Mahābhārata · Adhyāya 6.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.58.1
ततस्ते पार्थिवाः क्रुद्धाः फल्गुनं वीक्ष्य संयुगे ।
रथैरनेकसाहस्रैः समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ६.५८.१ ॥
Entonces aquellos reyes, airados al ver a Phalguna en la batalla, lo rodearon por todas partes con muchos miles de carros.
6.58.2
अथैनं रथबृन्देन कोष्ठकीकृत्य भारत ।
शरैः सुबहुसाहस्रैः समन्तादभ्यवारयन् ॥ ६.५८.२ ॥
Entonces, oh Bhārata, encerrándolo como en un granero con una multitud de carros, lo obstruyeron por todos lados con muy numerosos miles de flechas.
6.58.3
शक्तीश्च विमलाकस्तीक्ष्णा गदाश्च परिघैः सह ।
प्रासान्परश्वथांश्चैव मुद्गरान्मुसलानपि ॥ ६.५८.३ ॥
Lanzas brillantes y afiladas y mazas, junto con barras de hierro, jabalinas, hachas de batalla, mazos y mazas de madera también.
6.58.4
चिक्षिषुः समरे क्रुद्धाः फल्गुनस्य रथं प्रति ।
शस्त्राणामथ तां वृष्टिं शलभानामिवायतिम् ॥ ६.५८.४ ॥
Airados, deseaban atacar el carro de Phalguna en la batalla; y aquella lluvia de armas era como una vasta nube de langostas.
6.58.5
रुरोध सर्वतः पार्थः शरैः कनकभूषणैः ।
तत्र तल्लाघवं दृष्ट्वा बीभत्सोरतिमानुषम् ॥ ६.५८.५ ॥
Pārtha los obstruyó por todos lados con flechas adornadas de oro; y allí, al ver la destreza sobrehumana de Bībhatsu.
6.58.6
देवदानवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः ।
साधुसाध्विति राजेन्द्र फल्गुनं प्रत्यपूजयन् ॥ ६.५८.६ ॥
Dioses, dānavas, gandharvas, piśācas, serpientes y rākṣasas — gritando '¡Bien hecho, bien hecho!' — honraron a Phalguna, oh señor de reyes.
6.58.7
सात्यकिश्चाभिमन्युश्च महत्या सेकनया वृतौ ।
गान्धारान्समरे शूराञ्जग्मतुः सहसौबलान् ॥ ६.५८.७ ॥
Sātyaki y Abhimanyu, rodeados por una gran lluvia de flechas, avanzaron de repente en la batalla hacia los heroicos Gāndhāras y los Saubalas.
6.58.8
तत्र सौबलकाः क्रुद्धा वार्ष्णेयस्य रथोत्तमम् ।
तिशलश्चिच्छिदुः क्रोधाच्छस्त्रैर्नानाविधैर्युधि ॥ ६.५८.८ ॥
Allí los furiosos Saubalas, en la batalla, con rabia destrozaron el excelente carro del Vārṣṇeya (Sātyaki) con lanzas de tres puntas y armas de muchas clases.
6.58.9
सात्यकिस्तु रथं त्यक्त्वा वर्तमाने भयावहे ।
अभिमन्यो रथं तूर्णमारुरोह परंतपः ॥ ६.५८.९ ॥
Pero mientras la aterradora batalla rugía, Sātyaki abandonó su carro y subió rápidamente al de Abhimanyu, el abrasador de enemigos.
6.58.10
तावेकरथसंयुक्तौ सौबलेयस्य वाहिनीम् ।
व्यधमेतां शितैस्तूर्णं शरैःक सन्नतपर्वभिः ॥ ६.५८.१० ॥
Los dos, unidos en un solo carro, atravesaron rápidamente el ejército del hijo de Subala (Śakuni) con flechas afiladas de juntas dobladas.
6.58.11
द्रोणभीष्मौ रणे यत्तौ धर्मराजस्य वाहिनीम् ।
नाशयेतां शरैस्तीक्ष्णैः कङ्कपत्रपरिच्छदैः ॥ ६.५८.११ ॥
Droṇa y Bhīṣma, empeñados en la batalla, comenzaron a destruir el ejército del rey del dharma con flechas afiladas adornadas con plumas de garza.
