മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.58.1
ततस्ते पार्थिवाः क्रुद्धाः फल्गुनं वीक्ष्य संयुगे ।
रथैरनेकसाहस्रैः समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ६.५८.१ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച ആ രാജാക്കന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ഫൽഗുനനെ കണ്ട്, ആയിരക്കണക്കിന് രഥങ്ങളാൽ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും അദ്ദേഹത്തെ വളഞ്ഞു.
6.58.2
अथैनं रथबृन्देन कोष्ठकीकृत्य भारत ।
शरैः सुबहुसाहस्रैः समन्तादभ्यवारयन् ॥ ६.५८.२ ॥
പിന്നെ, ഹേ ഭാരതാ, രഥസമൂഹം കൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തെ ധാന്യപ്പുരപോലെ വളഞ്ഞ്, പല ആയിരം അമ്പുകളാൽ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും തടഞ്ഞു.
6.58.3
शक्तीश्च विमलाकस्तीक्ष्णा गदाश्च परिघैः सह ।
प्रासान्परश्वथांश्चैव मुद्गरान्मुसलानपि ॥ ६.५८.३ ॥
തിളങ്ങുന്ന മൂർച്ചയുള്ള ശക്തികളും ഗദകളും പരിഘങ്ങളോടൊപ്പം, പ്രാസങ്ങളും മഴുകളും മുദ്ഗരങ്ങളും മുസലങ്ങളും പോലും.
6.58.4
चिक्षिषुः समरे क्रुद्धाः फल्गुनस्य रथं प्रति ।
शस्त्राणामथ तां वृष्टिं शलभानामिवायतिम् ॥ ६.५८.४ ॥
കോപത്തോടെ യുദ്ധത്തിൽ ഫൽഗുനന്റെ രഥത്തിനുനേരെ അവർ പ്രഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; ആയുധങ്ങളുടെ ആ മഴ വെട്ടുകിളികളുടെ വലിയ കൂട്ടം പോലെയായി.
6.58.5
रुरोध सर्वतः पार्थः शरैः कनकभूषणैः ।
तत्र तल्लाघवं दृष्ट्वा बीभत्सोरतिमानुषम् ॥ ६.५८.५ ॥
പാർത്ഥൻ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും സ്വർണ്ണാഭരണമുള്ള അമ്പുകളാൽ അവരെ തടഞ്ഞു. അവിടെ ബീഭത്സുവിന്റെ മനുഷ്യാതീതമായ ആ ലാഘവം കണ്ട്.
6.58.6
देवदानवगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः ।
साधुसाध्विति राजेन्द्र फल्गुनं प्रत्यपूजयन् ॥ ६.५८.६ ॥
ദേവന്മാരും ദാനവരും ഗന്ധർവന്മാരും പിശാചുക്കളും ഉരഗങ്ങളും രാക്ഷസന്മാരും — 'സാധു, സാധു!' എന്നു പറഞ്ഞ് ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ഫൽഗുനനെ ആദരിച്ചു.
6.58.7
सात्यकिश्चाभिमन्युश्च महत्या सेकनया वृतौ ।
गान्धारान्समरे शूराञ्जग्मतुः सहसौबलान् ॥ ६.५८.७ ॥
സാത്യകിയും അഭിമന്യുവും വലിയ ശരവർഷത്താൽ മൂടപ്പെട്ടവരായി, യുദ്ധത്തിൽ ശൂരരായ ഗാന്ധാരരെയും സൗബലരെയും നേരെ പെട്ടെന്ന് പാഞ്ഞുചെന്നു.
6.58.8
तत्र सौबलकाः क्रुद्धा वार्ष्णेयस्य रथोत्तमम् ।
तिशलश्चिच्छिदुः क्रोधाच्छस्त्रैर्नानाविधैर्युधि ॥ ६.५८.८ ॥
അവിടെ കോപിച്ച സൗബലർ യുദ്ധത്തിൽ ത്രിശൂലങ്ങൾകൊണ്ടും പലതരം ആയുധങ്ങൾകൊണ്ടും വാർഷ്ണേയന്റെ (സാത്യകിയുടെ) ഉത്തമരഥം ഛേദിച്ചു.
