ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.54.1
मम पुत्रसमादिष्टः कलिङ्गोः वाहिनीपतिः ।
कथमद्भुतकर्माणं भीमसेनं महाबलम् ॥ ६.५४.१ ॥
ನನ್ನ ಮಗನಿಂದ ಆಜ್ಞಾಪಿತನಾದ ಕಳಿಂಗ ಸೇನಾಪತಿ, ಅದ್ಭುತ ಕರ್ಮಗಳ ಮಹಾಬಲ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಿದನು?
6.54.2
चरन्तं गदया वीर दण्डहस्तमिवान्तकम् ।
योधयामास समरे कलिङ्गः सह सेनया ॥ ६.५४.२ ॥
ವೀರನೇ, ಗದೆಯೊಂದಿಗೆ ದಂಡಹಸ್ತನಾದ ಯಮನಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭೀಮಸೇನನೊಂದಿಗೆ ಕಳಿಂಗನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದನು.
6.54.3
पुत्रेण तव राजेन्द्र स तथोक्तो महाबलः ।
महत्या सेनया गुप्तः प्रायाद्भीमरथं प्रति ॥ ६.५४.३ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನಿನ್ನ ಮಗನಿಂದ ಹಾಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿತನಾದ ಆ ಮಹಾಬಲನು, ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿತನಾಗಿ ಭೀಮರಥದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
6.54.4
तामापतन्तीं महतीं कलिङ्गानां महाचमूम् ।
रथाश्वनागकलिलां प्रगृहीतमहायुधाम् ॥ ६.५४.४ ॥
ಕಳಿಂಗರ ಆ ದೊಡ್ಡ ಮಹಾ ಸೇನೆ, ರಥ, ಅಶ್ವ, ಆನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮಹಾ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಧಾವಿಸಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.
6.54.5
भीमसेनः कलिङ्गानामार्च्छद्भारत वाहिनीम् ।
केतुमन्तं च नैषादिमायान्तं सह चेदिभिः ॥ ६.५४.५ ॥
ಭಾರತನೇ, ಭೀಮಸೇನನು ಕಳಿಂಗರ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದನು; ಕೇತುಮಂತ ಮತ್ತು ನೈಷಾದಿ ಚೇದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು.
6.54.6
ततः श्रुतायुः संक्रुद्धो राज्ञा केतुमता सह ।
आससाद रणे भीमं व्यूढानीकेषु चेदिषु ॥ ६.५४.६ ॥
ಆಗ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಶ್ರುತಾಯು, ರಾಜ ಕೇತುಮಂತನೊಂದಿಗೆ, ವ್ಯೂಹಬದ್ಧ ಚೇದಿ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದನು.
6.54.7
रथैरनेकसाहस्रैः कलिङ्गानां नराधिप ।
अयुतेन गजानां च निषादैःक सह केतुमान् ॥ ६.५४.७ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪ! ಕಳಿಂಗರ ಅನೇಕ ಸಾವಿರ ರಥಗಳು, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಷಾದರೊಂದಿಗೆ ಕೇತುಮಾನ್ (ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದ).
6.54.8
भिमसेनं रणे राजन्समन्तात्पर्यवारयत् ।
चेदिमत्स्यकरूषाश्च भीमसेनपदानुगाः ॥ ६.५४.८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದ ಚೇದಿ, ಮತ್ಸ್ಯ, ಕರೂಷರು ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದರು.
6.54.9
अभ्यधावन्त समरे निषादान्सह राजभिः ।
ततः प्रववृते युद्धं घोररूपं भयावहम् ॥ ६.५४.९ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ನಿಷಾದರ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದರು. ಆಗ ಭಯಂಕರವಾದ, ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
6.54.10
न प्राजानन्त योधाः स्वान्परस्परजिघांसया ।
घोरमासीत्ततो युद्धं भीमस्य सहसा परैः ॥ ६.५४.१० ॥
ಪರಸ್ಪರ ಕೊಲ್ಲುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಯೋಧರು ತಮ್ಮವರನ್ನೇ ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಭೀಮನ ವಿರುದ್ಧ ಶತ್ರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಘೋರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು.
6.54.11
यथेन्द्रस्य महाराज महत्या दैत्यसेनया ।
तस्य सैन्यस्य संग्रामे युध्यमानस्य भारत ॥ ६.५४.११ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜ! ಇಂದ್ರನ ದೊಡ್ಡ ದೈತ್ಯ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆದಂತೆ, ಓ ಭಾರತ! ಆ ಸೇನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವಾಗ ಹಾಗೆಯೇ (ಘೋರ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು).
6.54.12
बभूव सुमहाञ्शब्दः सागरस्येव गर्जतः ।
अन्योन्यं स्म तदा योधा विकर्षन्तो विशांपते ॥ ६.५४.१२ ॥
ಸಾಗರ ಗರ್ಜಿಸುವಂತೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದ ಉಂಟಾಯಿತು. ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿ! ಆಗ ಯೋಧರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಎಳೆಯುತ್ತ (ಹೋರಾಡಿದರು).
6.54.13
महीं चक्रुश्चितां सर्वां शशलोहितसन्निभाम् ।
योधांश्च स्वान्परान्वापि नाभ्यजानञ्जिघांसया ॥ ६.५४.१३ ॥
ಅವರು ಮೊಲದ ರಕ್ತದಂತೆ ಕೆಂಪಾದ ಎಲ್ಲ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೆಣಗಳ ರಾಶಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದರು; ಕೊಲ್ಲುವ ಆಸೆಯಿಂದ ತಮ್ಮವರನ್ನೂ ಇತರರನ್ನೂ ಅವರು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ.
6.54.14
स्वानप्याददते स्वाश्च शूराः परमदुर्जयाः ।
विमर्दः सुमहानासीदल्पानां बहुभिः सह ॥ ६.५४.१४ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಜಯಿಸಲಾಗದ ಶೂರರು ತಮ್ಮವರನ್ನೂ ಹಿಡಿದರು; ಅಲ್ಪರಿಗೂ ಬಹುಜನರಿಗೂ ನಡುವೆ ಮಹಾ ಕಲಹ ಸಂಭವಿಸಿತು.
6.54.15
कलिङ्गैः सह चैदीनां निषादैश्च विशांपते ।
कृत्वा पुरुषकारं तु यथाशक्ति महाबलाः ॥ ६.५४.१५ ॥
ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ! ಕಳಿಂಗರು, ಚೇದಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿಷಾದರೊಡನೆ ಆ ಮಹಾಬಲಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ತೋರಿದರು.
6.54.16
भीमसेनं परित्यज्य संन्यवर्तनक्त चेदयः ।
सर्वैः कलिङ्गैरासन्नः सन्निवृत्तेषु चेदिषु ॥ ६.५४.१६ ॥
ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಚೇದಿಗಳು ಹಿಂತಿರುಗಿದರು; ಚೇದಿಗಳು ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಕಳಿಂಗರು ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು.
