Mahābhārata · Adhyāya 6.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.59.1
प्रतिज्ञाते ततस्तस्मिन्युद्धे भीष्मेण दारुणे ।
क्रोधितो मम पुत्रेण दुःखितेन विशेषतः ॥ ६.५९.१ ॥
Então, quando Bhīṣma fez seu voto naquela batalha terrível, meu filho, aflito e sobretudo irado,
6.59.2
भीष्मः किमकरोत्तत्र पाण्डवेयेषु भारत ।
पितामहे वा पञ्चालास्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.५९.२ ॥
Ó Bhārata, o que Bhīṣma fez ali contra os Pāṇḍavas, ou o avô e os Pañcālas? Diz-me isso, Sañjaya.
6.59.3
गतपूर्वाह्णभूयिष्ठे तस्मिन्नहनि भारत ।
पश्चिमां दिशमास्थाय स्थिते चापि दिवाकरे ॥ ६.५९.३ ॥
Ó Bhārata, quando a maior parte da manhã daquele dia já havia passado e o sol estava na direção do oeste,
6.59.4
जयं प्राप्तेषु हृष्टेषु पाण्डवेषु महात्ससु ।
सर्वधर्मविशेषज्ञः पिता देवव्रतस्तव ॥ ६.५९.४ ॥
Quando os magnânimos Pāṇḍavas, tendo obtido a vitória, estavam alegres, seu pai Devavrata (Bhīṣma), conhecedor de todos os aspectos especiais do dharma, avançou.
6.59.5
अभ्ययाञ्जवनैरश्वैः पाण्डवानामनीकिनीम् ।
महत्या सेनया गुप्तस्तव पुत्रैश्च सर्वशः ॥ ६.५९.५ ॥
Com cavalos velozes avançou contra o exército dos Pāṇḍavas, protegido por todos os lados por uma grande hoste e por seus filhos.
6.59.6
प्रावर्तत ततो युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
अस्माकं पाण्डवैः सार्धमनायात्तव भारत ॥ ६.५९.६ ॥
Então começou uma batalha tumultuosa, de arrepiar os cabelos, entre os nossos e os Pāṇḍavas; ó Bhārata, os teus lutaram sem freio.
6.59.7
घनुषां कूजतां तत्र तलानां चाभिहन्यताम् ।
महान्समभवच्छब्दो गिरीणामिव दीर्यताम् ॥ ६.५९.७ ॥
Ergueu-se ali um grande estrondo de arcos que vibravam e de palmas batidas, como se montanhas se partissem.
6.59.8
तिष्ठ स्थितोऽस्मि विद्ध्यैनं निवर्तस्व स्थिरो भव ।
स्थिरोऽस्मि प्रहरस्वेति शब्दोऽश्रूयत सर्वशः ॥ ६.५९.८ ॥
"Pare, eu estou de pé! Repare nele, volte, mantenha-se firme." "Estou firme, ataque!" Tais gritos eram ouvidos de todos os lados.
6.59.9
काञ्चनेषु तनुत्रेषु किरीटेषु ध्वजेषु च ।
शिलानामिव शैलेषु पतितानामभूद्ध्वनिः ॥ ६.५९.९ ॥
O ruído de quedas sobre couraças douradas, diademas e estandartes era como o de rochas caindo sobre montanhas.
6.59.10
पतितान्युत्तमाङ्गानि बाहवश्च विभूषिताः ।
व्यचेष्टन्त महीं प्राप्य शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.५९.१० ॥
Cabeças caídas e braços adornados, ao atingir a terra, contorciam-se às centenas e depois aos milhares.
6.59.11
हृतोत्तमाह्गाः केचित्तु तथैवोद्यतकार्मुकाः ।
प्रगृहीतायुधाश्चापि तस्थुः पुरुषसत्तमाःक ॥ ६.५९.११ ॥
Alguns tinham as cabeças decepadas, mas ainda assim, com os arcos erguidos e as armas nas mãos, os melhores dos homens permaneciam de pé.
6.59.12
प्रावर्तत महावेगा नदी रुधिरवाहिनी ।
मातङ्गाङ्गशिला रौद्रा मांसशोणितकर्दमा ॥ ६.५९.१२ ॥
Começou a correr um rio veloz e poderoso, levando sangue, com corpos de elefantes como rochas, terrível e lamacento de carne e sangue.
6.59.13
वरश्वनरनागानां शरीरप्रभवा तदा ।
परलोकार्णवमुखी गृध्रगोमायुमोदिनी ॥ ६.५९.१३ ॥
Então o rio nascido dos corpos dos melhores cavalos, homens e elefantes tinha sua boca voltada para o oceano do outro mundo, deleitando abutres e chacais.
6.59.14
न दृष्टं न श्रुतं वापि युद्धमेतादृशं नृप ।
यथा तव सुतानां च पाण्डवानां च भारत ॥ ६.५९.१४ ॥
Ó rei, nunca vi nem ouvi falar de uma batalha como esta entre teus filhos e os Pāṇḍavas, ó Bhārata.
6.59.15
नासीद्रथपथस्तत्र यौधैर्युधि निपातितैः ।
गजैश्च पतितैर्नीलैर्गिरिश्रृङ्गैनिरवावृतः ॥ ६.५९.१५ ॥
Não havia caminho para os carros, completamente coberto por guerreiros abatidos em combate e por elefantes caídos, escuros como picos de montanha.
6.59.16
विकीर्णैः कवचैश्चित्रैः शिरस्त्रणैश्च मारिष ।
शुशुभे तद्राणस्थानं शरदीव नभस्तलम् ॥ ६.५९.१६ ॥
Ó senhor, aquele campo de batalha, coberto de armaduras coloridas e elmos, brilhava como o céu de outono.
6.59.17
विनिर्भिन्नाः शरैः केचिदन्त्रापीडप्रकर्षिणः ।
अभीताः समरे शत्रूनभ्यधावन्त दर्पिताः ॥ ६.५९.१७ ॥
Alguns, traspassados por flechas e arrastando as entranhas, lançaram-se sem medo e orgulhosos contra os inimigos na batalha.
6.59.18
तात भ्रातः सखे बन्धो वयस्य मम मातुल ।
मा मां परित्यजेत्यन्ये चुक्रुशुः पतिता रणे ॥ ६.५९.१८ ॥
«Ó pai! Ó irmão! Ó amigo! Ó parente! Ó companheiro! Ó meu tio materno! Não me abandones!», clamavam outros tombados na batalha.
6.59.19
अथाभ्येहि त्वमागच्छ किं भीतोसि क्व यास्यसि ।
स्थितोऽहं समरे मा भैरिति चान्ये विचुक्रुशुः ॥ ६.५९.१९ ॥
Venha agora, avance! Por que tens medo, para onde irás? Eu permaneço firme na batalha, não temas — assim gritavam outros.
6.59.20
तत्र भीष्मः शान्तनवो नित्यं मण्डलकार्मुकः ।
मुमीच बाणान्दीप्ताग्रानहीनाशीविषानिव ॥ ६.५९.२० ॥
Ali Bhīṣma, filho de Śāntanu, que sempre girava o arco em círculo, lançou flechas de pontas ardentes como serpentes venenosas.
6.59.21
शरैरेकायनीकुर्वन्दिशः सर्वा यतव्रतः ।
जघान पाण्डवरथानादिश्य भारतर्षभ ॥ ६.५९.२१ ॥
Fazendo de todas as direções um só caminho com flechas, firme em seu voto, ó touro dos Bharatas, derrubou os carros dos Pāṇḍavas, mirando-os.