6.58.9
सात्यकिस्तु रथं त्यक्त्वा वर्तमाने भयावहे ।
अभिमन्यो रथं तूर्णमारुरोह परंतपः ॥ ६.५८.९ ॥
എന്നാൽ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടക്കവേ സാത്യകി തന്റെ രഥം ഉപേക്ഷിച്ച്, ശത്രുക്കളെ ചുട്ടെരിക്കുന്ന അഭിമന്യുവിന്റെ രഥത്തിൽ ഉടൻ കയറി.
6.58.10
तावेकरथसंयुक्तौ सौबलेयस्य वाहिनीम् ।
व्यधमेतां शितैस्तूर्णं शरैःक सन्नतपर्वभिः ॥ ६.५८.१० ॥
ഒരേ രഥത്തിൽ ചേർന്ന ആ ഇരുവരും സൗബലേയന്റെ (ശകുനിയുടെ) സേനയെ മൂർച്ചയുള്ള, വളഞ്ഞ മുട്ടുകളുള്ള ശരങ്ങളാൽ വേഗത്തിൽ തുളച്ചു.
6.58.11
द्रोणभीष्मौ रणे यत्तौ धर्मराजस्य वाहिनीम् ।
नाशयेतां शरैस्तीक्ष्णैः कङ्कपत्रपरिच्छदैः ॥ ६.५८.११ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഉദ്യമിച്ച ദ്രോണനും ഭീഷ്മനും കങ്കപ്പക്ഷിയുടെ തൂവലുകൾ ഘടിപ്പിച്ച മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ ധർമ്മരാജന്റെ സേനയെ നശിപ്പിച്ചു.
6.58.12
ततो धर्मसुतोक राजा माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
मिषतां सर्वसैन्यानां द्रोणानीकमुपाद्रवन् ॥ ६.५८.१२ ॥
അപ്പോൾ ധർമ്മപുത്രനായ രാജാവും മാദ്രിയുടെ ഇരുപുത്രന്മാരായ പാണ്ഡവരും, സകല സേനകളും നോക്കിനിൽക്കെ ദ്രോണന്റെ സേനാവ്യൂഹത്തിലേക്കു പാഞ്ഞുകയറി.
6.58.13
तत्रासीत्सुमहद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
यथा देवासुरं युद्धं पूर्वमासीत्सुदारुणम् ॥ ६.५८.१३ ॥
അവിടെ അത്യന്തം മഹത്തായതും കോലാഹലമുള്ളതും രോമാഞ്ചം ഉണർത്തുന്നതുമായ യുദ്ധം നടന്നു; പണ്ടു ദേവാസുരയുദ്ധം പോലെ അതിഭയങ്കരമായ യുദ്ധം.
6.58.14
कुर्वाणौ सुमहत्कर्म भीमसेनघटोत्कचौ ।
दुर्योधनस्ततोऽभ्येत्य तावुभावप्यवारयत् ॥ ६.५८.१४ ॥
വലിയ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന ഭീമസേനനെയും ഘടോത്കചനെയും ദുര്യോധനൻ അടുത്തുചെന്ന് ഇരുവരെയും തടഞ്ഞു.
6.58.15
तत्राद्भुतमपश्याम हैडिम्बस्य पराक्रमम् ।
अतीत्य पीतरं युद्धे यदयुध्यत भारत ॥ ६.५८.१५ ॥
ഭാരതാ, അവിടെ ഹിഡിംബയുടെ പുത്രന്റെ അദ്ഭുതപരാക്രമം ഞങ്ങൾ കണ്ടു; യുദ്ധത്തിൽ തന്റെ പിതാവിനെപ്പോലും മറികടന്ന് അവൻ പോരാടി.