6.54.17
स्वबाहुबलमस्थाय अभ्यवर्षन्त पाण्डवम् ।
न चचाल रथोपस्थाद्भीमसेनो महाबलः ॥ ६.५४.१७ ॥
ತನ್ನ ಭುಜಬಲವನ್ನು ನಂಬಿ ಅವರು ಪಾಂಡವನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರು; ಆದರೆ ಮಹಾಬಲಿ ಭೀಮಸೇನನು ತನ್ನ ರಥದ ಆಸನದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಚಲಿಸಲಿಲ್ಲ.
6.54.18
शितैरवाकिरद्बाणैः कलिङ्गानां वरूथिनीम् ।
कालिङ्गस्तु महेष्वासः पुत्रश्चास्य महारथः ॥ ६.५४.१८ ॥
ಅವನು ಚೂಪಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕಳಿಂಗರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದನು; ಆದರೆ ಕಳಿಂಗ ಮಹಾಧನುರ್ಧಾರಿಯೂ ಅವನ ಮಗ ಮಹಾರಥನೂ...
6.54.19
शक्रदेव इति ख्यातो जघ्नतुः पाण्डवं शरैः ।
ततो भीमो महाबाहुर्विधुन्वन्रुचिरं धनुः ॥ ६.५४.१९ ॥
ಶಕ್ರದೇವ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನು ಪಾಂಡವನನ್ನು (ಭೀಮನನ್ನು) ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು. ಆಗ ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮನು ತನ್ನ ಸುಂದರ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿದನು.
6.54.20
योधयामास कालिङ्गं स्वबाहुबलमाश्रितः ।
शक्रदेवस्तु समरे विसृजन्सायकान्बहून् ॥ ६.५४.२० ॥
ತನ್ನ ಬಾಹುಬಲವನ್ನು ನಂಬಿ ಅವನು ಕಾಲಿಂಗ ಯೋಧನೊಡನೆ ಹೋರಾಡಿದನು. ಶಕ್ರದೇವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
6.54.21
अश्वाञ्जघान समरे भीमसेनस्य सायकैः ।
तं दृष्ट्वा विरथं तत्र भीमसेनमरिन्दमम् ॥ ६.५४.२१ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಭೀಮಸೇನನ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕೊಂದನು. ಅಲ್ಲಿ ರಥವಿಲ್ಲದ ಶತ್ರುದಮನ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಕಂಡು—
6.54.22
शक्रदेवोऽभिदुद्राव शरैरवकिरञ्सितैः ।
भीमस्योपरि राजेन्द्र शक्रदेवो महाबलः ॥ ६.५४.२२ ॥
ಶಕ್ರದೇವನು ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಭೀಮನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು. ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ! ಮಹಾಬಲನಾದ ಶಕ್ರದೇವನು ಭೀಮನ ಮೇಲೆ.
6.54.23
ववर्ष शरवर्षाणि तपान्ते जलदो यथा ।
हताश्वे तु रथे तिष्ठन्भीमसेनो महाबलः ॥ ६.५४.२३ ॥
ಬೇಸಿಗೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಘ ಸುರಿಸುವಂತೆ ಅವನು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು. ಕುದುರೆಗಳು ಹತವಾಗಿ ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಮಹಾಬಲ ಭೀಮಸೇನನು—
6.54.24
शक्रदेवाय चिक्षेप सर्वशैक्यायसीं गदाम् ।
स तया निहतो राजन्कालिङ्गतनयो रथात् ॥ ६.५४.२४ ॥
ಅವನು ಶಕ್ರದೇವನ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಕ್ಕಿನ ಗದೆಯನ್ನು ಎಸೆದನು. ಓ ರಾಜನೇ! ಆ ಗದೆಯಿಂದ ಕಾಲಿಂಗನ ಮಗ ರಥದಿಂದ ಹತನಾದನು.
6.54.25
विरथः सह सूतेन जगाम धरणीतलम् ।
कहतमात्मसुतं दृष्ट्वा कलिङ्गानां जनाधिपः ॥ ६.५४.२५ ॥
ರಥವಿಲ್ಲದೆ ಸಾರಥಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವನು ನೆಲಕ್ಕಿಳಿದನು. ತನ್ನ ಮಗನು ಹತನಾದುದನ್ನು ಕಂಡ ಕಳಿಂಗರ ದೊರೆ.
6.54.26
रथैरनेकसाहस्रैर्भीमस्यावारयद्दिशः ।
अयुतेन गजानां च निषादैः परिवारितः।
ततो भीमो महावेगां त्यक्त्वा गुर्वी महागदां ॥ ६.५४.२६ ॥
ಅನೇಕ ಸಾವಿರ ರಥಗಳು ಭೀಮನ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಡೆದವು. ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವುತರು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು. ಆಗ ಭೀಮನು ತನ್ನ ಭಾರವಾದ, ವೇಗದ ಮಹಾಗದೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
6.54.27
निस्त्रिंशमाददे घोरं चिकीर्षुः कर्म दारुणम् ।
चर्म चाप्रतिमं राजन्नार्षभं पुरुषर्षभ ॥ ६.५४.२७ ॥
ಭಯಂಕರ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದನು, ಭೀಕರ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿ. ಓ ರಾಜನೇ, ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಹೋರಿಚರ್ಮದ ಗುರಾಣಿಯನ್ನೂ ಹಿಡಿದನು.
6.54.28
नक्षत्रैरर्धचन्द्रैश्च शातकुम्भमयैश्चितम् ।
कालिङ्गस्तु ततः क्रुद्धो धनुर्ज्यामवमृज्य च ॥ ६.५४.२८ ॥
ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಅರ್ಧಚಂದ್ರಗಳಿಂದ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಗುರಾಣಿ. ಆಗ ಕಳಿಂಗ ದೊರೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ಬಿಲ್ಲಿನ ಹೆದೆಯನ್ನು ಒರೆಸಿ.
6.54.29
प्रगृह्य च शरं घोरमेकं सर्पविषोपमम् ।
प्राहिणोद्भीमसेनाय वधाकाङ्क्षी जनेश्वरः ॥ ६.५४.२९ ॥
ಸರ್ಪ ವಿಷದಂತಿರುವ ಒಂದು ಭೀಕರ ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ವಧಿಸಲು ಬಯಸಿದ ಆ ಜನೇಶ್ವರನು ಭೀಮಸೇನನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು.
6.54.30
तमापतन्तं वेगेन प्रेरितं निशितं शरम् ।
भीमसेनो द्विधा राजंश्चिच्छेद विपुलासिना ॥ ६.५४.३० ॥
ವೇಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಹರಿತವಾದ ಬಾಣವನ್ನು, ಓ ರಾಜನೇ, ಭೀಮಸೇನನು ವಿಶಾಲ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಎರಡು ತುಂಡಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.54.31
उदक्रोशच्च संहृष्टस्त्रासयानो वरूथिनीम् ।
कालिङ्गोऽथ ततः क्रुद्धो भीमसेनाय संयुगे ॥ ६.५४.३१ ॥
ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಅವನು ಸೇನೆಯನ್ನು ಭಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿದನು. ನಂತರ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಕಳಿಂಗ ರಾಜನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮಸೇನನ ಮೇಲೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು.
