マハーバーラタ · 章 6.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.59.1
प्रतिज्ञाते ततस्तस्मिन्युद्धे भीष्मेण दारुणे ।
क्रोधितो मम पुत्रेण दुःखितेन विशेषतः ॥ ६.५९.१ ॥
その恐ろしい戦いでビーシュマが誓いを立てた後、私の息子は深く悲しみ、特に怒って、
6.59.2
भीष्मः किमकरोत्तत्र पाण्डवेयेषु भारत ।
पितामहे वा पञ्चालास्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.५९.२ ॥
バーラタよ、そこでビーシュマはパーンダヴァに対して何をしたのか。あるいは祖父と、パンチャーラ族は何をしたのか。サンジャヤよ、それを私に話せ。
6.59.3
गतपूर्वाह्णभूयिष्ठे तस्मिन्नहनि भारत ।
पश्चिमां दिशमास्थाय स्थिते चापि दिवाकरे ॥ ६.५९.३ ॥
バーラタよ、その日の午前の大部分が過ぎ、太陽が西の方角にあった時、
6.59.4
जयं प्राप्तेषु हृष्टेषु पाण्डवेषु महात्ससु ।
सर्वधर्मविशेषज्ञः पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.५९.४ ॥
偉大な心のパーンダヴァたちが勝利を得て歓喜したとき、あなたの父デーヴァヴラタ（ビーシュマ）、あらゆるダルマの特別な面に通じた者が前進した。
6.59.5
अभ्ययाञ्जवनैरश्वैः पाण्डवानामनीकिनीम् ।
महत्या सेनया गुप्तस्तव पुत्रैश्च सर्वशः ॥ ६.५९.५ ॥
速い馬に乗って彼はパーンダヴァの軍勢へ進み、大軍と、あなたの息子たちによって四方から守られていた。
6.59.6
प्रावर्तत ततो युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
अस्माकं पाण्डवैः सार्धमनायात्तव भारत ॥ ६.५९.६ ॥
そこで我らとパーンダヴァの間に、身の毛もよだつ騒がしい戦いが始まった。バーラタよ、あなたの側の者たちは歯止めなく戦った。
6.59.7
घनुषां कूजतां तत्र तलानां चाभिहन्यताम् ।
महान्समभवच्छब्दो गिरीणामिव दीर्यताम् ॥ ६.५९.७ ॥
そこでは弓の弦が鳴り、掌を打つ音が響き、山々が裂けるような大きな轟きが起こった。
6.59.8
तिष्ठ स्थितोऽस्मि विद्ध्यैनं निवर्तस्व स्थिरो भव ।
स्थिरोऽस्मि प्रहरस्वेति शब्दोऽश्रूयत सर्वशः ॥ ६.५९.८ ॥
「止まれ、私はここにいる！こいつを見ろ、引き返せ、しっかりしろ。」「私はしっかりしている、打て！」そのような叫びが四方から聞こえた。
6.59.9
काञ्चनेषु तनुत्रेषु किरीटेषु ध्वजेषु च ।
शिलानामिव शैलेषु पतितानामभूद्ध्वनिः ॥ ६.५९.९ ॥
金の甲冑や宝冠、旗竿の上に落ちる音は、山々の上に岩が落ちるようだった。
6.59.10
पतितान्युत्तमाङ्गानि बाहवश्च विभूषिताः ।
व्यचेष्टन्त महीं प्राप्य शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.५९.१० ॥
落ちた頭や飾りで彩られた腕は、大地に届くと、何百、そして何千と身もだえした。
6.59.11
हृतोत्तमाह्गाः केचित्तु तथैवोद्यतकार्मुकाः ।
प्रगृहीतायुधाश्चापि तस्थुः पुरुषसत्तमाःक ॥ ६.५९.११ ॥
首を斬られた者もいたが、それでも弓を掲げ武器を握って、人中の英雄たちは立ち続けていた。
6.59.12
प्रावर्तत महावेगा नदी रुधिरवाहिनी ।
मातङ्गाङ्गशिला रौद्रा मांसशोणितकर्दमा ॥ ६.५९.१२ ॥
血を運ぶ激しく大きな川が流れ出した。象の死体が岩のようで、肉と血の泥で恐ろしかった。
6.59.13
वरश्वनरनागानां शरीरप्रभवा तदा ।
परलोकार्णवमुखी गृध्रगोमायुमोदिनी ॥ ६.५९.१३ ॥
そのとき、最良の馬と人と象の屍から生じた川は、あの世の海へと口を向け、禿鷹と山犬を喜ばせていた。
6.59.14
न दृष्टं न श्रुतं वापि युद्धमेतादृशं नृप ।
यथा तव सुतानां च पाण्डवानां च भारत ॥ ६.५९.१४ ॥
王よ、あなたの息子たちとパーンダヴァの間で起きたこのような戦いを、私は見たことも聞いたこともありません、バラタよ。
6.59.15
नासीद्रथपथस्तत्र यौधैर्युधि निपातितैः ।
गजैश्च पतितैर्नीलैर्गिरिश्रृङ्गैनिरवावृतः ॥ ६.५९.१५ ॥
戦車の通路はなくなっていた。戦いで倒れた戦士と、倒れた山頂のような濃い色の象とに、すっかり覆われていたのだ。
6.59.16
विकीर्णैः कवचैश्चित्रैः शिरस्त्रणैश्च मारिष ।
शुशुभे तद्राणस्थानं शरदीव नभस्तलम् ॥ ६.५९.१६ ॥
尊き方よ、色鮮やかな鎧と兜が散乱したその戦場は、秋の空のように輝いていた。
6.59.17
विनिर्भिन्नाः शरैः केचिदन्त्रापीडप्रकर्षिणः ।
अभीताः समरे शत्रूनभ्यधावन्त दर्पिताः ॥ ६.५९.१७ ॥
矢に射抜かれ、腸を引きずりながらも、ある者たちは恐れることなく誇らしげに、戦いの中で敵へと突進した。
6.59.18
तात भ्रातः सखे बन्धो वयस्य मम मातुल ।
मा मां परित्यजेत्यन्ये चुक्रुशुः पतिता रणे ॥ ६.५९.१८ ॥
「父よ！兄弟よ！友よ！親族よ！仲間よ！わが母方の叔父よ！私を見捨てないでくれ！」——戦いに倒れた他の者たちはそう叫んだ。
6.59.19
अथाभ्येहि त्वमागच्छ किं भीतोसि क्व यास्यसि ।
स्थितोऽहं समरे मा भैरिति चान्ये विचुक्रुशुः ॥ ६.५९.१९ ॥
さあ前へ来い。なぜ怖がるのか、どこへ行くのか。私は戦場に立っている、恐れるな――と他の者たちは叫んだ。
6.59.20
तत्र भीष्मः शान्तनवो नित्यं मण्डलकार्मुकः ।
मुमीच बाणान्दीप्ताग्रानहीनाशीविषानिव ॥ ६.५९.२० ॥