6.58.16
भीमसेनस्तु संक्रुद्धो दुर्योधनममर्षणम् ।
हृद्यविध्यत्पृषत्केन प्रहसन्निव पाण्डवः ॥ ६.५८.१६ ॥
എന്നാൽ കുപിതനായ ഭീമസേനൻ അസഹിഷ്ണുവായ ദുര്യോധനന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അമ്പെയ്തു; പാണ്ഡവൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ.
6.58.17
ततो दुर्योधननो राजा प्रहारवरपीडितः ।
निषसाद रथोपस्थे कश्मलं च जगाम ह ॥ ६.५८.१७ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ ദുര്യോധനൻ ആ ശ്രേഷ്ഠമായ പ്രഹരത്താൽ പീഡിതനായി, രഥത്തട്ടിൽ ഇരുന്നു മോഹാലസ്യപ്പെട്ടു.
6.58.18
तं विसंज्ञं विदित्वा तु त्वरमाणोऽस्य सारथिः ।
अपोवाह रणाद्राजंस्ततः सैन्यमभज्यत ॥ ६.५८.१८ ॥
അവൻ ബോധരഹിതനായതറിഞ്ഞ് അവന്റെ സാരഥി ധൃതിയിൽ അവനെ യുദ്ധത്തിൽനിന്നു കൊണ്ടുപോയി; രാജാവേ, അപ്പോൾ സൈന്യം ഭഗ്നമായി.
6.58.19
ततस्तां कौरवीं सेनां द्रवमाणां समन्ततः ।
निघ्नन्भीमः शरैस्तीक्ष्णैरनुवव्राज पृष्ठतः ॥ ६.५८.१९ ॥
പിന്നീട് ഭീമൻ ചുറ്റുപാടും ഓടിക്കൊണ്ടിരുന്ന ആ കൗരവ സൈന്യത്തെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ പ്രഹരിച്ചുകൊണ്ട് പിന്നിൽനിന്ന് പിന്തുടർന്നു.
6.58.20
पार्षतश्च रथश्रोष्ठो धर्मपुत्रश्च पाण्डवः ।
द्रोणस्य पश्यतः सैन्यं गाङ्गेयस्य च पश्यतः ॥ ६.५८.२० ॥
പൃഷതന്റെ പുത്രനും (ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ) രഥശ്രേഷ്ഠനായ ധർമ്മപുത്രനായ പാണ്ഡവനും, ദ്രോണൻ കാൺകെയും ഗാംഗേയൻ ഭീഷ്മൻ കാൺകെയും ആ സൈന്യത്തെ പ്രഹരിച്ചു.
6.58.21
जघ्नतुर्विशिकैस्तीक्ष्णैः परानीकविनाशनैः ।
द्रवमाणं तु तत्सैन्यं तव पुत्रस्य संयुगे ॥ ६.५८.२१ ॥
ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവർ ഇരുവരും പ്രഹരിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ പുത്രന്റെ ആ സൈന്യം ഓടാൻ തുടങ്ങി.
6.58.22
नाशक्नुतां वारयितुं भीष्मद्रोणौ महारथौ ।
वार्यमाणं च भीष्मेण द्रोणेन च महात्मना ॥ ६.५८.२२ ॥
മഹാരഥന്മാരായ ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും അതിനെ തടയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; ഭീഷ്മനാലും മഹാത്മാവായ ദ്രോണനാലും തടയപ്പെട്ടിട്ടും (അത് നിന്നില്ല).
