Mahābhārata · Adhyāya 6.59

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

6.59.1

प्रतिज्ञाते ततस्तस्मिन्युद्धे भीष्मेण दारुणे ।
क्रोधितो मम पुत्रेण दुःखितेन विशेषतः ॥ ६.५९.१ ॥

Entonces, cuando Bhīṣma hizo su juramento en aquella terrible batalla, mi hijo, afligido y especialmente airado,

6.59.2

भीष्मः किमकरोत्तत्र पाण्डवेयेषु भारत ।
पितामहे वा पञ्चालास्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.५९.२ ॥

Oh Bhārata, ¿qué hizo allí Bhīṣma contra los Pāṇḍavas, o el abuelo y los Pañcālas? Dímelo, Sañjaya.

6.59.3

गतपूर्वाह्णभूयिष्ठे तस्मिन्नहनि भारत ।
पश्चिमां दिशमास्थाय स्थिते चापि दिवाकरे ॥ ६.५९.३ ॥

Oh Bhārata, cuando había transcurrido la mayor parte de la mañana de aquel día y el sol estaba en la dirección occidental,

6.59.4

जयं प्राप्तेषु हृष्टेषु पाण्डवेषु महात्ससु ।
सर्वधर्मविशेषज्ञः पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.५९.४ ॥

Cuando los magnánimos Pāṇḍava, habiendo obtenido la victoria, estaban alegres, tu padre Devavrata (Bhīṣma), conocedor de todos los aspectos especiales del dharma, avanzó.

6.59.5

अभ्ययाञ्जवनैरश्वैः पाण्डवानामनीकिनीम् ।
महत्या सेनया गुप्तस्तव पुत्रैश्च सर्वशः ॥ ६.५९.५ ॥

Con caballos veloces avanzó contra el ejército de los Pāṇḍava, protegido por todas partes por una gran hueste y por tus hijos.

6.59.6

प्रावर्तत ततो युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
अस्माकं पाण्डवैः सार्धमनायात्तव भारत ॥ ६.५९.६ ॥

Entonces comenzó una batalla tumultuosa que erizaba el cabello entre nuestro bando y los Pāṇḍava; oh Bhārata, tu bando luchó sin contención.

6.59.7

घनुषां कूजतां तत्र तलानां चाभिहन्यताम् ।
महान्समभवच्छब्दो गिरीणामिव दीर्यताम् ॥ ६.५९.७ ॥

Surgió allí un gran estruendo de arcos que resonaban y de palmas golpeadas, como si las montañas se partieran.

6.59.8

तिष्ठ स्थितोऽस्मि विद्ध्यैनं निवर्तस्व स्थिरो भव ।
स्थिरोऽस्मि प्रहरस्वेति शब्दोऽश्रूयत सर्वशः ॥ ६.५९.८ ॥

"¡Detente, yo estoy en pie! Repara en él, vuelve atrás, mantente firme." "¡Estoy firme, golpea!" Tales gritos se oían por todas partes.

6.59.9

काञ्चनेषु तनुत्रेषु किरीटेषु ध्वजेषु च ।
शिलानामिव शैलेषु पतितानामभूद्ध्वनिः ॥ ६.५९.९ ॥

El ruido de caer sobre corazas doradas, diademas y estandartes era como de rocas que caían sobre montañas.

6.59.10

पतितान्युत्तमाङ्गानि बाहवश्च विभूषिताः ।
व्यचेष्टन्त महीं प्राप्य शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.५९.१० ॥

Cabezas caídas y brazos adornados, al llegar a la tierra, se retorcían por centenares y luego por millares.

6.59.11

हृतोत्तमाह्गाः केचित्तु तथैवोद्यतकार्मुकाः ।
प्रगृहीतायुधाश्चापि तस्थुः पुरुषसत्तमाःक ॥ ६.५९.११ ॥

A algunos les habían cortado la cabeza, pero aun así, con los arcos en alto y las armas en la mano, los mejores de los hombres permanecían en pie.

6.59.12

प्रावर्तत महावेगा नदी रुधिरवाहिनी ।
मातङ्गाङ्गशिला रौद्रा मांसशोणितकर्दमा ॥ ६.५९.१२ ॥

Comenzó a fluir un río veloz y poderoso que llevaba sangre, con cuerpos de elefantes por rocas, terrible y cubierto de lodo de carne y sangre.

6.59.13

वरश्वनरनागानां शरीरप्रभवा तदा ।
परलोकार्णवमुखी गृध्रगोमायुमोदिनी ॥ ६.५९.१३ ॥

Entonces el río nacido de los cuerpos de los mejores caballos, hombres y elefantes tenía su boca abierta hacia el océano del otro mundo, deleitando a buitres y chacales.

6.59.14

न दृष्टं न श्रुतं वापि युद्धमेतादृशं नृप ।
यथा तव सुतानां च पाण्डवानां च भारत ॥ ६.५९.१४ ॥

Oh rey, nunca he visto ni oído de una batalla como esta entre tus hijos y los Pāṇḍavas, oh Bhārata.

6.59.15

नासीद्रथपथस्तत्र यौधैर्युधि निपातितैः ।
गजैश्च पतितैर्नीलैर्गिरिश्रृङ्गैनिरवावृतः ॥ ६.५९.१५ ॥

No quedaba camino para los carros, cubierto por completo por guerreros abatidos en combate y por elefantes caídos, oscuros como picos de montaña.

6.59.16

विकीर्णैः कवचैश्चित्रैः शिरस्त्रणैश्च मारिष ।
शुशुभे तद्राणस्थानं शरदीव नभस्तलम् ॥ ६.५९.१६ ॥

Oh señor, aquel campo de batalla, sembrado de corazas brillantes y cascos, resplandecía como el cielo de otoño.

6.59.17

विनिर्भिन्नाः शरैः केचिदन्त्रापीडप्रकर्षिणः ।
अभीताः समरे शत्रूनभ्यधावन्त दर्पिताः ॥ ६.५९.१७ ॥

Algunos, traspasados por flechas y arrastrando sus entrañas, se lanzaron sin miedo y orgullosos contra los enemigos en la batalla.

6.59.18

तात भ्रातः सखे बन्धो वयस्य मम मातुल ।
मा मां परित्यजेत्यन्ये चुक्रुशुः पतिता रणे ॥ ६.५९.१८ ॥

«¡Oh padre! ¡Oh hermano! ¡Oh amigo! ¡Oh pariente! ¡Oh compañero! ¡Oh mi tío materno! ¡No me abandones!», clamaban otros que habían caído en la batalla.

