મહાભારત · અધ્યાય 6.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.6.1
उक्तो द्वीपस्य संक्षेपो विधिवद्बुद्धिमंस्त्वया ।
तत्त्वज्ञश्चासि सर्वस्य विस्तारं ब्रूहि सञ्जय ॥ ६.६.१ ॥
દ્વીપનો સંક્ષેપ તેં વિધિપૂર્વક કહી દીધો. હે સંજય, તું બુદ્ધિમાન અને સર્વતત્ત્વજ્ઞ છે; હવે તેનો વિસ્તાર કહે.
6.6.2
यावान्भूम्यवकाशोऽयं दृश्यते शशलक्षणे ।
तस्य प्रमाणं प्रब्रूहि ततो वक्ष्यसि पिप्पलम् ॥ ६.६.२ ॥
ચંદ્રમાં શશચિહ્ન દેખાય છે તેમ આ ભૂમિનો જેટલો વિસ્તાર દેખાય છે, તેનું પ્રમાણ કહે; પછી તું પિપ્પલ (જંબૂ) વિશે કહીશ.
6.6.3
एवं राज्ञा स पृष्टस्तु संजयो वाक्यमब्रवीत्। ॥ ६.६.३ ॥
રાજાએ આ રીતે પૂછ્યું ત્યારે સંજયે આ વચનો કહ્યાં.
6.6.4
हिमवान्हेमकूटश्च निषधश्च नगोत्तमः ।
नीलश्च वैदूर्यमयः श्वेतश्च शशिसन्निभः ॥ ६.६.४ ॥
હિમવાન, હેમકૂટ અને પર્વતોત્તમ નિષધ; વૈદૂર્યમય નીલ અને ચંદ્ર સમાન શ્વેત.
6.6.5
सर्वधातुविचित्रश्च श्रृङ्गवान्नाम पर्वतः ।
एते वै पर्वता राजन्सिद्धचारणसेविताः ॥ ६.६.५ ॥
સર્વ ધાતુઓથી વિચિત્ર શૃંગવાન નામનો પર્વત પણ. હે રાજન, આ પર્વતો સિદ્ધો અને ચારણોથી સેવાયેલા છે.
6.6.6
एषामन्तरविष्कम्भा योजनानि सहस्रशः ।
तत्र पुण्या जनपदास्तानि वर्षाणि भारत ॥ ६.६.६ ॥
એમની વચ્ચેનું અંતર હજારો યોજન છે. ત્યાં પુણ્યવાન જનપદો છે; હે ભારત, એ જ વર્ષો (ખંડો) છે.
6.6.7
वसन्ति तेषु सत्वानि नानाजातीनि सर्वशः ।
इदं तु भारतं वर्षं ततो हैमवतं परम्
ततः किंपुरुषावासं वर्षं हिमवतः परम् ।
हेमकूटात्परं चैव हरिवर्षं प्रचक्षते ॥ ६.६.७ ॥
ત્યાં નાના પ્રકારની જાતિઓના જીવો સર્વત્ર વસે છે. આ ભારતવર્ષ છે; તેની પછી હૈમવતવર્ષ; પછી હિમાલયની પાર કિંપુરુષોનું નિવાસવર્ષ; અને હેમકૂટની પાર હરિવર્ષ કહેવાય છે.
6.6.9
दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण तु ।
व्रागायतो महाभाग माल्यवान्नाम पर्वतः ॥ ६.६.९ ॥
નીલની દક્ષિણે અને નિષધની ઉત્તરે, હે મહાભાગ, પૂર્વ તરફ લંબાયેલો માલ્યવાન નામનો પર્વત છે.
6.6.10
ततः परं माल्यवतः पर्वतो गन्धमादनः ।
परिमण्डलस्तयोर्मध्ये मेरुः कनकपर्वतः ।
तरुणादित्यसंकाशो विधूम इव पावकः ॥ ६.६.१० ॥
તેની આગળ માલ્યવાન પર્વત પછી ગંધમાદન છે. તે બંનેની વચ્ચે પરિમંડલ મેરુ છે; સુવર્ણનો પર્વત, ઉગતા સૂર્ય જેવો, ધૂમ્રરહિત અગ્નિ જેવો.
6.6.11
योजनानां सहस्राणि षोडशाधः किल स्मृतः ।
ऊर्ध्वं च चतुरशीतिर्द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः।
अधस्ताच्चतुरशीतिर्योजनानां महीपते ॥ ६.६.११ ॥
નીચે સોળ હજાર યોજન એમ કહેવાયું છે. ઉપર ચોર્યાસી અને શિખર પર બત્રીસ યોજન વિસ્તાર છે. હે મહીપતિ, નીચે પણ ચોર્યાસી યોજન.