6.58.23
विद्रवत्येव तत्सैन्यं पश्यतोर्द्रोणभीष्मयोः ।
ततो रथसहस्रेषु विद्रवत्सु ततस्ततःक ॥ ६.५८.२३ ॥
ദ്രോണനും ഭീഷ്മനും കാൺകെ ആ സൈന്യം ഓടിക്കൊണ്ടിരുന്നു; അപ്പോൾ ആയിരക്കണക്കിന് രഥങ്ങൾ ഇവിടെയും അവിടെയും ഓടുമ്പോൾ…
6.58.24
तावास्थितावेकरथं सौभद्रशिनिपुङ्गवौ ।
सौबलीं समरे सेनां शातयेतां समन्ततः ॥ ६.५८.२४ ॥
സൗഭദ്രനും ശിനിയുടെ ശ്രേഷ്ഠനായ വീരനും ഒരേ രഥത്തിൽ കയറി നിന്ന്, യുദ്ധത്തിൽ സൗബലന്റെ സൈന്യത്തെ ചുറ്റുപാടും വെട്ടിവീഴ്ത്തി.
6.58.25
शुशुभाते तदा तौ तु शैनेयकुरुपुङ्गवौ ।
अमावास्यां गतौ यद्वत्सोमसूर्यौ नभस्तले ॥ ६.५८.२५ ॥
അപ്പോൾ ശൈനേയനും കുരുശ്രേഷ്ഠനും അമാവാസി രാത്രിയിൽ ആകാശത്ത് ചന്ദ്രനും സൂര്യനും എന്നപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
6.58.26
अर्जुनस्तु ततः क्रुद्धस्तव सैन्यं विशांपते ।
ववर्ष शरवर्षेण धाराभिरिव तोयदः ॥ ६.५८.२६ ॥
അപ്പോൾ കുപിതനായ അർജുനൻ, ജനങ്ങളുടെ നാഥാ, അങ്ങയുടെ സൈന്യത്തിന്മേൽ മേഘം ധാരകളായി പെയ്യുന്നതുപോലെ അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്തു.
6.58.27
वध्यमानं ततस्तत्र शरैः पार्थस्य संयुगे ।
दुद्राव कौरवं सैन्यं विषादभयकम्पितम् ॥ ६.५८.२७ ॥
അവിടെ പാർത്ഥന്റെ അമ്പുകളാൽ വധിക്കപ്പെട്ട കൗരവസൈന്യം, ദുഃഖവും ഭയവും കൊണ്ട് വിറച്ച് ഓടി.
6.58.28
द्रवतस्तान्समालक्ष्य भीष्मद्रोणौ महारथौ ।
न्यवारयेतां संरब्धौ दुर्योधनहितैषिणौ ॥ ६.५८.२८ ॥
അവർ ഓടുന്നത് കണ്ട്, ദുര്യോധനന്റെ ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്ന മഹാരഥന്മാരായ ഭീഷ്മരും ദ്രോണരും കോപത്തോടെ അവരെ തടഞ്ഞു.
6.58.29
ततो दुर्योधनो राजा समाश्वस्य विशांपते ।
न्यवर्तयत तत्सैन्यं द्रवमाणां समन्ततः ॥ ६.५८.२९ ॥
അപ്പോൾ ജനങ്ങളുടെ നാഥാ, രാജാവായ ദുര്യോധനൻ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, ഓടിക്കൊണ്ടിരുന്ന ആ സൈന്യത്തെ നാലുപാടും നിന്ന് തിരിച്ചുവിട്ടു.
6.58.30
यत्र यत्र हि पुत्रं ते ये ये पश्यन्ति भारत ।
तत्र तत्र न्यवर्तन्त क्षत्रियाणां महरथाः ॥ ६.५८.३० ॥
ഭാരതാ, നിങ്ങളുടെ പുത്രനെ എവിടെയെല്ലാം, ആരെല്ലാം കണ്ടുവോ, അവിടെയെല്ലാം ആ മഹാരഥ ക്ഷത്രിയന്മാർ തിരിഞ്ഞു.