6.59.19

अथाभ्येहि त्वमागच्छ किं भीतोसि क्व यास्यसि ।
स्थितोऽहं समरे मा भैरिति चान्ये विचुक्रुशुः ॥ ६.५९.१९ ॥

Ven ahora, adelante. ¿Por qué temes, adónde irás? Yo me mantengo firme en la batalla, no temas — así gritaban otros.

6.59.20

तत्र भीष्मः शान्तनवो नित्यं मण्डलकार्मुकः ।
मुमीच बाणान्दीप्ताग्रानहीनाशीविषानिव ॥ ६.५९.२० ॥

Allí Bhīṣma, hijo de Śāntanu, que siempre hacía girar su arco en círculo, disparó flechas de puntas ardientes como serpientes venenosas.

6.59.21

शरैरेकायनीकुर्वन्दिशः सर्वा यतव्रतः ।
जघान पाण्डवरथानादिश्य भारतर्षभ ॥ ६.५९.२१ ॥

Haciendo de todas las direcciones un solo camino con flechas, firme en su voto, oh toro de los Bharatas, derribó los carros de los Pāṇḍavas apuntando hacia ellos.

6.59.22

स नृत्यन्वै रथोपस्थे दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
अलातचक्रवद्राजंस्तत्र तत्र स्म दृश्यते ॥ ६.५९.२२ ॥

Bailando sobre el suelo del carro, mostrando la ligereza de sus manos, oh rey, era visto aquí y allá como una rueda de antorchas giratoria.

6.59.23

तमेकं समरे शूरं पाण्डवाः सृञ्जयैः सह ।
अनेकशतसाहस्रं समपश्यन्त लाघवात् ॥ ६.५९.२३ ॥

A ese único héroe en la batalla, los Pāṇḍavas junto con los Sṛñjayas lo vieron como cientos de miles, a causa de su rapidez.

6.59.24

मायाकृतात्मानमिव भीष्मं तत्र स्म मेनिरे ।
पूर्वस्यां दिशि तं दृष्ट्वा प्रतीच्यां ददृशुर्जनाः ॥ ६.५९.२४ ॥

Allí la gente creyó que Bhīṣma estaba como hecho de ilusión; habiéndolo visto en el este, lo veían también en el oeste.

6.59.25

उदीच्यां चैवमालोक्य दक्षिणस्यां पुनः प्रभो ।
एवं स समरे शूरो गाङ्गेयः प्रत्यदृश्यत ॥ ६.५९.२५ ॥

Habiéndolo visto así en el norte y de nuevo en el sur, oh señor, así en la batalla fue visto el héroe, hijo de Gaṅgā.

6.59.26

न चैवं पाण्डवेयानां कश्चिच्छक्नोति वीक्षितुम् ।
विशिखानेव पश्यन्ति भीष्मचापच्युतान्बहून् ॥ ६.५९.२६ ॥

Y entre los pāṇḍavas nadie podía mirarlo así; solo veían las muchas flechas disparadas por el arco de Bhīṣma.

6.59.27

कुर्वाणं समरे कर्म सूदयानं च वाहिनीम् ।
व्याक्रोशन्त रणे तत्र नरा बहुविधा बहु ॥ ६.५९.२७ ॥

Mientras él realizaba sus hazañas en la batalla y aniquilaba el ejército, muchos hombres de toda clase clamaban allí en el combate.

6.59.28

अमानुषेण रूपेण चरन्तं पितरं तव ।
शलभा इव राजानः पतन्ति विधिचोदिताः ॥ ६.५९.२८ ॥

Hacia su padre, que se movía con una forma sobrehumana, los reyes impulsados por el destino caían como polillas.

6.59.29

भीष्माग्निमभिसंक्रुद्धं विनाशाय सहस्रशः ।
न हि मोघः शरः कश्चिदासीद्भीष्मस्य संयुगे ॥ ६.५९.२९ ॥

El fuego de Bhīṣma, furiosamente airado, ardía por millares para la destrucción; en la batalla ninguna flecha de Bhīṣma fue desperdiciada.

6.59.30

नरनागाश्वकायेषु बहुत्वाल्लघुयोधिनः ।
भिनत्त्येकेन बाणेन सुमुखेन पतत्रिणा ॥ ६.५९.३० ॥

Debido a su multitud, entre los cuerpos de hombres, elefantes y caballos, atravesaba a los guerreros ligeros con una sola flecha emplumada de bella punta.

6.59.31

गजं कंकटसन्नद्धं वज्रेणेव शिलोच्चयम् ।
द्वौ त्रीनपि गजारोहान्पिण्डितान्वर्मितानपि ॥ ६.५९.३१ ॥

Derribó a un elefante revestido de malla, como un rayo a un montón de rocas, y también a dos o tres jinetes de elefante, apiñados y blindados.

6.59.32

नाराचेन सुमुक्तेन निजघान पिता तव ।
यो यो भीष्मं नरव्याघ्रमभ्येति युधि कश्चन ॥ ६.५९.३२ ॥

Vuestro padre los abatió con flechas de hierro bien disparadas; quienquiera que en la batalla se acercara a Bhīṣma, tigre entre los hombres, era muerto.

6.59.33

मुहूर्तदृष्टः स मया पतितो भुवि दृश्यते ।
एवं सा धर्मराजस्य वध्यमाना महाचमूः ॥ ६.५९.३३ ॥

Lo vi por un momento; se le ve caído en el suelo. Así era masacrado aquel gran ejército del rey de la justicia.

6.59.34

भीष्मेणातुलवीर्येण व्यशीर्यत संहस्रधा ।
प्राकम्पत महासेना शरवर्षेण तापिता ॥ ६.५९.३४ ॥

Por Bhīṣma, de valor incomparable, fue hecho añicos en mil pedazos; el gran ejército, abrasado por la lluvia de flechas, tembló.

6.59.35

पश्यतो वासुदेवस्य पार्थस्याथ शिखण्डिनः ।
यतमानाऽपि ते वीरा द्रवमाणान्महारथान् ॥ ६.५९.३५ ॥

Mientras Vāsudeva, Pārtha y Śikhaṇḍin miraban, aquellos héroes, aunque se esforzaban, no pudieron detener a los grandes guerreros de carro que huían.

6.59.36

नाशक्नुवन्वारयितुं भीष्मबाणप्रपीडितान् ।
महेन्द्रसमवीर्येण वध्यमाना महाचमूः ॥ ६.५९.३६ ॥

No pudieron contener a los atormentados por las flechas de Bhīṣma; el gran ejército era masacrado por quien tenía un valor igual al del gran Indra.

