മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.53.1
कथं द्रोणो महेष्वासः पाञ्चाल्यश्चापि पार्षतः ।
उभौ समीयतुर्यत्तौ तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.५३.१ ॥
സഞ്ജയാ, മഹാധനുർധരനായ ദ്രോണനും പാഞ്ചാല രാജകുമാരനായ പൃഷതപുത്രൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും യുദ്ധസന്നദ്ധരായി എങ്ങനെ ഏറ്റുമുട്ടി? അത് എന്നോട് പറയുക.
6.53.2
दिष्टमेव परं मन्ये पौरुषादिति मे मतिः ।
यत्र शान्तनवो भीष्मो नातरद्युधि पाण्डवम् ॥ ६.५३.२ ॥
പുരുഷപ്രയത്നത്തെക്കാൾ വിധിയാണ് ഉത്തമമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മർക്ക് പാണ്ഡവനെ മറികടക്കാനായില്ലല്ലോ.
6.53.3
भीष्मो हि समरे क्रुद्धो हन्याल्लोकांश्चराचरान् ।
स कथं पाण्डवं युद्धे नातरत्सञ्जयौजसा ॥ ६.५३.३ ॥
ഭീഷ്മർ യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ചാൽ ചരാചരലോകങ്ങളെ മുഴുവൻ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. സഞ്ജയാ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരാക്രമത്താൽ പാണ്ഡവനെ യുദ്ധത്തിൽ മറികടക്കാനാകാതെ പോയതെങ്ങനെ?
6.53.4
श्रृणु राजन्स्थिरो भूत्वा युद्धमेतत्सुदारुणम् ।
न शक्याः पाण्डवा जेतुं देवैरपि सवासवैः ॥ ६.५३.४ ॥
രാജാവേ, സ്ഥിരചിത്തനായി കേൾക്കുക. ഈ യുദ്ധം അതിഭയങ്കരമാണ്. ഇന്ദ്രനോടൊപ്പമുള്ള ദേവന്മാർക്കുപോലും പാണ്ഡവരെ ജയിക്കാനാവില്ല.
6.53.5
द्रोणस्तु निशितैर्बाणैर्धृष्टद्युम्नमविध्यत ।
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत् ॥ ६.५३.५ ॥
ദ്രോണർ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ മുറിവേൽപ്പിച്ചു; അവന്റെ സാരഥിയെ ഭല്ലംകൊണ്ട് രഥസീറ്റിൽനിന്ന് വീഴ്ത്തി.
6.53.6
तथाऽस्य चतुरो वाहांश्चतुर्भिः सायकोत्तमैः ।
पीडयामास संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नस्य मारिष ॥ ६.५३.६ ॥
അതുപോലെ, പ്രഭോ, കോപിച്ച് അവൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ നാല് കുതിരകളെ നാല് ഉത്തമ അമ്പുകളാൽ പീഡിപ്പിച്ചു.
6.53.7
धृष्टद्युम्नस्ततो द्रोणं नवत्या निशितैः शरैः ।
विव्याध प्रहसन्वीरस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.५३.७ ॥
അപ്പോൾ വീരനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് മൂർച്ചയുള്ള തൊണ്ണൂറ് അമ്പുകൾകൊണ്ട് ദ്രോണരെ തുളച്ചു; "നിൽക്കൂ, നിൽക്കൂ!" എന്നു പറഞ്ഞു.
6.53.8
ततः पुनरमेयात्मा भारद्वाजः प्रतापवान् ।
शरैः प्रच्छादयामास धृष्टद्युम्नममर्षणम् ॥ ६.५३.८ ॥
പിന്നെ അളവറ്റ ആത്മാവുള്ള, പ്രതാപശാലിയായ ഭാരദ്വാജൻ (ദ്രോണർ) കോപിച്ചുനിന്ന ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് മറച്ചു.