6.59.22
स नृत्यन्वै रथोपस्थे दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
अलातचक्रवद्राजंस्तत्र तत्र स्म दृश्यते ॥ ६.५९.२२ ॥
Dançando sobre o assoalho do carro, exibindo a leveza de suas mãos, ó rei, era visto aqui e ali como uma roda de tochas girando.
6.59.23
तमेकं समरे शूरं पाण्डवाः सृञ्जयैः सह ।
अनेकशतसाहस्रं समपश्यन्त लाघवात् ॥ ६.५९.२३ ॥
Aquele único herói na batalha, os Pāṇḍavas junto com os Sṛñjayas viram como centenas de milhares, por causa de sua rapidez.
6.59.24
मायाकृतात्मानमिव भीष्मं तत्र स्म मेनिरे ।
पूर्वस्यां दिशि तं दृष्ट्वा प्रतीच्यां ददृशुर्जनाः ॥ ६.५९.२४ ॥
Ali as pessoas pensavam que Bhīṣma era como feito de ilusão; tendo-o visto no leste, viam-no também no oeste.
6.59.25
उदीच्यां चैवमालोक्य दक्षिणस्यां पुनः प्रभो ।
एवं स समरे शूरो गाङ्गेयः प्रत्यदृश्यत ॥ ६.५९.२५ ॥
Tendo-o visto assim no norte e novamente no sul, ó senhor, assim na batalha foi visto o herói, filho de Gaṅgā.
6.59.26
न चैवं पाण्डवेयानां कश्चिच्छक्नोति वीक्षितुम् ।
विशिखानेव पश्यन्ति भीष्मचापच्युतान्बहून् ॥ ६.५९.२६ ॥
E entre os Pāṇḍava ninguém conseguia olhá-lo assim; viam apenas as muitas flechas disparadas do arco de Bhīṣma.
6.59.27
कुर्वाणं समरे कर्म सूदयानं च वाहिनीम् ।
व्याक्रोशन्त रणे तत्र नरा बहुविधा बहु ॥ ६.५९.२७ ॥
Enquanto ele realizava feitos na batalha e aniquilava o exército, muitos homens de toda espécie gritavam ali na luta.
6.59.28
अमानुषेण रूपेण चरन्तं पितरं तव ।
शलभा इव राजानः पतन्ति विधिचोदिताः ॥ ६.५९.२८ ॥
Em direção ao seu pai, que se movia com forma sobre-humana, os reis, impelidos pelo destino, caíam como mariposas.
6.59.29
भीष्माग्निमभिसंक्रुद्धं विनाशाय सहस्रशः ।
न हि मोघः शरः कश्चिदासीद्भीष्मस्य संयुगे ॥ ६.५९.२९ ॥
O fogo de Bhīṣma, furiosamente irado, ardia aos milhares para a destruição; na batalha, nenhuma flecha de Bhīṣma foi desperdiçada.
6.59.30
नरनागाश्वकायेषु बहुत्वाल्लघुयोधिनः ।
भिनत्त्येकेन बाणेन सुमुखेन पतत्रिणा ॥ ६.५९.३० ॥
Devido à sua multidão, entre os corpos de homens, elefantes e cavalos, ele atravessava os guerreiros leves com uma única flecha emplumada de ponta fina.
6.59.31
गजं कंकटसन्नद्धं वज्रेणेव शिलोच्चयम् ।
द्वौ त्रीनपि गजारोहान्पिण्डितान्वर्मितानपि ॥ ६.५९.३१ ॥
Derrubou um elefante revestido de malha, como um raio a um monte de rochas, e também dois ou três cavaleiros de elefante, apinhados e blindados.
6.59.32
नाराचेन सुमुक्तेन निजघान पिता तव ।
यो यो भीष्मं नरव्याघ्रमभ्येति युधि कश्चन ॥ ६.५९.३२ ॥
Vosso pai os abateu com flechas de ferro bem lançadas; quem quer que, na batalha, se aproximasse de Bhīṣma, tigre entre os homens, era morto.
6.59.33
मुहूर्तदृष्टः स मया पतितो भुवि दृश्यते ।
एवं सा धर्मराजस्य वध्यमाना महाचमूः ॥ ६.५९.३३ ॥
Eu o vi por um momento; ele se vê caído no chão. Assim era massacrado aquele grande exército do rei da justiça.
6.59.34
भीष्मेणातुलवीर्येण व्यशीर्यत संहस्रधा ।
प्राकम्पत महासेना शरवर्षेण तापिता ॥ ६.५९.३४ ॥
Por Bhīṣma, de valor incomparável, foi despedaçado em mil pedaços; o grande exército, castigado pela chuva de flechas, tremeu.
6.59.35
पश्यतो वासुदेवस्य पार्थस्याथ शिखण्डिनः ।
यतमानाऽपि ते वीरा द्रवमाणान्महारथान् ॥ ६.५९.३५ ॥
Enquanto Vāsudeva, Pārtha e Śikhaṇḍin observavam, aqueles heróis, embora se esforçassem, não conseguiram deter os grandes guerreiros de carro que fugiam.
6.59.36
नाशक्नुवन्वारयितुं भीष्मबाणप्रपीडितान् ।
महेन्द्रसमवीर्येण वध्यमाना महाचमूः ॥ ६.५९.३६ ॥
Não conseguiram conter aqueles atormentados pelas flechas de Bhīṣma; o grande exército era massacrado por aquele cuja bravura igualava a do grande Indra.
6.59.37
अभज्यत महाराज न च द्वौ सह धावतः ।
आविद्धरनागाश्वं पतितध्वजकूबरम् ॥ ६.५९.३७ ॥
Ó grande rei, aquele exército se desfez; nem dois homens conseguiam fugir juntos. Elefantes e cavalos, feridos, caíram, e bandeiras e timões de carros jaziam no chão.
6.59.38
अनीकं पाण्डुपुत्राणां हाहाभूतमचेतनम् ।
जघानात्र पिता पुत्रं पुत्रश्च पितरं तथा ॥ ६.५९.३८ ॥
O exército dos filhos de Pāṇḍu, tomado de gritos de alarme e sem sentido, foi abatido; aqui o pai feriu o filho, e o filho igualmente feriu o pai.
6.59.39
प्रियं सखायं चाक्रन्दे सखा दैवबलात्कृतः ।
विमुच्य कवचान्यन्ये पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः ॥ ६.५९.३९ ॥
Impelido pela força do destino, um amigo chamou seu querido amigo; e outros soldados do filho de Pāṇḍu despiram suas armaduras.
6.59.40
विनुक्तकेशा धावन्तः प्रत्यदृश्यन्त भारत ।
तद्गोकुलमिवोद्धान्तमुद्धान्तरथयूथपम् ॥ ६.५९.४० ॥
Ó Bhārata, viam-se soldados correndo com os cabelos soltos; aquele exército, como um rebanho de gado em debandada, dispersou-se, e os chefes dos grupos de carros também se dispersaram.
6.59.41
ददृशे पाण्डुपुत्रस्य सैन्यमार्तस्वरं तदा ।
प्रभज्यमानं सैन्यं तु दृष्ट्वा यादवनन्दनः ॥ ६.५९.४१ ॥
Então o exército do filho de Pāṇḍu foi visto tomado por um grito de angústia; e vendo aquele exército se desfazer, a alegria dos Yādava (Kṛṣṇa)...