6.59.37

अभज्यत महाराज न च द्वौ सह धावतः ।
आविद्धरनागाश्वं पतितध्वजकूबरम् ॥ ६.५९.३७ ॥

Oh gran rey, aquel ejército se quebró; ni siquiera dos hombres podían huir juntos. Elefantes y caballos, heridos, cayeron, y los estandartes y los timones de los carros yacían por tierra.

6.59.38

अनीकं पाण्डुपुत्राणां हाहाभूतमचेतनम् ।
जघानात्र पिता पुत्रं पुत्रश्च पितरं तथा ॥ ६.५९.३८ ॥

El ejército de los hijos de Pāṇḍu, convertido en gritos de espanto y sin sentido, fue derribado; aquí el padre mató al hijo, y el hijo igualmente mató al padre.

6.59.39

प्रियं सखायं चाक्रन्दे सखा दैवबलात्कृतः ।
विमुच्य कवचान्यन्ये पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः ॥ ६.५९.३९ ॥

Impulsado por la fuerza del destino, un amigo llamó a su querido amigo; y otros soldados del hijo de Pāṇḍu se despojaron de sus armaduras.

6.59.40

विनुक्तकेशा धावन्तः प्रत्यदृश्यन्त भारत ।
तद्गोकुलमिवोद्धान्तमुद्धान्तरथयूथपम् ॥ ६.५९.४० ॥

Oh Bhārata, se veía a soldados corriendo con el cabello suelto; aquel ejército, como una manada de ganado en estampida, se dispersó, y los jefes de los grupos de carros también se dispersaron.

6.59.41

ददृशे पाण्डुपुत्रस्य सैन्यमार्तस्वरं तदा ।
प्रभज्यमानं सैन्यं तु दृष्ट्वा यादवनन्दनः ॥ ६.५९.४१ ॥

Entonces se vio el ejército del hijo de Pāṇḍu lleno de un grito de angustia; y al ver aquel ejército deshacerse, el gozo de los Yādava (Kṛṣṇa)...

6.59.42

उवाच पार्थं बीभत्सुं निगृह्य रथमुत्तमम् ।
असं स कालः संप्राप्तः पार्थ पस्तेऽभिकाङ्क्षितः ॥ ६.५९.४२ ॥

Deteniendo el excelente carro, él (Kṛṣṇa) dijo a Pārtha el terrible (Arjuna): "Oh Pārtha, ha llegado ahora aquel tiempo que deseabas..."

6.59.43

प्रहरस्व नरव्याघ्र न चेन्मोहाद्विमुह्यसे ।
यत्त्वया कथितं वीर पुरा राज्ञां समागमे । ॥ ६.५९.४३ ॥

Golpea, tigre entre los hombres, si no estás confundido por la ofuscación. Héroe, haz lo que declaraste antaño en la asamblea de los reyes.

6.59.44

भीष्मद्रोणमुखान्सर्वान्धार्तराष्ट्रस्य सैनिकान् ।
सानुबन्धान्हनिष्यामि ये मां योत्स्यन्ति संयुगे ॥ ६.५९.४४ ॥

Mataré a todos los guerreros del hijo de Dhṛtarāṣṭra, encabezados por Bhīṣma y Droṇa, junto con sus seguidores, que pelearán contra mí en la batalla.

6.59.45

इति तत्कुरु कौन्तेय सत्यं वाक्यमरिन्दम ।
बीभत्सो पश्य सैन्यं स्वं भज्यमानं ततस्ततः ॥ ६.५९.४५ ॥

Por tanto, hijo de Kuntī, sometedor de enemigos, cumple esa palabra verdadera. Bībhatsu, mira: tu propio ejército se desmorona aquí y allá.

6.59.46

द्रवतश्च महीपालान्पश्य यौधिष्ठिरे बले ।
दृष्ट्वा हि भीष्मं समरे व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ६.५९.४६ ॥

Mira a los reyes huyendo en el ejército de Yudhiṣṭhira; pues al ver a Bhīṣma en la batalla, como la Muerte con la boca abierta, huyen.

6.59.47

भयार्ताः प्रपलायन्ते सिंहात्क्षुद्रमृगा इव ।
एवमुक्तः प्रत्युवाच वासुदेवं धनंजयः ॥ ६.५९.४७ ॥

Atormentados por el miedo, huyen como pequeños ciervos de un león. Así interpelado, Dhanaṃjaya respondió a Vāsudeva.

6.59.48

नोदयाश्वान्यतो भीष्मो विगाहे तद्वलार्णवम् ।
पातयिष्यामि दुर्धर्षं वृद्धं कुरुपितामहम् ॥ ६.५९.४८ ॥

Conduce los caballos hacia donde está Bhīṣma. Me sumerjo en ese océano de ejército. Derribaré al invencible y anciano abuelo de los Kurus.

6.59.49

ततोऽश्वान्रजतप्रकख्यान्नोदयामास माधवः ।
यतो भीष्मरथो राजन्दुष्प्रेक्ष्यो रश्मिमानिव ॥ ६.५९.४९ ॥

Entonces Mādhava condujo los caballos resplandecientes como la plata hacia donde estaba el carro de Bhīṣma, oh rey, difícil de mirar como el sol.

6.59.50

ततस्तत्पुनरावृत्तं युधिष्ठिरबलं महत् ।
दृष्ट्वा पार्थं महाबाहुं भीष्मायोद्यतमाहवे ॥ ६.५९.५० ॥

Entonces el gran ejército de Yudhiṣṭhira volvió a retroceder al ver a Pārtha, el de brazos poderosos, avanzando en batalla contra Bhīṣma.

6.59.51

ततो भीष्मःक कुरुश्रेष्ठ सिंहवद्विनदन्मुहुः ।
धनञ्जयरथं शीघ्रं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ६.५९.५१ ॥

Entonces, oh mejor de los Kuru, Bhīṣma rugió una y otra vez como un león y cubrió rápidamente el carro de Dhanañjaya con una lluvia de flechas.

6.59.52

क्षणेन स रथस्तस्य सहयः कसहसारथिः ।
शरवर्षेण महता संछन्नो न प्रकाशते ॥ ६.५९.५२ ॥

En un instante aquel carro suyo, con sus caballos, estandarte y auriga, quedó cubierto por una gran lluvia de flechas y ya no se veía.

6.59.53

वासुदेवस्त्वसंभ्रान्तो धैर्यमास्थाय सत्त्ववान् ।
चोदयामास तानश्वान्विभिन्नान्भीष्मसायकैः ॥ ६.५९.५३ ॥

Pero Vāsudeva, sin turbarse, adoptó la firmeza y, resuelto, siguió azuzando aquellos caballos atravesados por las flechas de Bhīṣma.