6.53.9
आददे च शरं घोरं पार्षतान्तचिकीर्षकया ।
शक्राशनिसमस्पर्शं कालदण्डमिवापरम् ॥ ६.५३.९ ॥
പൃഷതന്റെ പുത്രനെ അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ദ്രോണർ ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രത്തിനു തുല്യമായ സ്പർശമുള്ള ഒരു ഭയങ്കര അമ്പ് എടുത്തു; അത് മറ്റൊരു കാലദണ്ഡംപോലെയായിരുന്നു.
6.53.10
हाहाकारो महानासीत्सर्वसैन्येषु भारत ।
तमिषुं संधितं दृष्ट्वा भारद्वाजेन संयुगे ॥ ६.५३.१० ॥
ഭാരതാ! യുദ്ധത്തിൽ ഭാരദ്വാജൻ ആ അമ്പ് തൊടുക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ എല്ലാ സൈന്യങ്ങളിലും വലിയ ഹാഹാകാരമുണ്ടായി.
6.53.11
तत्राद्भुतमपश्याम धृष्टद्युम्नस्य पौरुषम् ।
यदेकः समरे वीरस्तस्थौ गिरिरिवाचलः ॥ ६.५३.११ ॥
അവിടെ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ വീര്യത്തിന്റെ അദ്ഭുതം ഞങ്ങൾ കണ്ടു; ആ വീരൻ യുദ്ധത്തിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് പർവതംപോലെ അചഞ്ചലനായി നിന്നു.
6.53.12
तं च दीप्तं शरं घोरमायान्तं मृत्युमात्मनः ।
चिच्छेद शरवृष्टिं च भारद्वाजे मुमोच ह ॥ ६.५३.१२ ॥
തന്റെ മൃത്യുവെന്നപോലെ വന്ന ആ ജ്വലിക്കുന്ന ഭയങ്കര അമ്പ് അവൻ മുറിച്ചു; ഭാരദ്വാജനുനേരെ അമ്പുമഴ ചൊരിഞ്ഞു.
6.53.13
तत उच्चुक्रुशुः सर्वे पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ।
धृष्टद्युम्नेन तत्कर्म कृतं दृष्ट्वा सुदुष्करम् ॥ ६.५३.१३ ॥
അപ്പോൾ പാഞ്ചാലരും പാണ്ഡവരും എല്ലാവരും ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ ചെയ്ത ആ അതിദുഷ്കരമായ കർമ്മം കണ്ട് ഉച്ചത്തിൽ ആർത്തുവിളിച്ചു.
6.53.14
ततः शक्तिं महावेगां स्वर्णवैडूर्यभूषिताम् ।
द्रोणस्य निधनाकाङ्क्षी चिक्षेप स पराक्रमी ॥ ६.५३.१४ ॥
അപ്പോൾ ദ്രോണന്റെ മരണം ആഗ്രഹിച്ച ആ പരാക്രമി സ്വർണ്ണവും വൈഡൂര്യവും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച അതിവേഗമുള്ള ശക്തി എറിഞ്ഞു.
6.53.15
तामापतन्तीं सहसा शक्तिं कनकभूषिताम् ।
त्रिधा चिच्छेद समरे भारद्वाजो हसन्निव ॥ ६.५३.१५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പെട്ടെന്ന് പാഞ്ഞടുത്ത ആ സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ ശക്തിയെ ഭാരദ്വാജൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ മൂന്നായി മുറിച്ചു.
6.53.16
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नः प्रतपवान् ।
ववर्ष शरवर्षाणि द्रोणं प्रति जनेश्वरः ॥ ६.५३.१६ ॥
ശക്തി നശിച്ചത് കണ്ട പ്രതാപശാലിയായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, ഹേ ജനേശ്വരാ, ദ്രോണന്റെ നേർക്ക് അമ്പുകളുടെ മഴ വർഷിച്ചു.
6.53.17
शरवर्षं ततस्तत्तु सन्निवार्य महायशाः ।
द्रोणो द्रुपदपुत्रस्य मध्ये चिच्छेद कार्मुकम् ॥ ६.५३.१७ ॥
ആ അമ്പുമഴയെ പൂർണ്ണമായും തടഞ്ഞ മഹായശസ്വിയായ ദ്രോണൻ ദ്രുപദപുത്രന്റെ വില്ല് മധ്യത്തിൽ മുറിച്ചു.