そこでシャンタヌの子ビーシュマは、常に弓を円く引き絞り、毒蛇のように燃える鏃の矢を放った。
6.59.21
शरैरेकायनीकुर्वन्दिशः सर्वा यतव्रतः ।
जघान पाण्डवरथानादिश्य भारतर्षभ ॥ ६.५९.२१ ॥
矢によって全方位を一本の道としつつ、誓いに堅固なる彼は、バラタの雄牛よ、パーンダヴァの戦車を狙って打ち倒した。
6.59.22
स नृत्यन्वै रथोपस्थे दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
अलातचक्रवद्राजंस्तत्र तत्र स्म दृश्यते ॥ ६.५९.२२ ॥
戦車の床で舞うように、手の素早さを示しながら、王よ、彼はあちこちに見えた、回る火の輪のように。
6.59.23
तमेकं समरे शूरं पाण्डवाः सृञ्जयैः सह ।
अनेकशतसाहस्रं समपश्यन्त लाघवात् ॥ ६.५९.२३ ॥
戦場でその一人の勇士を、パーンダヴァたちはスリンジャヤたちと共に、その素早さゆえに数百千の姿として見た。
6.59.24
मायाकृतात्मानमिव भीष्मं तत्र स्म मेनिरे ।
पूर्वस्यां दिशि तं दृष्ट्वा प्रतीच्यां ददृशुर्जनाः ॥ ६.५९.२४ ॥
そこで人々はビーシュマを幻術で作られた者のように思った。東方で彼を見ると、西方でも彼が見えた。
6.59.25
उदीच्यां चैवमालोक्य दक्षिणस्यां पुनः प्रभो ।
एवं स समरे शूरो गाङ्गेयः प्रत्यदृश्यत ॥ ६.५९.२५ ॥
主よ、北でもまた南でも同様に彼が見えた。このように戦場で、英雄ガンガーの子は姿を現した。
6.59.26
न चैवं पाण्डवेयानां कश्चिच्छक्नोति वीक्षितुम् ।
विशिखानेव पश्यन्ति भीष्मचापच्युतान्बहून् ॥ ६.५९.२६ ॥
パーンダヴァの中で、誰も彼をこのように見ることができなかった。彼らはビーシュマの弓から放たれた多くの矢だけを見ていた。
6.59.27
कुर्वाणं समरे कर्म सूदयानं च वाहिनीम् ।
व्याक्रोशन्त रणे तत्र नरा बहुविधा बहु ॥ ६.५९.२७ ॥
彼が戦場で武勲を立て、軍勢を殺戮していたため、そこで戦いの中、さまざまな種類の多くの人々が叫び声をあげた。
6.59.28
अमानुषेण रूपेण चरन्तं पितरं तव ।
शलभा इव राजानः पतन्ति विधिचोदिताः ॥ ६.५९.२८ ॥
非人間的な姿で動き回るあなたの父（祖父）のもとへ、運命に駆られた王たちは蛾のように落ちていった。
6.59.29
भीष्माग्निमभिसंक्रुद्धं विनाशाय सहस्रशः ।
न हि मोघः शरः कश्चिदासीद्भीष्मस्य संयुगे ॥ ६.५९.२९ ॥
ビーシュマという火は激しく怒り、破壊のために幾千もの形で燃え上がった。戦いにおいて、ビーシュマの矢は一本も無駄にはならなかった。
6.59.30
नरनागाश्वकायेषु बहुत्वाल्लघुयोधिनः ।
भिनत्त्येकेन बाणेन सुमुखेन पतत्रिणा ॥ ६.५९.३० ॥
人、象、馬の体が多数あったため、彼は軽装の戦士を、先端の美しい羽根付きの一本の矢で射抜いた。
6.59.31
गजं कंकटसन्नद्धं वज्रेणेव शिलोच्चयम् ।
द्वौ त्रीनपि गजारोहान्पिण्डितान्वर्मितानपि ॥ ६.५९.३१ ॥
鎖の網で覆われた象を、雷が岩の山を砕くように倒し、密集して鎧を着けた象乗り二三人も倒した。
6.59.32
नाराचेन सुमुक्तेन निजघान पिता तव ।
यो यो भीष्मं नरव्याघ्रमभ्येति युधि कश्चन ॥ ६.५९.३२ ॥
あなたの父は見事に放たれた鉄矢で彼らを打ち倒した。人中の虎ビーシュマに戦場で立ち向かった者は誰であれ殺された。
6.59.33
मुहूर्तदृष्टः स मया पतितो भुवि दृश्यते ।
एवं सा धर्मराजस्य वध्यमाना महाचमूः ॥ ६.५९.३३ ॥
私は彼を一瞬見た。彼は地に倒れているのが見える。こうして正義の王の大軍は討ち滅ぼされていた。
6.59.34
भीष्मेणातुलवीर्येण व्यशीर्यत संहस्रधा ।
प्राकम्पत महासेना शरवर्षेण तापिता ॥ ६.५९.३४ ॥
並ぶもののない勇者ビーシュマによって、それは千々に砕かれた。矢の雨に苦しめられた大軍は震えた。
6.59.35
पश्यतो वासुदेवस्य पार्थस्याथ शिखण्डिनः ।
यतमानाऽपि ते वीरा द्रवमाणान्महारथान् ॥ ६.५९.३५ ॥
ヴァースデーヴァ、パールタ、シカンディンが見守る中、英雄たちは努めたものの、逃げる大戦車兵を止めることはできなかった。
6.59.36
नाशक्नुवन्वारयितुं भीष्मबाणप्रपीडितान् ।
महेन्द्रसमवीर्येण वध्यमाना महाचमूः ॥ ६.५९.३६ ॥
ビーシュマの矢に苦しめられた者たちを、彼らは押しとどめられなかった。大軍は偉大なインドラに等しい勇力の者によって討ち滅ぼされていた。
6.59.37
अभज्यत महाराज न च द्वौ सह धावतः ।
आविद्धरनागाश्वं पतितध्वजकूबरम् ॥ ६.५९.३७ ॥
大王よ、その軍勢は崩れた。二人すら共に逃げることはできなかった。象と馬は打たれて倒れ、旗と車の軛は地に散らばった。
6.59.38
अनीकं पाण्डुपुत्राणां हाहाभूतमचेतनम् ।
जघानात्र पिता पुत्रं पुत्रश्च पितरं तथा ॥ ६.५९.३८ ॥
パーンドゥの子らの軍勢は悲鳴を上げ、正気を失って打ち倒された。ここでは父が子を、子もまた父を殺した。
6.59.39
प्रियं सखायं चाक्रन्दे सखा दैवबलात्कृतः ।
विमुच्य कवचान्यन्ये पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः ॥ ६.५९.३९ ॥
運命の力に駆られ、ある友は愛する友を呼んだ。パーンドゥの子の他の兵士たちは鎧を脱ぎ捨てた。
6.59.40
विनुक्तकेशा धावन्तः प्रत्यदृश्यन्त भारत ।
तद्गोकुलमिवोद्धान्तमुद्धान्तरथयूथपम् ॥ ६.५९.४० ॥
バーラタよ、髪を振り乱して走る兵士たちが見えた。その軍勢は驚いて暴走する牛の群れのように散り、戦車隊の指揮者たちも散らされた。
