशनिसमस्पर्शं कालदण्डमिवापरम् ॥ ६.५३.९ ॥
ପାର୍ଷତଙ୍କ ଅନ୍ତ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ଦ୍ରୋଣ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ସମ ସ୍ପର୍ଶବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ଉଠାଇଲେ; ତାହା ଯେପରି ଅନ୍ୟ ଏକ କାଳଦଣ୍ଡ ଥିଲା।
6.53.10
हाहाकारो महानासीत्सर्वसैन्येषु भारत ।
तमिषुं संधितं दृष्ट्वा भारद्वाजेन संयुगे ॥ ६.५३.१० ॥
ହେ ଭରତବଂଶଧର! ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରଦ୍ୱାଜ ସେହି ବାଣ ସନ୍ଧାନ କରିଥିବା ଦେଖି ସମସ୍ତ ସେନାମଧ୍ୟରେ ମହା ହାହାକାର ଉଠିଲା।
6.53.11
तत्राद्भुतमपश्याम धृष्टद्युम्नस्य पौरुषम् ।
यदेकः समरे वीरस्तस्थौ गिरिरिवाचलः ॥ ६.५३.११ ॥
ସେଠାରେ ଆମେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପୌରୁଷର ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲୁ; ସେହି ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାକୀ ପର୍ବତ ପରି ଅଚଳ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ।
6.53.12
तं च दीप्तं शरं घोरमायान्तं मृत्युमात्मनः ।
चिच्छेद शरवृष्टिं च भारद्वाजे मुमोच ह ॥ ६.५३.१२ ॥
ନିଜ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଆସୁଥିବା ସେହି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ବାଣକୁ ସେ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷା କଲେ।
6.53.13
तत उच्चुक्रुशुः सर्वे पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ।
धृष्टद्युम्नेन तत्कर्म कृतं दृष्ट्वा सुदुष्करम् ॥ ६.५३.१३ ॥
ସେତେବେଳେ ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କର ସେହି ଅତି ଦୁଷ୍କର କର୍ମ ଦେଖି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଜୟଧ୍ୱନି କଲେ।
6.53.14
ततः शक्तिं महावेगां स्वर्णवैडूर्यभूषिताम् ।
द्रोणस्य निधनाकाङ्क्षी चिक्षेप स पराक्रमी ॥ ६.५३.१४ ॥
ସେତେବେଳେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବଧ ଇଚ୍ଛୁକ ସେହି ପରାକ୍ରମୀ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ବୈଡୂର୍ଯ୍ୟରେ ଭୂଷିତ ଅତି ବେଗବାନ ଶକ୍ତି ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.53.15
तामापतन्तीं सहसा शक्तिं कनकभूषिताम् ।
त्रिधा चिच्छेद समरे भारद्वाजो हसन्निव ॥ ६.५३.१५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅକସ୍ମାତ୍ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେହି ସୁବର୍ଣ୍ଣଭୂଷିତ ଶକ୍ତିକୁ ଭରଦ୍ୱାଜ-ପୁତ୍ର ଯେପରି ହସୁ ହସୁ ତିନି ଖଣ୍ଡ କରି କାଟିଦେଲେ।
6.53.16
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नः प्रतपवान् ।
ववर्ष शरवर्षाणि द्रोणं प्रति जनेश्वरः ॥ ६.५३.१६ ॥
ଶକ୍ତି ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବାର ଦେଖି ପ୍ରତାପୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ହେ ଜନେଶ୍ୱର, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଶରବର୍ଷଣ କଲେ।
6.53.17
शरवर्षं ततस्तत्तु सन्निवार्य महायशाः ।
द्रोणो द्रुपदपुत्रस्य मध्ये चिच्छेद कार्मुकम् ॥ ६.५३.१७ ॥
ସେହି ଶରବର୍ଷଣକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିବାରଣ କରି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଦ୍ରୋଣ ଦ୍ରୁପଦ-ପୁତ୍ରଙ୍କ ଧନୁକୁ ମଝିରୁ କାଟିଦେଲେ।
6.53.18
स च्छिन्नधन्वा समरे गदां गुर्वी महायशाः ।
द्रोणाय प्रेषयामास गिरिसारमयीं बली ॥ ६.५३.१८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନୁ ଛିନ୍ନ ହେବାରୁ ସେହି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ବଳବାନ ଗିରିସାରରେ ନିର୍ମିତ ଭାରୀ ଗଦାକୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପ୍ରତି ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.53.19
सा गदा वेगवन्मुक्ता प्रायाद्द्रोणजिघांसया ।
तत्राद्भुतमपश्याम भारद्वाजस्य पौरुषम् ॥ ६.५३.१९ ॥
ବେଗରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସେହି ଗଦା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଆଗକୁ ଗଲା। ସେଠାରେ ଆମେ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କର (ଦ୍ରୋଣଙ୍କର) ଅଦ୍ଭୁତ ପରାକ୍ରମ ଦେଖିଲୁ।
6.53.20
लाघवाद्व्यंसयामास गदां हेमविभूषिताम् ।
व्यंसयित्वा गदां तां च प्रेषयामास पार्षतम् ॥ ६.५३.२० ॥
ଦକ୍ଷତାରେ ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ ସେହି ଗଦାକୁ ଏକପାଖକୁ ଠେଲିଦେଲେ। ସେହି ଗଦାକୁ ଠେଲି ସେ ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ) ଉପରକୁ ତାହା ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.53.21
भल्लान्सुनिशितान्पीतातान्रुक्मपुङ्खान्सुदारुणान् ।
ते तस्य कवचं भित्त्वा पपुः शोणितमाहवे ॥ ६.५३.२१ ॥
ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ପୀତବର୍ଣ୍ଣ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପୁଚ୍ଛବିଶିଷ୍ଟ, ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭଲ୍ଲ ବାଣସବୁ ତାଙ୍କ କବଚ ଭେଦ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ରକ୍ତ ପାନ କଲା।
6.53.22
अथान्यद्धनुरादाय धृष्टद्युम्नो महारथः ।
द्रोणं युधि पराक्रम्य शरैर्विव्याध पञ्चभिः ॥ ६.५३.२२ ॥
ଅନନ୍ତର ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାକ୍ରମ ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.53.23
रुधिराक्तौ ततस्तौ तु शुशुभाते नरर्षभौ ।
वसन्तसमये राजन्पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ६.५३.२३ ॥
ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ସେହି ଦୁଇ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ରାଜନ, ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ଫୁଟିଥିବା ପଳାଶ ବୃକ୍ଷ ପରି ଶୋଭିତ ହେଲେ।
6.53.24
अमर्षितस्ततो राजन्पराक्रम्य चमूमुखे ।
द्रोणो द्रुपदपुत्रस्य पुनश्चिच्छेद कार्मुकम् ॥ ६.५३.२४ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ, କ୍ରୋଧିତ ଦ୍ରୋଣ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ପରାକ୍ରମ ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଦ୍ରୁପଦପୁତ୍ରଙ୍କ ଧନୁ ପୁନର୍ବାର କାଟି ଦେଲେ।
6.53.25
अथैनं छिन्नधन्वानं शरैः सन्नतपर्वभिः ।
अभ्यवर्षदमेयात्मा वृष्ट्या मेघ इवाचलम् ॥ ६.५३.२५ ॥
ତା'ପରେ ଧନୁ ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ତା'ଉପରେ ଅମେୟ ଆତ୍ମା (ଦ୍ରୋଣ) ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠି ଥିବା ଶରରେ ମେଘ ପର୍ବତ ଉପରେ ବର୍ଷା କରିବା ପରି ବର୍ଷଣ କଲେ।
6.53.26
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीजादपातयत् ।
अथास्य चतुरो वाहांश्चतुर्भिर्निशितैः शरैः ॥ ६.५३.२६ ॥
ତା'ର ସାରଥିକୁ ମଧ୍ୟ ଭଲ୍ଲ ଶରରେ ରଥାସନରୁ ପକାଇଦେଲେ। ତା'ପରେ ତା'ର ଚାରି ଘୋଡାକୁ ଚାରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ...
6.53.27
पातयामास समरे सिंहनादं ननाद च ।
ततोऽपरेण भल्लेन हस्ताच्चापमथाच्छिनत् ॥ ६.५३.२७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ତାକୁ ପକାଇ ସିଂହନାଦ କଲେ। ତା'ପରେ ଆଉ ଏକ ଭଲ୍ଲ ଶରରେ ତା'ର ହାତରୁ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।
6.53.28
स च्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः ।
गदापाणिरवारोहत्स्व्यापयन्पौरुषं महत् ॥ ६.५३.२८ ॥
ଧନୁ ଛିନ୍ନ, ରଥହୀନ, ଘୋଡା ଓ ସାରଥି ହତ ହୋଇଥିବା ସେ, ଗଦା ହାତରେ ନେଇ ନିଜର ମହାନ ପୌରୁଷ ଦେଖାଇ ଓହ୍ଲାଇଲା।
6.53.29
तामस्य विशिस्वैस्तूर्णं पातयामास भारत ।
रथादनवरूढस्य तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.५३.२९ ॥
ହେ ଭାରତ! ତା'ର ସେହି (ଗଦା) ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଶୀଘ୍ର ପକାଇଦେଲେ। ରଥରୁ ନ ଓହ୍ଲାଇଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ଥିଲା।
6.53.30
ततः स विपुलं चर्म शतचन्द्रं च भानुमत् ।
खङ्गं च विपुलं दिव्यं प्रगृह्य सुभुजो बली ॥ ६.५३.३० ॥