6.59.54

ततः पार्थो धनुर्गृह्य दिव्यं जलदनिःस्वनम् ।
पातयामास भीष्मस्य धनुश्छित्वा त्रिभिः शरैः ॥ ६.५९.५४ ॥

Entonces Pārtha tomó su arco divino, cuyo sonido era como el de una nube, y con tres flechas cortó el arco de Bhīṣma y lo derribó.

6.59.55

स च्छिन्नधन्वा कौरव्यः पुनरन्यन्महद्धनुः ।
निमिषान्तरमात्रेण सज्यं चक्रे पिता तव ॥ ६.५९.५५ ॥

El kaurava, con su arco roto, tomó otro gran arco; en un abrir y cerrar de ojos tu padre le tensó la cuerda.

6.59.56

विचकर्ष ततो दोर्भ्यां धनुर्जलदनिःस्वनम् ।
अथास्य तदपि क्रुद्धश्चिच्छेद धनुरर्जुनः ॥ ६.५९.५६ ॥

Entonces tensó con ambos brazos el arco que retumba como una nube; y Arjuna, airado, cortó también aquel arco.

6.59.57

तस्य तत्पूजयामास लाघवं शन्तनोः सुतः ।
साधु पार्थ महाबाहो साधु भो पाण्डुनन्दन ॥ ६.५९.५७ ॥

El hijo de Śantanu elogió su destreza: «¡Bien hecho, Pārtha! ¡Bien hecho, oh de poderosos brazos! ¡Bien hecho, hijo de Pāṇḍu!»

6.59.58

त्वय्येवैतद्युक्तरूपं महत्कर्म धनंजय ।
प्रीतोऽस्मि सुभृशं पुत्र कुरु युद्धं मया सह ॥ ६.५९.५८ ॥

«Dhanaṃjaya, esta gran hazaña te corresponde verdaderamente. Hijo, estoy sumamente complacido; ahora lucha conmigo.»

6.59.59

इति पार्थं प्रशस्याथ प्रगृह्यान्यन्महद्धनुः ।
मुमोच समरे वीरः शरान्पार्थरथं प्रति ॥ ६.५९.५९ ॥

Habiendo así alabado a Pārtha, el héroe tomó otro gran arco y disparó flechas en la batalla hacia el carro de Arjuna.

6.59.60

अदर्शयद्वासुदेवो हययाने परं बलम् ।
मोघान्कुर्वञ्शरांस्तस्य मण्डलान्व्यचरल्लुघु ॥ ६.५९.६० ॥

Vāsudeva mostró su poder supremo en el carro tirado por caballos; volviendo inútiles sus flechas, se movió con rapidez en círculos.

6.59.61

तथा भीष्मस्तु सुदृढं वासुदेवधनंजयौ ।
विव्याध निशितैर्बाणैः सर्वगात्रेषु भारत ॥ ६.५९.६१ ॥

Así Bhīṣma hirió con firmeza a Vāsudeva y Dhanaṃjaya con flechas afiladas en todos sus miembros, oh Bhārata.

6.59.62

शुशुभाते नरव्याघ्रौ तौ भीष्मशरविक्षतौ ।
गोवृषाविव संरब्धौ विषाणोल्लेखनाङ्क्तितौ ॥ ६.५९.६२ ॥

Aquellos dos tigres entre los hombres, heridos por las flechas de Bhīṣma, resplandecían como dos toros furiosos marcados por los rasguños de sus cuernos.

6.59.63

पुनश्चापि सुसंरब्धः शरैः शतसहस्रशः ।
कृष्णयोर्युधि संरब्धो भीष्माः प्राच्छादयद्दिशः ।
पार्थोऽपि समरे क्रुद्धो भीष्मस्यावारयद्दिशः ॥ ६.५९.६३ ॥

De nuevo, el muy airado Bhīṣma cubrió todas las direcciones con cientos de miles de flechas contra los dos Kṛṣṇas en la batalla. Y Pārtha, también enfurecido en el combate, obstruyó las direcciones de Bhīṣma.

6.59.64

वार्ष्णेयं च शरैस्तीक्ष्णैः कम्पयामास रोषितः ।
मुहुरभ्यर्दयन्भीष्मः प्रहस्य स्वनवत्तदा ॥ ६.५९.६४ ॥

Enfurecido, Bhīṣma hizo temblar al Vārṣṇeya (Kṛṣṇa) con flechas afiladas. Hostigándolo repetidamente, Bhīṣma entonces rio y rugió.

6.59.65

ततस्तु कृष्णः समरे दृष्ट्वा भीष्मपराक्रमम् ।
संप्रेक्ष्य च महाबाहुः पार्थस्य मृदुयुद्धताम् ॥ ६.५९.६५ ॥

Entonces Kṛṣṇa, el de brazos poderosos, viendo el valor de Bhīṣma en la batalla y observando la mesura del combate de Pārtha,

6.59.66

भीष्मं च शरवर्षाणि सृजन्तमनिशं युधि ।
प्रतपन्तमिवादित्यं मध्यमासाद्य सेनयोः ॥ ६.५९.६६ ॥

y a Bhīṣma lanzando sin cesar lluvias de flechas en la batalla, ardiendo como el sol al llegar al centro de los dos ejércitos.

6.59.67

वारन्वरान्विनिघ्नन्तं पाण्डुपुत्रस्य सैनिकान् ।
युगान्तमिव कुर्वाणं भीष्मं यौधिष्ठिरे बले ॥ ६.५९.६७ ॥

Bhīṣma, abatiendo a los guerreros de carro y a los soldados de primera línea del hijo de Pāṇḍu, causando una destrucción como la del fin de una era, estaba en el ejército de Yudhiṣṭhira.

6.59.68

अमृष्यमाणो भगवान्केशवः परवीरहा ।
अचिन्तयदमेयात्मा नास्ति यौधिष्ठिरं बलम् ॥ ६.५९.६८ ॥

El bienaventurado Keśava, incapaz de soportarlo, matador de héroes enemigos, de alma inconmensurable, pensó: no hay fuerza en el ejército de Yudhiṣṭhira.

6.59.69

एकाह्ना हि रणे भीष्मो नाशयेद्देवदानवान् ।
किं नु पाण्डुसुतान्युद्धे सबलान्सपदानुगान् ॥ ६.५९.६९ ॥

Bhīṣma podría destruir a dioses y demonios en batalla en un solo día; ¿cómo, entonces, no destruiría en la guerra a los hijos de Pāṇḍu, con sus ejércitos y sus seguidores de a pie?