6.59.41
ददृशे पाण्डुपुत्रस्य सैन्यमार्तस्वरं तदा ।
प्रभज्यमानं सैन्यं तु दृष्ट्वा यादवनन्दनः ॥ ६.५९.४१ ॥
そのとき、パーンドゥの子の軍勢は苦悶の叫びに満ちて見えた。崩れゆくその軍勢を見て、ヤーダヴァの歓喜者（クリシュナ）は……
6.59.42
उवाच पार्थं बीभत्सुं निगृह्य रथमुत्तमम् ।
असं स कालः संप्राप्तः पार्थ पस्तेऽभिकाङ्क्षितः ॥ ६.५९.४२ ॥
彼（クリシュナ）は立派な戦車を止め、猛き（ビーバツス）パールタ（アルジュナ）に言った。「パールタよ、お前が待ち望んでいた時が今や来た……」
6.59.43
प्रहरस्व नरव्याघ्र न चेन्मोहाद्विमुह्यसे ।
यत्त्वया कथितं वीर पुरा राज्ञां समागमे । ॥ ६.५९.४३ ॥
人中の虎よ、迷いに惑わされていないなら打て。勇士よ、昔、諸王の集いで言ったことを果たせ。
6.59.44
भीष्मद्रोणमुखान्सर्वान्धार्तराष्ट्रस्य सैनिकान् ।
सानुबन्धान्हनिष्यामि ये मां योत्स्यन्ति संयुगे ॥ ६.५९.४४ ॥
ビーシュマとドローナを筆頭とする、ドリタラーシュトラの子の全ての兵を、その従者もろとも、戦いで私と戦う者は殺すであろう。
6.59.45
इति तत्कुरु कौन्तेय सत्यं वाक्यमरिन्दम ।
बीभत्सो पश्य सैन्यं स्वं भज्यमानं ततस्ततः ॥ ६.५९.४५ ॥
それゆえ、クンティーの子よ、敵を制する者よ、その真実の言葉を果たせ。ビーバトス（アルジュナ）よ、見よ、お前自身の軍勢があちこちで崩れている。
6.59.46
द्रवतश्च महीपालान्पश्य यौधिष्ठिरे बले ।
दृष्ट्वा हि भीष्मं समरे व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ६.५९.४६ ॥
ユディシュティラの軍で逃げ惑う王たちを見よ。戦場で口を開けた死神のようなビーシュマを見て、彼らは逃げているのだ。
6.59.47
भयार्ताः प्रपलायन्ते सिंहात्क्षुद्रमृगा इव ।
एवमुक्तः प्रत्युवाच वासुदेवं धनंजयः ॥ ६.५९.४७ ॥
恐怖に苛まれ、彼らは獅子から逃げる小鹿のように逃げ去る。そう言われて、ダナンジャヤはヴァースデーヴァに答えた。
6.59.48
नोदयाश्वान्यतो भीष्मो विगाहे तद्वलार्णवम् ।
पातयिष्यामि दुर्धर्षं वृद्धं कुरुपितामहम् ॥ ६.५९.४८ ॥
ビーシュマのいる方へ馬を駆れ。私はあの軍勢の海に分け入る。不敗の老いた クル族の祖父を、私は倒すであろう。
6.59.49
ततोऽश्वान्रजतप्रकख्यान्नोदयामास माधवः ।
यतो भीष्मरथो राजन्दुष्प्रेक्ष्यो रश्मिमानिव ॥ ६.५९.४९ ॥
そこでマーダヴァは銀のように輝く馬を、王よ、太陽のように直視しがたいビーシュマの戦車のあるところへ駆り立てた。
6.59.50
ततस्तत्पुनरावृत्तं युधिष्ठिरबलं महत् ।
दृष्ट्वा पार्थं महाबाहुं भीष्मायोद्यतमाहवे ॥ ६.५९.५० ॥
するとユディシュティラの大軍は再び引き返した。戦場でビーシュマに向かって進み出る、大腕のパールタを見て。
6.59.51
ततो भीष्मःक कुरुश्रेष्ठ सिंहवद्विनदन्मुहुः ।
धनञ्जयरथं शीघ्रं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ६.५९.५१ ॥
するとクル族の最良者よ、ビーシュマは獅子のように幾度も吠え、ダナンジャヤの戦車を矢の雨で速やかに覆った。
6.59.52
क्षणेन स रथस्तस्य सहयः कसहसारथिः ।
शरवर्षेण महता संछन्नो न प्रकाशते ॥ ६.५९.५२ ॥
一瞬のうちに、その戦車は馬、旗、御者もろとも大量の矢の雨に覆われ、見えなくなった。
6.59.53
वासुदेवस्त्वसंभ्रान्तो धैर्यमास्थाय सत्त्ववान् ।
चोदयामास तानश्वान्विभिन्नान्भीष्मसायकैः ॥ ६.५९.५३ ॥
しかしヴァースデーヴァは動じず、堅忍を保ち、志を強くして、ビーシュマの矢に貫かれた馬たちを駆り立て続けた。
6.59.54
ततः पार्थो धनुर्गृह्य दिव्यं जलदनिःस्वनम् ।
पातयामास भीष्मस्य धनुश्छित्वा त्रिभिः शरैः ॥ ६.५९.५४ ॥
するとパールタは雲のような響きの神弓を取り、三本の矢でビーシュマの弓を断ち切って落とした。
6.59.55
स च्छिन्नधन्वा कौरव्यः पुनरन्यन्महद्धनुः ।
निमिषान्तरमात्रेण सज्यं चक्रे पिता तव ॥ ६.५९.५५ ॥
弓を断たれた那クルの子は、again別の大弓を取った。瞬きする間に、あなたの父はそれに弦を張った。
6.59.56
विचकर्ष ततो दोर्भ्यां धनुर्जलदनिःस्वनम् ।
अथास्य तदपि क्रुद्धश्चिच्छेद धनुरर्जुनः ॥ ६.५९.५६ ॥
そして彼は両腕で雲の轟きのような音をたてる弓を引いた。すると怒ったアルジュナは、その弓も断ち切った。
6.59.57
तस्य तत्पूजयामास लाघवं शन्तनोः सुतः ।
साधु पार्थ महाबाहो साधु भो पाण्डुनन्दन ॥ ६.५९.५७ ॥
シャンタヌの子は彼の技量を讃えた。「見事だ、プリター の子よ！見事だ、大腕の者よ！見事だ、パーンドゥの子よ！」
6.59.58
त्वय्येवैतद्युक्तरूपं महत्कर्म धनंजय ।
प्रीतोऽस्मि सुभृशं पुत्र कुरु युद्धं मया सह ॥ ६.५९.५८ ॥
「ダナンジャヤよ、この偉大な行いはまさにお前にふさわしい。息子よ、私は大いに喜んでいる。さあ、私と戦え。」
6.59.59
इति पार्थं प्रशस्याथ प्रगृह्यान्यन्महद्धनुः ।
मुमोच समरे वीरः शरान्पार्थरथं प्रति ॥ ६.५९.५९ ॥
こうしてパールタを讃えた後、英雄は別の大弓を取り、戦いの中でアルジュナの戦車めがけて矢を放った。
6.59.60
अदर्शयद्वासुदेवो हययाने परं बलम् ।