6.59.42
उवाच पार्थं बीभत्सुं निगृह्य रथमुत्तमम् ।
असं स कालः संप्राप्तः पार्थ पस्तेऽभिकाङ्क्षितः ॥ ६.५९.४२ ॥
Contendo o excelente carro, ele (Kṛṣṇa) disse a Pārtha, o feroz (Arjuna): "Ó Pārtha, chegou agora aquele tempo que desejaste..."
6.59.43
प्रहरस्व नरव्याघ्र न चेन्मोहाद्विमुह्यसे ।
यत्त्वया कथितं वीर पुरा राज्ञां समागमे । ॥ ६.५९.४३ ॥
Ataca, tigre entre os homens, se não estiveres confuso pela ilusão. Herói, faze o que declaraste outrora na assembleia dos reis.
6.59.44
भीष्मद्रोणमुखान्सर्वान्धार्तराष्ट्रस्य सैनिकान् ।
सानुबन्धान्हनिष्यामि ये मां योत्स्यन्ति संयुगे ॥ ६.५९.४४ ॥
Abaterei todos os guerreiros do filho de Dhṛtarāṣṭra, liderados por Bhīṣma e Droṇa, juntamente com os seus seguidores, que lutarão contra mim na batalha.
6.59.45
इति तत्कुरु कौन्तेय सत्यं वाक्यमरिन्दम ।
बीभत्सो पश्य सैन्यं स्वं भज्यमानं ततस्ततः ॥ ६.५९.४५ ॥
Cumpre, pois, filho de Kuntī, subjugador de inimigos, essa palavra verdadeira. Bībhatsu, olha: o teu próprio exército se despedaça aqui e ali.
6.59.46
द्रवतश्च महीपालान्पश्य यौधिष्ठिरे बले ।
दृष्ट्वा हि भीष्मं समरे व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ६.५९.४६ ॥
Vê os reis fugindo no exército de Yudhiṣṭhira; pois, ao verem Bhīṣma na batalha, como a Morte de boca aberta, fogem.
6.59.47
भयार्ताः प्रपलायन्ते सिंहात्क्षुद्रमृगा इव ।
एवमुक्तः प्रत्युवाच वासुदेवं धनंजयः ॥ ६.५९.४७ ॥
Atormentados pelo medo, fogem como pequenos veados diante de um leão. Assim interpelado, Dhanaṃjaya respondeu a Vāsudeva.
6.59.48
नोदयाश्वान्यतो भीष्मो विगाहे तद्वलार्णवम् ।
पातयिष्यामि दुर्धर्षं वृद्धं कुरुपितामहम् ॥ ६.५९.४८ ॥
Conduz os cavalos para onde está Bhīṣma. Mergulho naquele oceano de exército. Derrubarei o invencível e idoso avô dos Kurus.
6.59.49
ततोऽश्वान्रजतप्रकख्यान्नोदयामास माधवः ।
यतो भीष्मरथो राजन्दुष्प्रेक्ष्यो रश्मिमानिव ॥ ६.५९.४९ ॥
Então Mādhava conduziu os cavalos prateados para onde estava o carro de Bhīṣma, ó rei, difícil de olhar como o sol.
6.59.50
ततस्तत्पुनरावृत्तं युधिष्ठिरबलं महत् ।
दृष्ट्वा पार्थं महाबाहुं भीष्मायोद्यतमाहवे ॥ ६.५९.५० ॥
Então o grande exército de Yudhiṣṭhira voltou a recuar, ao ver Pārtha, o de braços poderosos, avançando na batalha contra Bhīṣma.
6.59.51
ततो भीष्मःक कुरुश्रेष्ठ सिंहवद्विनदन्मुहुः ।
धनञ्जयरथं शीघ्रं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ६.५९.५१ ॥
Então, ó melhor dos Kuru, Bhīṣma rugiu repetidas vezes como um leão e logo cobriu o carro de Dhanañjaya com uma chuva de flechas.
6.59.52
क्षणेन स रथस्तस्य सहयः कसहसारथिः ।
शरवर्षेण महता संछन्नो न प्रकाशते ॥ ६.५९.५२ ॥
Num instante, aquele seu carro, com os cavalos, o estandarte e o auriga, foi coberto por uma grande chuva de flechas e já não se via.
6.59.53
वासुदेवस्त्वसंभ्रान्तो धैर्यमास्थाय सत्त्ववान् ।
चोदयामास तानश्वान्विभिन्नान्भीष्मसायकैः ॥ ६.५९.५३ ॥
Mas Vāsudeva, sem se perturbar, manteve a firmeza e, resoluto, continuou a incitar aqueles cavalos atravessados pelas flechas de Bhīṣma.
6.59.54
ततः पार्थो धनुर्गृह्य दिव्यं जलदनिःस्वनम् ।
पातयामास भीष्मस्य धनुश्छित्वा त्रिभिः शरैः ॥ ६.५९.५४ ॥
Então Pārtha pegou seu arco divino, cujo som era como o de uma nuvem, e com três flechas cortou o arco de Bhīṣma e o derrubou.
6.59.55
स च्छिन्नधन्वा कौरव्यः पुनरन्यन्महद्धनुः ।
निमिषान्तरमात्रेण सज्यं चक्रे पिता तव ॥ ६.५९.५५ ॥
O kaurava, com o arco partido, pegou outro arco grande; num piscar de olhos, teu pai o armou com a corda.
6.59.56
विचकर्ष ततो दोर्भ्यां धनुर्जलदनिःस्वनम् ।
अथास्य तदपि क्रुद्धश्चिच्छेद धनुरर्जुनः ॥ ६.५९.५६ ॥
Então puxou com ambos os braços o arco que troveja como nuvem; e Arjuna, irado, cortou também aquele arco.
6.59.57
तस्य तत्पूजयामास लाघवं शन्तनोः सुतः ।
साधु पार्थ महाबाहो साधु भो पाण्डुनन्दन ॥ ६.५९.५७ ॥
O filho de Śantanu elogiou sua habilidade: "Bem feito, Pārtha! Bem feito, ó de braços poderosos! Bem feito, filho de Pāṇḍu!"
6.59.58
त्वय्येवैतद्युक्तरूपं महत्कर्म धनंजय ।
प्रीतोऽस्मि सुभृशं पुत्र कुरु युद्धं मया सह ॥ ६.५९.५८ ॥
"Dhanaṃjaya, este grande feito te convém verdadeiramente. Filho, estou muito satisfeito; agora luta comigo."
6.59.59
इति पार्थं प्रशस्याथ प्रगृह्यान्यन्महद्धनुः ।
मुमोच समरे वीरः शरान्पार्थरथं प्रति ॥ ६.५९.५९ ॥
Tendo assim louvado Pārtha, o herói pegou outro grande arco e disparou flechas na batalha em direção ao carro de Arjuna.
6.59.60
अदर्शयद्वासुदेवो हययाने परं बलम् ।
मोघान्कुर्वञ्शरांस्तस्य मण्डलान्व्यचरल्लुघु ॥ ६.५९.६० ॥
Vāsudeva mostrou seu poder supremo no carro puxado a cavalos; tornando inúteis as suas flechas, moveu-se rapidamente em círculos.
6.59.61
तथा भीष्मस्तु सुदृढं वासुदेवधनंजयौ ।
विव्याध निशितैर्बाणैः सर्वगात्रेषु भारत ॥ ६.५९.६१ ॥
Assim Bhīṣma feriu firmemente Vāsudeva e Dhanaṃjaya com flechas afiadas em todos os seus membros, ó Bhārata.