6.59.70

द्रवते च महासैन्यं पाण्डवस्य महात्मनः ।
एते च कौरवास्तूर्णं प्रभग्नान्वीक्ष्य सोमकान् ॥ ६.५९.७० ॥

El gran ejército del magnánimo Pāṇḍava huye; y estos Kauravas, al ver a los Somakas rápidamente derrotados, avanzan con júbilo.

6.59.71

प्राद्रवन्ति रणे दृष्ट्वा हर्षयन्तः पितामहम् ।
सोहं भीष्मं निहन्म्यद्य पाण्डवार्थाय दंशितः ॥ ६.५९.७१ ॥

Al ver al abuelo en la batalla, avanzan regocijándose. Por el bien de los Pāṇḍava, yo, armado y resuelto, mataré hoy a Bhīṣma.

6.59.72

भारमेतं विनेष्यामि पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अर्जुनो हि शरैस्तीक्ष्णैर्वध्यमानोऽपि संयुगे ॥ ६.५९.७२ ॥

Quitaré esta carga a los magnánimos Pāṇḍava; pues Arjuna, aunque herido por flechas afiladas en la batalla—

6.59.73

कर्तव्यं नाभिजानाति रणे भीष्मस्य गौरवात् ।
तथा चिन्तयतस्तस्य भूय एव पितामहः ।
प्रेषयामास संक्रुद्धः शरान्पार्थरथं प्रति ॥ ६.५९.७३ ॥

En la batalla, Bhīṣma no sabía qué debía hacer, por respeto. Mientras así reflexionaba, el abuelo, enfurecido, volvió a lanzar flechas hacia el carro de Pārtha.

6.59.74

तेषां बहुत्वासु भृसं शराणां ।
दिशश्च सर्वाः पिहिता बभूवुः ।
न चान्तरिक्षं न दिशो न भूमि-
र्न भास्करोऽदृश्यत रश्मिमालीक ॥ ६.५९.७४ ॥

Por la gran cantidad de aquellas flechas, todas las direcciones quedaron densamente cubiertas. No se veían ni el cielo, ni las regiones, ni la tierra, ni el sol, coronado de rayos.

6.59.75

ववुश्च वातास्तुमुलाः सधूमा ।
दिशश्च सर्वाः क्षुभिता बभूवुः।
द्रोणो विकर्णोऽथ जयद्रथश्च ।
भूरिश्रवाः कृतवर्मा कृपश्च ॥ ६.५९.७५ ॥

Soplaron vientos tumultuosos y cargados de humo, y todas las direcciones quedaron agitadas. Droṇa, Vikarṇa, Jayadratha, Bhūriśravas, Kṛtavarman y Kṛpa también estaban allí.

6.59.76

श्रुतायुरम्बष्ठपतिश्च राजा ।
विन्दानुविन्दौ च सुदक्षिणश्च।
प्राच्याश्च सौवीरगणाश्च सर्वे ।
वसातयः क्षुद्रकमालवाश्च ॥ ६.५९.७६ ॥

Śrutāyus, señor de los Ambaṣṭha, el rey, Vinda y Anuvinda, Sudakṣiṇa, los reyes del este, todas las huestes de los Sauvīra, los Vasāti, los Kṣudraka y los Mālava también estaban allí.

6.59.77

किरीटिनं त्वरमाणाभिस्रु-
र्निदेशगाः शान्तनवस्य राज्ञः।
तं वाजिपादातरथौघजालै-
रनेकसाहस्रशतैर्ददर्श ॥ ६.५९.७७ ॥

Quienes obedecían la orden del rey, hijo de Śantanu, avanzaron con prisa hacia el coronado (Arjuna); con una red de jinetes, infantes y huestes de carros, con cientos de miles, lo vieron.

6.59.78

किरीटिनं संपरिवार्यमाणं ।
शिनेर्नप्ता वारणयूथपैश्च।
ततस्तु दृष्ट्वार्जुनवासुदेवौ ।
पदातिनागाश्वरथैः समन्तात् ॥ ६.५९.७८ ॥

Mientras el coronado Arjuna era rodeado por todos lados, el nieto de Śini, junto con los jefes de las manadas de elefantes, vio a Arjuna y a Vāsudeva cercados por todas partes por infantes, elefantes, caballos y carros.

6.59.79

अभिद्रुतौ शस्त्रभृतां वरिष्ठौ ।
शिनिप्रवीरोऽभिससार तूर्णम्।
स तान्यनीकानि महाधनुष्मान् ।
शिनिप्रवीरः सहसाऽभिपत्य ॥ ६.५९.७९ ॥

Mientras aquellos dos, los mejores portadores de armas, eran atacados, el héroe de los Śini avanzó rápidamente. Aquel gran arquero, el héroe de los Śini, se abalanzó de repente sobre aquellos ejércitos.

6.59.80

चकार साहाय्यमथार्जुनस्य ।
विष्णुर्यथा वृत्रनिषूदनस्य।
विशीर्णनागाश्वरथध्वजौघं ।
भीष्मेण वित्रासितसर्वयोधम् ॥ ६.५९.८० ॥

Entonces prestó ayuda a Arjuna, como Viṣṇu ayudó al matador de Vṛtra. Como todos los guerreros estaban aterrorizados por Bhīṣma, la masa de elefantes, caballos, carros y estandartes quedó destrozada.

6.59.81

युधिष्ठिरानीकमभिद्रवन्तं ।
प्रोवाच संदृश्य शिनिप्रवीरः ।
क्व क्षत्रिया यास्यथ नैष धर्मः ।
सतां पुरस्तात्कथितः पुराणैः ॥ ६.५९.८१ ॥

Al verlos atacar al ejército de Yudhiṣṭhira, el héroe de los Śini habló: '¿Adónde iréis, oh guerreros? Este no es el deber, como lo declararon antaño para los buenos los textos antiguos.'

6.59.82

मा स्वां प्रतिज्ञां त्यजत प्रवीराः ।
स्वं वीरधर्मं परिपालयध्वम्।
तान्वासवानन्तरजो निशाम्य ।
नरेन्द्रमुख्यान्द्रवतः समन्तात् ॥ ६.५९.८२ ॥

'Oh héroes, no abandonéis vuestro voto; mantened vuestro deber heroico.' Al oír esto, el hermano menor de Indra (Arjuna) percibió que aquellos reyes principales huían por todos lados.