मोघान्कुर्वञ्शरांस्तस्य मण्डलान्व्यचरल्लुघु ॥ ६.५९.६० ॥
ヴァースデーヴァは馬車の上で至上の力を示し、彼の矢を無効にしながら素早く円を描いて動き回った。
6.59.61
तथा भीष्मस्तु सुदृढं वासुदेवधनंजयौ ।
विव्याध निशितैर्बाणैः सर्वगात्रेषु भारत ॥ ६.५९.६१ ॥
こうしてビーシュマは、ヴァースデーヴァとダナンジャヤを鋭い矢で、その全身に堅く射抜いた、バーラタよ。
6.59.62
शुशुभाते नरव्याघ्रौ तौ भीष्मशरविक्षतौ ।
गोवृषाविव संरब्धौ विषाणोल्लेखनाङ्क्तितौ ॥ ६.५९.६२ ॥
ビーシュマの矢に傷ついたその二人の人中の虎は、角で擦られた痕を帯びた怒れる二頭の雄牛のように輝いた。
6.59.63
पुनश्चापि सुसंरब्धः शरैः शतसहस्रशः ।
कृष्णयोर्युधि संरब्धो भीष्माः प्राच्छादयद्दिशः ।
पार्थोऽपि समरे क्रुद्धो भीष्मस्यावारयद्दिशः ॥ ६.५९.६३ ॥
再び激怒したビーシュマは、戦場で二人のクリシュナの上に数十万の矢で全方位を覆った。戦いで怒ったプリター の子も、ビーシュマの方角を遮った。
6.59.64
वार्ष्णेयं च शरैस्तीक्ष्णैः कम्पयामास रोषितः ।
मुहुरभ्यर्दयन्भीष्मः प्रहस्य स्वनवत्तदा ॥ ६.५९.६४ ॥
激怒したビーシュマは鋭い矢でヴァールシュネーヤ（クリシュナ）を震えさせた。繰り返し苦しめながら、ビーシュマはそのとき笑い、吼えた。
6.59.65
ततस्तु कृष्णः समरे दृष्ट्वा भीष्मपराक्रमम् ।
संप्रेक्ष्य च महाबाहुः पार्थस्य मृदुयुद्धताम् ॥ ६.५९.६५ ॥
そのとき大腕のクリシュナは、戦場でのビーシュマの武勇を見、プリターの子の穏やかな戦いぶりを見て、
6.59.66
भीष्मं च शरवर्षाणि सृजन्तमनिशं युधि ।
प्रतपन्तमिवादित्यं मध्यमासाद्य सेनयोः ॥ ६.५९.६६ ॥
戦場で絶え間なく矢の雨を降らせ、両軍の中央に達して太陽のように燃えるビーシュマを（見た）。
6.59.67
वारन्वरान्विनिघ्नन्तं पाण्डुपुत्रस्य सैनिकान् ।
युगान्तमिव कुर्वाणं भीष्मं यौधिष्ठिरे बले ॥ ६.५९.६७ ॥
パーンドゥの子の軍勢の勝れた戦車戦士と兵を打ち倒し、ユガの終わりのような破滅をもたらしながら、ビーシュマはユディシュティラの軍の中にあった。
6.59.68
अमृष्यमाणो भगवान्केशवः परवीरहा ।
अचिन्तयदमेयात्मा नास्ति यौधिष्ठिरं बलम् ॥ ६.५९.६८ ॥
耐えがたく思われた尊き者ケーシャヴァは、敵の英雄を滅ぼす者、無限の自己を持つ者として、ユディシュティラの軍には力がないと考えた。
6.59.69
एकाह्ना हि रणे भीष्मो नाशयेद्देवदानवान् ।
किं नु पाण्डुसुतान्युद्धे सबलान्सपदानुगान् ॥ ६.५९.६९ ॥
ビーシュマは戦場で一日のうちに神々とダーナヴァを滅ぼすことができる。ならば、軍勢と歩兵の従者もろともパーンドゥの子らを戦で滅ぼさぬことがあろうか。
6.59.70
द्रवते च महासैन्यं पाण्डवस्य महात्मनः ।
एते च कौरवास्तूर्णं प्रभग्नान्वीक्ष्य सोमकान् ॥ ६.५९.७० ॥
偉大な心のパーンダヴァの大軍が逃げている。そしてこれらのカウラヴァは、ソーマカ軍が速やかに打ち破られるのを見て、喜び勇む。
6.59.71
प्राद्रवन्ति रणे दृष्ट्वा हर्षयन्तः पितामहम् ।
सोहं भीष्मं निहन्म्यद्य पाण्डवार्थाय दंशितः ॥ ६.५९.७१ ॥
戦場で祖父を見て、彼らは喜び勇んで突撃する。パーンダヴァのために、鎧をまとい決意した私は、今日ビーシュマを殺そう。
6.59.72
भारमेतं विनेष्यामि पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अर्जुनो हि शरैस्तीक्ष्णैर्वध्यमानोऽपि संयुगे ॥ ६.५९.७२ ॥
偉大な心のパーンダヴァのこの重荷を、私は取り除こう。戦いで鋭い矢に射られているアルジュナのために——
6.59.73
कर्तव्यं नाभिजानाति रणे भीष्मस्य गौरवात् ।
तथा चिन्तयतस्तस्य भूय एव पितामहः ।
प्रेषयामास संक्रुद्धः शरान्पार्थरथं प्रति ॥ ६.५९.७३ ॥
戦いで、ビーシュマは敬意のゆえに何をすべきか分からなかった。そう考えている間に、祖父は激怒して再びパールタの戦車へ矢を放った。
6.59.74
तेषां बहुत्वासु भृसं शराणां ।
दिशश्च सर्वाः पिहिता बभूवुः ।
न चान्तरिक्षं न दिशो न भूमि-
र्न भास्करोऽदृश्यत रश्मिमालीक ॥ ६.५९.७४ ॥
その矢の多さのために、あらゆる方角は密に覆われた。空も方角も大地も見えず、光線の輪をまとう太陽さえも見えなかった。
6.59.75
ववुश्च वातास्तुमुलाः सधूमा ।
दिशश्च सर्वाः क्षुभिता बभूवुः।
द्रोणो विकर्णोऽथ जयद्रथश्च ।
भूरिश्रवाः कृतवर्मा कृपश्च ॥ ६.५९.७५ ॥
煙をまとった激しい風が吹き荒れ、あらゆる方角が揺さぶられた。ドローナ、ヴィカルナ、ジャヤドラタ、ブーリシュラヴァス、クリタヴァルマン、クリパも(そこに)いた。
6.59.76
श्रुतायुरम्बष्ठपतिश्च राजा ।
विन्दानुविन्दौ च सुदक्षिणश्च।
प्राच्याश्च सौवीरगणाश्च सर्वे ।
वसातयः क्षुद्रकमालवाश्च ॥ ६.५९.७६ ॥
アンバシュタの王シュルターユス、ヴィンダとアヌヴィンダ、スダクシナ、東方の諸王、ソーヴィーラのすべての軍勢、ヴァサーティ、クシュドラカとマーラヴァもそこにいた。
6.59.77
किरीटिनं त्वरमाणाभिस्रु-
र्निदेशगाः शान्तनवस्य राज्ञः।
तं वाजिपादातरथौघजालै-
रनेकसाहस्रशतैर्ददर्श ॥ ६.५९.७७ ॥
シャーンタヌの息子である王(ビーシュマ)の命令に従う者たちは、冠を戴く者(アルジュナ)へ急いで進んだ。騎兵・歩兵・戦車の網で、幾十万もの兵とともに、彼らは彼を見た。