6.58.12
ततो धर्मसुतोक राजा माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
मिषतां सर्वसैन्यानां द्रोणानीकमुपाद्रवन् ॥ ६.५८.१२ ॥
Entonces el rey, hijo del dharma, y los dos hijos de Mādrī, los Pāṇḍavas, mientras todos los ejércitos miraban, se lanzaron contra la división de Droṇa.
6.58.13
तत्रासीत्सुमहद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
यथा देवासुरं युद्धं पूर्वमासीत्सुदारुणम् ॥ ६.५८.१३ ॥
Allí se libró una batalla muy grande, tumultuosa y espeluznante, como la terrible batalla de dioses y demonios de antaño.
6.58.14
कुर्वाणौ सुमहत्कर्म भीमसेनघटोत्कचौ ।
दुर्योधनस्ततोऽभ्येत्य तावुभावप्यवारयत् ॥ ६.५८.१४ ॥
Bhīmasena y Ghaṭotkaca, realizando hazañas grandiosas, fueron entonces detenidos por Duryodhana, quien se adelantó y contuvo a ambos.
6.58.15
तत्राद्भुतमपश्याम हैडिम्बस्य पराक्रमम् ।
अतीत्य पीतरं युद्धे यदयुध्यत भारत ॥ ६.५८.१५ ॥
Allí presenciamos el asombroso valor del hijo de Hiḍimbā, oh Bhārata, que luchó superando incluso a su padre.
6.58.16
भीमसेनस्तु संक्रुद्धो दुर्योधनममर्षणम् ।
हृद्यविध्यत्पृषत्केन प्रहसन्निव पाण्डवः ॥ ६.५८.१६ ॥
Pero Bhīmasena, airado, atravesó el corazón de Duryodhana, el intolerante, con una flecha, sonriendo como lo haría el Pāṇḍava.
6.58.17
ततो दुर्योधननो राजा प्रहारवरपीडितः ।
निषसाद रथोपस्थे कश्मलं च जगाम ह ॥ ६.५८.१७ ॥
Entonces el rey Duryodhana, afligido por aquel golpe poderoso, se sentó en el piso de su carro y cayó en desmayo.
6.58.18
तं विसंज्ञं विदित्वा तु त्वरमाणोऽस्य सारथिः ।
अपोवाह रणाद्राजंस्ततः सैन्यमभज्यत ॥ ६.५८.१८ ॥
Al percibir que estaba inconsciente, su auriga lo llevó apresuradamente fuera de la batalla; entonces, oh rey, el ejército se dispersó.
6.58.19
ततस्तां कौरवीं सेनां द्रवमाणां समन्ततः ।
निघ्नन्भीमः शरैस्तीक्ष्णैरनुवव्राज पृष्ठतः ॥ ६.५८.१९ ॥
Entonces Bhīma, golpeando con flechas afiladas, persiguió por detrás a aquel ejército kaurava que huía por todas partes.
6.58.20
पार्षतश्च रथश्रोष्ठो धर्मपुत्रश्च पाण्डवः ।
द्रोणस्य पश्यतः सैन्यं गाङ्गेयस्य च पश्यतः ॥ ६.५८.२० ॥
El hijo de Pṛṣata y el mejor de los aurigas, el pāṇḍava Dharmaputra, golpearon aquel ejército mientras Droṇa y Gāṅgeya Bhīṣma miraban.
6.58.21
जघ्नतुर्विशिकैस्तीक्ष्णैः परानीकविनाशनैः ।
द्रवमाणं तु तत्सैन्यं तव पुत्रस्य संयुगे ॥ ६.५८.२१ ॥
Con agudas flechas que destruyen los ejércitos enemigos, los dos golpearon; y en la batalla el ejército de tu hijo comenzó a huir.
6.58.22
नाशक्नुतां वारयितुं भीष्मद्रोणौ महारथौ ।
वार्यमाणं च भीष्मेण द्रोणेन च महात्मना ॥ ६.५८.२२ ॥
Bhīṣma y Droṇa, los grandes aurigas, no pudieron detenerlo; aunque eran contenidos por Bhīṣma y por el magnánimo Droṇa.