6.59.83

पार्थस्य दृष्टवा मृदुयुद्धातां च ।
भीष्मं च सङ्ख्ये समुदीर्यमाणम्।
अमृष्यमाणः स ततो महात्मा ।
यशस्विनं सर्वदशार्हभर्ता ॥ ६.५९.८३ ॥

Al ver la lucha suave de Pārtha y a Bhīṣma herido en la batalla, aquel gran magnánimo, glorioso señor de todos los Daśārha, no pudo soportarlo.

6.59.84

उवाच शैनेयमभिप्रशंसन् ।
दृष्ट्वा कुरूनापततः समग्रान्।
ये यान्ति ते यान्तु शिनिप्रवीर ।
येऽपि स्थिताः सात्वत तेऽपि यान्तु ॥ ६.५९.८४ ॥

Alabando a Śaineya (Sātyaki), dijo, viendo a todos los Kuru avanzar sobre ellos desde todas partes: «Que se vayan los que van; y los que están aquí, oh Sātvata, bravo entre los Śini, que también se vayan.»

6.59.85

भीष्मं रथात्पश्य निपात्यमानं ।
द्रोणं च सङ्ख्ये सगणं मयाऽद्य।
न सारथेः सात्वत कौरवाणां ।
क्रुद्धस्य मुच्येत रणेऽद्य कश्चित् ॥ ६.५९.८५ ॥

Mira cómo Bhīṣma es derribado de su carro; y Droṇa con su séquito también será derribado por mí hoy en la batalla. Oh Sātvata, hoy en la lucha, ninguno de los Kaurava escapará del auriga enfurecido.

6.59.86

तस्मादहं गृह्य रथाङ्गमुग्रं ।
प्राणं हरिष्यामि महाव्रतस्य।
निहत्य भीष्मं सगणं तथाजौ ।
द्रोणं च शैनेय रथप्रवीरौ ॥ ६.५९.८६ ॥

Por tanto, tomaré la rueda de carro feroz y arrebataré la vida del gran observante de votos, Bhīṣma. Oh Śaineya, habiendo dado muerte en la batalla a Bhīṣma con su séquito, y asimismo a Droṇa, los dos más destacados guerreros de carro.

6.59.87

संपादयिष्याम्यहमद्य हृष्टः ॥ ६.५९.८७ ॥

Hoy, lleno de alegría, lo llevaré a cabo.

6.59.88

इतीदमुक्त्वा स महानुभावः ।
सस्मार चक्रं निशितं पुराणम्।
सुदर्शनं चिन्तितमात्रमेव ।
तस्याग्रहस्तं स्वयमारुरोह ॥ ६.५९.८८ ॥

Habiendo dicho esto, aquel de gran poder recordó el antiguo y afilado disco Sudarśana; en cuanto lo pensó, se posó por sí mismo en su mano delantera.

6.59.89

तच्चक्रपद्मं प्रगृहीतमाजौ ।
रराज नारायणबाहुनालम्।
यथादिपद्मं तरुणार्कवर्णं ।
रराज नारायणनाभिजातमक् ॥ ६.५९.८९ ॥

Aquel loto-disco alzado en la batalla, con el brazo de Nārāyaṇa como tallo, resplandecía como el loto primordial nacido del ombligo de Nārāyaṇa, de color de sol naciente.

6.59.90

तत्कृष्णकोपोदयसूर्यबुद्धं ।
क्षुरान्ततीक्ष्णाग्रसुजातपत्रम्।
तेस्यैव देहोरुसरःप्ररूढं ।
रराज नारायणबाहुनालम् ॥ ६.५९.९० ॥

Abierto por el sol naciente de la ira de Kṛṣṇa, con pétalos finamente formados cuyas puntas eran afiladas como el filo de una navaja, crecido en el amplio lago de su cuerpo, resplandecía con el brazo de Nārāyaṇa como tallo.

6.59.91

वेगेन कृष्मः प्रससार भीष्मम् ॥ ६.५९.९१ ॥

Con velocidad, Kṛṣṇa se lanzó hacia Bhīṣma.

6.59.92

घनो यथा खे तडितावनद्धः ॥ ६.५९.९२ ॥

como una nube envuelta en relámpagos en el cielo.

6.59.93

तमात्तचक्रं प्रणदन्तमुच्चैः ।
क्रुद्धं महेन्द्रावरजं समीक्ष्य ।
सर्वाणि भूतानि भृशं विनेदुः ।
क्षयं कुरूणामिव चिन्तयित्वा ॥ ६.५९.९३ ॥

Al ver al enfurecido hermano menor de Mahendra, que sostenía el disco y rugía con fuerza, todos los seres clamaron con fuerza, como si contemplaran la destrucción de los Kurus.

6.59.94

स वासुदेवः प्रगृहीतचक्रः ।
संवर्तयिष्यन्निव सर्वलोकम्।
अभ्युत्पतँल्लोकगुरुर्बभासे ।
भूतानि धक्ष्यन्निव धूमकेतुः ॥ ६.५९.९४ ॥

Vāsudeva, empuñando el disco, como si fuera a destruir todos los mundos, el maestro de los mundos se alzó de un salto y brilló como un cometa a punto de quemar a los seres.

6.59.95

गोविन्दमाजावविमूढचेताः ॥ ६.५९.९५ ॥

Aquel de mente no confundida en la batalla contempló a Govinda.

6.59.96

एह्येहि देवेश जगन्निवास ।
नमोस्तु ते माधव चक्रपाणे।
प्रसह्य मां पातय लोकनाथ ।
रथोत्तमात्सर्वशरण्य सङ्ख्ये ॥ ६.५९.९६ ॥

¡Ven, ven, señor de los dioses, morada del mundo! Homenaje a ti, Mādhava, portador del disco. Señor de los mundos, derríbame por la fuerza de este excelente carro, refugio de todos en la batalla.

6.59.97

त्वया हतस्यापि ममाऽद्य कृष्ण ।
श्रेयः परिस्मिन्निह चैव लोके।
संभावितोऽस्म्यन्धकवृष्णिनाथ ।
लोकैस्त्रिभिर्वीर तवाभियानात् ॥ ६.५९.९७ ॥

¡Kṛṣṇa! Aunque hoy me mates tú, me llegará la fortuna, aquí y en el otro mundo. Señor de los Andhakas y Vṛṣṇis, héroe, por tu embate contra mí soy honrado por los tres mundos.

6.59.98

रथादवप्लुत्य ततस्त्वरावान् ।
पार्थोऽप्यनुद्रुत्य यदुप्रवीरम्।
जग्राह पीनोत्तमलम्बबाहुं ।
बाह्वोर्हरिं व्यायतपीनबाहुः ॥ ६.५९.९८ ॥

Entonces, saltando del carro, apresurado, Pārtha también corrió tras el héroe yadava y asió sus gruesos, excelentes y largos brazos; aquel de brazos largos y gruesos asió a Hari por los brazos.