6.54.32
तोमरान्प्राहिणोच्छीघ्रं चतुर्दश शिलाशितान् ।
तानप्राप्तान्महाबाहुः खगतानेव पाण्डवः ॥ ६.५४.३२ ॥
ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಹರಿತಗೊಳಿಸಿದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಈಟಿಗಳನ್ನು ಎಸೆದನು. ಆದರೆ ಮಹಾಬಾಹು ಪಾಂಡವನು ಅವು ತಲುಪುವ ಮೊದಲೇ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆದನು.
6.54.33
चिच्छेद सहसा राजन्नसंभ्रान्तो वरासिना ।
नित्यत्य तु रणे भीमस्तोमरान्वै चतुर्दश ॥ ६.५४.३३ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಭೀಮನು ಗಾಬರಿಯಾಗದೆ ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಈಟಿಗಳನ್ನೂ ತಕ್ಷಣ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.54.34
भानुमन्तं ततो भीमः प्राद्रवत्पुरुषर्षभः ।
भानुमांस्तु ततो भीमं शरवर्षेण च्छादयन् ॥ ६.५४.३४ ॥
ಆಗ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಮನು ಭಾನುಮಂತನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದನು. ಆಗ ಭಾನುಮಂತನು ಭೀಮನನ್ನು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದನು.
6.54.35
ननाद बलवन्नादं नादयानो नभस्तलम् ।
न च तं ममृषे भीमः सिंहनादं महाहवे ॥ ६.५४.३५ ॥
ಭೀಮನು ಬಲವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮನು ಆ ಸಿಂಹನಾದವನ್ನು ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ.
6.54.36
ततः शब्देन महता विननाद महास्वनः ।
तेन नादेन वित्रस्ता कलिङ्गानां वरूथिनी ॥ ६.५४.३६ ॥
ಆಗ ಮಹಾ ಶಬ್ದದಿಂದ ಭೀಮನು ಮಹಾ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದನು. ಆ ಗರ್ಜನೆಗೆ ಕಳಿಂಗರ ಸೇನೆ ಭಯಭೀತವಾಯಿತು.
6.54.37
न भीमं समरे मेने मानुषं भरतर्षभ ।
ततो भीमो महाबाहुर्नर्दित्वा विपुलं स्वनम् ॥ ६.५४.३७ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರು ಭೀಮನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನೆಂದು ಭಾವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮನು ಮಹಾ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದನು.
6.54.38
सासिर्वेगवदाप्लुत्य दन्ताभ्यां वारणोत्तमम् ।
आरुरोह ततो मध्यं नागराजस्य मारिष ॥ ६.५४.३८ ॥
ಖಡ್ಗದೊಂದಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹಾರಿ, ದಂತಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನೆಯನ್ನು ಏರಿದನು. ಓ ಮಾರಿಷ, ಆ ಗಜರಾಜನ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಮೇಲೆ ನಿಂತನು.
6.54.39
ततो मुमोच कालिङ्गः शक्तिं तामकरोद्द्वीधा ।
खङ्गेन पृथुना मध्ये भानुमन्तमथाच्छिनत् ॥ ६.५४.३९ ॥
ಆಗ ಕಳಿಂಗ ವೀರನು ಒಂದು ಶಕ್ತಿ (ಈಟಿ)ಯನ್ನು ಎಸೆದನು; ಭೀಮನು ಅದನ್ನು ಖಡ್ಗದಿಂದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ತುಂಡು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಭಾನುಮಂತನನ್ನೂ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.54.40
सोऽन्तरायुधिनं हत्वा राजपुत्रमरिन्दमः ।
गुरुभारसहे स्कन्धे नागस्यासिमपातयत् ॥ ६.५४.४० ॥
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಮನಮಾಡುವವನು ಆ ಬೇರೊಂದು ಆಯುಧಧಾರಿ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ಕೊಂದು, ಆನೆಯ ಭಾರ ಹೊರುವ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
6.54.41
छिन्नस्कन्धः स विनदन्पपात गजयूथपः ।
आरुगणः सिन्धुवेगन सानुमानिव पर्वतः ॥ ६.५४.४१ ॥
ಭುಜ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಗಜಯೂಥಪತಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಬಿದ್ದನು—ಸಿಂಧು ನದಿಯ ವೇಗದಿಂದ ಶಿಖರಸಹಿತ ಪರ್ವತ ಕುಸಿದಂತೆ.
6.54.42
ततस्तस्मादप्लुत्य गजाद्भारत भारतः ।
खङ्गपाणिरदीनात्मा तस्थौ भूमौ सुदंशितः ॥ ६.५४.४२ ॥
ಓ ಭರತವಂಶಜನೇ, ಆಗ ಆ ಆನೆಯಿಂದ ಜಿಗಿದು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದು, ನಿರ್ಭೀತ ಮನಸ್ಸಿನ, ಉತ್ತಮ ಕವಚಧಾರಿ ಭಾರತ (ಭೀಮ) ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತನು.
6.54.43
स चचार बहून्मार्गानभितः पातयन्गजान् ।
अग्निचक्रमिवाविद्धं सर्वतः प्रत्यदृश्यत ॥ ६.५४.४३ ॥
ಅವನು ಅನೇಕ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆನೆಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸುತ್ತಾ; ತಿರುಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಗ್ನಿಚಕ್ರದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
6.54.44
अश्वबृन्देषु नागेषु रथानीकेषु चाभिभूः ।
पदातीनां च सङ्घेषु विनिघ्नञ्शोणितोक्षितः। ॥ ६.५४.४४ ॥
ಕುದುರೆ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ, ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ, ರಥಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಲಾಳುಗಳ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು, ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದವನಾಗಿ.
6.54.45
श्येनवद्व्यचरद्भीमो रणेऽरिषु बलोत्कटः ।
छिन्दंस्तेषाकं शरीराणि शिरांसि च महाबलः ॥ ६.५४.४५ ॥
ಭೀಮನು ರಣದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ನಡುವೆ ಗಿಡುಗದಂತೆ ಸಂಚರಿಸಿದನು; ಬಲದಿಂದ ಉಗ್ರನಾಗಿ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿ, ಅವರ ದೇಹಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತಲೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾ.
6.54.46
खङघ्गेकन शितधारेण संयुगे गजयोधिनाम् ।
पदातिरेकः संक्रुद्धः शत्रूणां भयवर्धनः ॥ ६.५४.४६ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹರಿತವಾದ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಕಾಲಾಳು ಯೋಧನು, ಆನೆ ಯೋಧರ ನಡುವೆ ಕೋಪದಿಂದ, ಶತ್ರುಗಳ ಭಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾ.