6.59.62
शुशुभाते नरव्याघ्रौ तौ भीष्मशरविक्षतौ ।
गोवृषाविव संरब्धौ विषाणोल्लेखनाङ्क्तितौ ॥ ६.५९.६२ ॥
Aqueles dois tigres entre os homens, feridos pelas flechas de Bhīṣma, brilhavam como dois touros furiosos marcados pelos arranhões de seus chifres.
6.59.63
पुनश्चापि सुसंरब्धः शरैः शतसहस्रशः ।
कृष्णयोर्युधि संरब्धो भीष्माः प्राच्छादयद्दिशः ।
पार्थोऽपि समरे क्रुद्धो भीष्मस्यावारयद्दिशः ॥ ६.५९.६३ ॥
Novamente, o muito irado Bhīṣma cobriu todas as direções com centenas de milhares de flechas sobre os dois Kṛṣṇas na batalha. E Pārtha também, irado no combate, obstruiu as direções de Bhīṣma.
6.59.64
वार्ष्णेयं च शरैस्तीक्ष्णैः कम्पयामास रोषितः ।
मुहुरभ्यर्दयन्भीष्मः प्रहस्य स्वनवत्तदा ॥ ६.५९.६४ ॥
Irado, Bhīṣma fez tremer o Vārṣṇeya (Kṛṣṇa) com flechas afiadas. Assediando-o repetidamente, Bhīṣma então riu e rugiu.
6.59.65
ततस्तु कृष्णः समरे दृष्ट्वा भीष्मपराक्रमम् ।
संप्रेक्ष्य च महाबाहुः पार्थस्य मृदुयुद्धताम् ॥ ६.५९.६५ ॥
Então Kṛṣṇa, o de braços poderosos, vendo a bravura de Bhīṣma na batalha e observando a moderação no combate de Pārtha,
6.59.66
भीष्मं च शरवर्षाणि सृजन्तमनिशं युधि ।
प्रतपन्तमिवादित्यं मध्यमासाद्य सेनयोः ॥ ६.५९.६६ ॥
e Bhīṣma lançando incessantemente chuvas de flechas na batalha, ardendo como o sol ao chegar ao meio entre os dois exércitos.
6.59.67
वारन्वरान्विनिघ्नन्तं पाण्डुपुत्रस्य सैनिकान् ।
युगान्तमिव कुर्वाणं भीष्मं यौधिष्ठिरे बले ॥ ६.५९.६७ ॥
Bhīṣma, abatendo os melhores guerreiros de carro e os soldados do filho de Pāṇḍu, causando destruição como o fim de uma era, estava no exército de Yudhiṣṭhira.
6.59.68
अमृष्यमाणो भगवान्केशवः परवीरहा ।
अचिन्तयदमेयात्मा नास्ति यौधिष्ठिरं बलम् ॥ ६.५९.६८ ॥
O bem-aventurado Keśava, incapaz de suportar, matador de heróis inimigos, de alma incomensurável, refletiu: não há força no exército de Yudhiṣṭhira.
6.59.69
एकाह्ना हि रणे भीष्मो नाशयेद्देवदानवान् ।
किं नु पाण्डुसुतान्युद्धे सबलान्सपदानुगान् ॥ ६.५९.६९ ॥
Bhīṣma poderia destruir deuses e demônios em batalha num único dia; como então não destruiria, na guerra, os filhos de Pāṇḍu com seus exércitos e seguidores a pé?
6.59.70
द्रवते च महासैन्यं पाण्डवस्य महात्मनः ।
एते च कौरवास्तूर्णं प्रभग्नान्वीक्ष्य सोमकान् ॥ ६.५९.७० ॥
O grande exército do magnânimo Pāṇḍava foge; e estes Kauravas, vendo os Somakas rapidamente derrotados, exultam.
6.59.71
प्राद्रवन्ति रणे दृष्ट्वा हर्षयन्तः पितामहम् ।
सोहं भीष्मं निहन्म्यद्य पाण्डवार्थाय दंशितः ॥ ६.५९.७१ ॥
Vendo o avô na batalha, avançam regozijando-se. Pelo bem dos Pāṇḍava, eu, armado e resoluto, matarei Bhīṣma hoje.
6.59.72
भारमेतं विनेष्यामि पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अर्जुनो हि शरैस्तीक्ष्णैर्वध्यमानोऽपि संयुगे ॥ ६.५९.७२ ॥
Tirarei este fardo dos magnânimos Pāṇḍava; pois Arjuna, embora atingido por flechas afiadas na batalha—
6.59.73
कर्तव्यं नाभिजानाति रणे भीष्मस्य गौरवात् ।
तथा चिन्तयतस्तस्य भूय एव पितामहः ।
प्रेषयामास संक्रुद्धः शरान्पार्थरथं प्रति ॥ ६.५९.७३ ॥
Na batalha, Bhīṣma não sabia o que deveria fazer, por respeito. Enquanto pensava assim, o avô, enfurecido, enviou de novo flechas contra o carro de Pārtha.
6.59.74
तेषां बहुत्वासु भृसं शराणां ।
दिशश्च सर्वाः पिहिता बभूवुः ।
न चान्तरिक्षं न दिशो न भूमि-
र्न भास्करोऽदृश्यत रश्मिमालीक ॥ ६.५९.७४ ॥
Pela grande quantidade daquelas flechas, todas as direções ficaram densamente cobertas. Não se viam o céu, nem as regiões, nem a terra, nem o sol, coroado de raios.
6.59.75
ववुश्च वातास्तुमुलाः सधूमा ।
दिशश्च सर्वाः क्षुभिता बभूवुः।
द्रोणो विकर्णोऽथ जयद्रथश्च ।
भूरिश्रवाः कृतवर्मा कृपश्च ॥ ६.५९.७५ ॥
Ventos tumultuosos e cheios de fumaça sopraram, e todas as direções ficaram agitadas. Droṇa, Vikarṇa, Jayadratha, Bhūriśravas, Kṛtavarman e Kṛpa também estavam lá.
6.59.76
श्रुतायुरम्बष्ठपतिश्च राजा ।
विन्दानुविन्दौ च सुदक्षिणश्च।
प्राच्याश्च सौवीरगणाश्च सर्वे ।
वसातयः क्षुद्रकमालवाश्च ॥ ६.५९.७६ ॥
Śrutāyus, senhor dos Ambaṣṭha, o rei, Vinda e Anuvinda, Sudakṣiṇa, os reis do leste, todas as hostes dos Sauvīra, os Vasāti, os Kṣudraka e os Mālava também estavam lá.
6.59.77
किरीटिनं त्वरमाणाभिस्रु-
र्निदेशगाः शान्तनवस्य राज्ञः।
तं वाजिपादातरथौघजालै-
रनेकसाहस्रशतैर्ददर्श ॥ ६.५९.७७ ॥
Os que obedeciam à ordem do rei, filho de Śantanu, avançaram apressados em direção ao coroado (Arjuna); com uma rede de cavaleiros, infantes e hostes de carros, com centenas de milhares, viram-no.
6.59.78
किरीटिनं संपरिवार्यमाणं ।
शिनेर्नप्ता वारणयूथपैश्च।
ततस्तु दृष्ट्वार्जुनवासुदेवौ ।
पदातिनागाश्वरथैः समन्तात् ॥ ६.५९.७८ ॥
Enquanto o coroado Arjuna era cercado por todos os lados, o neto de Śini, junto com os chefes dos rebanhos de elefantes, viu Arjuna e Vāsudeva cercados de todos os lados por infantaria, elefantes, cavalos e carros.