6.58.31
तान्निवृत्तान्समीक्ष्यैव ततोऽन्येऽपीतरे जनाः ।
अन्योन्यस्पर्धया राजँल्लज्जया चावतस्थिरे ॥ ६.५८.३१ ॥
അവർ തിരിഞ്ഞുപോകുന്നതു കണ്ട്, ഹേ രാജാവേ, മറ്റുള്ളവരും പരസ്പര മത്സരംകൊണ്ടും ലജ്ജകൊണ്ടും നിന്നുപോയി.
6.58.32
पुनरावर्ततां तेषां वेग आसीद्विशांपते ।
पूर्यतः सागरस्येव चन्द्रस्योदयनं प्रति ॥ ६.५८.३२ ॥
ഹേ ജനപതേ, വീണ്ടും തിരിച്ചുവന്നവരുടെ വേഗം ചന്ദ്രോദയത്തിനായി ഉയരുന്ന സമുദ്രംപോലെയായിരുന്നു.
6.58.33
अन्निवृत्तांस्ततस्तांस्तु दृष्ट्वा राजा सुयोधनः ।
अब्रवीत्त्वरितो गत्वा भीष्मं शान्तनवं वचः ॥ ६.५८.३३ ॥
അവർ തിരിച്ചുവരാത്തത് കണ്ട രാജാവ് സുയോധനൻ വേഗത്തിൽ ചെന്ന് ശന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ ഭീഷ്മനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
6.58.34
पितामह निबोधेदं यत्त्वां वक्ष्यामि भारत ।
नानुरूपमहं मन्ये त्वयि जीवति कौरव ॥ ६.५८.३४ ॥
മുത്തച്ഛാ, ഞാൻ അങ്ങയോടു പറയുന്നത് കേൾക്കണമേ. ഹേ ഭാരതാ, ഹേ കൗരവാ, അങ്ങ് ജീവിച്ചിരിക്കെ ഇത് ഉചിതമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നില്ല.
6.58.35
द्रोणो चास्त्रविदां श्रेष्ठे सपुत्रे ससुहृञ्जने ।
कृपे चैव महेष्वासे द्रवते यद्वरूथिनी ॥ ६.५८.३५ ॥
അസ്ത്രവിദ്യയിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണരും പുത്രനും ബന്ധുമിത്രങ്ങളുമൊത്ത്, മഹാധനുർധരനായ കൃപരും — അവരുടെ സേന ഓടിപ്പോകുന്നു.
6.58.36
न पाण्डवान्प्रतिलांस्तव मन्ये कथंचन ।
तथा द्रोणस्य सङ्ग्रमे द्रौमेश्चैव कृपस्य च ॥ ६.५८.३६ ॥
നിങ്ങളുടെ പക്ഷക്കാർ ഒരു വിധത്തിലും പാണ്ഡവരെ നേരിടുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നില്ല; അതുപോലെ യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണന്റെയും ദ്രൗണിയുടെയും കൃപന്റെയും മുന്നിലും അവർ നിൽക്കില്ലെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
6.58.37
अनुग्राह्याः पाण्डुसुतास्तव नूनं पितामह ।
यथेमां क्षमसे वीर वध्यमानां वरूथिनीम् ॥ ६.५८.३७ ॥
പിതാമഹാ, പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രന്മാർ നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിന് അർഹരാണ്; വീരാ, അടിക്കപ്പെടുന്ന ഈ സേനയെ നീ സഹിക്കുന്നുവല്ലോ.
6.58.38
सोऽस्मि वाच्यस्त्वया राजन्पूर्वमेव समागमे ।
न योत्स्ये पाण्डवान्सङ्ख्ये नापि पार्षतसात्यकी ॥ ६.५८.३८ ॥
രാജാവേ, യുദ്ധാരംഭത്തിനുമുമ്പേ നിന്നാൽ ഞാൻ പറയപ്പെട്ടവനാണ്; യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവരോടും പാർഷതനോടും സാത്യകിയോടും ഞാൻ പോരാടുകയില്ല.