6.54.47
संमाहयामास स तान्कालान्तकयमोपमः ।
मूढाश्च ते तमेवाजौ विनदन्तः समाद्रवन् ॥ ६.५४.४७ ॥
ಅವನು ಕಾಲನಂತೆ ಮತ್ತು ಯಮನಂತೆ ಅವರನ್ನು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಿದನು; ಅವರು ಮೂಢರಾಗಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನೇ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಧಾವಿಸಿದರು.
6.54.48
सासिमुत्तमवेगेन विचरन्तं महारणे ।
निकृत्य रथिनां चाजौ रथेषाश्च युगानि च ॥ ६.५४.४८ ॥
ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ವೇಗದಿಂದ ಖಡ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಥಿಕರ ರಥದ ದಂಡಗಳನ್ನೂ ನೊಗಗಳನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.54.49
जघान रथिनश्चापि बलवान्रिपुमर्दनः ।
भीमसेनश्चरन्मार्गान्सुबहून्प्रत्यदृश्यत ॥ ६.५४.४९ ॥
ಬಲಶಾಲಿಯೂ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮರ್ದಿಸುವವನೂ ಆದ ಭೀಮಸೇನನು ರಥಿಕರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿದನು; ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವವನಾಗಿ ಅವನು ಕಾಣಿಸಿದನು.
6.54.50
भ्रान्तमाविद्धमुद्भ्रान्तमाप्लुतं प्रसृतं प्लुतम् ।
संपातं समुदीर्णं च दर्शयामास पाण्डवः ॥ ६.५४.५० ॥
ಪಾಂಡವನು ತಿರುಗುವಿಕೆ, ಇರಿತ, ಸುತ್ತಾಟ, ಜಿಗಿತ, ಮುನ್ನುಗ್ಗುವಿಕೆ, ಹಾರಾಟ, ಎರಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.
6.54.51
केचिदग्रासिना छिन्नाः पाण्डवेन महात्मना ।
विनेदुर्भिन्नमर्माणो निपेतुश्च गतासवः ॥ ६.५४.५१ ॥
ಕೆಲವರು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪಾಂಡವನ ಹರಿತ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳು ಭೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅರಚಿ ಪ್ರಾಣರಹಿತರಾಗಿ ಬಿದ್ದರು.
6.54.52
छइन्नदन्ताग्रहस्ताश्च भिन्नकुम्भास्तथाऽपरे ।
वियोधाः स्वान्यनीकानि जघ्नुर्भारत वारणाः । ॥ ६.५४.५२ ॥
ಓ ಭಾರತ! ದಂತಾಗ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸೊಂಡಿಲುಗಳು ಮುರಿದು, ಕುಂಭಸ್ಥಳಗಳು ಸೀಳಿದ ಇತರ ಆನೆಗಳು, ಸವಾರರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ತಮ್ಮದೇ ಸೇನೆಯನ್ನು ತುಳಿದವು.
6.54.53
निपेतुरुर्व्यां च तथा विनदन्तो महारवान् ।
छिन्नांश्च तोमरान्राजन्महामात्रशिरांसि च ॥ ६.५४.५३ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಮಹಾ ಘೀಂಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾ ಆನೆಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದವು; ಮುರಿದ ತೋಮರಗಳೂ ಮಾವುತರ ತಲೆಗಳೂ ಚೆಲ್ಲಾಡಿದ್ದವು.
6.54.54
परिस्तोमान्विचित्रांश्च कक्ष्याश्च कनकोज्ज्वलाः ।
ग्रैवेयाण्यथ शक्तीश्च पताकाः कणपांस्तथा ॥ ६.५४.५४ ॥
ವಿಚಿತ್ರ ಆನೆ ಹೊದಿಕೆಗಳು, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಕ್ಷ್ಯಗಳು, ಕೊರಳ ಆಭರಣಗಳು, ಶಕ್ತಿಗಳು, ಧ್ವಜಗಳು, ಶವಗಳು ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದವು.
6.54.55
तूणीरानथ यन्त्राणि धनूंषि च ।
भिन्दिपालानि शुभ्राणि तोत्राणि चाङ्कुशैः सह ॥ ६.५४.५५ ॥
ಬತ್ತಳಿಕೆಗಳು, ಯಂತ್ರಗಳು, ಬಿಲ್ಲುಗಳು, ಹೊಳೆಯುವ ಭಿಂದಿಪಾಲಗಳು, ಅಂಕುಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೋಲುಗಳು.
6.54.56
घण्टाश्च विविधा राजन्हेमगर्भान्त्सरूनपि ।
पततः पातितांश्चैव पश्यामः सह सादिभिः ॥ ६.५४.५६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಗಂಟೆಗಳು, ಒಳಗೆ ಚಿನ್ನವಿರುವ ಕಂಬಗಳು; ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸವಾರರೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಕಂಡೆವು.
6.54.57
छिन्नगात्रावरकरैर्निहतैश्चाप वारणैः ।
आसीद्भूमिःक समास्तीर्णा पतितैर्भूधरैरिव ॥ ६.५४.५७ ॥
ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಕವಚಗಳುಳ್ಳ, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆಗಳಿಂದ ನೆಲವು ಬಿದ್ದ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಹರಡಿತ್ತು.
6.54.58
विमृद्यैवं महानागान्ममर्दाश्वान्महाबलः ।
अश्वारोहवरांश्चैव पातयामास संयुगे ॥ ६.५४.५८ ॥
ಹೀಗೆ ಮಹಾಬಲನು ದೊಡ್ಡ ಆನೆಗಳನ್ನು ಹೊಸಕಿ, ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ತುಳಿದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಶ್ವಾರೋಹಿಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸಿದನು.
6.54.59
तद्धोरमभवद्युद्धं तस्य तेषां च भारत ।
खलीनान्यथ योक्राणि कक्ष्याश्च कनकोज्ज्वलाः ॥ ६.५४.५९ ॥
ಓ ಭರತನೇ, ಅವನ ಮತ್ತು ಅವರ ಆ ಯುದ್ಧ ಭಯಂಕರವಾಯಿತು; ಕಡಿವಾಣಗಳು, ನೊಗಗಳು, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಟ್ಟುಗಳು.
6.54.60
परिस्तोमाश्च प्रासाश्च ऋष्टयश्च महाधनाः ।
कवचान्यथ चर्माणि चित्राण्यास्तरणानि च ॥ ६.५४.६० ॥
ಆನೆಯ ಅಲಂಕಾರಗಳು, ಈಟಿಗಳು, ಮಹಾಮೌಲ್ಯದ ಋಷ್ಟಿಗಳು, ಕವಚಗಳು, ಗುರಾಣಿಗಳು, ವರ್ಣಚಿತ್ರಿತ ಹೊದಿಕೆಗಳು.
6.54.61
तत्रतत्रापविद्धआनि व्यदृश्यन्त महाहवे ।
प्रासैर्यन्त्रैर्विचित्रैश्च शस्त्रैश्च विमलैस्तथा ॥ ६.५४.६१ ॥
ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಈಟಿಗಳು, ವಿಚಿತ್ರ ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲ ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಕಾಣಿಸಿದವು.
6.54.62
स चक्रे वसुधां कीर्णां शबलैः कुसुमैरिव ।
आप्लुत्य रथिनः काश्चित्परामृश्य महाबलः ॥ ६.५४.६२ ॥
ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ರಥಿಕರ ಮೇಲೆ ಹಾರಿ ಕೆಲವರನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದಂತೆ ಮಾಡಿದನು.
6.54.63
पातयामास खङ्गेन सध्वजानपि पाण्डवः ।
मुहुरुत्पततो दिक्षु धावतश्च यशस्विनःक ॥ ६.५४.६३ ॥
ಪಾಂಡವನು ಖಡ್ಗದಿಂದ ಧ್ವಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಕೆಡವಿದನು; ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹಾರಿ ಓಡಿದ ಆ ಯಶಸ್ವಿಗಳನ್ನೂ.
6.54.64
मार्गांश्च चरतश्चित्रं व्यस्मयन्त रणे जनाः ।
स जघान पदा कांश्चिद्व्याक्षिप्यान्यानपोथयत् ॥ ६.५४.६४ ॥
ರಣದಲ್ಲಿ ಅವನ ವಿಚಿತ್ರ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಜನರು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು. ಅವನು ಕೆಲವರನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಒದೆದನು; ಇತರರನ್ನು ಎಸೆದು ಹೊಸಕಿದನು.
6.54.65
खह्गेनान्यांश्च चिच्छेद नादेनान्यांश्च भीषयन् ।
ऊरुवेगेन चाप्यन्यान्पातयामास भूतले ॥ ६.५४.६५ ॥
ಅವನು ಖಡ್ಗದಿಂದ ಕೆಲವರನ್ನು ಕಡಿದನು; ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ಇತರರನ್ನು ಬೆದರಿಸಿದನು; ತೊಡೆಯ ವೇಗದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಕೆಡವಿದನು.
6.54.66
अपरे चैनमालोक्य भयात्पञ्चत्वमागताः ।
एवं सा बहुला सेना कलिङ्गानां तरस्विनाम् ॥ ६.५४.६६ ॥
ಇತರರು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಭಯದಿಂದ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು. ಹೀಗೆ ವೇಗ ಶೌರ್ಯವುಳ್ಳ ಕಲಿಂಗರ ಆ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆ (ನಾಶವಾಯಿತು).
6.54.67
परिवार्य रणे भीष्मं भीमसेनमुपाद्रवत् ।
ततः कालिङ्गयैन्यानां प्रमुखे भरतर्षभ ॥ ६.५४.६७ ॥
ರಣದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಅವರು ಭೀಮಸೇನನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದರು. ಆಗ, ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಕಳಿಂಗ ಸೇನೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ…
6.54.68
श्रुतायुषमभिप्रेक्ष्य भीमसेनः समभ्ययात् ।
तमायान्तमभिप्रेक्ष्य कालिङ्गो नवभिः शरैः । ॥ ६.५४.६८ ॥
ಶ್ರುತಾಯುವನ್ನು ನೋಡಿ ಭೀಮಸೇನನು ಅವನ ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು. ಅವನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಕಳಿಂಗನು ಒಂಬತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ…
6.54.69
भीमसेनममेयात्मा प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ।
कलिङ्गबाणाभिहतस्तोत्रार्दित इव द्विपः ॥ ६.५४.६९ ॥
ಅಮಿತ ಆತ್ಮದ ಅವನು ಭೀಮಸೇನನ ಎದೆಗೆ ಹೊಡೆದನು. ಕಳಿಂಗನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಭೀಮಸೇನನು ಅಂಕುಶದಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ಆನೆಯಂತಾದನು.
6.54.70
भीमसेनः प्रजज्वाल क्रोदेनाग्निरिवैधितः ।
अथाशोकः समादाय रथं हेमपरिष्कृतम् ॥ ६.५४.७० ॥
ಭೀಮಸೇನನು ಕೋಪದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಉರಿದೆದ್ದನು. ಆಗ ಅಶೋಕನು ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ರಥವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು…
6.54.71
भीमं संपादयामास रथेन रथसारथिः ।
तामरुह्य रथं तूर्णं कौन्तेयः शत्रुसूदनः ॥ ६.५४.७१ ॥
ರಥಸಾರಥಿ ಭೀಮನನ್ನು ರಥದೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಂದನು. ಆ ರಥವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಏರಿದ ಕುಂತೀಪುತ್ರ, ಶತ್ರುಸಂಹಾರಕನು…
6.54.72
कलिङ्गमभिदुद्राव तिष्ठितिष्ठेति चाब्रवीत् ।
ततः श्रुतायुर्बलावान्भीमाय निशिताञ्शरान् ॥ ६.५४.७२ ॥
ಅವನು ಕಳಿಂಗನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿ, "ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು!" ಎಂದನು. ಆಗ ಬಲಶಾಲಿ ಶ್ರುತಾಯುವು ಭೀಮನತ್ತ ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
6.54.73
प्रेषयामास संक्रुद्धो दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
स कार्मुकवरोत्सृष्टैर्नवभिर्निशितैः शरैः ॥ ६.५४.७३ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡು ತನ್ನ ಕೈಚಳಕವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಒಂಬತ್ತು ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು.
6.54.74
समाहतो महाराज कलिङ्गेन महात्मना ।
संचुक्रुशे भृशं भीमो दण्डाहत इवोरगः ॥ ६.५४.७४ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಕಳಿಂಗನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಭೀಮನು ದಂಡದಿಂದ ಹೊಡೆದ ಹಾವಿನಂತೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಕೂಗಿದನು.
6.54.75
क्रुद्धश्च चापमायम्य बलवद्बलिनां वरः ।
कलिङ्गमवधीत्पार्थो भीमः सप्तभिरायसैः ॥ ६.५४.७५ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡು, ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪಾರ್ಥ ಭೀಮನು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಎಳೆದು ಏಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕಳಿಂಗನನ್ನು ಕೊಂದನು.
6.54.76
क्षुराभ्यां चक्ररक्षौ च कलिङ्गस्य महाबलौ ।
सत्यदेवं च सत्यं च प्राहिणोद्यमसादनम् ॥ ६.५४.७६ ॥
ಕ್ಷುರಪ್ರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕಳಿಂಗನ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ರಥರಕ್ಷಕರಾದ ಸತ್ಯದೇವ ಮತ್ತು ಸತ್ಯನನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
6.54.77
ततः पुनमेयात्मा नासचैर्निशितैस्त्रिभिः ।
केतुमन्तं रणे भीमोऽगमयद्यमसादनम् ॥ ६.५४.७७ ॥
ನಂತರ ಸಂಯಮಿ ಆತ್ಮನಾದ ಭೀಮನು ರಣದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹರಿತವಾದ ನಾಸಿಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕೇತುಮಂತನನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
6.54.78
ततः कलिङ्गाः सन्नद्धा भीमसेनममर्षणम् ।
अनीकैर्बहुसाहस्रैः क्षत्रियाः समवारयन् ॥ ६.५४.७८ ॥
ನಂತರ ಸನ್ನದ್ಧರಾದ ಕಳಿಂಗ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಅಸಹನಶೀಲ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ಸೇನಾ ತುಕಡಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ತಡೆದರು.
6.54.79
ततः शक्तिगदाखङ्गतोमरर्ष्टिपरश्वथैः ।
कलिङ्गाश्च ततो राजन्भीमसेनमवाकिरन् ॥ ६.५४.७९ ॥
ನಂತರ ಕಲಿಂಗರು ಶಕ್ತಿ, ಗದೆ, ಖಡ್ಗ, ತೋಮರ, ಋಷ್ಟಿ, ಪರಶುಗಳಿಂದ, ಓ ರಾಜನೇ, ಭೀಮಸೇನನ ಮೇಲೆ ಸುರಿಸಿದರು.
6.54.80
संनिवार्य स तां घोरां शरवृष्टिं समुत्थिताम् ।
गदामादाय तरसा संनिपत्य महाबलः ॥ ६.५४.८० ॥
ಆ ಭಯಂಕರ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತಡೆದು, ಆ ಮಹಾಬಲನು ವೇಗವಾಗಿ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು.
6.54.81
भीमः सप्तशतान्वीराननयद्यमसादनम् ।
पुनश्चैव द्विसाहस्रान्कलिङ्गानरिमर्दनः ॥ ६.५४.८१ ॥
ಭೀಮನು ಏಳುನೂರು ವೀರರನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು; ಶತ್ರುಮರ್ದನನು ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಕಲಿಂಗರನ್ನೂ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
6.54.82
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय तदद्भुतमिवाभवत् ।
एवं स तान्यनीकानि कलिङ्गानां पुनःपुनः ॥ ६.५४.८२ ॥
ಅವನು ಅವರನ್ನು ಮೃತ್ಯುಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು; ಅದು ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಅವನು ಕಲಿಂಗರ ಆ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ...
6.54.83
बिभेद समरे तूर्णं प्रेक्ष्य भीष्मं महारथम् ।
हतारोहाश्च मातङ्गाः पाण्डवेन कृता रणे ॥ ६.५४.८३ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಥ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಭೇದಿಸಿದನು; ರಣದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವನಿಂದ ಸವಾರರು ಹತರಾದ ಆನೆಗಳು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು.
6.54.84
विप्रजग्मुरनीकेषु मेघा वातहता इव ।
मृद्गन्तः स्वान्यनीकानि विनदन्तः शरातुराः ॥ ६.५४.८४ ॥
ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ಅವರು ಗಾಳಿಗೆ ಹೊಡೆದ ಮೇಘಗಳಂತೆ ಚದುರಿದರು; ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸೇನೆಗಳನ್ನೇ ತುಳಿಯುತ್ತ...
6.54.85
ततो भीमो महाबाहुः खङ्गहस्तो महाभुजःक ।
संप्रहृष्टो महाघोषं शङ्खं प्राध्मापयद्बली ॥ ६.५४.८५ ॥
ಆಗ ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮನು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದು, ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷದಿಂದ, ಮಹಾ ಘೋಷದ ಶಂಖವನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಊದಿದನು.
6.54.86
सर्वकालिङ्गसैन्यानां मनांसि समकम्पयत् ।
मोहश्चापि कलिङ्गानामाविवेश परंतप ॥ ६.५४.८६ ॥
ಓ ಶತ್ರುತಾಪನನೇ! ಅದು ಕಳಿಂಗ ಸೈನ್ಯಗಳೆಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಡುಗಿಸಿತು; ಕಳಿಂಗರಲ್ಲಿ ಮೋಹವೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
6.54.87
प्राकम्पन्त च सैन्यानि वाहनानि च सर्वशः ।
भीमेन समरे राजन्गजेन्द्रेणेव सर्वशः ॥ ६.५४.८७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮನಿಂದ ಸೈನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಗಜರಾಜನಿಂದಾದಂತೆ ನಡುಗಿದವು.
6.54.88
मार्गान्बहून्विचरता धावता च ततस्ततः ।
मुहुरुत्पतता चैव संमोहः समपद्यत ॥ ६.५४.८८ ॥
ಅನೇಕ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತ, ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತ, ಪದೇಪದೇ ಹಾರುತ್ತಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಯಿತು.
6.54.89
भीमसेनभयत्रस्तं सैन्यं च समकम्पत ।
क्षोभ्यमाणमसंबाधं ग्राहेणेव महत्सरः ॥ ६.५४.८९ ॥
ಭೀಮಸೇನನ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿದ ಸೈನ್ಯವೂ ನಡುಗಿತು; ಮೊಸಳೆಯಿಂದ ಕಲಕಲ್ಪಟ್ಟ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರದಂತೆ.
6.54.90
त्रासितेषु च सर्वेषु भीमेनाद्भुतकर्मणा ।
पुनरावर्तमानेषु विद्रवत्सु च सङ्घशः ॥ ६.५४.९० ॥
ಅದ್ಭುತ ಕರ್ಮದ ಭೀಮನಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಭಯಗೊಂಡಾಗ, ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದವರು ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಓಡಿಹೋದರು.
6.54.91
सर्वकालिङ्गयोधेषु पाण्डूनां ध्वजिनीपतिः ।
अब्रवीत्स्वान्यनीकानि युध्यध्वमिति पार्षतः ॥ ६.५४.९१ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಕಳಿಂಗ ಯೋಧರ ನಡುವೆ ಪಾಂಡವರ ಸೇನಾಪತಿ ಪಾರ್ಷತನು ತನ್ನ ಇತರ ಸೇನಾ ತುಕಡಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿರಿ."
6.54.92
सेनापतिवचः श्रुत्वा शिखण्डिप्रमुखा गणाः ।
भीममेवाभ्यवर्तन्त रथानीकैः प्रहारिभिः ॥ ६.५४.९२ ॥
ಸೇನಾಪತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶಿಖಂಡಿ ನೇತೃತ್ವದ ಗುಂಪುಗಳು ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುವ ರಥ ಸೈನ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೀಮನ ಕಡೆಗೇ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದವು.
6.54.93
धर्मराजश्च तान्सर्वानुपजग्राह पाण्डवः ।
महता मेघवर्णेन नागानीकेन पृष्ठतः ॥ ६.५४.९३ ॥
ಧರ್ಮರಾಜ ಪಾಂಡವನು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ಹಿಂದಿನಿಂದ ಮೇಘವರ್ಣದ ದೊಡ್ಡ ಆನೆ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದನು.
6.54.94
एवं संनोद्य सर्वामि स्वान्यनीकानि पार्षतः ।
भीमसेनस्य जग्राह पार्ष्णि सत्पुरुषैर्वृतः ॥ ६.५४.९४ ॥
ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಸೇನಾ ತುಕಡಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ, ಸತ್ಪುರುಷರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಪಾರ್ಷತನು ಭೀಮಸೇನನ ಹಿಂಭಾಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು.
6.54.95
न हि पञ्चालराजस्य लोके कश्चन विद्यते ।
भीमसात्यकयोरन्यः प्राणेभ्यः प्रियकृत्तमः ॥ ६.५४.९५ ॥
ನಿಜವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪಾಂಚಾಲ ರಾಜನಿಗೆ ಭೀಮ ಮತ್ತು ಸಾತ್ಯಕಿಗಿಂತ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯನಾದ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
6.54.96
सोऽपश्यच्च कलिङ्गेषु चरन्तमरिसूदनः ।
भीमसेनं महाबाहुं पार्षतः परवीरहा ॥ ६.५४.९६ ॥
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ, ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಪಾರ್ಷತನು ಕಳಿಂಗರ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಕಂಡನು.
6.54.97
ननर्द बहुधा राजन्हृष्टश्चासीत्परंतपः ।
शङ्खं दध्मौ च समरे सिंहनादं ननाद च ॥ ६.५४.९७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿ ಸಿಂಹನಾದ ಮಾಡಿದನು.
6.54.98
स च पारावताश्वस्य रथे हेमपरिष्कृते ।
कोविदारध्वजं दृष्ट्वा भीमसेनः समाश्वसत् । ॥ ६.५४.९८ ॥
ಬಂಗಾರದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಪಾರಾವತ ಬಣ್ಣದ ಕುದುರೆಗಳ ರಥದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೋವಿದಾರ ಧ್ವಜವನ್ನು ನೋಡಿ ಭೀಮಸೇನನು ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡನು.
6.54.99
धृष्टद्युम्नस्तु तं दृष्ट्वा कलिङ्गैः समभिद्रुतम् ।
भीमसेनममेयात्मा त्राणायाजौ समभ्ययात् ॥ ६.५४.९९ ॥
ಆದರೆ ಕಳಿಂಗರಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ನೋಡಿದ ಅಪ್ರಮೇಯ ಆತ್ಮದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಅವನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.54.100
तौ दूरात्सात्यकिं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नवृकोदरौ ।
कलिङ्गान्समरे वीरौ योधयेतां मनस्विनौ । ॥ ६.५४.१०० ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ವೃಕೋದರನು, ದೂರದಿಂದ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಳಿಂಗರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದರು; ಆ ಮನಸ್ವಿ ವೀರರು.
6.54.101
स तत्र गत्वा शैनेयो जवेन जयतां वरः ।
पार्थपार्षतयोः पार्षिं जग्राह पुरुषर्षभः ॥ ६.५४.१०१ ॥
ಅಲ್ಲಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೋದ ಶೈನೇಯನು, ವಿಜಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ನರರಲ್ಲಿ ವೃಷಭನೂ ಆದವನು, ಪಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಷತರ ಪಾರ್ಶ್ವವನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
6.54.102
स कृत्कवा दारुणं कर्म प्रगृहीतशरासनः ।
आस्थितो रौद्रमात्मानं कलिङ्गानन्ववैक्षत ॥ ६.५४.१०२ ॥
ಭಯಂಕರ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು, ರೌದ್ರ ರೂಪ ಧರಿಸಿ ಅವನು ಕಳಿಂಗರನ್ನು ನೋಡಿದನು.
6.54.103
कलिङ्गप्रभवां चैव मांसशोणितकर्दमाम् ।
रुधिरस्यन्दिनीं तत्र भीमः प्रावर्तयन्नदीम् ॥ ६.५४.१०३ ॥
ಕಳಿಂಗರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಕೆಸರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ, ರಕ್ತ ಹರಿಸುವ ಒಂದು ನದಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಭೀಮನು ಹರಿಸಿದನು.
6.54.104
अन्तरेण कलिङ्गानां पाण्डवानां च वाहिनीम् ।
तां संततार दुस्तारां भीमसेनो महाबलः ॥ ६.५४.१०४ ॥
ಕಳಿಂಗರ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಆ ದಾಟಲಾಗದ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಮಹಾಬಲ ಭೀಮಸೇನನು ದಾಟಿದನು.
6.54.105
भीमसेनं तथा दृष्ट्वा प्राक्रोशंस्तावका नृप ।
कालोऽयं भीमरूपेण कलिङ्गैः कसह युध्यते ॥ ६.५४.१०५ ॥
ಅರಸನೇ, ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಹಾಗೆ ನೋಡಿ ನಿನ್ನವರು ಕೂಗಿಕೊಂಡರು: "ಇದು ಭೀಕರ ರೂಪದ ಕಾಲನೇ, ಕಳಿಂಗರೊಡನೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ!"
6.54.106
ततः शान्तनवो भीष्मः श्रुत्वा तं निनदं रणे ।
अभ्ययात्त्वरितो भीमं व्यूढानीकः समंततः ॥ ६.५४.१०६ ॥
ಆಗ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನು ರಣದಲ್ಲಿ ಆ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸೇನೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ವ್ಯೂಹವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ, ತ್ವರೆಯಿಂದ ಭೀಮನತ್ತ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.54.107
तं सात्यकिर्भीमसेनो धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
अभ्यद्रवन्त भीष्मस्य रथं हेमपरिष्कृतम् ॥ ६.५४.१०७ ॥
ಸಾತ್ಯಕಿ, ಭೀಮಸೇನ ಮತ್ತು ಪೃಷತನ ಮಗ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಅವನತ್ತ ಓಡಿ, ಭೀಷ್ಮನ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ರಥದತ್ತ ಧಾವಿಸಿದರು.
6.54.108
परिवार्य तु ते सर्वे गाङ्गेयं तरसा रणे ।
त्रिभिस्त्रिभिः शरैर्घोरैर्भीष्ममानर्च्छुरोजसा ॥ ६.५४.१०८ ॥
ಎಲ್ಲರೂ ರಣದಲ್ಲಿ ಗಾಂಗೇಯನನ್ನು ವೇಗದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಮೂರು ಭೀಕರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಹೊಡೆದರು.
6.54.109
प्रत्यविध्यत तान्सर्वान्पिता देवव्रतस्तव ।
यतमानान्महेष्वासांस्त्रिभिस्त्रिभिरजिह्मगैः ॥ ६.५४.१०९ ॥
ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ದೇವವ್ರತರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರೆಲ್ಲರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹಾರುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮೂರು ಮೂರರಂತೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹೊಡೆದರು.