6.58.23
विद्रवत्येव तत्सैन्यं पश्यतोर्द्रोणभीष्मयोः ।
ततो रथसहस्रेषु विद्रवत्सु ततस्ततःक ॥ ६.५८.२३ ॥
Aquel ejército huía mientras Droṇa y Bhīṣma miraban; entonces, cuando miles de carros huían de aquí para allá…
6.58.24
तावास्थितावेकरथं सौभद्रशिनिपुङ्गवौ ।
सौबलीं समरे सेनां शातयेतां समन्ततः ॥ ६.५८.२४ ॥
Saubhadra y el mejor de la línea de Śini, ambos montados en un solo carro, abatían en batalla al ejército de Saubala (Śakuni) por todas partes.
6.58.25
शुशुभाते तदा तौ तु शैनेयकुरुपुङ्गवौ ।
अमावास्यां गतौ यद्वत्सोमसूर्यौ नभस्तले ॥ ६.५८.२५ ॥
Entonces aquellos dos, el descendiente de los Śini y el toro de los Kuru, resplandecieron como la luna y el sol en el cielo de la noche de luna nueva.
6.58.26
अर्जुनस्तु ततः क्रुद्धस्तव सैन्यं विशांपते ।
ववर्ष शरवर्षेण धाराभिरिव तोयदः ॥ ६.५८.२६ ॥
Entonces Arjuna, enfurecido, oh señor de los hombres, llovió una lluvia de flechas sobre tu ejército, como una nube de lluvia que derrama corrientes.
6.58.27
वध्यमानं ततस्तत्र शरैः पार्थस्य संयुगे ।
दुद्राव कौरवं सैन्यं विषादभयकम्पितम् ॥ ६.५८.२७ ॥
Allí, el ejército kaurava, herido por las flechas de Pārtha, temblando de desaliento y miedo, huyó.
6.58.28
द्रवतस्तान्समालक्ष्य भीष्मद्रोणौ महारथौ ।
न्यवारयेतां संरब्धौ दुर्योधनहितैषिणौ ॥ ६.५८.२८ ॥
Al verlos huir, Bhīṣma y Droṇa, los grandes aurigas que deseaban el bien de Duryodhana, enfurecidos, los contuvieron.
6.58.29
ततो दुर्योधनो राजा समाश्वस्य विशांपते ।
न्यवर्तयत तत्सैन्यं द्रवमाणां समन्ततः ॥ ६.५८.२९ ॥
Entonces, oh señor de los hombres, el rey Duryodhana, tras tranquilizarlos, hizo volver a aquel ejército que huía por todos lados.
6.58.30
यत्र यत्र हि पुत्रं ते ये ये पश्यन्ति भारत ।
तत्र तत्र न्यवर्तन्त क्षत्रियाणां महरथाः ॥ ६.५८.३० ॥
Dondequiera y por quienquiera que tu hijo fuera visto, oh Bhārata, allí se volvieron los grandes guerreros aurigas.
6.58.31
तान्निवृत्तान्समीक्ष्यैव ततोऽन्येऽपीतरे जनाः ।
अन्योन्यस्पर्धया राजँल्लज्जया चावतस्थिरे ॥ ६.५८.३१ ॥
Al verlos retirarse, oh rey, los demás también se detuvieron, movidos por la rivalidad mutua y por la vergüenza.
6.58.32
पुनरावर्ततां तेषां वेग आसीद्विशांपते ।
पूर्यतः सागरस्येव चन्द्रस्योदयनं प्रति ॥ ६.५८.३२ ॥
El ímpetu de quienes volvían a retroceder, oh señor de los hombres, era como el del océano que se hincha hacia la salida de la luna.
6.58.33
अन्निवृत्तांस्ततस्तांस्तु दृष्ट्वा राजा सुयोधनः ।
अब्रवीत्त्वरितो गत्वा भीष्मं शान्तनवं वचः ॥ ६.५८.३३ ॥
Al ver que no regresaban, el rey Suyodhana fue de prisa hasta Bhīṣma, hijo de Śantanu, y le dijo estas palabras.
6.58.34
पितामह निबोधेदं यत्त्वां वक्ष्यामि भारत ।
नानुरूपमहं मन्ये त्वयि जीवति कौरव ॥ ६.५८.३४ ॥
Abuelo, escucha lo que te voy a decir. Oh descendiente de Bharata, oh Kaurava, no creo que sea apropiado mientras tú vivas.
6.58.35
द्रोणो चास्त्रविदां श्रेष्ठे सपुत्रे ससुहृञ्जने ।
कृपे चैव महेष्वासे द्रवते यद्वरूथिनी ॥ ६.५८.३५ ॥
Droṇa, el primero entre los diestros en las armas, con su hijo y sus parientes y amigos, y también el gran arquero Kṛpa — su ejército huye.