6.59.78
किरीटिनं संपरिवार्यमाणं ।
शिनेर्नप्ता वारणयूथपैश्च।
ततस्तु दृष्ट्वार्जुनवासुदेवौ ।
पदातिनागाश्वरथैः समन्तात् ॥ ६.५९.७८ ॥
冠を戴くアルジュナが四方から取り囲まれているのを見て、シニの孫は象群の長たちとともに、アルジュナとヴァースデーヴァが歩兵、象、馬、戦車によって四方から囲まれているのを見た。
6.59.79
अभिद्रुतौ शस्त्रभृतां वरिष्ठौ ।
शिनिप्रवीरोऽभिससार तूर्णम्।
स तान्यनीकानि महाधनुष्मान् ।
शिनिप्रवीरः सहसाऽभिपत्य ॥ ६.५९.७९ ॥
武器を持つ者の中で最も優れた二人が攻撃されていると、シニの英雄は速やかに進み出た。その大弓の名手であるシニの英雄は、突然襲いかかり、それらの軍勢に突撃した。
6.59.80
चकार साहाय्यमथार्जुनस्य ।
विष्णुर्यथा वृत्रनिषूदनस्य।
विशीर्णनागाश्वरथध्वजौघं ।
भीष्मेण वित्रासितसर्वयोधम् ॥ ६.५९.८० ॥
そこで彼はアルジュナを助けた。ヴリトラを滅ぼした者をヴィシュヌが助けたように。ビーシュマによって全ての戦士が恐怖に陥ると、象、馬、戦車、旗の群れは砕け散った。
6.59.81
युधिष्ठिरानीकमभिद्रवन्तं ।
प्रोवाच संदृश्य शिनिप्रवीरः ।
क्व क्षत्रिया यास्यथ नैष धर्मः ।
सतां पुरस्तात्कथितः पुराणैः ॥ ६.५९.८१ ॥
ユディシュティラの軍勢を攻撃しているのを見て、シニの英雄は言った。「戦士たちよ、どこへ行くのか。これは義務ではない。古の聖典が善人のために既に説いたとおりだ。」
6.59.82
मा स्वां प्रतिज्ञां त्यजत प्रवीराः ।
स्वं वीरधर्मं परिपालयध्वम्।
तान्वासवानन्तरजो निशाम्य ।
नरेन्द्रमुख्यान्द्रवतः समन्तात् ॥ ६.५९.८२ ॥
「英雄たちよ、誓いを捨てるな。英雄の義務を守れ。」インドラの末弟（アルジュナ）はそれを聞き、あの主立った王たちが四方から逃げるのを見て取った。
6.59.83
पार्थस्य दृष्टवा मृदुयुद्धातां च ।
भीष्मं च सङ्ख्ये समुदीर्यमाणम्।
अमृष्यमाणः स ततो महात्मा ।
यशस्विनं सर्वदशार्हभर्ता ॥ ६.५९.८३ ॥
パールタの穏やかな戦いと、戦場でビーシュマが打たれるのを見て、ダシャールハ族すべての主である栄光ある偉大な魂は、耐えられなかった。
6.59.84
उवाच शैनेयमभिप्रशंसन् ।
दृष्ट्वा कुरूनापततः समग्रान्।
ये यान्ति ते यान्तु शिनिप्रवीर ।
येऽपि स्थिताः सात्वत तेऽपि यान्तु ॥ ६.५९.८४ ॥
シャイネーヤ（サーティヤキ）を称賛しながら言った。クル族の者たちが四方から突進してくるのを見て。「行く者は行くがよい。そしてここに立つ者も、ああ、サートヴァタよ、シニの英雄よ、彼らも行くがよい。」
6.59.85
भीष्मं रथात्पश्य निपात्यमानं ।
द्रोणं च सङ्ख्ये सगणं मयाऽद्य।
न सारथेः सात्वत कौरवाणां ।
क्रुद्धस्य मुच्येत रणेऽद्य कश्चित् ॥ ६.५९.८५ ॥
ビーシュマが戦車から倒されるのを見よ。そして戦いでドローナも従者とともに今日私によって倒されるであろう。ああ、サートヴァタよ、今日の戦いでは、クル族のうち誰一人として怒れる御者から逃れられないだろう。
6.59.86
तस्मादहं गृह्य रथाङ्गमुग्रं ।
प्राणं हरिष्यामि महाव्रतस्य।
निहत्य भीष्मं सगणं तथाजौ ।
द्रोणं च शैनेय रथप्रवीरौ ॥ ६.५९.८६ ॥
それゆえ私は恐るべき戦車の輪を取り、大誓者（ビーシュマ）の命を奪おう。ああ、シャイネーヤよ、戦いでビーシュマを従者とともに殺し、またドローナも、戦車戦士の二人の最高の勇士を。
6.59.87
संपादयिष्याम्यहमद्य हृष्टः ॥ ६.५९.८७ ॥
今日、喜んで私はそれを成し遂げよう。
6.59.88
इतीदमुक्त्वा स महानुभावः ।
सस्मार चक्रं निशितं पुराणम्।
सुदर्शनं चिन्तितमात्रमेव ।
तस्याग्रहस्तं स्वयमारुरोह ॥ ६.५९.८८ ॥
こう言うと、その大いなる力の人は古く鋭い円盤スダルシャナを念じた。思うだけで、それは自ら彼の前に差し出された手に上った。
6.59.89
तच्चक्रपद्मं प्रगृहीतमाजौ ।
रराज नारायणबाहुनालम्।
यथादिपद्मं तरुणार्कवर्णं ।
रराज नारायणनाभिजातमक् ॥ ६.५९.८९ ॥
戦場に高く掲げられたその輪の蓮は、ナーラーヤナの腕を茎として、ナーラーヤナの臍から生じた原初の蓮のように輝いた。その色は若い太陽のようであった。
6.59.90
तत्कृष्णकोपोदयसूर्यबुद्धं ।
क्षुरान्ततीक्ष्णाग्रसुजातपत्रम्।
तेस्यैव देहोरुसरःप्ररूढं ।
रराज नारायणबाहुनालम् ॥ ६.५९.९० ॥
クリシュナの怒りという昇る太陽に開き、剃刀の刃のように鋭い先端をもつ見事な花弁を持ち、彼自身の広い身体という池に生え、ナーラーヤナの腕を茎として輝いた。
6.59.91
वेगेन कृष्मः प्रससार भीष्मम् ॥ ६.५९.९१ ॥
クリシュナは速やかにビーシュマへ突進した。
6.59.92
घनो यथा खे तडितावनद्धः ॥ ६.५९.९२ ॥
空で稲妻に包まれた雲のように。
6.59.93
तमात्तचक्रं प्रणदन्तमुच्चैः ।
क्रुद्धं महेन्द्रावरजं समीक्ष्य ।
सर्वाणि भूतानि भृशं विनेदुः ।
क्षयं कुरूणामिव चिन्तयित्वा ॥ ६.५९.९३ ॥
マヘーンドラの弟が、円盤を手に大声で吼え、怒っているのを見て、すべての生き物はあたかもクル族の滅亡を思うかのように、激しく叫び声をあげた。
6.59.94
स वासुदेवः प्रगृहीतचक्रः ।
संवर्तयिष्यन्निव सर्वलोकम्।
अभ्युत्पतँल्लोकगुरुर्बभासे ।
भूतानि धक्ष्यन्निव धूमकेतुः ॥ ६.५९.९४ ॥
