Mahābhārata · Adhyāya 6.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.56.1
प्रभातायां च शर्वर्यां भीष्मः शान्तनस्तदा ।
अनीकान्यनुसंयाने व्यादिदेशाय भारत ॥ ६.५६.१ ॥
Ketika fajar tiba dan malam berlalu, Bhīṣma putra Śāntanu lalu memerintahkan pasukan untuk berangkat, wahai Bhārata.
6.56.2
गारुडं च महाव्यूहं चक्रे शान्तनवस्तदा ।
पुत्राणां ते जयाकाङ्क्षी भीष्मः कुरुपितामहः । ॥ ६.५६.२ ॥
Kemudian Bhīṣma, putra Śāntanu, kakek para Kuru, yang menginginkan kemenangan putra-putramu, menyusun formasi besar bernama Garuḍa.
6.56.3
गरुडस्य स्वयं तुण्डे पिता देवव्रतस्तव ।
चक्षुषी च भरज्वाजः कृतवर्मा च सात्वतः ॥ ६.५६.३ ॥
Di paruh Garuḍa adalah ayahmu Devavrata (Bhīṣma) sendiri; pada kedua mata ada Bharadvāja (Droṇa) dan Sātvata Kṛtavarman.
6.56.4
अश्वत्थामा कृपश्चैव शिर आस्तां यशस्विनौ ।
त्रैगर्त्तैरथ कैकेयैर्वाटधानैश्च संयुगे ॥ ६.५६.४ ॥
Aśvatthāman dan Kṛpa, keduanya yang termasyhur, berada di kepala; dan dalam pertempuran bersama Traigarta, Kaikeya, dan Vāṭadhāna.
6.56.5
भूरिश्रवाः शलः शल्यो भगदत्तश्च मारिष ।
मद्रकाः सिन्धुसौवीरास्तथा पाञ्चनदाश्च ये ॥ ६.५६.५ ॥
Bhūriśravas, Śala, Śalya, dan Bhagadatta, wahai tuan; dan para Madraka, Sindhu dan Sauvīra, demikian pula para Pañcanada yang ada di sana.
6.56.6
जयद्रथेन सहिता ग्रीवायां सन्निवेशिताः ।
पृष्ठे दुर्योधनो राजा सोदर्यैः सानुगैर्वृतः ॥ ६.५६.६ ॥
Bersama Jayadratha mereka ditempatkan di leher; di punggung ada raja Duryodhana, dikelilingi saudara-saudaranya dan para pengikutnya.
6.56.7
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ काम्भोजश्च शकैः सह ।
पच्छमासन्महाराज शूरसेनाश्च सर्वशः ॥ ६.५६.७ ॥
Vinda dan Anuvinda, dua Āvantya, dan raja Kamboja bersama orang-orang Śaka, dan semua Śūrasena berdiri di belakang, wahai raja agung.
6.56.8
मागधाश्च कलिङ्गाश्च दासेरकगणैः सह ।
दक्षिणं पक्षमासाद्य स्थिता व्यूहस्य दंशिताः ॥ ६.५६.८ ॥
Orang Māgadha dan Kaliṅga, bersama pasukan Dāsa dan Īraka, mencapai sayap kanan formasi dan berdiri dengan baju zirah.
6.56.9
काकरुशा विकुञ्चाश्च मुण्डाः कुण्डीवृषास्तथा ।
बृहद्वलेन सहिता वामं पार्श्वमवस्थिताः ॥ ६.५६.९ ॥
Kākarūśa, Vikuñca, Muṇḍa, dan juga Kuṇḍīvṛṣa, bersama Bṛhadbala, ditempatkan di sisi kiri.
6.56.10
व्यूढं दृष्ट्वा तु तत्सैन्यं सव्यसाची परंतपः ।
धृष्टद्युम्नेन सहितः प्रत्यव्यूहत संयुगे ॥ ६.५६.१० ॥
Melihat pasukan itu tersusun dalam formasi, Savyasācī, sang pembakar musuh, bersama Dhṛṣṭadyumna, membentuk formasi tandingan dalam pertempuran.
6.56.11
अर्धचन्द्रेण व्यूहेन व्यूहन्तमतिदारुणम् ।
दक्षिणं शृङ्गमास्वय भिमसेनो व्यरोचत ॥ ६.५६.११ ॥
Menyusun formasi bulan sabit yang sangat mengerikan, Bhīmasena, menempati tanduk kanan, tampak gemilang.
6.56.12
नानासंस्त्रौपसंषत्रैर्नानादेश्यैर्नृपैर्वृतः ।
तदन्येव विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ ६.५६.१२ ॥
Dikelilingi raja-raja dari berbagai negeri yang bersenjata beraneka ragam, demikian pula Virāṭa dan kusir perang agung Drupada berada di sana.
6.56.13
तदनन्तरमेवासीन्नीलो नीलायुधैः सह ।
नीलादनन्तरश्चैव धृष्टकेतुर्महाबलः ॥ ६.५६.१३ ॥
Segera setelah itu berdiri Nīla bersama para prajurit bersenjata gelap, dan setelah Nīla berdirilah Dhṛṣṭaketu yang perkasa.
6.56.14
चेदिकाशिकरूपेश्च पौरवैरपि संवृतः ।
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च पाञ्चालाश्च प्रभद्रकाः ॥ ६.५६.१४ ॥
Dikelilingi oleh pasukan Cedi dan Kāśi serta kaum Paurava, berdirilah Dhṛṣṭadyumna dan Śikhaṇḍin, serta para Pāñcāla dan Prabhadraka.
6.56.15
मध्ये सैन्यस्य महतः स्थिता युद्धाय भारत ।
तत्रैव धर्मराजोऽपि गजानीकेन संवृतः । ॥ ६.५६.१५ ॥
Wahai Bhārata, mereka berdiri untuk bertempur di tengah pasukan yang besar; dan di sana pula Raja Dharma berdiri, dikelilingi pasukan gajah.
6.56.16
ततस्तु सात्यकी राजन्द्रौपद्याः पञ्च चात्मजाः ।
अभिमन्युस्ततः शूर इरावांश्च ततः परम् ॥ ६.५६.१६ ॥
Kemudian, wahai raja, Sātyaki dan lima putra Draupadī; lalu pahlawan Abhimanyu, dan sesudahnya Irāvān.
6.56.17
भैमसेनिस्ततो राजन्केकयाश्च महारथाः ।
एते सर्वे महाराज वामं पार्श्वमुपाश्रिताः ॥ ६.५६.१७ ॥
Kemudian, wahai raja, putra Bhīmasena dan para kesatria kereta perkasa dari Kekaya; wahai raja agung, mereka semua berdiri di sayap kiri.
6.56.18
सर्वस्य जगतो गोप्ता गोप्ता यस्य जनार्दनः ।
तत्रानुरथिनां श्रेष्ठो वामश्रृङ्गे व्यवस्थितः।
एवमेतं महाव्यूहं प्रत्यव्यूहन्त पाण्डवाः ॥ ६.५६.१८ ॥
Pelindung seluruh dunia, yang pelindungnya adalah Janārdana, yang terbaik di antara para kesatria kereta, berdiri di tanduk kiri; demikianlah para Pāṇḍava menyusun formasi tandingan terhadap formasi besar itu.
6.56.19
वधार्थं तव पुत्रामां तत्पक्षे ये च सङ्गताः ।
ततः प्रववृते युद्धं व्यतिषक्तरथद्विपम् ॥ ६.५६.१९ ॥
Demi membunuh putra-putramu dan mereka yang berkumpul di pihak mereka, maka pertempuran pun berkecamuk, kereta dan gajah saling berbelit.
6.56.20
तावकानां परेषां च निघ्नतामितरेतरम् ।
हयौघाश्च रथौघाश्व तत्र तत्र विशांपते ॥ ६.५६.२० ॥
Ketika pasukanmu dan musuh saling memukul, dan gerombolan kuda serta kereta bergerak ke sana kemari, wahai raja manusia.
6.56.21
संपतन्तो व्यदृश्यन्त निघ्नन्तस्ते परस्परम् ।
धावतां च रथोघानां निघ्नतां च पृथक् पृथक् ॥ ६.५६.२१ ॥
Mereka terlihat menerjang maju dan saling memukul; di antara gerombolan kereta yang berlari dan mereka yang memukul masing-masing sendiri.
6.56.22
बभूव तुमुलः शब्दो विमिश्रो दुन्दुभिस्वनैः ।
दिवस्पृङ्वरवीराणां निघ्नतामितरेतरम् ।
संप्रहारे सुतुमुले तव तेषां च भारत ॥ ६.५६.२२ ॥
Gemuruh pun bangkit, bercampur dengan bunyi genderang, menyentuh langit, ketika para pahlawan utama saling memukul; dalam pertempuran yang sangat dahsyat itu, wahai Bhārata, antara pasukanmu dan pasukan mereka.