6.58.36
न पाण्डवान्प्रतिलांस्तव मन्ये कथंचन ।
तथा द्रोणस्य सङ्ग्रमे द्रौमेश्चैव कृपस्य च ॥ ६.५८.३६ ॥
No creo que los tuyos resistan de ningún modo frente a los Pāṇḍavas; tampoco en la batalla frente a Droṇa, Drauṇi y Kṛpa.
6.58.37
अनुग्राह्याः पाण्डुसुतास्तव नूनं पितामह ।
यथेमां क्षमसे वीर वध्यमानां वरूथिनीम् ॥ ६.५८.३७ ॥
Abuelo, los hijos de Pāṇḍu sin duda merecen tu favor. Héroe, ¿cómo soportas que este ejército sea abatido?
6.58.38
सोऽस्मि वाच्यस्त्वया राजन्पूर्वमेव समागमे ।
न योत्स्ये पाण्डवान्सङ्ख्ये नापि पार्षतसात्यकी ॥ ६.५८.३८ ॥
Oh rey, ya me lo dijiste antes del encuentro de los ejércitos: no lucharé en la batalla contra los Pāṇḍavas, ni contra Pārṣata ni Sātyaki.
6.58.39
श्रुत्वा तु वचनं तुभ्यमाचार्यस्य कृपस्य च ।
कर्णेन सहितः कृत्यं चिन्तयानस्तदैव हि ॥ ६.५८.३९ ॥
Pero, habiendo oído las palabras del maestro y de Kṛpa dichas por tu causa, junto con Karṇa, de inmediato se puso a pensar qué debía hacerse.
6.58.40
यदि नाहं परित्याज्यो युवाभ्यामिह संयुगे ।
विक्रमेणानुरूपेण युध्येतां पुरुषर्षभौ ॥ ६.५८.४० ॥
Si en esta batalla no me consideráis merecedor de ser abandonado, entonces, toros entre los hombres, combatid con un valor digno de vosotros.
6.58.41
एतच्छ्रुत्वा वचो भीष्मः प्रहसन्वै मुहुर्मुहुः ।
अब्रवीत्तनयं तुभ्यं क्रोधादुद्वृत्य चक्षुषी ॥ ६.५८.४१ ॥
Al oír estas palabras, Bhīṣma rió una y otra vez, y con los ojos encendidos de ira habló a tu hijo.
6.58.42
बहुशोऽसि मया राजंस्तथ्यमुक्तो हितं वचः ।
अजेयाः पाण्डवा युद्धे देवैरपि सवासवैः ॥ ६.५८.४२ ॥
Oh rey, muchas veces te he dicho palabras verdaderas y beneficiosas: en la batalla los Pāṇḍavas son invencibles, incluso para los dioses junto con Vāsava (Indra).
6.58.43
यत्तु शक्यं मया कर्तुं वृद्धेनाद्य गतायुषा ।
करिष्यामि यथाशक्ति पश्येदानीं सबान्धवः ॥ ६.५८.४३ ॥
Lo que hoy puede hacer yo, un anciano cuya vida está consumida, lo haré según mis fuerzas. Ahora mira, junto a tus parientes.
6.58.44
अद्य पाण्डुसुतानेकः ससैन्यान्सह बन्धुभिः ।
सोऽहं निवारयिष्यामि सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ६.५८.४४ ॥
Hoy yo solo contendré a los hijos de Pāṇḍu, con sus ejércitos y parientes, mientras todo el mundo mira.
6.58.45
एवमुक्ते तु भीष्मेण पुत्रास्तव जनेश्वर ।
दध्मुः शङ्खान्मुदा युक्ता भेरीः संजघ्निरे भृशम् ॥ ६.५८.४५ ॥
Así habló Bhīṣma, oh señor de los hombres; tus hijos, llenos de alegría, soplaron sus caracolas y golpearon con fuerza los tambores.
6.58.46
पाण्डवा हि ततो राजञ्श्रुत्वा तं निनदं महत् ।
दध्मुः शङ्खांश्च भेरीश्च मुरजांश्चाप्यनादयन् ॥ ६.५८.४६ ॥
Entonces, oh rey, los Pāṇḍavas, al oír aquel gran estruendo, soplaron sus caracolas y también hicieron sonar los tambores y timbales.