円盤を握ったヴァース デーヴァは、あたかも全世界を滅ぼそうとするかのように、世界の師が跳び上がり、生き物を焼こうとする彗星のように輝いた。
6.59.95
गोविन्दमाजावविमूढचेताः ॥ ६.५९.९५ ॥
戦いにおいて心の惑わなかった者が、ゴーヴィンダを見た。
6.59.96
एह्येहि देवेश जगन्निवास ।
नमोस्तु ते माधव चक्रपाणे।
प्रसह्य मां पातय लोकनाथ ।
रथोत्तमात्सर्वशरण्य सङ्ख्ये ॥ ६.५९.९६ ॥
来たれ、来たれ、神々の主、世界の住処よ！マーダヴァ、円盤を持つ者よ、あなたに礼拝する。世界の主よ、力ずくで私を最上の戦車から落としてください、戦場における万人の帰依処よ！
6.59.97
त्वया हतस्यापि ममाऽद्य कृष्ण ।
श्रेयः परिस्मिन्निह चैव लोके।
संभावितोऽस्म्यन्धकवृष्णिनाथ ।
लोकैस्त्रिभिर्वीर तवाभियानात् ॥ ६.५९.९७ ॥
クリシュナよ！今日あなたに殺されても、私には現世でも来世でも幸運が訪れる。アンダカとヴリシュニの主よ、英雄よ！あなたが私に向かってきたことで、私は三界から敬われている。
6.59.98
रथादवप्लुत्य ततस्त्वरावान् ।
पार्थोऽप्यनुद्रुत्य यदुप्रवीरम्।
जग्राह पीनोत्तमलम्बबाहुं ।
बाह्वोर्हरिं व्यायतपीनबाहुः ॥ ६.५९.९८ ॥
そこで戦車から飛び降り、急いでパールタも、ヤドゥの英雄の後を追い、その太く優れた長い両腕をつかんだ。長く太い腕を持つ彼は、ハリを両腕でつかんだ。
6.59.99
निगृह्यमणाश्च तदाऽऽदिदेवो ।
भृश सरोषः किल नाम योगी ।
आदाय वेगेन जगाम विष्णु-
र्जिष्णुं महावात इवैकवृक्षम् ॥ ६.५९.९९ ॥
そのとき、自制しつつも激しく怒った原初の神は、ヨーギンとして素早くジシュヌ（アルジュナ）を連れ去った。大風が一本の木を運び去るように。
6.59.100
पार्थस्तु विष्टभ्य बलेन पादौ ।
भीष्मान्तिकं तूर्णमभिद्रवन्तम्।
बलान्निजग्राह हरिं किरीटी ।
पदेऽथ राजन्दशमे कथंचित् ॥ ६.५९.१०० ॥
プリター の子は力で彼の両足を押さえ、ビーシュマへと素早く突進するハリ（クリシュナ）を、冠のアルジュナが無理やり捕らえた。王よ、十歩目でどうにか。
6.59.101
अवस्थितं च प्रणिपत्य कृष्णं ।
प्रीतोऽर्जुनः काञ्चनचित्रमाली।
उवाच कोपे प्रतिसंहरेति ।
गतिर्भवान्केशव पाण्डवानाम् ॥ ६.५९.१०१ ॥
立っていたクリシュナに礼拝し、喜んだアルジュナは——金の飾りの花環を身に着けて——言った。「怒りを収めてください。ケーシャヴァよ、あなたこそパーンダヴァの拠り所です。」
6.59.102
न हास्यते कर्म यथाप्रतिज्ञं ।
पुत्रैः शपे केशव सोदरैश्च ।
अन्तं करिष्यामि यथा कुरूणां ।
त्वयाऽहमिन्द्रानुजसंप्रयुक्तः ॥ ६.५९.१०२ ॥
誓約どおり行いは放棄されない。ケーシャヴァよ、私は息子たちと兄弟にかけて誓う——あなたの助けによってクルを終わらせよう。
6.59.103
ततः प्रतिज्ञां समयं च तस्य ।
जनार्दनः प्रीतमना निशम्य।
स्थितः प्रिये कौरवसत्तमस्य ।
रथं सचक्रः पुनरारुरोह ॥ ६.५९.१०३ ॥
そこでジャナールダナは、彼の誓いと約束を聞いて心喜んだ。愛するクルの最良の者のそばに立ち、車輪ごと再び戦車に乗り込んだ。
6.59.104
ततः प्रतिज्ञां समवाप्य भीष्मः ।
कृताञ्चलिः स्तुत्यमथाकरोद्वै ।
त्रैविक्रमे यस्य वपुर्बभासे ।
तथैव दृष्ट्वा तु समुञ्ज्वलन्तम् ॥ ६.५९.१०४ ॥
そこでビーシュマは誓いを得て、合掌して讃えるべき者を讃えた——三歩において身が輝いた者を。このように眩いほど輝く彼を見て。
6.59.105
प्रगृह्य शङ्खं द्विषताकं निहन्ता ।
स तानभूषून्पुनराददानः ।
भीष्मं शरैः संपरिवार्य सङ्ख्ये ।
चिच्छेद भूरिश्रवसश्च चापम् ॥ ६.५९.१०५ ॥
敵を滅ぼす者はほら貝を手に取り、再びそれらの武器を執って、戦いでビーシュマを矢で完全に取り囲み、ブーリシュラヴァスの弓を断ち切った。
6.59.106
शल्यं च विद्ध्वा नवभिः पृषत्कै-
र्दुर्योधं वक्षसि निर्बिभेद।
विनादयामास ततो दिशश्च ।
स पाञ्चजन्यस्य रवेण शौरिः ॥ ६.५९.१०६ ॥
シャリヤをも九本の矢で射抜き、ドゥルヨーダナの胸を貫いた。それからシャウリはパーンチャジャンヤの法螺の音で四方を響かせた。
6.59.107
व्याविद्धनिष्काङ्गदकुण्डलं तं ।
रजोविकीर्णाञ्चितपद्मनेत्रम् ।
विशुद्धदंष्ट्रं प्रगृहीतशङ्खं ।
विचुक्रुशुः प्रेक्ष्य कुरुप्रवीराः ॥ ६.५९.१०७ ॥
首飾と腕輪と耳飾りを揺らし、塵にまみれた蓮の目を持ち、清らかな歯を見せ、法螺を手にした彼を見て、クル族の勇士たちは叫び声をあげた。
6.59.108
मृदङ्गभेरीपणवप्रणादा ।
नेमिस्वना दुन्दुभिनिःस्वनाश्च।
ससिंहनादाश्च बभूवुरुग्राः ।
सर्वेष्वनीकेषु ततः कुरूणाम् ॥ ६.५९.१०८ ॥
するとクル族のすべての軍陣に、ムリダンガ、ベーリー、パナヴァの太鼓の激しい音、戦車の車輪の轟き、ドゥンドゥビの響き、そして獅子吼が起こった。
6.59.109
गाण्डीवघोषः स्तनयित्नुकल्पो ।
जगाम पार्थस्य नभो दिशश्च।
जग्मुश्च बाणा विमलाः प्रसन्नाः ।
सर्वा दिशः पाण्डवचापमुक्ताः ॥ ६.५९.१०९ ॥
ガーンディーヴァの弦音は雷鳴のようにパールタの天と四方に届いた。パーンダヴァの弓から放たれた清らかで澄んだ矢は、あらゆる方角へ飛んでいった。
6.59.110
तं कौरवाणामधिपो जवेन ।
भीष्मेण भूरिश्रवसा च सार्धम्।
अभ्युद्ययावुद्यतबाणपाणिः ।
कक्षं दिधक्षन्निव धूमकेतुः ॥ ६.५९.११० ॥