6.59.79
अभिद्रुतौ शस्त्रभृतां वरिष्ठौ ।
शिनिप्रवीरोऽभिससार तूर्णम्।
स तान्यनीकानि महाधनुष्मान् ।
शिनिप्रवीरः सहसाऽभिपत्य ॥ ६.५९.७९ ॥
Enquanto aqueles dois, os melhores portadores de armas, eram atacados, o herói dos Śini avançou rapidamente. Aquele grande arqueiro, o herói dos Śini, lançou-se de repente sobre aqueles exércitos.
6.59.80
चकार साहाय्यमथार्जुनस्य ।
विष्णुर्यथा वृत्रनिषूदनस्य।
विशीर्णनागाश्वरथध्वजौघं ।
भीष्मेण वित्रासितसर्वयोधम् ॥ ६.५९.८० ॥
Então prestou auxílio a Arjuna, como Viṣṇu auxiliou o matador de Vṛtra. Como todos os guerreiros foram aterrorizados por Bhīṣma, a massa de elefantes, cavalos, carros e estandartes foi despedaçada.
6.59.81
युधिष्ठिरानीकमभिद्रवन्तं ।
प्रोवाच संदृश्य शिनिप्रवीरः ।
क्व क्षत्रिया यास्यथ नैष धर्मः ।
सतां पुरस्तात्कथितः पुराणैः ॥ ६.५९.८१ ॥
Ao vê-los atacando o exército de Yudhiṣṭhira, o herói dos Śini falou: 'Aonde ireis, ó guerreiros? Este não é o dever, como os textos antigos declararam outrora para os bons.'
6.59.82
मा स्वां प्रतिज्ञां त्यजत प्रवीराः ।
स्वं वीरधर्मं परिपालयध्वम्।
तान्वासवानन्तरजो निशाम्य ।
नरेन्द्रमुख्यान्द्रवतः समन्तात् ॥ ६.५९.८२ ॥
'Ó heróis, não abandoneis vossa promessa; mantende vosso dever heroico.' O irmão mais novo de Indra (Arjuna), tendo ouvido isso, percebeu aqueles reis principais fugindo por todos os lados.
6.59.83
पार्थस्य दृष्टवा मृदुयुद्धातां च ।
भीष्मं च सङ्ख्ये समुदीर्यमाणम्।
अमृष्यमाणः स ततो महात्मा ।
यशस्विनं सर्वदशार्हभर्ता ॥ ६.५९.८३ ॥
Ao ver a luta branda de Pārtha e Bhīṣma atingido na batalha, aquele grande de alma, glorioso senhor de todos os Daśārha, não pôde suportar.
6.59.84
उवाच शैनेयमभिप्रशंसन् ।
दृष्ट्वा कुरूनापततः समग्रान्।
ये यान्ति ते यान्तु शिनिप्रवीर ।
येऽपि स्थिताः सात्वत तेऽपि यान्तु ॥ ६.५९.८४ ॥
Elogiando Śaineya (Sātyaki), disse, vendo todos os Kuru avançarem de todos os lados: "Que vão os que vão; e os que estão parados, ó Sātvata, herói dos Śini, que também vão."
6.59.85
भीष्मं रथात्पश्य निपात्यमानं ।
द्रोणं च सङ्ख्ये सगणं मयाऽद्य।
न सारथेः सात्वत कौरवाणां ।
क्रुद्धस्य मुच्येत रणेऽद्य कश्चित् ॥ ६.५९.८५ ॥
Veja Bhīṣma sendo derrubado do carro; e Droṇa com seu séquito também será derrubado por mim hoje na batalha. Ó Sātvata, hoje na luta, nenhum dos Kaurava escapará do cocheiro enfurecido.
6.59.86
तस्मादहं गृह्य रथाङ्गमुग्रं ।
प्राणं हरिष्यामि महाव्रतस्य।
निहत्य भीष्मं सगणं तथाजौ ।
द्रोणं च शैनेय रथप्रवीरौ ॥ ६.५९.८६ ॥
Portanto, tomarei a roda de carro feroz e arrancarei a vida do grande guardião de votos, Bhīṣma. Ó Śaineya, tendo matado Bhīṣma com seu séquito na batalha, e também Droṇa, os dois primeiros guerreiros de carro.
6.59.87
संपादयिष्याम्यहमद्य हृष्टः ॥ ६.५९.८७ ॥
Hoje, alegre, eu o cumprirei.
6.59.88
इतीदमुक्त्वा स महानुभावः ।
सस्मार चक्रं निशितं पुराणम्।
सुदर्शनं चिन्तितमात्रमेव ।
तस्याग्रहस्तं स्वयमारुरोह ॥ ६.५९.८८ ॥
Tendo dito isto, aquele de grande poder recordou o antigo e afiado disco Sudarśana; assim que o pensou, ele subiu por si mesmo à sua mão dianteira.
6.59.89
तच्चक्रपद्मं प्रगृहीतमाजौ ।
रराज नारायणबाहुनालम्।
यथादिपद्मं तरुणार्कवर्णं ।
रराज नारायणनाभिजातमक् ॥ ६.५९.८९ ॥
Aquele lótus-disco erguido na batalha, tendo o braço de Nārāyaṇa como haste, brilhava como o lótus primordial nascido do umbigo de Nārāyaṇa, da cor do sol nascente.
6.59.90
तत्कृष्णकोपोदयसूर्यबुद्धं ।
क्षुरान्ततीक्ष्णाग्रसुजातपत्रम्।
तेस्यैव देहोरुसरःप्ररूढं ।
रराज नारायणबाहुनालम् ॥ ६.५९.९० ॥
Florescido pelo sol nascente da ira de Kṛṣṇa, com pétalas finamente feitas cujas pontas eram afiadas como o fio de uma navalha, crescido no vasto lago de seu corpo, brilhava tendo o braço de Nārāyaṇa como haste.
6.59.91
वेगेन कृष्मः प्रससार भीष्मम् ॥ ६.५९.९१ ॥
Com rapidez, Kṛṣṇa avançou em direção a Bhīṣma.
6.59.92
घनो यथा खे तडितावनद्धः ॥ ६.५९.९२ ॥
como uma nuvem envolta em relâmpagos no céu.
6.59.93
तमात्तचक्रं प्रणदन्तमुच्चैः ।
क्रुद्धं महेन्द्रावरजं समीक्ष्य ।
सर्वाणि भूतानि भृशं विनेदुः ।
क्षयं कुरूणामिव चिन्तयित्वा ॥ ६.५९.९३ ॥
Ao ver o irmão mais novo de Mahendra, enfurecido, segurando o disco e rugindo alto, todos os seres gritaram intensamente, como se pensassem na destruição dos Kurus.
6.59.94
स वासुदेवः प्रगृहीतचक्रः ।
संवर्तयिष्यन्निव सर्वलोकम्।
अभ्युत्पतँल्लोकगुरुर्बभासे ।
भूतानि धक्ष्यन्निव धूमकेतुः ॥ ६.५९.९४ ॥
Vāsudeva, empunhando o disco, como se fosse destruir todos os mundos, o mestre dos mundos saltou para o alto e brilhou como um cometa prestes a queimar os seres.
6.59.95
गोविन्दमाजावविमूढचेताः ॥ ६.५९.९५ ॥
Aquele cuja mente não estava confusa na batalha contemplou Govinda.
6.59.96
एह्येहि देवेश जगन्निवास ।
नमोस्तु ते माधव चक्रपाणे।
प्रसह्य मां पातय लोकनाथ ।
रथोत्तमात्सर्वशरण्य सङ्ख्ये ॥ ६.५९.९६ ॥
Vem, vem, senhor dos deuses, morada do mundo! Honra a ti, Mādhava, portador do disco. Senhor dos mundos, derruba-me à força deste excelente carro, refúgio de todos na batalha.