6.53.18
स च्छिन्नधन्वा समरे गदां गुर्वी महायशाः ।
द्रोणाय प्रेषयामास गिरिसारमयीं बली ॥ ६.५३.१८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വില്ല് മുറിഞ്ഞ ആ മഹായശസ്വിയായ ബലവാൻ പർവ്വതസാരം കൊണ്ടുള്ള ഭാരമേറിയ ഗദ ദ്രോണന്റെ നേർക്ക് എറിഞ്ഞു.
6.53.19
सा गदा वेगवन्मुक्ता प्रायाद्द्रोणजिघांसया ।
तत्राद्भुतमपश्याम भारद्वाजस्य पौरुषम् ॥ ६.५३.१९ ॥
വേഗത്തിൽ എറിയപ്പെട്ട ആ ഗദ ദ്രോണനെ വധിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു. അവിടെ ഭാരദ്വാജന്റെ (ദ്രോണന്റെ) അത്ഭുതകരമായ വീര്യം ഞങ്ങൾ കണ്ടു.
6.53.20
लाघवाद्व्यंसयामास गदां हेमविभूषिताम् ।
व्यंसयित्वा गदां तां च प्रेषयामास पार्षतम् ॥ ६.५३.२० ॥
ചടുലതയോടെ അദ്ദേഹം സ്വർണ്ണാലംകൃതമായ ആ ഗദയെ തട്ടിമാറ്റി. ആ ഗദയെ തട്ടിമാറ്റിയ ശേഷം പാർഷതനെ (ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ) ലക്ഷ്യമാക്കി അത് എറിഞ്ഞു.
6.53.21
भल्लान्सुनिशितान्पीतातान्रुक्मपुङ्खान्सुदारुणान् ।
ते तस्य कवचं भित्त्वा पपुः शोणितमाहवे ॥ ६.५३.२१ ॥
അതിതീക്ഷ്ണവും മഞ്ഞനിറമുള്ളതും സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ളതും അതിഭയങ്കരവുമായ ഭല്ലങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവചം തുളച്ച് യുദ്ധത്തിൽ രക്തം കുടിച്ചു.
6.53.22
अथान्यद्धनुरादाय धृष्टद्युम्नो महारथः ।
द्रोणं युधि पराक्रम्य शरैर्विव्याध पञ्चभिः ॥ ६.५३.२२ ॥
പിന്നീട് മഹാരഥനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത്, യുദ്ധത്തിൽ വീര്യത്തോടെ മുന്നേറി ദ്രോണനെ അഞ്ച് അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു.
6.53.23
रुधिराक्तौ ततस्तौ तु शुशुभाते नरर्षभौ ।
वसन्तसमये राजन्पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ६.५३.२३ ॥
രക്തത്തിൽ കുളിച്ച ആ രണ്ടു നരശ്രേഷ്ഠന്മാരും, രാജാവേ, വസന്തകാലത്ത് പൂത്തുനിന്ന കിംശുക വൃക്ഷങ്ങൾപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
6.53.24
अमर्षितस्ततो राजन्पराक्रम्य चमूमुखे ।
द्रोणो द्रुपदपुत्रस्य पुनश्चिच्छेद कार्मुकम् ॥ ६.५३.२४ ॥
അപ്പോൾ, രാജാവേ, കോപിച്ച ദ്രോണൻ സൈന്യത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ വീര്യത്തോടെ മുന്നേറി, ദ്രുപദപുത്രന്റെ വില്ല് വീണ്ടും മുറിച്ചു.
6.53.25
अथैनं छिन्नधन्वानं शरैः सन्नतपर्वभिः ।
अभ्यवर्षदमेयात्मा वृष्ट्या मेघ इवाचलम् ॥ ६.५३.२५ ॥
അപ്പോൾ വില്ലൊടിഞ്ഞവനെ, അളക്കാനാവാത്ത ആത്മാവുള്ള (ദ്രോണൻ) വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള ശരങ്ങളാൽ മേഘം പർവതത്തിൽ മഴ പെയ്യിക്കുന്നതുപോലെ മൂടി.