クル族の主はビーシュマ、ブーリシュラヴァスと共に速やかに進み、手に矢を構えた。乾いた草を焼こうとする彗星の火のようであった。
6.59.111
अथार्जुनाय प्रजिघाय भल्लान् ।
भूरिश्रवाः सप्त सुवर्णपुङ्खान्।
दुर्योदनस्तोमरमुग्रवेगं ।
शल्यो गदां शान्तनवश्च शक्तिम् ॥ ६.५९.१११ ॥
そこでブーリシュラヴァスは金の羽のついた七本の鉤矢をアルジュナに放った。ドゥルヨーダナは猛烈な速さの投槍を、シャリヤは棍棒を、シャンタヌの子ビーシュマは槍を投げた。
6.59.112
स सप्तभिः सप्त शरप्रवेकान् ।
संवार्य भीरिश्रवसा विसृष्टान् ।
शितेन दुर्योधनबाहुमुक्तं ।
क्षुरेण तत्तोमरमुन्ममाथ ॥ ६.५९.११२ ॥
ブーリシュラヴァスの放った矢を七本の矢で防ぎ、ドゥルヨーダナの腕から放たれたその投槍を鋭いクシュラの矢で砕いた。
6.59.113
ततः शुभामापततीं स शक्तिं ।
विद्युत्प्रभां शान्तनवेन मुक्ताम्।
गदां च मद्राधिपबाहुमुक्तां ।
द्वाभ्यां शराभ्यां निचर्त वीरः ॥ ६.५९.११३ ॥
するとその英雄は、シャンタヌの子ビーシュマが放った稲妻のように輝く吉祥の槍と、マドラ王の腕から放たれた棍棒を、二本の矢で切り落とした。
6.59.114
ततो भुजाभ्यां बलवद्विकृष्य ।
चित्रं धनुर्गाण्डिवमप्रमेयम् ।
माहेन्द्रमस्रं विधिवत्सुघोरं ।
प्रादुश्चकाराद्भुतमन्तरिक्षे ॥ ६.५९.११४ ॥
そして両腕で力強く、驚くべき無限のガーンディーヴァ弓を引き絞り、インドラに属する極めて恐ろしい武器を規定どおりに放ち、空中に驚異を現した。
6.59.115
तेनोत्तमास्त्रेण ततो महात्मा ।
सर्वाण्यनीकानि महाधनुष्मान्।
शरौघजालैर्विमलाग्निवर्णै-
र्निवारयामास किरीटमाली ॥ ६.५९.११५ ॥
その最高の武器で、偉大な魂の大弓手、冠をいただく者は、純粋な火の色の矢の網で全軍を押しとどめた。
6.59.116
शिलीमुखाः पार्थधनुःप्रमुक्ता ।
रथान्ध्वजाग्राणि धनूंषि बाहून् ।
निकृत्य देहान्विविशुः परेषां ।
नरेन्द्रनागेन्द्रतुरङ्गमाणाम् । ॥ ६.५९.११६ ॥
パールタの弓から放たれた矢は、敵の戦車、旗の先端、弓、腕を断ち切り、王たち、大象、馬の身体に突き入った。
6.59.117
ततो दिशः सोऽनुदिशश्च पार्थः ।
शरैः सुधारैः समरे वितत्य ।
गाण्डीवशब्देन मनांसि तेषां ।
किरीटमाली व्यथयांचकार ॥ ६.५९.११७ ॥
そこでパールタは戦場で鋭い矢で方角と隅角を満たし、ガーンディーヴァの音で冠をいただく者は彼らの心を乱した。
6.59.118
तस्मिंस्तथा घोरतमे प्रवृत्ते ।
शङ्खस्वना दुन्दुभिनिःस्वनाश्च।
अन्तर्हिता गाण्डिवनिःस्वनेन ।
बभूवुरुग्राश्वरथप्रणादाः ॥ ६.५९.११८ ॥
その最も恐ろしい戦いが始まると、法螺貝の音も太鼓の轟きもガーンディーヴァの弦音に掻き消され、馬の激しい嘶きと戦車の轟音だけが残った。
6.59.119
गाण्डीवशब्दं तमथो विदित्वा ।
विराटराजप्रमुखाः प्रवीराः।
पाञ्चालराजो द्रुपदश्च वीर-
स्तं देशमाजग्मुरदीनसत्त्वाः ॥ ६.५९.११९ ॥
ガーンディーヴァの音を聞いて、ヴィラータ王を筆頭とする勇士たちと、パーンチャーラ王の勇将ドルパダは、怯むことなくその地へ駆けつけた。
6.59.120
सर्वाणि सैन्यानि तु तावकानि ।
यतोयतो गाण्डिवजः प्रणादः ।
ततस्ततः सन्नतिमेव जग्मु-
र्न तं प्रतीपोऽभिससार कश्चित् ॥ ६.५९.१२० ॥
あなたの全軍は、ガーンディーヴァ弓から生じた響きが聞こえるところどこでも、頭を垂れてそちらへ赴いた。彼に立ち向かって進み出る者は一人もいなかった。
6.59.121
तस्मिन्सुघोरे कनृप संप्रहारे ।
हताः प्रवीराः सरथाश्वसूताः।
गजाश्च नाराचनिपाततप्ता ।
महापताकाः शुभरुक्मकक्ष्याः ॥ ६.५९.१२१ ॥
その恐ろしい戦いにおいて、王よ、英雄たちは戦車、馬、御者とともに殺された。鉄の矢の降り注ぎに焼かれた象も、大きな旗と見事な黄金の馬具を付けたまま倒れた。
6.59.122
परीतसत्वाः सहसा निपेतुः ।
किरीटिना भिन्नतनुत्रकायाः ।
दृढं हताः पात्रिभिरुग्रवेगैः ।
पार्थेन भल्लैर्विमलैः शिताग्नैः ॥ ६.५९.१२२ ॥
勇気を失った彼らは突然倒れた。冠を戴く者（アルジュナ）によって身体と鎧を貫かれ、激しく速い矢、プリターの息子の清らかで火のように鋭い矢じりの矢によって深く打たれた。
6.59.123
निकृत्तयन्त्रा निहतेन्द्रकीला ।
ध्वजा महान्तो ध्वजिनिमुखेषु।
पदातिसङ्घाश्च रथाश्च सङ्ख्ये ।
हयाश्च नागाश्च धनञ्जयेन ॥ ६.५९.१२३ ॥
戦具は切り裂かれ、車軸の留め具は打ち砕かれた。大きな旗が軍の先頭で倒れた。戦いにおいて、歩兵の群れ、戦車、馬、象がダナンジャヤ（アルジュナ）によって殺された。
6.59.124
बाणाहतास्तूर्णमपेतसत्वा ।
विष्टभ्य गात्राणि निपेतुरुर्व्याम् ।
ऐन्द्रेण तेनास्त्रवरेण राजन् ।
महाहवे भिन्नतनुत्रदेहाः ॥ ६.५९.१२४ ॥
矢に打たれた彼らはたちまち生気を失い、手足を踏ん張ろうとしたものの大地に倒れた。王よ、その最高のアインドラ武器によって、あの大戦において、彼らの身体と鎧は砕け散った。
6.59.125
ततः शरौघैर्निशितैः किरीटिना ।
नृदेहशस्त्रक्षतलोहितोदा।
नदी सुघोरा नरमेदफेना ।
प्रवर्तिता तत्र रणाजिरे वै ॥ ६.५९.१२५ ॥
すると冠を戴く者(アルジュナ)は鋭い矢の雨で、その戦場に、人体と武器の傷から流れる血の水と人の骨髄の泡を持つ、きわめて恐ろしい川を流れさせた。