6.59.97
त्वया हतस्यापि ममाऽद्य कृष्ण ।
श्रेयः परिस्मिन्निह चैव लोके।
संभावितोऽस्म्यन्धकवृष्णिनाथ ।
लोकैस्त्रिभिर्वीर तवाभियानात् ॥ ६.५९.९७ ॥
Kṛṣṇa! Mesmo morto hoje por ti, a boa fortuna será minha, aqui e no outro mundo. Senhor dos Andhakas e Vṛṣṇis, herói, pelo teu ataque contra mim sou honrado pelos três mundos.
6.59.98
रथादवप्लुत्य ततस्त्वरावान् ।
पार्थोऽप्यनुद्रुत्य यदुप्रवीरम्।
जग्राह पीनोत्तमलम्बबाहुं ।
बाह्वोर्हरिं व्यायतपीनबाहुः ॥ ६.५९.९८ ॥
Então, saltando do carro, apressado, Pārtha também correu atrás do herói yādava e agarrou seus braços grossos, excelentes e longos; aquele de braços longos e grossos segurou Hari pelos braços.
6.59.99
निगृह्यमणाश्च तदाऽऽदिदेवो ।
भृश सरोषः किल नाम योगी ।
आदाय वेगेन जगाम विष्णु-
र्जिष्णुं महावात इवैकवृक्षम् ॥ ६.५९.९९ ॥
Então o deus primordial, contendo-se mas muito irado, como um iogue, levou Jiṣṇu (Arjuna) com rapidez e partiu, como um grande vento que arrasta uma só árvore.
6.59.100
पार्थस्तु विष्टभ्य बलेन पादौ ।
भीष्मान्तिकं तूर्णमभिद्रवन्तम्।
बलान्निजग्राह हरिं किरीटी ।
पदेऽथ राजन्दशमे कथंचित् ॥ ६.५९.१०० ॥
Pārtha, com força, deteve seus pés e o coroado Arjuna agarrou à força Hari (Kṛṣṇa), que avançava rápido em direção a Bhīṣma. Ó rei, no décimo passo, de algum modo.
6.59.101
अवस्थितं च प्रणिपत्य कृष्णं ।
प्रीतोऽर्जुनः काञ्चनचित्रमाली।
उवाच कोपे प्रतिसंहरेति ।
गतिर्भवान्केशव पाण्डवानाम् ॥ ६.५९.१०१ ॥
Arjuna, satisfeito, prostrou-se diante de Kṛṣṇa, que estava de pé, e — usando uma guirlanda de ornamentos dourados — disse: "Retire a tua cólera. Ó Keśava, tu és o refúgio dos Pāṇḍavas."
6.59.102
न हास्यते कर्म यथाप्रतिज्ञं ।
पुत्रैः शपे केशव सोदरैश्च ।
अन्तं करिष्यामि यथा कुरूणां ।
त्वयाऽहमिन्द्रानुजसंप्रयुक्तः ॥ ६.५९.१०२ ॥
A ação não será abandonada, conforme o voto. Ó Keśava, juro por meus filhos e irmãos: com a tua ajuda porei fim aos Kuru.
6.59.103
ततः प्रतिज्ञां समयं च तस्य ।
जनार्दनः प्रीतमना निशम्य।
स्थितः प्रिये कौरवसत्तमस्य ।
रथं सचक्रः पुनरारुरोह ॥ ६.५९.१०३ ॥
Então Janārdana, ouvindo o voto e o compromisso dele, alegrou-se no coração. Parado junto ao amado melhor dos Kuru, subiu de novo ao carro, com a roda e tudo.
6.59.104
ततः प्रतिज्ञां समवाप्य भीष्मः ।
कृताञ्चलिः स्तुत्यमथाकरोद्वै ।
त्रैविक्रमे यस्य वपुर्बभासे ।
तथैव दृष्ट्वा तु समुञ्ज्वलन्तम् ॥ ६.५९.१०४ ॥
Então Bhīṣma, tendo obtido a promessa, com as mãos postas louvou aquele que é digno de louvor — cujo corpo brilhou nos três passos — e, vendo-o assim resplandecente.
6.59.105
प्रगृह्य शङ्खं द्विषताकं निहन्ता ।
स तानभूषून्पुनराददानः ।
भीष्मं शरैः संपरिवार्य सङ्ख्ये ।
चिच्छेद भूरिश्रवसश्च चापम् ॥ ६.५९.१०५ ॥
Empunhando a concha, o matador de inimigos retomou aquelas armas, cercou completamente Bhīṣma com flechas na batalha e cortou o arco de Bhūriśravas.
6.59.106
शल्यं च विद्ध्वा नवभिः पृषत्कै-
र्दुर्योधं वक्षसि निर्बिभेद।
विनादयामास ततो दिशश्च ।
स पाञ्चजन्यस्य रवेण शौरिः ॥ ६.५९.१०६ ॥
Ferindo também Śalya com nove flechas, atravessou o peito de Duryodhana; depois, com o som da concha Pāñcajanya, Śauri fez as direções ressoarem.
6.59.107
व्याविद्धनिष्काङ्गदकुण्डलं तं ।
रजोविकीर्णाञ्चितपद्मनेत्रम् ।
विशुद्धदंष्ट्रं प्रगृहीतशङ्खं ।
विचुक्रुशुः प्रेक्ष्य कुरुप्रवीराः ॥ ६.५९.१०७ ॥
Ao vê-lo, com colar, braceletes e brincos balançando, olhos de lótus luminosos em meio à poeira, dentes puros e a concha na mão, os heróis dos Kuru gritaram.
6.59.108
मृदङ्गभेरीपणवप्रणादा ।
नेमिस्वना दुन्दुभिनिःस्वनाश्च।
ससिंहनादाश्च बभूवुरुग्राः ।
सर्वेष्वनीकेषु ततः कुरूणाम् ॥ ६.५९.१०८ ॥
Então, em todas as formações dos Kuru, ergueram-se sons ferozes de tambores mṛdaṅga, bherī e paṇava, o ruído das rodas dos carros, o troar dos tambores dundubhi e os rugidos de leões.
6.59.109
गाण्डीवघोषः स्तनयित्नुकल्पो ।
जगाम पार्थस्य नभो दिशश्च।
जग्मुश्च बाणा विमलाः प्रसन्नाः ।
सर्वा दिशः पाण्डवचापमुक्ताः ॥ ६.५९.१०९ ॥
O estrondo do Gāṇḍīva, como um trovão, alcançou o céu de Pārtha e as direções; e as flechas claras e luminosas disparadas pelo arco do Pāṇḍava seguiram em todas as direções.
6.59.110
तं कौरवाणामधिपो जवेन ।
भीष्मेण भूरिश्रवसा च सार्धम्।
अभ्युद्ययावुद्यतबाणपाणिः ।
कक्षं दिधक्षन्निव धूमकेतुः ॥ ६.५९.११० ॥
Aquele senhor dos Kauravas avançou rapidamente, junto com Bhīṣma e Bhūriśravas, com as flechas erguidas na mão, como o fogo de estandarte fumegante que deseja queimar a relva seca.
6.59.111
अथार्जुनाय प्रजिघाय भल्लान् ।
भूरिश्रवाः सप्त सुवर्णपुङ्खान्।
दुर्योदनस्तोमरमुग्रवेगं ।
शल्यो गदां शान्तनवश्च शक्तिम् ॥ ६.५९.१११ ॥
Então Bhūriśravas enviou contra Arjuna sete flechas farpadas de penas douradas; Duryodhana arremessou uma lança de fúria veloz, Śalya uma maça e Bhīṣma, filho de Śantanu, uma lança.
6.59.112
स सप्तभिः सप्त शरप्रवेकान् ।
संवार्य भीरिश्रवसा विसृष्टान् ।
शितेन दुर्योधनबाहुमुक्तं ।
क्षुरेण तत्तोमरमुन्ममाथ ॥ ६.५९.११२ ॥
Tendo repelido as flechas lançadas por Bhūriśravas com sete flechas, ele partiu com uma kṣura afiada aquela lança arremessada do braço de Duryodhana.
6.59.113
ततः शुभामापततीं स शक्तिं ।
विद्युत्प्रभां शान्तनवेन मुक्ताम्।
गदां च मद्राधिपबाहुमुक्तां ।
द्वाभ्यां शराभ्यां निचर्त वीरः ॥ ६.५९.११३ ॥
Então aquele herói derrubou com duas flechas a bela lança, brilhante como relâmpago, arremessada por Bhīṣma, filho de Śantanu, e a maça lançada do braço do senhor dos Madras.
6.59.114
ततो भुजाभ्यां बलवद्विकृष्य ।
चित्रं धनुर्गाण्डिवमप्रमेयम् ।
माहेन्द्रमस्रं विधिवत्सुघोरं ।
प्रादुश्चकाराद्भुतमन्तरिक्षे ॥ ६.५९.११४ ॥
Então, puxando com ambos os braços o maravilhoso e incomensurável arco Gāṇḍīva, invocou segundo o rito a arma terrível pertencente a Indra e fez surgir um prodígio no céu.
6.59.115
तेनोत्तमास्त्रेण ततो महात्मा ।
सर्वाण्यनीकानि महाधनुष्मान्।
शरौघजालैर्विमलाग्निवर्णै-
र्निवारयामास किरीटमाली ॥ ६.५९.११५ ॥
Com aquela arma suprema, o magnânimo grande arqueiro, o de coroa, então conteve todos os exércitos com uma rede de flechas da cor do fogo puro.
6.59.116
शिलीमुखाः पार्थधनुःप्रमुक्ता ।
रथान्ध्वजाग्राणि धनूंषि बाहून् ।
निकृत्य देहान्विविशुः परेषां ।
नरेन्द्रनागेन्द्रतुरङ्गमाणाम् । ॥ ६.५९.११६ ॥
As flechas disparadas do arco de Pārtha, cortando carros, pontas de estandartes, arcos e braços dos inimigos, penetraram nos corpos de reis, grandes elefantes e cavalos.
6.59.117
ततो दिशः सोऽनुदिशश्च पार्थः ।
शरैः सुधारैः समरे वितत्य ।
गाण्डीवशब्देन मनांसि तेषां ।
किरीटमाली व्यथयांचकार ॥ ६.५९.११७ ॥
Então Pārtha, espalhando em combate, com flechas afiadas, as direções e as intermediárias, e com o som do Gāṇḍīva, o de coroa perturbou-lhes as mentes.
6.59.118
तस्मिंस्तथा घोरतमे प्रवृत्ते ।
शङ्खस्वना दुन्दुभिनिःस्वनाश्च।
अन्तर्हिता गाण्डिवनिःस्वनेन ।
बभूवुरुग्राश्वरथप्रणादाः ॥ ६.५९.११८ ॥
Quando aquela batalha terribilíssima começou, os sons das conchas e o estrondo dos tambores foram abafados pelo zumbido do Gāṇḍīva, e só restaram os relinchos ferozes dos cavalos e o ruído dos carros.
6.59.119
गाण्डीवशब्दं तमथो विदित्वा ।
विराटराजप्रमुखाः प्रवीराः।
पाञ्चालराजो द्रुपदश्च वीर-
स्तं देशमाजग्मुरदीनसत्त्वाः ॥ ६.५९.११९ ॥
Ao perceberem aquele som do Gāṇḍīva, os grandes heróis liderados pelo rei Virāṭa e o herói Drupada, rei dos Pāñcālas, chegaram àquele lugar com ânimo indômito.
6.59.120
सर्वाणि सैन्यानि तु तावकानि ।
यतोयतो गाण्डिवजः प्रणादः ।
ततस्ततः सन्नतिमेव जग्मु-
र्न तं प्रतीपोऽभिससार कश्चित् ॥ ६.५९.१२० ॥
Todos os vossos exércitos, onde quer que se ouviu o som nascido do Gāṇḍīva, curvaram-se e foram em sua direção; ninguém avançou para se opor a ele.
6.59.121
तस्मिन्सुघोरे कनृप संप्रहारे ।
हताः प्रवीराः सरथाश्वसूताः।
गजाश्च नाराचनिपाततप्ता ।
महापताकाः शुभरुक्मकक्ष्याः ॥ ६.५९.१२१ ॥
Naquela batalha terrível, ó rei, heróis foram mortos com seus carros, cavalos e condutores; também caíram os elefantes, queimados pela queda das flechas de ferro, com grandes estandartes e belos arreios de ouro.
6.59.122
परीतसत्वाः सहसा निपेतुः ।
किरीटिना भिन्नतनुत्रकायाः ।
दृढं हताः पात्रिभिरुग्रवेगैः ।
पार्थेन भल्लैर्विमलैः शिताग्नैः ॥ ६.५९.१२२ ॥
Com o ânimo abatido, caíram de repente; seus corpos e armaduras foram trespassados pelo coroado (Arjuna), feridos fundamente por flechas ferozes e velozes, pelas flechas de ponta de fogo, límpidas, do filho de Pṛthā.
6.59.123
निकृत्तयन्त्रा निहतेन्द्रकीला ।
ध्वजा महान्तो ध्वजिनिमुखेषु।
पदातिसङ्घाश्च रथाश्च सङ्ख्ये ।
हयाश्च नागाश्च धनञ्जयेन ॥ ६.५९.१२३ ॥
As máquinas de guerra foram cortadas em pedaços, os pinos derrubados; grandes estandartes caíram à frente dos exércitos; na batalha, multidões de infantes, carros, cavalos e elefantes foram mortos por Dhanañjaya (Arjuna).
6.59.124
बाणाहतास्तूर्णमपेतसत्वा ।
विष्टभ्य गात्राणि निपेतुरुर्व्याम् ।
ऐन्द्रेण तेनास्त्रवरेण राजन् ।
महाहवे भिन्नतनुत्रदेहाः ॥ ६.५९.१२४ ॥
Feridos por flechas, logo perderam o sopro vital; embora tentassem firmar os membros, caíram sobre a terra. Ó rei, com aquela suprema arma aindra, na grande batalha, seus corpos e armaduras foram despedaçados.
6.59.125
ततः शरौघैर्निशितैः किरीटिना ।
नृदेहशस्त्रक्षतलोहितोदा।
नदी सुघोरा नरमेदफेना ।
प्रवर्तिता तत्र रणाजिरे वै ॥ ६.५९.१२५ ॥
Então, por torrentes de flechas afiadas do portador da diadema (Arjuna), fez-se correr naquele campo de batalha um rio terrível, com água de sangue das feridas dos corpos humanos e das armas, e espuma de medula humana.