6.59.99

निगृह्यमणाश्च तदाऽऽदिदेवो ।
भृश सरोषः किल नाम योगी ।
आदाय वेगेन जगाम विष्णु-
र्जिष्णुं महावात इवैकवृक्षम् ॥ ६.५९.९९ ॥

Entonces el dios primordial, contenido pero muy airado, como yogui, se llevó con rapidez a Jiṣṇu (Arjuna) y se marchó, como un gran viento que arrastra un solo árbol.

6.59.100

पार्थस्तु विष्टभ्य बलेन पादौ ।
भीष्मान्तिकं तूर्णमभिद्रवन्तम्।
बलान्निजग्राह हरिं किरीटी ।
पदेऽथ राजन्दशमे कथंचित् ॥ ६.५९.१०० ॥

Pārtha, con fuerza, detuvo sus pies y el coronado Arjuna asió por la fuerza a Hari (Kṛṣṇa), que se lanzaba veloz hacia Bhīṣma. Oh rey, en el décimo paso, de algún modo.

6.59.101

अवस्थितं च प्रणिपत्य कृष्णं ।
प्रीतोऽर्जुनः काञ्चनचित्रमाली।
उवाच कोपे प्रतिसंहरेति ।
गतिर्भवान्केशव पाण्डवानाम् ॥ ६.५९.१०१ ॥

Arjuna, complacido, se inclinó ante Kṛṣṇa, que estaba de pie, y — con una guirnalda de adornos dorados — dijo: "Retira tu cólera. Oh Keśava, tú eres el refugio de los Pāṇḍavas."

6.59.102

न हास्यते कर्म यथाप्रतिज्ञं ।
पुत्रैः शपे केशव सोदरैश्च ।
अन्तं करिष्यामि यथा कुरूणां ।
त्वयाऽहमिन्द्रानुजसंप्रयुक्तः ॥ ६.५९.१०२ ॥

La acción no se abandonará conforme a mi voto. Oh Keśava, juro por mis hijos y hermanos: con tu ayuda pondré fin a los Kurus.

6.59.103

ततः प्रतिज्ञां समयं च तस्य ।
जनार्दनः प्रीतमना निशम्य।
स्थितः प्रिये कौरवसत्तमस्य ।
रथं सचक्रः पुनरारुरोह ॥ ६.५९.१०३ ॥

Entonces Janārdana, al oír su voto y su compromiso, se alegró en su corazón. Parado junto al amado mejor de los Kuru, volvió a subir al carro, con su rueda y todo.

6.59.104

ततः प्रतिज्ञां समवाप्य भीष्मः ।
कृताञ्चलिः स्तुत्यमथाकरोद्वै ।
त्रैविक्रमे यस्य वपुर्बभासे ।
तथैव दृष्ट्वा तु समुञ्ज्वलन्तम् ॥ ६.५९.१०४ ॥

Entonces Bhīṣma, habiendo obtenido la promesa, con las manos juntas alabó al digno de alabanza — cuyo cuerpo brilló en los tres pasos — y, viéndolo así resplandeciente.

6.59.105

प्रगृह्य शङ्खं द्विषताकं निहन्ता ।
स तानभूषून्पुनराददानः ।
भीष्मं शरैः संपरिवार्य सङ्ख्ये ।
चिच्छेद भूरिश्रवसश्च चापम् ॥ ६.५९.१०५ ॥

Tomando el caracola, el matador de enemigos volvió a empuñar aquellas armas, rodeó por completo a Bhīṣma con flechas en la batalla y cortó el arco de Bhūriśravas.

6.59.106

शल्यं च विद्ध्वा नवभिः पृषत्कै-
र्दुर्योधं वक्षसि निर्बिभेद।
विनादयामास ततो दिशश्च ।
स पाञ्चजन्यस्य रवेण शौरिः ॥ ६.५९.१०६ ॥

Hiriendo también a Śalya con nueve flechas, atravesó el pecho de Duryodhana; luego, con el sonido de la caracola Pāñcajanya, Śauri hizo resonar las direcciones.

6.59.107

व्याविद्धनिष्काङ्गदकुण्डलं तं ।
रजोविकीर्णाञ्चितपद्मनेत्रम् ।
विशुद्धदंष्ट्रं प्रगृहीतशङ्खं ।
विचुक्रुशुः प्रेक्ष्य कुरुप्रवीराः ॥ ६.५९.१०७ ॥

Al verlo, con el collar, los brazaletes y los pendientes balanceándose, los ojos de loto relucientes entre el polvo, los dientes puros y la caracola en la mano, los héroes de los Kuru gritaron.

6.59.108

मृदङ्गभेरीपणवप्रणादा ।
नेमिस्वना दुन्दुभिनिःस्वनाश्च।
ससिंहनादाश्च बभूवुरुग्राः ।
सर्वेष्वनीकेषु ततः कुरूणाम् ॥ ६.५९.१०८ ॥

Entonces, en todas las formaciones de los Kuru, se alzaron feroces sonidos de tambores mṛdaṅga, bherī y paṇava, el estruendo de las ruedas de los carros, el bramido de los timbales y los rugidos de leones.

6.59.109

गाण्डीवघोषः स्तनयित्नुकल्पो ।
जगाम पार्थस्य नभो दिशश्च।
जग्मुश्च बाणा विमलाः प्रसन्नाः ।
सर्वा दिशः पाण्डवचापमुक्ताः ॥ ६.५९.१०९ ॥

El zumbido del Gāṇḍīva, como un trueno, llegó al cielo de Pārtha y a las direcciones; y las flechas claras y luminosas disparadas por el arco del Pāṇḍava fueron en todas las direcciones.

6.59.110

तं कौरवाणामधिपो जवेन ।
भीष्मेण भूरिश्रवसा च सार्धम्।
अभ्युद्ययावुद्यतबाणपाणिः ।
कक्षं दिधक्षन्निव धूमकेतुः ॥ ६.५९.११० ॥

Aquel señor de los Kauravas avanzó con rapidez junto a Bhīṣma y Bhūriśravas, con las flechas alzadas en la mano, como el fuego de estandarte humeante que quiere quemar la hierba seca.