ତା'ପରେ ସେହି ବଳବାନ, ସୁନ୍ଦର ବାହୁବିଶିଷ୍ଟ ବୀର ବିଶାଳ ଢାଲ, ଶତଚନ୍ଦ୍ରରେ ଶୋଭିତ ଦୀପ୍ତ ଢାଲ ଓ ବିଶାଳ ଦିବ୍ୟ ଖଡ୍ଗ ଧରିଲା।
6.53.31
अभिदुद्राव वेगेन द्रोणस्य वधाकाङ्क्षया ।
आमिषार्थी यथा सिंहो वने मत्तमिव द्विपम् ॥ ६.५३.३१ ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ବେଗରେ ଧାଇଁଲେ; ଅରଣ୍ୟରେ ମାଂସାଭିଳାଷୀ ସିଂହ ମତ୍ତ ହାତୀ ଉପରେ ଝାମ୍ପି ପଡ଼ିଲା ପରି।
6.53.32
तत्राद्भुतमपश्याम भारद्वाजस्य पौरुषम् ।
लाघवं चास्त्रयोगं च बलं बाह्वोश्च भारत ॥ ६.५३.३२ ॥
ସେଠାରେ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ (ଦ୍ରୋଣଙ୍କ) ପରାକ୍ରମ, ଚାଳାକି, ଅସ୍ତ୍ରପ୍ରୟୋଗ ଓ ବାହୁବଳର ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଆମେ ଦେଖିଲୁ, ହେ ଭାରତ।
6.53.33
यदेनं शरवर्षेण वारयामास पार्षतम् ।
न शशाक ततो गन्तुं बलवानपि संयुगे ॥ ६.५३.३३ ॥
ବାଣବର୍ଷଣରେ ସେ ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ)ଙ୍କୁ ଅଟକାଇଥିବାରୁ, ବଳବାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଗକୁ ଯାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.53.34
निवारितस्तु द्रोणेन धृष्टद्युम्नो महारथः ।
न्यावारयच्छरौघांस्तांश्चर्मणा कृतहस्तवत् ॥ ६.५३.३४ ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଯାଇ ମଧ୍ୟ ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦକ୍ଷ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ପରି ଢାଲ ଦ୍ୱାରା ସେହି ବାଣ-ପ୍ରବାହକୁ ପ୍ରତିହତ କଲେ।
6.53.35
ततो भीमो महाबाहुः सहसाऽभ्यपतद्बली ।
साहाय्यकारी समरे पार्षतस्य महात्मनः ॥ ६.५३.३५ ॥
ତା'ପରେ ମହାବାହୁ ଓ ବଳବାନ ଭୀମ ହଠାତ୍ ଝାମ୍ପି ପଡ଼ିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାତ୍ମା ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ।
6.53.36
स द्रोमं निशितैर्बाणै राजन्विव्याध सप्तभिः ।
पार्षतं च रथं तूर्णं स्वकमारोहयत्तदा ॥ ६.५३.३६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସାତଟି ବାଣରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବିନ୍ଧିଲେ, ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇ ନେଲେ।
6.53.37
ततो दुर्योधनो राजन्कलिङ्गं समचोदयत् ।
सैन्येन महता युक्तं भारद्वाजस्य रक्षणे ॥ ६.५३.३७ ॥
ଏବେ, ହେ ରାଜନ୍, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଶାଳ ସେନା ସହିତ କଳିଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ଆଗକୁ ପଠାଇଲେ।
6.53.38
ततः सा महती सेन कलिङ्गानां जनेश्वर ।
भीममभ्युद्ययौ तूर्णं तव पुत्रस्य शासनात् ॥ ६.५३.३८ ॥
ତାପରେ, ହେ ଜନେଶ୍ୱର, ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ କଳିଙ୍ଗମାନଙ୍କର ସେହି ମହତୀ ସେନା ଶୀଘ୍ର ଭୀମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲା।
6.53.39
पाञ्चाल्यमथ संत्यज्य द्रोणोऽपि रथिनां वरः ।
विराटद्रुपदौ वृद्धौ वारयामास संयुगे ॥ ६.५३.३९ ॥
ତା'ପରେ, ପାଞ୍ଚାଳ ସେନାକୁ ଛାଡ଼ି, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୃଦ୍ଧ ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ।
6.53.40
धृष्टद्युम्नोऽपि समरे धर्मराजानमभ्ययात् ।
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६.५३.४० ॥
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧର୍ମରାଜ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର)ଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ତାପରେ ରୋମାଞ୍ଚକର ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
6.53.41
कलिङ्गानां च समरे भीष्मस्य च महात्मनः ।
जगतः प्रक्षयकरं घोररूपं भयावहम् ॥ ६.५३.४१ ॥
କଳିଙ୍ଗ ଓ ମହାତ୍ମା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଜଗତର ବିନାଶକାରୀ, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଓ ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିଲା।