Mahābhārata · Adhyāya 6.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.54.1
मम पुत्रसमादिष्टः कलिङ्गोः वाहिनीपतिः ।
कथमद्भुतकर्माणं भीमसेनं महाबलम् ॥ ६.५४.१ ॥
Como o chefe do exército de Kaliṅga, comandado por meu filho, enfrentou Bhīmasena, de feitos maravilhosos e grande força?
6.54.2
चरन्तं गदया वीर दण्डहस्तमिवान्तकम् ।
योधयामास समरे कलिङ्गः सह सेनया ॥ ६.५४.२ ॥
Ó herói, o Kaliṅga lutou na batalha com seu exército contra Bhīmasena, que se movia com a maça como a Morte com o cajado na mão.
6.54.3
पुत्रेण तव राजेन्द्र स तथोक्तो महाबलः ।
महत्या सेनया गुप्तः प्रायाद्भीमरथं प्रति ॥ ६.५४.३ ॥
Ó senhor dos reis, assim ordenado por teu filho, aquele poderoso, protegido por um grande exército, avançou em direção ao carro de Bhīma.
6.54.4
तामापतन्तीं महतीं कलिङ्गानां महाचमूम् ।
रथाश्वनागकलिलां प्रगृहीतमहायुधाम् ॥ ६.५४.४ ॥
Aquele vasto grande exército dos Kaliṅga, repleto de carros, cavalos e elefantes, com grandes armas erguidas, avançava sobre eles.
6.54.5
भीमसेनः कलिङ्गानामार्च्छद्भारत वाहिनीम् ।
केतुमन्तं च नैषादिमायान्तं सह चेदिभिः ॥ ६.५४.५ ॥
Ó Bhārata, Bhīmasena atacou o exército dos Kaliṅga, e Ketumat e o Niṣāda, avançando junto com os Cedi.
6.54.6
ततः श्रुतायुः संक्रुद्धो राज्ञा केतुमता सह ।
आससाद रणे भीमं व्यूढानीकेषु चेदिषु ॥ ६.५४.६ ॥
Então Śrutāyus, muito irado, junto com o rei Ketumat, aproximou-se de Bhīma na batalha, entre as divisões dispostas dos Cedi.
6.54.7
रथैरनेकसाहस्रैः कलिङ्गानां नराधिप ।
अयुतेन गजानां च निषादैःक सह केतुमान् ॥ ६.५४.७ ॥
Ó senhor dos homens, com muitos milhares de carros dos Kaliṅgas, dez mil elefantes e os Niṣādas, Ketumān avançou.
6.54.8
भिमसेनं रणे राजन्समन्तात्पर्यवारयत् ।
चेदिमत्स्यकरूषाश्च भीमसेनपदानुगाः ॥ ६.५४.८ ॥
Ó rei, na batalha, os Cedis, Matsyas e Karūṣas, seguindo os passos de Bhīmasena, cercaram-no por todos os lados.
6.54.9
अभ्यधावन्त समरे निषादान्सह राजभिः ।
ततः प्रववृते युद्धं घोररूपं भयावहम् ॥ ६.५४.९ ॥
Na batalha, lançaram-se contra os Niṣādas juntamente com os reis. Então começou uma luta feroz e aterradora.
6.54.10
न प्राजानन्त योधाः स्वान्परस्परजिघांसया ।
घोरमासीत्ततो युद्धं भीमस्य सहसा परैः ॥ ६.५४.१० ॥
No desejo de matar uns aos outros, os guerreiros nem reconheciam os seus próprios homens. Então eclodiu de repente uma batalha terrível entre Bhīma e os inimigos.
6.54.11
यथेन्द्रस्य महाराज महत्या दैत्यसेनया ।
तस्य सैन्यस्य संग्रामे युध्यमानस्य भारत ॥ ६.५४.११ ॥
Ó grande rei, como há uma batalha entre Indra e o seu grande exército de demônios, assim, ó Bhārata, foi a batalha daquele exército enquanto combatia.
6.54.12
बभूव सुमहाञ्शब्दः सागरस्येव गर्जतः ।
अन्योन्यं स्म तदा योधा विकर्षन्तो विशांपते ॥ ६.५४.१२ ॥
Ergueu-se um som imenso, como o rugido do oceano, e então, ó senhor do povo, os guerreiros lutavam arrastando-se uns aos outros.
6.54.13
महीं चक्रुश्चितां सर्वां शशलोहितसन्निभाम् ।
योधांश्च स्वान्परान्वापि नाभ्यजानञ्जिघांसया ॥ ६.५४.१३ ॥
Cobriram toda a terra, avermelhada como sangue de lebre, com montes de cadáveres; no desejo de matar não reconheciam nem os seus nem os outros guerreiros.
6.54.14
स्वानप्याददते स्वाश्च शूराः परमदुर्जयाः ।
विमर्दः सुमहानासीदल्पानां बहुभिः सह ॥ ६.५४.१४ ॥
Até os seus eram agarrados pelos heróis, muito difíceis de vencer; houve um grande choque entre os poucos e os muitos.
6.54.15
कलिङ्गैः सह चैदीनां निषादैश्च विशांपते ।
कृत्वा पुरुषकारं तु यथाशक्ति महाबलाः ॥ ६.५४.१५ ॥
Ó senhor dos homens, junto com os kalingas, os cedis e os niṣādas, aqueles poderosos guerreiros mostraram sua bravura com toda a sua força.
6.54.16
भीमसेनं परित्यज्य संन्यवर्तनक्त चेदयः ।
सर्वैः कलिङ्गैरासन्नः सन्निवृत्तेषु चेदिषु ॥ ६.५४.१६ ॥
Abandonando Bhīmasena, os cedis retiraram-se; e quando os cedis se retiraram, todos os kalingas se aproximaram e atacaram.
6.54.17
स्वबाहुबलमस्थाय अभ्यवर्षन्त पाण्डवम् ।
न चचाल रथोपस्थाद्भीमसेनो महाबलः ॥ ६.५४.१७ ॥
Confiando na força de seus próprios braços, fizeram chover flechas sobre o Pāṇḍava; mas o poderoso Bhīmasena não se moveu um pouco que fosse de seu assento de carro.
6.54.18
शितैरवाकिरद्बाणैः कलिङ्गानां वरूथिनीम् ।
कालिङ्गस्तु महेष्वासः पुत्रश्चास्य महारथः ॥ ६.५४.१८ ॥
Com flechas afiadas cobriu o exército dos kaliṅgas; mas o kaliṅga, grande arqueiro, e seu filho, grande guerreiro de carro...
6.54.19
शक्रदेव इति ख्यातो जघ्नतुः पाण्डवं शरैः ।
ततो भीमो महाबाहुर्विधुन्वन्रुचिरं धनुः ॥ ६.५४.१९ ॥
Śakradeva, conhecido por esse nome, feriu o Pāṇḍava (Bhīma) com flechas. Então Bhīma, de braços poderosos, agitou seu arco magnífico.
6.54.20
योधयामास कालिङ्गं स्वबाहुबलमाश्रितः ।
शक्रदेवस्तु समरे विसृजन्सायकान्बहून् ॥ ६.५४.२० ॥
Confiando na força de seus próprios braços, combateu o guerreiro Kāliṅga. E Śakradeva, na batalha, disparou muitas flechas.
6.54.21
अश्वाञ्जघान समरे भीमसेनस्य सायकैः ।
तं दृष्ट्वा विरथं तत्र भीमसेनमरिन्दमम् ॥ ६.५४.२१ ॥
Na batalha, abateu os cavalos de Bhīmasena com flechas. Vendo Bhīmasena, domador de inimigos, ali sem carro—
6.54.22
शक्रदेवोऽभिदुद्राव शरैरवकिरञ्सितैः ।
भीमस्योपरि राजेन्द्र शक्रदेवो महाबलः ॥ ६.५४.२२ ॥
Śakradeva lançou-se sobre Bhīma, cobrindo-o de flechas afiadas. Ó senhor dos reis! O poderoso Śakradeva, sobre Bhīma—
6.54.23
ववर्ष शरवर्षाणि तपान्ते जलदो यथा ।
हताश्वे तु रथे तिष्ठन्भीमसेनो महाबलः ॥ ६.५४.२३ ॥
Como uma nuvem que chove no fim do verão, derramou chuvas de flechas. Mas Bhīmasena, o poderoso, de pé em seu carro, com os cavalos mortos—
6.54.24
शक्रदेवाय चिक्षेप सर्वशैक्यायसीं गदाम् ।
स तया निहतो राजन्कालिङ्गतनयो रथात् ॥ ६.५४.२४ ॥
Arremessou contra Śakradeva uma maça inteiramente de ferro. E com essa maça, ó rei, o filho do rei Kāliṅga foi morto de seu carro.
6.54.25
विरथः सह सूतेन जगाम धरणीतलम् ।
कहतमात्मसुतं दृष्ट्वा कलिङ्गानां जनाधिपः ॥ ६.५४.२५ ॥
Sem carro, junto com seu cocheiro, desceu à superfície da terra, ao ver seu próprio filho morto, o senhor dos Kaliṅgas.
6.54.26
रथैरनेकसाहस्रैर्भीमस्यावारयद्दिशः ।
अयुतेन गजानां च निषादैः परिवारितः।
ततो भीमो महावेगां त्यक्त्वा गुर्वी महागदां ॥ ६.५४.२६ ॥
Muitos milhares de carros bloqueavam as direções de Bhīma; cercado por dez mil elefantes e seus condutores, então Bhīma, tendo lançado fora sua pesada e veloz grande maça.
6.54.27
निस्त्रिंशमाददे घोरं चिकीर्षुः कर्म दारुणम् ।
चर्म चाप्रतिमं राजन्नार्षभं पुरुषर्षभ ॥ ६.५४.२७ ॥
Pegou uma espada terrível, desejoso de realizar um feito atroz; e também, ó rei, ó touro entre os homens, o incomparável escudo de couro de touro.
6.54.28
नक्षत्रैरर्धचन्द्रैश्च शातकुम्भमयैश्चितम् ।
कालिङ्गस्तु ततः क्रुद्धो धनुर्ज्यामवमृज्य च ॥ ६.५४.२८ ॥
Aquele escudo, adornado com estrelas e meias-luas de ouro. Então o rei dos Kaliṅgas, irado, limpando a corda do arco,
6.54.29
प्रगृह्य च शरं घोरमेकं सर्पविषोपमम् ।
प्राहिणोद्भीमसेनाय वधाकाङ्क्षी जनेश्वरः ॥ ६.५४.२९ ॥
E tomando uma flecha terrível, como veneno de serpente, o senhor dos povos, desejando a morte, disparou-a contra Bhīmasena.
6.54.30
तमापतन्तं वेगेन प्रेरितं निशितं शरम् ।
भीमसेनो द्विधा राजंश्चिच्छेद विपुलासिना ॥ ६.५४.३० ॥
Aquela flecha afiada que vinha com velocidade, ó rei, Bhīmasena partiu em duas com sua ampla espada.
6.54.31
उदक्रोशच्च संहृष्टस्त्रासयानो वरूथिनीम् ।
कालिङ्गोऽथ ततः क्रुद्धो भीमसेनाय संयुगे ॥ ६.५४.३१ ॥
Exultante e aterrorizando o exército, ele gritou alto; então o rei de Kaliṅga, enfurecido, avançou na batalha contra Bhīmasena.
6.54.32
तोमरान्प्राहिणोच्छीघ्रं चतुर्दश शिलाशितान् ।
तानप्राप्तान्महाबाहुः खगतानेव पाण्डवः ॥ ६.५४.३२ ॥
Ele lançou rapidamente quatorze lanças afiadas na pedra; mas o Pāṇḍava de braços poderosos as deteve no próprio céu antes que o alcançassem.
6.54.33
चिच्छेद सहसा राजन्नसंभ्रान्तो वरासिना ।
नित्यत्य तु रणे भीमस्तोमरान्वै चतुर्दश ॥ ६.५४.३३ ॥
Ó rei, Bhīma, sem se perturbar, cortou de imediato as catorze lanças na batalha com sua excelente espada.
6.54.34
भानुमन्तं ततो भीमः प्राद्रवत्पुरुषर्षभः ।
भानुमांस्तु ततो भीमं शरवर्षेण च्छादयन् ॥ ६.५४.३४ ॥
Então Bhīma, touro entre os homens, avançou contra Bhānumat; e Bhānumat, cobrindo Bhīma com uma chuva de flechas,
6.54.35
ननाद बलवन्नादं नादयानो नभस्तलम् ।
न च तं ममृषे भीमः सिंहनादं महाहवे ॥ ६.५४.३५ ॥
Bhīma rugiu poderosamente, fazendo o céu ressoar; mas na grande batalha Bhīma não suportou aquele rugido de leão.
6.54.36
ततः शब्देन महता विननाद महास्वनः ।
तेन नादेन वित्रस्ता कलिङ्गानां वरूथिनी ॥ ६.५४.३६ ॥
Então, com um grande estrondo, Bhīma rugiu poderosamente; e com aquele rugido o exército dos Kaliṅgas ficou aterrorizado.
6.54.37
न भीमं समरे मेने मानुषं भरतर्षभ ।
ततो भीमो महाबाहुर्नर्दित्वा विपुलं स्वनम् ॥ ६.५४.३७ ॥
Ó touro dos Bharatas, na batalha não consideraram Bhīma um simples homem. Então Bhīma, de braços poderosos, soltou um grande rugido.
6.54.38
सासिर्वेगवदाप्लुत्य दन्ताभ्यां वारणोत्तमम् ।
आरुरोह ततो मध्यं नागराजस्य मारिष ॥ ६.५४.३८ ॥
Com a espada, saltando com rapidez, agarrou-se às presas do melhor dos elefantes e subiu; então, ó venerável, chegou ao meio do rei dos elefantes.
6.54.39
ततो मुमोच कालिङ्गः शक्तिं तामकरोद्द्वीधा ।
खङ्गेन पृथुना मध्ये भानुमन्तमथाच्छिनत् ॥ ६.५४.३९ ॥
Então o guerreiro de Kaliṅga arremessou uma lança; ele a partiu em duas com uma larga espada no meio, e então cortou Bhānumat ao meio.
6.54.40
सोऽन्तरायुधिनं हत्वा राजपुत्रमरिन्दमः ।
गुरुभारसहे स्कन्धे नागस्यासिमपातयत् ॥ ६.५४.४० ॥
Aquele subjugador de inimigos, tendo matado o príncipe real que lutava com outra arma, feriu com sua espada o ombro do elefante, capaz de suportar o pesado fardo.
6.54.41
छिन्नस्कन्धः स विनदन्पपात गजयूथपः ।
आरुगणः सिन्धुवेगन सानुमानिव पर्वतः ॥ ६.५४.४१ ॥
Aquele senhor do rebanho de elefantes, com o ombro decepado, caiu rugindo, como uma montanha com seu cume desmoronando sob a força do rio Sindhu.
6.54.42
ततस्तस्मादप्लुत्य गजाद्भारत भारतः ।
खङ्गपाणिरदीनात्मा तस्थौ भूमौ सुदंशितः ॥ ६.५४.४२ ॥
Então, ó descendente de Bharata, saltando daquele elefante, com a espada na mão, de espírito destemido e bem blindado, o Bhārata (Bhīma) permaneceu no chão.
6.54.43
स चचार बहून्मार्गानभितः पातयन्गजान् ।
अग्निचक्रमिवाविद्धं सर्वतः प्रत्यदृश्यत ॥ ६.५४.४३ ॥
Ele percorreu muitos caminhos, derrubando elefantes por todos os lados, e foi visto em toda parte como uma roda de fogo girada.
6.54.44
अश्वबृन्देषु नागेषु रथानीकेषु चाभिभूः ।
पदातीनां च सङ्घेषु विनिघ्नञ्शोणितोक्षितः। ॥ ६.५४.४४ ॥
Dominando as tropas de cavalos, os elefantes, as divisões de carros e as massas de infantaria, ele golpeava, aspergido de sangue.
6.54.45
श्येनवद्व्यचरद्भीमो रणेऽरिषु बलोत्कटः ।
छिन्दंस्तेषाकं शरीराणि शिरांसि च महाबलः ॥ ६.५४.४५ ॥
Bhīma, feroz em força, movia-se entre os inimigos na batalha como um falcão, cortando seus corpos e cabeças, o de grande poder.
6.54.46
खङघ्गेकन शितधारेण संयुगे गजयोधिनाम् ।
पदातिरेकः संक्रुद्धः शत्रूणां भयवर्धनः ॥ ६.५४.४६ ॥
Na batalha, um único soldado de infantaria com espada de lâmina afiada, enfurecido entre os guerreiros-elefantes, aumentando o temor dos inimigos.
6.54.47
संमाहयामास स तान्कालान्तकयमोपमः ।
मूढाश्च ते तमेवाजौ विनदन्तः समाद्रवन् ॥ ६.५४.४७ ॥
Ele os confundia como a Morte e Yama; e aqueles insensatos, rugindo, avançavam contra ele na batalha.
6.54.48
सासिमुत्तमवेगेन विचरन्तं महारणे ।
निकृत्य रथिनां चाजौ रथेषाश्च युगानि च ॥ ६.५४.४८ ॥
Movendo-se com suma velocidade, espada em punho, pela grande batalha, cortou os varais e os jugos dos carros dos guerreiros.
6.54.49
जघान रथिनश्चापि बलवान्रिपुमर्दनः ।
भीमसेनश्चरन्मार्गान्सुबहून्प्रत्यदृश्यत ॥ ६.५४.४९ ॥
O poderoso esmagador de inimigos, Bhīmasena, também abateu os guerreiros de carro; foi visto percorrendo muitos caminhos.
6.54.50
भ्रान्तमाविद्धमुद्भ्रान्तमाप्लुतं प्रसृतं प्लुतम् ।
संपातं समुदीर्णं च दर्शयामास पाण्डवः ॥ ६.५४.५० ॥
O Pāṇḍava exibiu o giro, a estocada, o redemoinho, o salto, o avanço, o impulso, o mergulho e a investida.
6.54.51
केचिदग्रासिना छिन्नाः पाण्डवेन महात्मना ।
विनेदुर्भिन्नमर्माणो निपेतुश्च गतासवः ॥ ६.५४.५१ ॥
Alguns foram cortados pela espada afiada do magnânimo Pāṇḍava; com os pontos vitais perfurados, gritaram e caíram sem vida.
6.54.52
छइन्नदन्ताग्रहस्ताश्च भिन्नकुम्भास्तथाऽपरे ।
वियोधाः स्वान्यनीकानि जघ्नुर्भारत वारणाः । ॥ ६.५४.५२ ॥
Ó Bhārata, outros elefantes, com as pontas das presas e as tromas quebradas e as cabeças fendidas, perderam os cavaleiros e pisotearam o próprio exército.
6.54.53
निपेतुरुर्व्यां च तथा विनदन्तो महारवान् ।
छिन्नांश्च तोमरान्राजन्महामात्रशिरांसि च ॥ ६.५४.५३ ॥
Ó rei, os elefantes, rugindo alto, caíram sobre a terra; tomaras partidos e as cabeças dos mahouts também caíram.
6.54.54
परिस्तोमान्विचित्रांश्च कक्ष्याश्च कनकोज्ज्वलाः ।
ग्रैवेयाण्यथ शक्तीश्च पताकाः कणपांस्तथा ॥ ६.५४.५४ ॥
Ali jaziam gualdrapas de elefante ornamentadas, cilhas brilhando como ouro, colares, lanças, estandartes e cadáveres.
6.54.55
तूणीरानथ यन्त्राणि धनूंषि च ।
भिन्दिपालानि शुभ्राणि तोत्राणि चाङ्कुशैः सह ॥ ६.५४.५५ ॥
Aljavas, máquinas de guerra, arcos, brilhantes bhindipālas e aguilhões junto com os aṅkuśas.
6.54.56
घण्टाश्च विविधा राजन्हेमगर्भान्त्सरूनपि ।
पततः पातितांश्चैव पश्यामः सह सादिभिः ॥ ६.५४.५६ ॥
Ó rei, vimos diversos sinos, colunas com ouro no interior, e elefantes caindo e abatidos junto com seus cavaleiros.
6.54.57
छिन्नगात्रावरकरैर्निहतैश्चाप वारणैः ।
आसीद्भूमिःक समास्तीर्णा पतितैर्भूधरैरिव ॥ ६.५४.५७ ॥
O solo estava coberto e nivelado com elefantes mortos, de membros e armaduras cortados, como montanhas caídas.
6.54.58
विमृद्यैवं महानागान्ममर्दाश्वान्महाबलः ।
अश्वारोहवरांश्चैव पातयामास संयुगे ॥ ६.५४.५८ ॥
Assim, o poderoso esmagou grandes elefantes, pisoteou cavalos e derrubou na batalha os melhores cavaleiros.
6.54.59
तद्धोरमभवद्युद्धं तस्य तेषां च भारत ।
खलीनान्यथ योक्राणि कक्ष्याश्च कनकोज्ज्वलाः ॥ ६.५४.५९ ॥
Aquela batalha dele e deles, ó Bhārata, tornou-se terrível; rédeas, jugos e cilhas reluzindo de ouro.
6.54.60
परिस्तोमाश्च प्रासाश्च ऋष्टयश्च महाधनाः ।
कवचान्यथ चर्माणि चित्राण्यास्तरणानि च ॥ ६.५४.६० ॥
Caparazões, lanças, rishtis de grande valor, armaduras, escudos e coberturas multicoloridas.
6.54.61
तत्रतत्रापविद्धआनि व्यदृश्यन्त महाहवे ।
प्रासैर्यन्त्रैर्विचित्रैश्च शस्त्रैश्च विमलैस्तथा ॥ ६.५४.६१ ॥
Aqui e ali, na grande batalha, viam-se lanças lançadas, máquinas maravilhosas e armas brilhantes.
6.54.62
स चक्रे वसुधां कीर्णां शबलैः कुसुमैरिव ।
आप्लुत्य रथिनः काश्चित्परामृश्य महाबलः ॥ ६.५४.६२ ॥
Aquele de grande força saltou sobre os guerreiros de carro, agarrou alguns e deixou a terra coberta como por flores variegadas.
6.54.63
पातयामास खङ्गेन सध्वजानपि पाण्डवः ।
मुहुरुत्पततो दिक्षु धावतश्च यशस्विनःक ॥ ६.५४.६३ ॥
O Pāṇḍava derrubou com a espada até os heróis de estandarte, os famosos que saltavam e corriam repetidamente em todas as direções.
6.54.64
मार्गांश्च चरतश्चित्रं व्यस्मयन्त रणे जनाः ।
स जघान पदा कांश्चिद्व्याक्षिप्यान्यानपोथयत् ॥ ६.५४.६४ ॥
Os homens se espantaram com seus movimentos maravilhosos na batalha. Golpeou alguns com o pé e, atirando outros para o lado, esmagou-os.
6.54.65
खह्गेनान्यांश्च चिच्छेद नादेनान्यांश्च भीषयन् ।
ऊरुवेगेन चाप्यन्यान्पातयामास भूतले ॥ ६.५४.६५ ॥
Com a espada cortou outros; com seu rugido aterrorizou outros; e com a força de suas coxas derrubou ainda outros ao chão.
6.54.66
अपरे चैनमालोक्य भयात्पञ्चत्वमागताः ।
एवं सा बहुला सेना कलिङ्गानां तरस्विनाम् ॥ ६.५४.६६ ॥
Outros, ao vê-lo, morreram de medo. Assim, aquele numeroso exército dos kaliṅgas, rápidos e valorosos, (foi destruído).
6.54.67
परिवार्य रणे भीष्मं भीमसेनमुपाद्रवत् ।
ततः कालिङ्गयैन्यानां प्रमुखे भरतर्षभ ॥ ६.५४.६७ ॥
Cercando Bhīṣma na batalha, avançaram contra Bhīmasena. Então, ó touro dos Bharatas, à frente do exército de Kaliṅga…
6.54.68
श्रुतायुषमभिप्रेक्ष्य भीमसेनः समभ्ययात् ।
तमायान्तमभिप्रेक्ष्य कालिङ्गो नवभिः शरैः । ॥ ६.५४.६८ ॥
Ao ver Śrutāyus, Bhīmasena avançou contra ele. Vendo-o aproximar-se, o rei de Kaliṅga, com nove flechas…
6.54.69
भीमसेनममेयात्मा प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ।
कलिङ्गबाणाभिहतस्तोत्रार्दित इव द्विपः ॥ ६.५४.६९ ॥
Aquele de espírito imensurável feriu Bhīmasena no peito. Atingido pelas flechas de Kaliṅga, Bhīmasena tornou-se como um elefante atormentado pelo aguilhão.
6.54.70
भीमसेनः प्रजज्वाल क्रोदेनाग्निरिवैधितः ।
अथाशोकः समादाय रथं हेमपरिष्कृतम् ॥ ६.५४.७० ॥
Bhīmasena inflamou-se de ira, como um fogo atiçado. Então Aśoka, tomando um carro adornado de ouro…
6.54.71
भीमं संपादयामास रथेन रथसारथिः ।
तामरुह्य रथं तूर्णं कौन्तेयः शत्रुसूदनः ॥ ६.५४.७१ ॥
O auriga levou Bhīma até lá num carro. Subindo rapidamente naquele carro, o filho de Kuntī, destruidor de inimigos…
6.54.72
कलिङ्गमभिदुद्राव तिष्ठितिष्ठेति चाब्रवीत् ।
ततः श्रुतायुर्बलावान्भीमाय निशिताञ्शरान् ॥ ६.५४.७२ ॥
Ele correu contra o rei de Kaliṅga e disse: "Pare, pare!" Então o poderoso Śrutāyus lançou flechas afiadas contra Bhīma.
6.54.73
प्रेषयामास संक्रुद्धो दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
स कार्मुकवरोत्सृष्टैर्नवभिर्निशितैः शरैः ॥ ६.५४.७३ ॥
Profundamente irado, mostrando a leveza de sua mão, enviou nove flechas afiadas disparadas de seu excelente arco.
6.54.74
समाहतो महाराज कलिङ्गेन महात्मना ।
संचुक्रुशे भृशं भीमो दण्डाहत इवोरगः ॥ ६.५४.७४ ॥
Atingido pelo magnânimo Kaliṅga, ó grande rei, Bhīma gritou intensamente, como uma serpente golpeada por um bastão.
6.54.75
क्रुद्धश्च चापमायम्य बलवद्बलिनां वरः ।
कलिङ्गमवधीत्पार्थो भीमः सप्तभिरायसैः ॥ ६.५४.७५ ॥
Irado, retesando seu arco com força, Bhīma, o melhor dos poderosos, filho de Pṛthā, derrubou o Kaliṅga com sete flechas de ferro.
6.54.76
क्षुराभ्यां चक्ररक्षौ च कलिङ्गस्य महाबलौ ।
सत्यदेवं च सत्यं च प्राहिणोद्यमसादनम् ॥ ६.५४.७६ ॥
Com flechas de ponta de navalha, enviou os dois poderosos guardiões do carro do Kaliṅga, Satyadeva e Satya, para a morada de Yama.
6.54.77
ततः पुनमेयात्मा नासचैर्निशितैस्त्रिभिः ।
केतुमन्तं रणे भीमोऽगमयद्यमसादनम् ॥ ६.५४.७७ ॥
Então Bhīma, de alma comedida, enviou Ketumant à morada de Yama na batalha com três afiadas flechas nasais.
6.54.78
ततः कलिङ्गाः सन्नद्धा भीमसेनममर्षणम् ।
अनीकैर्बहुसाहस्रैः क्षत्रियाः समवारयन् ॥ ६.५४.७८ ॥
Então os guerreiros kṣatriyas do Kaliṅga, prontos, cercaram o intolerante Bhīmasena com muitos milhares de divisões de tropas e o detiveram.
6.54.79
ततः शक्तिगदाखङ्गतोमरर्ष्टिपरश्वथैः ।
कलिङ्गाश्च ततो राजन्भीमसेनमवाकिरन् ॥ ६.५४.७९ ॥
Então os Kaliṅgas, ó rei, cobriram Bhīmasena com lanças, maças, espadas, tomaras, ṛṣṭis e machados.
6.54.80
संनिवार्य स तां घोरां शरवृष्टिं समुत्थिताम् ।
गदामादाय तरसा संनिपत्य महाबलः ॥ ६.५४.८० ॥
Afastando aquela terrível chuva de flechas que se erguera, o poderoso tomou rapidamente sua maça e avançou.
6.54.81
भीमः सप्तशतान्वीराननयद्यमसादनम् ।
पुनश्चैव द्विसाहस्रान्कलिङ्गानरिमर्दनः ॥ ६.५४.८१ ॥
Bhīma enviou setecentos heróis à morada de Yama, e de novo o esmagador de inimigos enviou dois mil Kaliṅgas.
6.54.82
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय तदद्भुतमिवाभवत् ।
एवं स तान्यनीकानि कलिङ्गानां पुनःपुनः ॥ ६.५४.८२ ॥
Ele os enviou ao reino da morte, e aquilo pareceu maravilhoso. Assim, repetidamente, ele abateu aqueles exércitos dos Kaliṅgas.
6.54.83
बिभेद समरे तूर्णं प्रेक्ष्य भीष्मं महारथम् ।
हतारोहाश्च मातङ्गाः पाण्डवेन कृता रणे ॥ ६.५४.८३ ॥
Vendo na batalha o grande condutor de carro Bhīṣma, ele rompeu rapidamente; e na luta, pelo Pāṇḍava, os elefantes tiveram seus condutores mortos.
6.54.84
विप्रजग्मुरनीकेषु मेघा वातहता इव ।
मृद्गन्तः स्वान्यनीकानि विनदन्तः शरातुराः ॥ ६.५४.८४ ॥
Entre os exércitos dispersaram-se como nuvens atingidas pelo vento; atormentados por flechas e rugindo, pisoteavam os próprios exércitos.
6.54.85
ततो भीमो महाबाहुः खङ्गहस्तो महाभुजःक ।
संप्रहृष्टो महाघोषं शङ्खं प्राध्मापयद्बली ॥ ६.५४.८५ ॥
Então Bhīma, de braços poderosos, com a espada na mão, muito contente, soprou sua concha com grande estrondo, ele, o forte.
6.54.86
सर्वकालिङ्गसैन्यानां मनांसि समकम्पयत् ।
मोहश्चापि कलिङ्गानामाविवेश परंतप ॥ ६.५४.८६ ॥
Fez tremer juntos os ânimos de todos os exércitos de Kaliṅga, e a confusão entrou nos kaliṅgas, ó abrasador de inimigos.
6.54.87
प्राकम्पन्त च सैन्यानि वाहनानि च सर्वशः ।
भीमेन समरे राजन्गजेन्द्रेणेव सर्वशः ॥ ६.५४.८७ ॥
Os exércitos e suas montarias tremeram por todos os lados na batalha, ó rei, por causa de Bhīma, como diante de um rei dos elefantes.
6.54.88
मार्गान्बहून्विचरता धावता च ततस्ततः ।
मुहुरुत्पतता चैव संमोहः समपद्यत ॥ ६.५४.८८ ॥
Entre os que vagavam por muitos caminhos, corriam de um lado para outro e saltavam repetidamente, surgiu a confusão.
6.54.89
भीमसेनभयत्रस्तं सैन्यं च समकम्पत ।
क्षोभ्यमाणमसंबाधं ग्राहेणेव महत्सरः ॥ ६.५४.८९ ॥
O exército, aterrorizado pelo medo de Bhīmasena, tremeu todo junto, como um grande lago agitado por um crocodilo, sem espaço para escapar.
6.54.90
त्रासितेषु च सर्वेषु भीमेनाद्भुतकर्मणा ।
पुनरावर्तमानेषु विद्रवत्सु च सङ्घशः ॥ ६.५४.९० ॥
Quando todos foram aterrorizados por Bhīma, de feitos admiráveis, os que tinham voltado fugiram novamente em grupos.
6.54.91
सर्वकालिङ्गयोधेषु पाण्डूनां ध्वजिनीपतिः ।
अब्रवीत्स्वान्यनीकानि युध्यध्वमिति पार्षतः ॥ ६.५४.९१ ॥
Entre todos os guerreiros kaliṅga, o comandante do exército dos Pāṇḍavas, Pārṣata, disse às suas outras divisões: "Lutai."
6.54.92
सेनापतिवचः श्रुत्वा शिखण्डिप्रमुखा गणाः ।
भीममेवाभ्यवर्तन्त रथानीकैः प्रहारिभिः ॥ ६.५४.९२ ॥
Ao ouvir as palavras do comandante, as tropas lideradas por Śikhaṇḍin avançaram diretamente contra Bhīma com suas divisões de carros de combate.
6.54.93
धर्मराजश्च तान्सर्वानुपजग्राह पाण्डवः ।
महता मेघवर्णेन नागानीकेन पृष्ठतः ॥ ६.५४.९३ ॥
O Pāṇḍava Dharmarāja acolheu todos eles e, por trás, os amparou com uma grande divisão de elefantes da cor das nuvens.
6.54.94
एवं संनोद्य सर्वामि स्वान्यनीकानि पार्षतः ।
भीमसेनस्य जग्राह पार्ष्णि सत्पुरुषैर्वृतः ॥ ६.५४.९४ ॥
Tendo assim incentivado todas as suas outras divisões, Pārṣata, cercado por homens virtuosos, tomou a retaguarda de Bhīmasena.
6.54.95
न हि पञ्चालराजस्य लोके कश्चन विद्यते ।
भीमसात्यकयोरन्यः प्राणेभ्यः प्रियकृत्तमः ॥ ६.५४.९५ ॥
Na verdade, no mundo não há ninguém mais querido para o rei dos Pañcālas do que a própria vida, exceto Bhīma e Sātyaki.
6.54.96
सोऽपश्यच्च कलिङ्गेषु चरन्तमरिसूदनः ।
भीमसेनं महाबाहुं पार्षतः परवीरहा ॥ ६.५४.९६ ॥
Pārṣata, destruidor de inimigos e matador de heróis inimigos, viu Bhīmasena, o de grandes braços, movendo-se entre os Kaliṅga.
6.54.97
ननर्द बहुधा राजन्हृष्टश्चासीत्परंतपः ।
शङ्खं दध्मौ च समरे सिंहनादं ननाद च ॥ ६.५४.९७ ॥
Ó rei, o queimador de inimigos, alegre, rugiu de muitas formas. Na batalha soprou sua concha e soltou um rugido de leão.
6.54.98
स च पारावताश्वस्य रथे हेमपरिष्कृते ।
कोविदारध्वजं दृष्ट्वा भीमसेनः समाश्वसत् । ॥ ६.५४.९८ ॥
E naquele carro de cavalos cor de pombo, adornado de ouro, ao ver o estandarte kovidāra, Bhīmasena recobrou o ânimo.
6.54.99
धृष्टद्युम्नस्तु तं दृष्ट्वा कलिङ्गैः समभिद्रुतम् ।
भीमसेनममेयात्मा त्राणायाजौ समभ्ययात् ॥ ६.५४.९९ ॥
Mas Dhṛṣṭadyumna, de espírito sem medida, ao ver Bhīmasena pressionado pelos Kaliṅgas, avançou na batalha para protegê-lo.
6.54.100
तौ दूरात्सात्यकिं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नवृकोदरौ ।
कलिङ्गान्समरे वीरौ योधयेतां मनस्विनौ । ॥ ६.५४.१०० ॥
Aqueles dois, Dhṛṣṭadyumna e Vṛkodara, tendo visto Sātyaki de longe, lutaram contra os Kaliṅgas na batalha, aqueles heróis magnânimos.
6.54.101
स तत्र गत्वा शैनेयो जवेन जयतां वरः ।
पार्थपार्षतयोः पार्षिं जग्राह पुरुषर्षभः ॥ ६.५४.१०१ ॥
Indo ali rapidamente, aquele filho de Śini, o melhor dos vencedores, touro entre os homens, tomou o flanco de Pārtha e Pārṣata.
6.54.102
स कृत्कवा दारुणं कर्म प्रगृहीतशरासनः ।
आस्थितो रौद्रमात्मानं कलिङ्गानन्ववैक्षत ॥ ६.५४.१०२ ॥
Tendo realizado um feito terrível, com o arco erguido e assumindo uma forma feroz, olhou para os Kaliṅgas.
6.54.103
कलिङ्गप्रभवां चैव मांसशोणितकर्दमाम् ।
रुधिरस्यन्दिनीं तत्र भीमः प्रावर्तयन्नदीम् ॥ ६.५४.१०३ ॥
Nascido dos Kaliṅgas, um rio de lama de carne e sangue que fluía com sangue: ali Bhīma o fez correr.
6.54.104
अन्तरेण कलिङ्गानां पाण्डवानां च वाहिनीम् ।
तां संततार दुस्तारां भीमसेनो महाबलः ॥ ६.५४.१०४ ॥
Entre o exército dos Kaliṅgas e o dos Pāṇḍavas, aquela corrente intransponível — Bhīmasena, o de grande força, a atravessou.
6.54.105
भीमसेनं तथा दृष्ट्वा प्राक्रोशंस्तावका नृप ।
कालोऽयं भीमरूपेण कलिङ्गैः कसह युध्यते ॥ ६.५४.१०५ ॥
Vendo Bhīmasena assim, os teus gritaram, ó rei: «Eis a própria Morte em forma terrível, lutando com os Kaliṅgas!»
6.54.106
ततः शान्तनवो भीष्मः श्रुत्वा तं निनदं रणे ।
अभ्ययात्त्वरितो भीमं व्यूढानीकः समंततः ॥ ६.५४.१०६ ॥
Então Bhīṣma, filho de Śantanu, ouvindo aquele rugido na batalha, com o exército disposto em formação por todos os lados, avançou rapidamente contra Bhīma.
6.54.107
तं सात्यकिर्भीमसेनो धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
अभ्यद्रवन्त भीष्मस्य रथं हेमपरिष्कृतम् ॥ ६.५४.१०७ ॥
Sātyaki, Bhīmasena e Dhṛṣṭadyumna, filho de Pṛṣata, investiram contra ele, contra o carro de Bhīṣma adornado de ouro.
6.54.108
परिवार्य तु ते सर्वे गाङ्गेयं तरसा रणे ।
त्रिभिस्त्रिभिः शरैर्घोरैर्भीष्ममानर्च्छुरोजसा ॥ ६.५४.१०८ ॥
Mas todos eles, cercando Gāṅgeya na batalha com rapidez, atingiram Bhīṣma com força, cada um com três flechas terríveis.
6.54.109
प्रत्यविध्यत तान्सर्वान्पिता देवव्रतस्तव ।
यतमानान्महेष्वासांस्त्रिभिस्त्रिभिरजिह्मगैः ॥ ६.५४.१०९ ॥
Vosso pai Devavrata revidou contra todos aqueles grandes arqueiros que se esforçavam, com flechas retas, três para cada um.
6.54.110
ततः शरसहस्रेण सन्निवार्य महारथान् ।
हयान्काञ्चनसन्नाहान्भीमस्य न्यहनच्छरैः ॥ ६.५४.११० ॥
Então, detendo os grandes guerreiros de carro com mil flechas, abateu com flechas os cavalos de Bhīma, cobertos de armadura dourada.
6.54.111
हताश्वे स रथे तिष्ठन्भीमसेनः प्रतापवान् ।
शक्तिं चिक्षेप तरसा गाङ्गेयस्य रथं प्रति ॥ ६.५४.१११ ॥
De pé em seu carro, com os cavalos mortos, o poderoso Bhīmasena arremessou com força uma lança contra o carro de Bhīṣma.
6.54.112
अप्राप्तामथ तां शक्तिं पिता देवव्रतस्तव ।
त्रिधा चिच्छेद समरे सा पृथिव्यामशीर्यत ॥ ६.५४.११२ ॥
Antes que a lança o alcançasse, vosso pai Devavrata a cortou em três pedaços na batalha, e ela se despedaçou no chão.
6.54.113
ततः शैक्यायसीं गुर्वी प्रगृह्य बलवान्गदाम् ।
भीमसेनस्ततस्तूर्णं पुप्लुवे मनुजर्षभ ॥ ६.५४.११३ ॥
Então, ó touro entre os homens, o poderoso Bhīmasena pegou sua pesada maça de aço e saltou rapidamente.
6.54.114
सात्यकोऽपि ततस्तूर्णं भीमस्य प्रियकाम्यया ।
गाङ्गेयसारथिं तूर्णं पातयामास सायकैः ॥ ६.५४.११४ ॥
Então Sātyaki também, desejando agradar a Bhīma, derrubou rapidamente com suas flechas o auriga de Bhīṣma.
6.54.115
भीष्मस्तु निहते तस्मिन्सारथौ रथिनां वरः ।
वातायमानैस्तैरश्वैरपनीतो रणाजिरात् ॥ ६.५४.११५ ॥
Mas quando aquele auriga foi morto, Bhīṣma, o melhor dos guerreiros de carro, foi levado para fora do campo de batalha por seus cavalos, velozes como o vento.
6.54.116
भीमसेनस्ततो राजन्नपयाते महाव्रते ।
प्रजज्वाल यथा वह्निर्दहन्कक्षमिवैधितः ॥ ६.५४.११६ ॥
Então, ó rei, quando o de grande voto Bhīṣma se retirou, Bhīmasena inflamou-se como um fogo aceso que queima a erva seca.
6.54.117
स हत्वा सर्वकालिङ्गान्सेनामध्ये व्यतिष्ठत ।
नैनमभ्युत्सहन्केचित्तावका भरतर्षभ ॥ ६.५४.११७ ॥
Tendo matado todos os Kaliṅgas, ficou no meio do exército; ó touro dos Bharatas, nenhum dos teus ousou enfrentá-lo.
6.54.118
धृष्टद्युम्नस्तमारोप्य स्वरथे रथिनां वरः ।
पश्यतां सर्वसैन्यानामपोवाहक यशस्विनम् ॥ ६.५४.११८ ॥
Dhṛṣṭadyumna, o melhor dos guerreiros de carro, ergueu aquele herói ilustre em seu próprio carro e o levou dali enquanto todos os exércitos observavam.
6.54.119
संपूज्यमानः पाञ्चाल्यैर्मत्स्यैश्च भरतर्षभ ।
धृष्टद्युम्नं परिष्वज्य समेयादथ सात्यकिम् ॥ ६.५४.११९ ॥
Honrado pelos Pāñcāla e pelos Matsya, ó touro dos Bharatas, abraçou Dhṛṣṭadyumna e depois juntou-se a Sātyaki.
6.54.120
अथाब्रवीद्भीमसेनं सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
प्रहर्षयन्यदुव्याघ्रो धृष्टद्युम्नस्य पश्यतः ॥ ६.५४.१२० ॥
Então Sātyaki, de verdadeira valentia, o tigre dos Yadu, falou a Bhīmasena alegrando-o enquanto Dhṛṣṭadyumna observava.
6.54.121
दिष्ट्या कालिङ्गराजश्च राजपुत्रश्च केतुमान ।
शक्रदेवश्च कालिङ्गः कलिङ्गाश्च मृधे हताः ॥ ६.५४.१२१ ॥
Felizmente, o rei dos Kāliṅga, o príncipe Ketumān, Śakradeva, o Kāliṅga e os Kalinga foram mortos em batalha.
6.54.122
स्वबाहुबलवीर्येण नागाश्वरथसंकुलः ।
महापुरुषभूयिष्ठो धीरयोधनिषेवितः ॥ ६.५४.१२२ ॥
Pela força e valor de seus próprios braços, cheio de elefantes, cavalos e carros, abundante em grandes guerreiros e frequentado por combatentes firmes.
6.54.123
महाव्यूहः कलिङ्गानामेकेन मृदितस्त्वया ।
एवमुक्त्वा शिनेर्नप्ता दीर्घबाहुररिन्दम।
रथाद्रथमभिद्रुत्य पर्यष्वजत पाण्डवम् ॥ ६.५४.१२३ ॥
Só tu esmagaste a grande formação de batalha dos Kalinga. Tendo dito isso, o neto de Śini, de braços longos, subjugador de inimigos, correu de seu carro para outro carro e abraçou o Pāṇḍava.
6.54.124
ततः स्वरथमास्थाय पुनरेव महारथः ।
तावकानवधीत्क्रुद्धो भीमस्य बलमादधत् ॥ ६.५४.१२४ ॥
Então, subindo novamente em seu carro, aquele grande guerreiro, enfurecido, matou os teus homens e lançou-se sobre o exército de Bhīma.