6.53.26
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीजादपातयत् ।
अथास्य चतुरो वाहांश्चतुर्भिर्निशितैः शरैः ॥ ६.५३.२६ ॥
അവന്റെ സാരഥിയെയും ഭല്ലം കൊണ്ട് രഥത്തട്ടിൽ നിന്ന് വീഴ്ത്തി. പിന്നെ അവന്റെ നാല് കുതിരകളെ നാല് മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ...
6.53.27
पातयामास समरे सिंहनादं ननाद च ।
ततोऽपरेण भल्लेन हस्ताच्चापमथाच्छिनत् ॥ ६.५३.२७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അവനെ വീഴ്ത്തി സിംഹനാദം മുഴക്കി. പിന്നെ മറ്റൊരു ഭല്ലം കൊണ്ട് അവന്റെ കയ്യിലെ വില്ലു മുറിച്ചു.
6.53.28
स च्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः ।
गदापाणिरवारोहत्स्व्यापयन्पौरुषं महत् ॥ ६.५३.२८ ॥
വില്ലൊടിഞ്ഞവനും രഥമില്ലാത്തവനും കുതിരകളും സാരഥിയും കൊല്ലപ്പെട്ടവനുമായ അവൻ, മഹത്തായ പൗരുഷം നിലനിർത്തി ഗദയുമായി ഇറങ്ങി.
6.53.29
तामस्य विशिस्वैस्तूर्णं पातयामास भारत ।
रथादनवरूढस्य तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.५३.२९ ॥
ഭാരതാ! അവന്റെ ആ (ഗദ) മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ വേഗം വീഴ്ത്തി. രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങാത്തവന് അത് അത്ഭുതം പോലെ തോന്നി.
6.53.30
ततः स विपुलं चर्म शतचन्द्रं च भानुमत् ।
खङ्गं च विपुलं दिव्यं प्रगृह्य सुभुजो बली ॥ ६.५३.३० ॥
അപ്പോൾ ബലവാനും സുന്ദരബാഹുവുമായ അവൻ വിശാലമായ പരിചയും നൂറു ചന്ദ്രക്കലകളാൽ അലങ്കൃതവും തിളങ്ങുന്നതുമായ പരിചയും വിശാലവും ദിവ്യവുമായ വാളും എടുത്തു.
6.53.31
अभिदुद्राव वेगेन द्रोणस्य वधाकाङ्क्षया ।
आमिषार्थी यथा सिंहो वने मत्तमिव द्विपम् ॥ ६.५३.३१ ॥
ദ്രോണനെ വധിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവൻ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞടുത്തു; കാട്ടിൽ ഇരതേടുന്ന സിംഹം മദിച്ച ആനയുടെ മേൽ ചാടുന്നതുപോലെ.
6.53.32
तत्राद्भुतमपश्याम भारद्वाजस्य पौरुषम् ।
लाघवं चास्त्रयोगं च बलं बाह्वोश्च भारत ॥ ६.५३.३२ ॥
അവിടെ ഭാരദ്വാജന്റെ (ദ്രോണന്റെ) വീര്യവും ചടുലതയും അസ്ത്രപ്രയോഗവും കൈകളുടെ ബലവും അത്ഭുതകരമായി കണ്ടു, ഭാരതാ.
6.53.33
यदेनं शरवर्षेण वारयामास पार्षतम् ।
न शशाक ततो गन्तुं बलवानपि संयुगे ॥ ६.५३.३३ ॥
അമ്പുമഴകൊണ്ട് പാർഷതനെ (ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ) അവൻ തടഞ്ഞതിനാൽ, ബലവാനായിരുന്നിട്ടും യുദ്ധത്തിൽ അവനു മുന്നോട്ടു പോകാനായില്ല.