6.59.126
वेगेन साऽतीव पृथुप्रवाहा ।
परेतनागाश्वशरीररोधाः।
नरेन्द्रमञ्जोच्छ्रितमांसपङ्काः ।
प्रभूतरक्षोगणभूतसेविता ॥ ६.५९.१२६ ॥
Aquele rio, de corrente veloz, era extremamente largo em seu fluxo, obstruído por elefantes, cavalos e corpos mortos; tinha a medula dos reis e a lama de carne erguida; multidões de demônios e espíritos o cercavam.
6.59.127
शिरःकपालाकुलकेशशाद्वला ।
शरीरसङ्घातसहस्रवाहिनी ।
विशीर्णनानाकवचोर्मिसंकुला ।
नराश्वनागास्थिनिकृत्तशर्करा ॥ ६.५९.१२७ ॥
Tinha grama de cabelos e crânios emaranhados, levava milhares de montes de corpos, estava cheia de ondas de armaduras despedaçadas e tinha cascalho de ossos cortados de homens, cavalos e elefantes.
6.59.128
श्वकङ्कशालावृकगृध्रकाकैः ।
क्रव्यादसङ्घैश्च तरक्षुभिश्च।
उपेतकूलां ददृशुर्मनुष्याः ।
क्रूरां महावैतरणीप्रकाशाम् ॥ ६.५९.१२८ ॥
Os homens viram aquele rio cruel, com as margens repletas de cães, abutres, chacais, lobos, águias e corvos, bandos de carnívoros e hienas, semelhante ao grande rio Vaitaraṇī.
6.59.129
प्रवर्तितामर्जुनबाणसङ्घै-
र्मेदोवसासृकप्रवहां सुभीमाम्।
हतप्रवीरां च तथैव दृष्ट्वा ।
सेनां कुरूणामथ फल्गुनेन ॥ ६.५९.१२९ ॥
Tendo visto o exército dos Kurus, posto a correr pelas hostes de flechas de Arjuna, carregando gordura, medula e sangue, sumamente terrível, com seus heróis mortos, assim também Phalguna (Arjuna)...
6.59.130
ते चेदिपाञ्चालकरूषमत्स्याः ।
पार्थाश्च सर्वे सहिताः प्रणेदुः ।
जयप्रगल्भाःक पुरुषप्रवीराः ।
संत्रासयन्तः कुरुवीरयोधान् ॥ ६.५९.१३० ॥
Os Cedi, Pāñcāla, Karūṣa e Matsya, e todos os filhos de Pṛthā, reunidos, rugiram; ousados com a confiança da vitória, os mais valentes entre os homens, aterrorizando os heróis e guerreiros kurus.
6.59.131
हतप्रवीराणि बलानि दृष्ट्वा ।
किरीटिना शत्रुभयावहेन ।
वित्रास्य सेनां ध्वजिनीपतीनां ।
सिंहो मृगाणामिव यूथसङ्घान् ॥ ६.५९.१३१ ॥
Ao ver os exércitos com seus principais heróis mortos, o portador do diadema, que infunde medo nos inimigos, aterrorizou o exército dos comandantes das divisões, como um leão aos rebanhos de veados.
6.59.132
विनेदतुस्तावतिहर्षयुक्तौ ।
गाण्डीवधन्वा च जनार्दनश्च।
ततो रविं संवृतरश्मिजालं ।
दृष्ट्वा भृशं शस्त्रपरिक्षताङ्गाः ॥ ६.५९.१३२ ॥
O arqueiro do Gāṇḍīva e Janārdana, ambos cheios de grande alegria, rugiram; então, ao ver o sol com sua rede de raios encoberta, seus membros gravemente feridos por armas, eles…
6.59.133
तदैन्द्रमस्त्रं विततं च घोर-
मसह्यमुद्वीक्ष्य युगान्तकल्पम् ।
अथापयानं कुरवः सभीष्माः ।
सद्रोणदुर्योधनबाह्लिकाश्च ॥ ६.५९.१३३ ॥
Ao ver aquela arma de Indra, espalhada, terrível e insuportável, como o fim de uma era, os kurus, junto com Bhīṣma, Droṇa, Duryodhana e Bāhlika, então recuaram.
6.59.134
चक्रुर्निशां सन्धिगतां समीक्ष्य ।
विभावसोर्लोहितरागयुक्ताम्।
अवापय कीर्ति च यशश्च लोके ।
विजित्य शत्रूंश्च धनंजयोऽपि ॥ ६.५९.१३४ ॥
Ao ver a noite em sua junção, tingida pelo tom avermelhado do sol, fizeram pausa; e Dhanaṃjaya também, tendo vencido os inimigos, obteve renome e glória no mundo.
6.59.135
ययौ नरेन्द्रैः सहसोदरैश्च ।
समाप्तकर्मा शिबिरं निशायाम्।
ततः प्रजज्ञे तुमुलः कुरूणां ।
निशामुखे घोरतमः प्रणादः ॥ ६.५९.१३५ ॥
Terminada a sua tarefa, foi de noite ao acampamento com os senhores dos homens e os seus próprios irmãos. Então, ao início da noite, ergueu-se entre os Kurus um clamor tumultuoso e terrível.
6.59.136
रणे रथानामयुतं निहत्य ।
हता गजाः सप्तशतार्जुनेन ।
प्राज्याश्च सौवीरगणाश्च सर्वे ।
निपातिताः क्षुद्रकमालवाश्च ॥ ६.५९.१३६ ॥
Na batalha, tendo abatido dez mil carros, Arjuna matou setecentos elefantes; e os principais grupos dos Sauvīras, bem como todos os Kṣudrakas e Mālavas, foram derrubados.
6.59.137
महत्कृतं कर्म धनञ्जयेन ।
कर्तुं यथा नार्हति कश्चिदन्यः।
श्रुतायुरम्बष्ठपतिश्च राजा ।
तथैव दुर्मर्षणचित्रसेनौ ॥ ६.५९.१३७ ॥
Dhanañjaya realizou um grande feito, como nenhum outro poderia realizar. O rei Śrutāyus, senhor dos Ambaṣṭhas, e igualmente Durmarṣaṇa e Citrasena (tombaram).
6.59.138
द्रोणः कृपः सैन्धवबाह्लिकौ च ।
भूरिश्रवाः शल्यशलौ च राजन्।
अन्ये च योधाः शतशः समेताः ।
क्रुद्धेन पार्थेन रणस्य मध्ये ॥ ६.५९.१३८ ॥
Droṇa, Kṛpa, Saindhava e Bāhlika, Bhūriśravas, Śalya e Śala, ó rei, e centenas de outros guerreiros reunidos — pelo filho de Pṛthā, irado, no meio da batalha (foram derrubados).
6.59.139
स्वबाहुवीर्येण जिताः सभीष्माः ।
किरीटिना लोकमहारथेन।
इति ब्रुवन्तः शिबिराणि जग्मुः ।
सर्वे गणा भारत ये त्वदीयाः ॥ ६.५९.१३९ ॥
Dizendo: «Pela valentia dos seus próprios braços, foram vencidos, juntamente com Bhīṣma, pelo portador do diadema, o grande cocheiro do mundo», todos os teus grupos, ó Bhārata, foram para os seus acampamentos.
6.59.140
उल्कासहस्रैश्च सुसंप्रदीप्तै-
र्विभ्राजमानैश्च तथा प्रदीप्रैः।
किरीटिवित्रासितसर्वयोधा ।
चक्रे निवेशं ध्वजिनी कुरूणाम् ॥ ६.५९.१४० ॥
Com milhares de tochas bem acesas e resplandecentes, o exército dos Kurus, todos os seus guerreiros aterrorizados pelo portador do diadema (Arjuna), estabeleceu seu acampamento.