6.54.110
ततः शरसहस्रेण सन्निवार्य महारथान् ।
हयान्काञ्चनसन्नाहान्भीमस्य न्यहनच्छरैः ॥ ६.५४.११० ॥
ನಂತರ ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮಹಾರಥರನ್ನು ತಡೆದು, ಭೀಮನ ಚಿನ್ನದ ಕವಚದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕೆಡವಿದರು.
6.54.111
हताश्वे स रथे तिष्ठन्भीमसेनः प्रतापवान् ।
शक्तिं चिक्षेप तरसा गाङ्गेयस्य रथं प्रति ॥ ६.५४.१११ ॥
ಕುದುರೆಗಳು ಸತ್ತ ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ಭೀಮಸೇನನು ಗಾಂಗೇಯನ ರಥದತ್ತ ವೇಗದಿಂದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಸೆದನು.
6.54.112
अप्राप्तामथ तां शक्तिं पिता देवव्रतस्तव ।
त्रिधा चिच्छेद समरे सा पृथिव्यामशीर्यत ॥ ६.५४.११२ ॥
ಆ ಶಕ್ತಿ ತಲುಪುವ ಮುನ್ನವೇ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ದೇವವ್ರತರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮೂರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದರು; ಅದು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಚದುರಿ ಬಿತ್ತು.
6.54.113
ततः शैक्यायसीं गुर्वी प्रगृह्य बलवान्गदाम् ।
भीमसेनस्ततस्तूर्णं पुप्लुवे मनुजर्षभ ॥ ६.५४.११३ ॥
ಓ ಮನುಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಂತರ ಬಲಶಾಲಿ ಭೀಮಸೇನನು ಉಕ್ಕಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಭಾರವಾದ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಕ್ಷಣ ಜಿಗಿದನು.
6.54.114
सात्यकोऽपि ततस्तूर्णं भीमस्य प्रियकाम्यया ।
गाङ्गेयसारथिं तूर्णं पातयामास सायकैः ॥ ६.५४.११४ ॥
ನಂತರ ಸಾತ್ಯಕಿಯೂ ಭೀಮನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಲು ಬಯಸಿ ಗಾಂಗೇಯನ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಬೀಳಿಸಿದನು.
6.54.115
भीष्मस्तु निहते तस्मिन्सारथौ रथिनां वरः ।
वातायमानैस्तैरश्वैरपनीतो रणाजिरात् ॥ ६.५४.११५ ॥
ಆ ಸಾರಥಿ ಹತನಾದಾಗ, ರಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಗಾಳಿಯಂತೆ ವೇಗವಾದ ಆ ಕುದುರೆಗಳು ರಣಭೂಮಿಯಿಂದ ಕೊಂಡೊಯ್ದವು.
6.54.116
भीमसेनस्ततो राजन्नपयाते महाव्रते ।
प्रजज्वाल यथा वह्निर्दहन्कक्षमिवैधितः ॥ ६.५४.११६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆಗ ಮಹಾವ್ರತನಾದ ಭೀಷ್ಮನು ಹೊರಟುಹೋದಾಗ, ಒಣಹುಲ್ಲನ್ನು ಸುಡುವ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಭೀಮಸೇನನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದನು.
6.54.117
स हत्वा सर्वकालिङ्गान्सेनामध्ये व्यतिष्ठत ।
नैनमभ्युत्सहन्केचित्तावका भरतर्षभ ॥ ६.५४.११७ ॥
ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಕಳಿಂಗರನ್ನು ಕೊಂದು ಸೇನೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತನು; ಭರತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನವರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಧೈರ್ಯಪಡಲಿಲ್ಲ.
6.54.118
धृष्टद्युम्नस्तमारोप्य स्वरथे रथिनां वरः ।
पश्यतां सर्वसैन्यानामपोवाहक यशस्विनम् ॥ ६.५४.११८ ॥
ರಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಆ ಯಶಸ್ವಿ ವೀರನನ್ನು ತನ್ನ ರಥದ ಮೇಲೆ ಏರಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಗಳು ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಕೊಂಡೊಯ್ದನು.
6.54.119
संपूज्यमानः पाञ्चाल्यैर्मत्स्यैश्च भरतर्षभ ।
धृष्टद्युम्नं परिष्वज्य समेयादथ सात्यकिम् ॥ ६.५४.११९ ॥
ಭರತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪಾಂಚಾಲರು ಮತ್ಸ್ಯರು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿರಲು, ಅವನು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ನಂತರ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಸೇರಿದನು.
6.54.120
अथाब्रवीद्भीमसेनं सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
प्रहर्षयन्यदुव्याघ्रो धृष्टद्युम्नस्य पश्यतः ॥ ६.५४.१२० ॥
ಆಗ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಸಾತ್ಯಕಿ, ಯಾದವ ವ್ಯಾಘ್ರನು, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು.
6.54.121
दिष्ट्या कालिङ्गराजश्च राजपुत्रश्च केतुमान ।
शक्रदेवश्च कालिङ्गः कलिङ्गाश्च मृधे हताः ॥ ६.५४.१२१ ॥
ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಕಳಿಂಗ ರಾಜ, ರಾಜಕುಮಾರ ಕೇತುಮಾನ, ಶಕ್ರದೇವ, ಕಳಿಂಗ ಮತ್ತು ಕಳಿಂಗರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತರಾದರು.
6.54.122
स्वबाहुबलवीर्येण नागाश्वरथसंकुलः ।
महापुरुषभूयिष्ठो धीरयोधनिषेवितः ॥ ६.५४.१२२ ॥
ತಮ್ಮ ಭುಜಬಲ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ, ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮಹಾಪುರುಷರಿಂದ ಕೂಡಿ, ಧೀರ ಯೋಧರಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ಸೇನೆ.
6.54.123
महाव्यूहः कलिङ्गानामेकेन मृदितस्त्वया ।
एवमुक्त्वा शिनेर्नप्ता दीर्घबाहुररिन्दम।
रथाद्रथमभिद्रुत्य पर्यष्वजत पाण्डवम् ॥ ६.५४.१२३ ॥
ಕಳಿಂಗರ ಮಹಾವ್ಯೂಹವನ್ನು ನೀನೊಬ್ಬನೇ ಮರ್ದಿಸಿದೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಶಿನಿಯ ಮೊಮ್ಮಗ, ದೀರ್ಘಬಾಹು, ಶತ್ರುನಾಶಕನು ತನ್ನ ರಥದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ರಥಕ್ಕೆ ಓಡಿ ಪಾಂಡವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿದನು.
6.54.124
ततः स्वरथमास्थाय पुनरेव महारथः ।
तावकानवधीत्क्रुद्धो भीमस्य बलमादधत् ॥ ६.५४.१२४ ॥
ಆಗ ತನ್ನ ರಥವನ್ನೇರಿ, ಆ ಮಹಾರಥನು ಮತ್ತೆ ಕೋಪದಿಂದ ನಿನ್ನ ಸೈನಿಕರನ್ನು ವಧಿಸಿ, ಭೀಮನ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು.