ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.56.1
प्रभातायां च शर्वर्यां भीष्मः शान्तनस्तदा ।
अनीकान्यनुसंयाने व्यादिदेशाय भारत ॥ ६.५६.१ ॥
ପ୍ରଭାତ ହେଲେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ତେବେ ସେନାମାନଙ୍କୁ ବାହାରିବା ପାଇଁ ଆଦେଶ ଦେଲେ, ହେ ଭରତ।
6.56.2
गारुडं च महाव्यूहं चक्रे शान्तनवस्तदा ।
पुत्राणां ते जयाकाङ्क्षी भीष्मः कुरुपितामहः । ॥ ६.५६.२ ॥
ସେତେବେଳେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଜୟାକାଙ୍କ୍ଷୀ, କୁରୁପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ ଗରୁଡ ନାମକ ମହାବ୍ୟୂହ ରଚନା କଲେ।
6.56.3
गरुडस्य स्वयं तुण्डे पिता देवव्रतस्तव ।
चक्षुषी च भरज्वाजः कृतवर्मा च सात्वतः ॥ ६.५६.३ ॥
ଗରୁଡ଼ର ଠେଉରେ ସ୍ୱୟଂ ତୁମ ପିତା ଦେବବ୍ରତ (ଭୀଷ୍ମ) ଥିଲେ; ଦୁଇ ଆଖିରେ ଭରଦ୍ୱାଜ ଓ ସାତ୍ୱତ କୃତବର୍ମା ଥିଲେ।
6.56.4
अश्वत्थामा कृपश्चैव शिर आस्तां यशस्विनौ ।
त्रैगर्त्तैरथ कैकेयैर्वाटधानैश्च संयुगे ॥ ६.५६.४ ॥
ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଓ କୃପ, ଦୁଇ ଯଶସ୍ୱୀ, ମସ୍ତକରେ ଥିଲେ; ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ, କୈକେୟ ଓ ବାଟଧାନଙ୍କ ସହିତ।
6.56.5
भूरिश्रवाः शलः शल्यो भगदत्तश्च मारिष ।
मद्रकाः सिन्धुसौवीरास्तथा पाञ्चनदाश्च ये ॥ ६.५६.५ ॥
ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଳ, ଶଲ୍ୟ, ଭଗଦତ୍ତ, ହେ ମାରିଷ; ମଦ୍ରକ, ସିନ୍ଧୁ-ସୌବୀର ଓ ପାଞ୍ଚନଦ ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ।
6.56.6
जयद्रथेन सहिता ग्रीवायां सन्निवेशिताः ।
पृष्ठे दुर्योधनो राजा सोदर्यैः सानुगैर्वृतः ॥ ६.५६.६ ॥
ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କ ସହିତ ସେମାନେ ଗ୍ରୀବାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲେ; ପୃଷ୍ଠରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଭାଇ ଓ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିଲେ।
6.56.7
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ काम्भोजश्च शकैः सह ।
पच्छमासन्महाराज शूरसेनाश्च सर्वशः ॥ ६.५६.७ ॥
ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ, ଦୁଇ ଆବନ୍ତ୍ୟ, କମ୍ବୋଜ ରାଜା ଶକମାନଙ୍କ ସହିତ, ହେ ମହାରାଜ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୂରସେନ ପଛରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ।
6.56.8
मागधाश्च कलिङ्गाश्च दासेरकगणैः सह ।
दक्षिणं पक्षमासाद्य स्थिता व्यूहस्य दंशिताः ॥ ६.५६.८ ॥
ମାଗଧ ଓ କଳିଙ୍ଗମାନେ, ଦାସ ଓ ଈରକ ଗଣ ସହିତ, ବ୍ୟୁହର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପହଞ୍ଚି କବଚ ପରିଧାନ କରି ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ।
6.56.9
काकरुशा विकुञ्चाश्च मुण्डाः कुण्डीवृषास्तथा ।
बृहद्वलेन सहिता वामं पार्श्वमवस्थिताः ॥ ६.५६.९ ॥
କାକରୁଶ, ବିକୁଞ୍ଚ ଓ ମୁଣ୍ଡ, ଏବଂ କୁଣ୍ଡୀବୃଷ, ବୃହଦ୍ବଳ ସହିତ, ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
6.56.10
व्यूढं दृष्ट्वा तु तत्सैन्यं सव्यसाची परंतपः ।
धृष्टद्युम्नेन सहितः प्रत्यव्यूहत संयुगे ॥ ६.५६.१० ॥
ସେହି ସେନାକୁ ବ୍ୟୁହବଦ୍ଧ ଦେଖି, ଶତ୍ରୁତାପକ ସବ୍ୟସାଚୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିବ୍ୟୁହ ରଚନା କଲେ।
6.56.11
अर्धचन्द्रेण व्यूहेन व्यूहन्तमतिदारुणम् ।
दक्षिणं शृङ्गमास्वय भिमसेनो व्यरोचत ॥ ६.५६.११ ॥
ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ବ୍ୟୁହରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ବ୍ୟୁହ ରଚି, ଦକ୍ଷିଣ ଶୃଙ୍ଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ଭୀମସେନ ଶୋଭିତ ହେଲେ।
6.56.12
नानासंस्त्रौपसंषत्रैर्नानादेश्यैर्नृपैर्वृतः ।
तदन्येव विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ ६.५६.१२ ॥
ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ, ସେହିପରି ବିରାଟ ଓ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୁପଦ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ।
6.56.13
तदनन्तरमेवासीन्नीलो नीलायुधैः सह ।
नीलादनन्तरश्चैव धृष्टकेतुर्महाबलः ॥ ६.५६.१३ ॥
ତା'ପରେ ନୀଳ ନୀଳ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ସହିତ ଠିଆ ହେଲେ; ନୀଳଙ୍କ ପରେ ମହାବଳୀ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ।
6.56.14
चेदिकाशिकरूपेश्च पौरवैरपि संवृतः ।
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च पाञ्चालाश्च प्रभद्रकाः ॥ ६.५६.१४ ॥
ଚେଦି ଓ କାଶୀ ସେନା ଏବଂ ପୌରବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଏବଂ ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ପ୍ରଭଦ୍ରକ (ସେଠାରେ ଠିଆ ହେଲେ)।
6.56.15
मध्ये सैन्यस्य महतः स्थिता युद्धाय भारत ।
तत्रैव धर्मराजोऽपि गजानीकेन संवृतः । ॥ ६.५६.१५ ॥
ହେ ଭାରତ, ମହାସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ (ସେମାନେ) ଠିଆ ହେଲେ; ସେଠାରେ ହିଁ ଧର୍ମରାଜ ମଧ୍ୟ ହସ୍ତୀ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ ଠିଆ ଥିଲେ।
6.56.16
ततस्तु सात्यकी राजन्द्रौपद्याः पञ्च चात्मजाः ।
अभिमन्युस्ततः शूर इरावांश्च ततः परम् ॥ ६.५६.१६ ॥
ତା'ପରେ ହେ ରାଜନ୍, ସାତ୍ୟକି ଓ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର; ତା'ପରେ ଶୂର ଅଭିମନ୍ୟୁ, ଏବଂ ତା'ପରେ ଇରାବାନ୍।
6.56.17
भैमसेनिस्ततो राजन्केकयाश्च महारथाः ।
एते सर्वे महाराज वामं पार्श्वमुपाश्रिताः ॥ ६.५६.१७ ॥
ତା'ପରେ ହେ ରାଜନ୍, ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ କେକୟ ମହାରଥୀମାନେ; ହେ ମହାରାଜ, ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ ଆଶ୍ରୟ କରି ଠିଆ ହେଲେ।
6.56.18
सर्वस्य जगतो गोप्ता गोप्ता यस्य जनार्दनः ।
तत्रानुरथिनां श्रेष्ठो वामश्रृङ्गे व्यवस्थितः।
एवमेतं महाव्यूहं प्रत्यव्यूहन्त पाण्डवाः ॥ ६.५६.१८ ॥
ସମଗ୍ର ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ଯାହାର ରକ୍ଷକ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ସେଠାରେ ବାମ ଶୃଙ୍ଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ଏହିପରି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏହି ମହାବ୍ୟୂହର ପ୍ରତିବ୍ୟୂହ ରଚନା କଲେ।
6.56.19
वधार्थं तव पुत्रामां तत्पक्षे ये च सङ्गताः ।
ततः प्रववृते युद्धं व्यतिषक्तरथद्विपम् ॥ ६.५६.१९ ॥
ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଯେଉଁମାନେ ସମବେତ ହୋଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ରଥ ଓ ହାତୀମାନେ ପରସ୍ପରରେ ଜଡ଼ିତ ହେଲେ।
6.56.20
तावकानां परेषां च निघ्नतामितरेतरम् ।
हयौघाश्च रथौघाश्व तत्र तत्र विशांपते ॥ ६.५६.२० ॥
ତୁମ ଓ ଶତ୍ରୁ ସୈନ୍ୟମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥର ଦଳମାନେ ଏଠାସେଠି, ହେ ରାଜା।
6.56.21
संपतन्तो व्यदृश्यन्त निघ्नन्तस्ते परस्परम् ।
धावतां च रथोघानां निघ्नतां च पृथक् पृथक् ॥ ६.५६.२१ ॥
ଆଗକୁ ଧାଇଁ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରୁଥିବା ସେମାନେ ଦେଖାଗଲେ; ଧାଉଥିବା ରଥ ଦଳ ଓ ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବେ ଆଘାତ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।
6.56.22
बभूव तुमुलः शब्दो विमिश्रो दुन्दुभिस्वनैः ।
दिवस्पृङ्वरवीराणां निघ्नतामितरेतरम् ।
संप्रहारे सुतुमुले तव तेषां च भारत ॥ ६.५६.२२ ॥
ଦୁନ୍ଦୁଭି ଶବ୍ଦ ସହିତ ମିଶି ଏକ ଭୟଙ୍କର କୋଳାହଳ ଉଠିଲା, ଯାହା ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଲା; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ। ହେ ଭାରତ, ତୁମ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସେହି ଭୀଷଣ ସଂଘର୍ଷରେ।