6.53.34
निवारितस्तु द्रोणेन धृष्टद्युम्नो महारथः ।
न्यावारयच्छरौघांस्तांश्चर्मणा कृतहस्तवत् ॥ ६.५३.३४ ॥
ദ്രോണനാൽ തടയപ്പെട്ടെങ്കിലും, മഹാരഥനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ ആ അമ്പുപ്രവാഹങ്ങളെ വിദഗ്ധനായ യോദ്ധാവിനെപ്പോലെ പരിചകൊണ്ട് തടുത്തു.
6.53.35
ततो भीमो महाबाहुः सहसाऽभ्यपतद्बली ।
साहाय्यकारी समरे पार्षतस्य महात्मनः ॥ ६.५३.३५ ॥
അപ്പോൾ മഹാബാഹുവും ബലവാനുമായ ഭീമൻ പെട്ടെന്ന് പാഞ്ഞടുത്തു; യുദ്ധത്തിൽ മഹാത്മാവായ പാർഷതനെ സഹായിക്കാൻ.
6.53.36
स द्रोमं निशितैर्बाणै राजन्विव्याध सप्तभिः ।
पार्षतं च रथं तूर्णं स्वकमारोहयत्तदा ॥ ६.५३.३६ ॥
രാജാവേ, അവൻ മൂർച്ചയേറിയ ഏഴ് അമ്പുകളാൽ ദ്രോണനെ തുളച്ചു; ഉടൻ പാർഷതനെ തന്റെ സ്വന്തം രഥത്തിൽ കയറ്റി.
6.53.37
ततो दुर्योधनो राजन्कलिङ्गं समचोदयत् ।
सैन्येन महता युक्तं भारद्वाजस्य रक्षणे ॥ ६.५३.३७ ॥
അപ്പോൾ, രാജാവേ, ദുര്യോധനൻ ഭാരദ്വാജന്റെ (ദ്രോണരുടെ) സംരക്ഷണത്തിനായി വലിയ സൈന്യത്തോടുകൂടിയ കലിംഗരെ മുന്നോട്ട് അയച്ചു.
6.53.38
ततः सा महती सेन कलिङ्गानां जनेश्वर ।
भीममभ्युद्ययौ तूर्णं तव पुत्रस्य शासनात् ॥ ६.५३.३८ ॥
അപ്പോൾ, ജനേശ്വരാ, നിന്റെ പുത്രന്റെ കൽപ്പനപ്രകാരം കലിംഗരുടെ ആ മഹാസേന ഭീമനെ ലക്ഷ്യമാക്കി വേഗത്തിൽ മുന്നേറി.
6.53.39
पाञ्चाल्यमथ संत्यज्य द्रोणोऽपि रथिनां वरः ।
विराटद्रुपदौ वृद्धौ वारयामास संयुगे ॥ ६.५३.३९ ॥
പിന്നെ, പാഞ്ചാല സൈന്യത്തെ വിട്ട്, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണൻ യുദ്ധത്തിൽ വൃദ്ധരായ വിരാടനെയും ദ്രുപദനെയും തടഞ്ഞു.
6.53.40
धृष्टद्युम्नोऽपि समरे धर्मराजानमभ्ययात् ।
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६.५३.४० ॥
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും യുദ്ധത്തിൽ ധർമ്മരാജനെ (യുധിഷ്ഠിരനെ) ലക്ഷ്യമാക്കി മുന്നേറി. അപ്പോൾ രോമാഞ്ചമുണ്ടാക്കുന്ന ഘോരയുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
6.53.41
कलिङ्गानां च समरे भीष्मस्य च महात्मनः ।
जगतः प्रक्षयकरं घोररूपं भयावहम् ॥ ६.५३.४१ ॥
കലിംഗരുമായും മഹാത്മാവായ ഭീഷ്മരുമായും നടന്ന ആ യുദ്ധം ലോകത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നതും ഭയങ്കര രൂപമുള്ളതും ഭയം ജനിപ്പിക്കുന്നതുമായിരുന്നു.