6.59.111

अथार्जुनाय प्रजिघाय भल्लान् ।
भूरिश्रवाः सप्त सुवर्णपुङ्खान्।
दुर्योदनस्तोमरमुग्रवेगं ।
शल्यो गदां शान्तनवश्च शक्तिम् ॥ ६.५९.१११ ॥

Entonces Bhūriśravas lanzó contra Arjuna siete flechas barbadas con plumas doradas; Duryodhana arrojó una lanza de fiera velocidad, Śalya una maza y Bhīṣma, hijo de Śantanu, una jabalina.

6.59.112

स सप्तभिः सप्त शरप्रवेकान् ।
संवार्य भीरिश्रवसा विसृष्टान् ।
शितेन दुर्योधनबाहुमुक्तं ।
क्षुरेण तत्तोमरमुन्ममाथ ॥ ६.५९.११२ ॥

Habiendo detenido con siete flechas las flechas disparadas por Bhūriśravas, quebró con una kṣura afilada aquella lanza lanzada desde el brazo de Duryodhana.

6.59.113

ततः शुभामापततीं स शक्तिं ।
विद्युत्प्रभां शान्तनवेन मुक्ताम्।
गदां च मद्राधिपबाहुमुक्तां ।
द्वाभ्यां शराभ्यां निचर्त वीरः ॥ ६.५९.११३ ॥

Entonces aquel héroe derribó con dos flechas la hermosa lanza, resplandeciente como un relámpago, lanzada por Bhīṣma, hijo de Śantanu, y la maza arrojada desde el brazo del señor de los Madras.

6.59.114

ततो भुजाभ्यां बलवद्विकृष्य ।
चित्रं धनुर्गाण्डिवमप्रमेयम् ।
माहेन्द्रमस्रं विधिवत्सुघोरं ।
प्रादुश्चकाराद्भुतमन्तरिक्षे ॥ ६.५९.११४ ॥

Entonces, tensando con ambos brazos el maravilloso e inconmensurable arco Gāṇḍīva, invocó según el rito el terrible arma de Indra y produjo un prodigio en el cielo.

6.59.115

तेनोत्तमास्त्रेण ततो महात्मा ।
सर्वाण्यनीकानि महाधनुष्मान्।
शरौघजालैर्विमलाग्निवर्णै-
र्निवारयामास किरीटमाली ॥ ६.५९.११५ ॥

Con aquella arma suprema, el magnánimo y gran arquero, el coronado con diadema, contuvo entonces a todos los ejércitos con una red de flechas del color del fuego puro.

6.59.116

शिलीमुखाः पार्थधनुःप्रमुक्ता ।
रथान्ध्वजाग्राणि धनूंषि बाहून् ।
निकृत्य देहान्विविशुः परेषां ।
नरेन्द्रनागेन्द्रतुरङ्गमाणाम् । ॥ ६.५९.११६ ॥

Las flechas lanzadas del arco de Pārtha, cortando carros, puntas de estandartes, arcos y brazos de los enemigos, penetraron en los cuerpos de reyes, grandes elefantes y caballos.

6.59.117

ततो दिशः सोऽनुदिशश्च पार्थः ।
शरैः सुधारैः समरे वितत्य ।
गाण्डीवशब्देन मनांसि तेषां ।
किरीटमाली व्यथयांचकार ॥ ६.५९.११७ ॥

Entonces Pārtha, extendiendo con flechas afiladas en la batalla las direcciones y las intermedias, y con el sonido del Gāṇḍīva, el coronado turbó sus mentes.

6.59.118

तस्मिंस्तथा घोरतमे प्रवृत्ते ।
शङ्खस्वना दुन्दुभिनिःस्वनाश्च।
अन्तर्हिता गाण्डिवनिःस्वनेन ।
बभूवुरुग्राश्वरथप्रणादाः ॥ ६.५९.११८ ॥

Cuando aquella batalla espantosísima hubo comenzado, los sonidos de caracolas y el estruendo de tambores quedaron ahogados por el zumbido del Gāṇḍīva, y solo se oyeron los feroces relinchos de caballos y el estrépito de los carros.

6.59.119

गाण्डीवशब्दं तमथो विदित्वा ।
विराटराजप्रमुखाः प्रवीराः।
पाञ्चालराजो द्रुपदश्च वीर-
स्तं देशमाजग्मुरदीनसत्त्वाः ॥ ६.५९.११९ ॥

Habiendo percibido aquel sonido del Gāṇḍīva, los grandes héroes encabezados por el rey Virāṭa, y el héroe Drupada, rey de los Pāñcālas, llegaron a aquel lugar con ánimo intrépido.

6.59.120

सर्वाणि सैन्यानि तु तावकानि ।
यतोयतो गाण्डिवजः प्रणादः ।
ततस्ततः सन्नतिमेव जग्मु-
र्न तं प्रतीपोऽभिससार कश्चित् ॥ ६.५९.१२० ॥

Todos vuestros ejércitos, dondequiera que se oyó el sonido nacido del Gāṇḍīva, se inclinaron y se dirigieron hacia él; nadie avanzó para enfrentarse a él.

6.59.121

तस्मिन्सुघोरे कनृप संप्रहारे ।
हताः प्रवीराः सरथाश्वसूताः।
गजाश्च नाराचनिपाततप्ता ।
महापताकाः शुभरुक्मकक्ष्याः ॥ ६.५९.१२१ ॥

En aquella espantosísima batalla, oh rey, los héroes fueron muertos junto con sus carros, caballos y aurigas; también cayeron los elefantes, abrasados por la caída de flechas de hierro, con grandes estandartes y bellos arneses de oro.

6.59.122

परीतसत्वाः सहसा निपेतुः ।
किरीटिना भिन्नतनुत्रकायाः ।
दृढं हताः पात्रिभिरुग्रवेगैः ।
पार्थेन भल्लैर्विमलैः शिताग्नैः ॥ ६.५९.१२२ ॥

Con el valor quebrado, cayeron de repente; sus cuerpos y armaduras fueron atravesados por el coronado (Arjuna), heridos hondamente por flechas feroces y veloces, por las agudas flechas de bordes de fuego y limpias del hijo de Pṛthā.

6.59.123

निकृत्तयन्त्रा निहतेन्द्रकीला ।
ध्वजा महान्तो ध्वजिनिमुखेषु।
पदातिसङ्घाश्च रथाश्च सङ्ख्ये ।
हयाश्च नागाश्च धनञ्जयेन ॥ ६.५९.१२३ ॥

Las máquinas de guerra fueron cortadas, los pasadores de los ejes derribados; grandes estandartes cayeron en las primeras filas de los ejércitos; en la batalla, multitudes de soldados de infantería, carros, caballos y elefantes fueron muertos por Dhanañjaya (Arjuna).