6.59.126
वेगेन साऽतीव पृथुप्रवाहा ।
परेतनागाश्वशरीररोधाः।
नरेन्द्रमञ्जोच्छ्रितमांसपङ्काः ।
प्रभूतरक्षोगणभूतसेविता ॥ ६.५९.१२६ ॥
その川は激しい流れで極めて広大な流れをもち、死んだ象や馬や身体によって塞がれ、王たちの骨髄と持ち上げられた肉の泥があり、無数の羅刹の群れと亡霊たちがそれに仕えていた。
6.59.127
शिरःकपालाकुलकेशशाद्वला ।
शरीरसङ्घातसहस्रवाहिनी ।
विशीर्णनानाकवचोर्मिसंकुला ।
नराश्वनागास्थिनिकृत्तशर्करा ॥ ६.५९.१२७ ॥
その川は頭蓋骨と絡まった髪の草を持ち、千もの身体の山を運び、砕けた様々な鎧の波に満ち、人・馬・象の切り刻まれた骨の砂利を持っていた。
6.59.128
श्वकङ्कशालावृकगृध्रकाकैः ।
क्रव्यादसङ्घैश्च तरक्षुभिश्च।
उपेतकूलां ददृशुर्मनुष्याः ।
क्रूरां महावैतरणीप्रकाशाम् ॥ ६.५९.१२८ ॥
人々は、犬、禿鷲、山犬、狼、鷹、烏、肉食の群れ、そして鬣狗に岸を埋め尽くされた、大ヴァイタラニー川のように見えるその残酷な川を見た。
6.59.129
प्रवर्तितामर्जुनबाणसङ्घै-
र्मेदोवसासृकप्रवहां सुभीमाम्।
हतप्रवीरां च तथैव दृष्ट्वा ।
सेनां कुरूणामथ फल्गुनेन ॥ ६.५९.१२९ ॥
アルジュナの矢の群れによって流された、脂肪・骨髄・血を運ぶ、きわめて恐ろしい、英雄たちが殺された、クルの軍を見て、同様にパルグナ(アルジュナ)は……
6.59.130
ते चेदिपाञ्चालकरूषमत्स्याः ।
पार्थाश्च सर्वे सहिताः प्रणेदुः ।
जयप्रगल्भाःक पुरुषप्रवीराः ।
संत्रासयन्तः कुरुवीरयोधान् ॥ ६.५९.१३० ॥
チェーディ、パーンチャーラ、カルーシャ、マツヤの軍勢、そしてすべてのプリター の息子たちは共に咆哮した。勝利の気概に満ちた男子中の英雄たちは、クル族の勇士と戦士を震え上がらせながら。
6.59.131
हतप्रवीराणि बलानि दृष्ट्वा ।
किरीटिना शत्रुभयावहेन ।
वित्रास्य सेनां ध्वजिनीपतीनां ।
सिंहो मृगाणामिव यूथसङ्घान् ॥ ६.५९.१३१ ॥
主だった勇士が倒れた軍勢を見て、敵に恐怖を与える冠を戴く者は、部隊長たちの軍を震え上がらせた。ちょうど獅子が鹿の群れを脅かすように。
6.59.132
विनेदतुस्तावतिहर्षयुक्तौ ।
गाण्डीवधन्वा च जनार्दनश्च।
ततो रविं संवृतरश्मिजालं ।
दृष्ट्वा भृशं शस्त्रपरिक्षताङ्गाः ॥ ६.५९.१३२ ॥
ガーンディーヴァ弓の使い手とジャナールダナは、ともに大いなる歓喜に満たされ咆哮した。そして光の網に覆われた太陽を見て、武器に深く傷ついた身体で彼らは……
6.59.133
तदैन्द्रमस्त्रं विततं च घोर-
मसह्यमुद्वीक्ष्य युगान्तकल्पम् ।
अथापयानं कुरवः सभीष्माः ।
सद्रोणदुर्योधनबाह्लिकाश्च ॥ ६.५९.१३३ ॥
インドラの、広がり恐ろしく耐えがたい武器を、世界の終末のように見て、クル族はビーシュマとともに、ドローナ、ドゥルヨーダナ、バーフリカとともに退いた。
6.59.134
चक्रुर्निशां सन्धिगतां समीक्ष्य ।
विभावसोर्लोहितरागयुक्ताम्।
अवापय कीर्ति च यशश्च लोके ।
विजित्य शत्रूंश्च धनंजयोऽपि ॥ ६.५९.१३४ ॥
日の赤みを帯びた、夕暮れの夜の境目を見て、彼らは休止した。ダナンジャヤもまた敵を征服し、世に名声と栄誉を得た。
6.59.135
ययौ नरेन्द्रैः सहसोदरैश्च ।
समाप्तकर्मा शिबिरं निशायाम्।
ततः प्रजज्ञे तुमुलः कुरूणां ।
निशामुखे घोरतमः प्रणादः ॥ ६.५९.१३५ ॥
任務を終えた彼は、諸王や兄弟たちとともに夜、陣営へ向かった。すると夜の初めに、クル族の間で恐ろしく大きなざわめきが起こった。
6.59.136
रणे रथानामयुतं निहत्य ।
हता गजाः सप्तशतार्जुनेन ।
प्राज्याश्च सौवीरगणाश्च सर्वे ।
निपातिताः क्षुद्रकमालवाश्च ॥ ६.५९.१३६ ॥
戦場で一万台の戦車を破壊し、アルジュナは七百頭の象を殺した。主要なシャウヴィーラの部隊、そしてすべてのクシュドラカとマーラヴァも倒された。
6.59.137
महत्कृतं कर्म धनञ्जयेन ।
कर्तुं यथा नार्हति कश्चिदन्यः।
श्रुतायुरम्बष्ठपतिश्च राजा ।
तथैव दुर्मर्षणचित्रसेनौ ॥ ६.५९.१३७ ॥
ダナンジャヤは、他の誰にもできない偉大な業を成し遂げた。アンバシュタの主である王シュルターユス、そして同様にドゥルマルシャナとチトラセーナ（も倒れた）。
6.59.138
द्रोणः कृपः सैन्धवबाह्लिकौ च ।
भूरिश्रवाः शल्यशलौ च राजन्।
अन्ये च योधाः शतशः समेताः ।
क्रुद्धेन पार्थेन रणस्य मध्ये ॥ ६.५९.१३८ ॥
ドローナ、クリパ、サインダヴァとバーフリカ、ブーリシュラヴァス、シャリヤとシャラ、おお王よ、そして集まった数百の他の戦士たち——怒れるプリター の子によって、戦いの真っ只中で（倒された）。
6.59.139
स्वबाहुवीर्येण जिताः सभीष्माः ।
किरीटिना लोकमहारथेन।
इति ब्रुवन्तः शिबिराणि जग्मुः ।
सर्वे गणा भारत ये त्वदीयाः ॥ ६.५९.१३९ ॥
「自らの腕の力によって、ビーシュマとともに、冠を戴く者、世界の大戦車手によって、彼らは征服された」と言いながら、おおバーラタよ、あなたの全ての部隊は陣営へ向かった。
6.59.140
उल्कासहस्रैश्च सुसंप्रदीप्तै-
र्विभ्राजमानैश्च तथा प्रदीप्रैः।
किरीटिवित्रासितसर्वयोधा ।
चक्रे निवेशं ध्वजिनी कुरूणाम् ॥ ६.५९.१४० ॥
何千もの赤々と燃え輝く松明とともに、冠をいただく者（アルジュナ）に恐れおののく全ての戦士を率いて、クル軍は陣営を築いた。