6.58.39
श्रुत्वा तु वचनं तुभ्यमाचार्यस्य कृपस्य च ।
कर्णेन सहितः कृत्यं चिन्तयानस्तदैव हि ॥ ६.५८.३९ ॥
എന്നാൽ നിനക്കുവേണ്ടി ആചാര്യന്റെയും കൃപന്റെയും വാക്കുകൾ കേട്ട് കർണനോടൊപ്പം, എന്തു ചെയ്യണമെന്ന് അപ്പോൾത്തന്നെ അദ്ദേഹം ചിന്തിച്ചു.
6.58.40
यदि नाहं परित्याज्यो युवाभ्यामिह संयुगे ।
विक्रमेणानुरूपेण युध्येतां पुरुषर्षभौ ॥ ६.५८.४० ॥
ഈ യുദ്ധത്തിൽ നിങ്ങൾ ഇരുവരും എന്നെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടവനായി കരുതുന്നില്ലെങ്കിൽ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠരേ, നിങ്ങളുടെ വീര്യത്തിന് യോജിച്ചവിധം യുദ്ധം ചെയ്യുക.
6.58.41
एतच्छ्रुत्वा वचो भीष्मः प्रहसन्वै मुहुर्मुहुः ।
अब्रवीत्तनयं तुभ्यं क्रोधादुद्वृत्य चक्षुषी ॥ ६.५८.४१ ॥
ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭീഷ്മർ ആവർത്തിച്ച് ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, കോപത്താൽ കണ്ണുകൾ ഉരുട്ടി, നിന്റെ പുത്രനോട് പറഞ്ഞു.
6.58.42
बहुशोऽसि मया राजंस्तथ्यमुक्तो हितं वचः ।
अजेयाः पाण्डवा युद्धे देवैरपि सवासवैः ॥ ६.५८.४२ ॥
രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നോട് പലതവണ സത്യവും ഹിതവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവർ ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ ദേവന്മാർക്കുപോലും ജയിക്കാനാവാത്തവരാണ്.
6.58.43
यत्तु शक्यं मया कर्तुं वृद्धेनाद्य गतायुषा ।
करिष्यामि यथाशक्ति पश्येदानीं सबान्धवः ॥ ६.५८.४३ ॥
ഇന്ന് വൃദ്ധനും ആയുസ്സ് കഴിഞ്ഞവനുമായ ഞാൻ ചെയ്യാവുന്നത് എന്റെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് ചെയ്യും. ഇപ്പോൾ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം കാണുക.
6.58.44
अद्य पाण्डुसुतानेकः ससैन्यान्सह बन्धुभिः ।
सोऽहं निवारयिष्यामि सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ६.५८.४४ ॥
ഇന്ന് ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക്, സൈന്യങ്ങളോടും ബന്ധുക്കളോടുംകൂടിയ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരെ തടയും; സർവലോകവും കാണെ.
6.58.45
एवमुक्ते तु भीष्मेण पुत्रास्तव जनेश्वर ।
दध्मुः शङ्खान्मुदा युक्ता भेरीः संजघ्निरे भृशम् ॥ ६.५८.४५ ॥
ജനേശ്വരാ, ഭീഷ്മർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ നിന്റെ പുത്രന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ ശംഖുകൾ മുഴക്കി, ഭേരികൾ ശക്തമായി മുഴക്കി.
6.58.46
पाण्डवा हि ततो राजञ्श्रुत्वा तं निनदं महत् ।
दध्मुः शङ्खांश्च भेरीश्च मुरजांश्चाप्यनादयन् ॥ ६.५८.४६ ॥
രാജാവേ, അപ്പോൾ പാണ്ഡവർ ആ മഹാനാദം കേട്ട് ശംഖുകൾ മുഴക്കി; ഭേരികളും മുരജങ്ങളും മുഴക്കി.