6.6.12
ऊर्ध्वंमधश्च तिर्यक्व मेरुरावृत्य तिष्ठति ।
तस्य पार्श्वेष्वमी द्वीपाश्चत्वारः सस्थिता विभो ॥ ६.६.१२ ॥
ઉપર, નીચે અને આડો મેરુ વીંટળાઈને ઊભો છે. હે વિભો, તેની બાજુઓ પર આ ચાર દ્વીપો સ્થિત છે.
6.6.13
भद्राश्वः केतुमालश्च जम्बूद्वीपश्च भारत ।
उत्तराश्चैव कुरवः कृतपुण्यप्रतिश्रयाः ॥ ६.६.१३ ॥
ભદ્રાશ્વ અને કેતુમાલ, જંબૂદ્વીપ પણ, હે ભારત; અને ઉત્તરકુરુ પણ — પુણ્યકર્મ કરનારાઓના આશ્રય.
6.6.14
विहगः सुमुखो यस्तु सुपर्णस्यात्मजः किल ।
स वै विचिन्तयामास सौवर्णान्वीक्ष्य वायसान् ॥ ६.६.१४ ॥
સુપર્ણનો પુત્ર વિહગ સુમુખ, એવું કહેવાય છે, સોનેરી કાગડાઓને જોઈને વિચારવા લાગ્યો.
6.6.15
मेरुरुत्तममध्यानामधमानां च पक्षिणाम् ।
अविशेषकरो यस्मात्तस्मादेनं त्यजाम्यहम् ॥ ६.६.१५ ॥
મેરુ ઉત્તમ, મધ્યમ અને અધમ પક્ષીઓ વચ્ચે ભેદ કરતો નથી; તેથી હું તેને ત્યજું છું.
6.6.16
तमादित्योऽनुपर्येति सततं ज्योतिषां वरः ।
चन्द्रमाश्च सनक्षत्रो वायुश्चैव प्रदक्षिणः ॥ ६.६.१६ ॥
તેજોમાં શ્રેષ્ઠ આદિત્ય હંમેશાં તેની પ્રદક્ષિણા કરે છે; નક્ષત્રો સહિત ચંદ્ર અને વાયુ પણ પ્રદક્ષિણા કરે છે.
6.6.17
सपर्वतो महाराज दिव्यपुष्पफलान्वितः ।
भवनैरावृतः सर्वैर्जाम्बूनदपरिष्कृतैः ॥ ६.६.१७ ॥
હે મહારાજ, પર્વતો સહિત તે દિવ્ય ફૂલ અને ફળોથી યુક્ત છે; જાંબૂનદ સોનાથી શણગારેલાં ભવનોથી ઘેરાયેલું છે.
6.6.18
तत्र देवगणा राजन्गन्धर्वासुरराक्षसाः ।
अप्सरोगणसंयुक्ताः शैले क्रीडन्ति सर्वदा ॥ ६.६.१८ ॥
હે રાજન, ત્યાં દેવગણો, ગંધર્વો, અસુરો અને રાક્ષસો અપ્સરાઓના સમૂહો સાથે સદા એ પર્વત પર ક્રીડા કરે છે.
6.6.19
तत्र ब्रह्मा च रुद्रश्च शक्रश्चापि सुरेश्वरः ।
समेत्य विविधैर्यज्ञैर्यजन्तेऽनेकदक्षिणैः ॥ ६.६.१९ ॥
ત્યાં બ્રહ્મા, રુદ્ર અને દેવોના સ્વામી શક્ર પણ એકત્ર થઈ અનેક દક્ષિણાવાળા વિવિધ યજ્ઞો વડે યજન કરે છે.
6.6.20
तुम्बुरुर्नारदश्चैव विश्वावसुर्हहाहुहूः ।
अभिगम्यामरश्रेष्ठांस्तुष्टुवुर्विविधैः स्तवैः ॥ ६.६.२० ॥
તુમ્બુરુ, નારદ, વિશ્વાવસુ, હહા અને હુહૂ અમરોમાં શ્રેષ્ઠ દેવો પાસે જઈ વિવિધ સ્તોત્રોથી તેમની સ્તુતિ કરે છે.
6.6.21
सप्तर्षयो महात्मानः कश्यपश्च प्रजापतिः ।
तत्र गच्छन्ति भद्रं ते सदा पर्वणि पर्वणि ॥ ६.६.२१ ॥
સપ્તર્ષિઓ, મહાત્મા કશ્યપ અને પ્રજાપતિ ત્યાં જાય છે. તમારું કલ્યાણ થાઓ; તેઓ સદા દરેક પર્વે ત્યાં જાય છે.
6.6.22
तस्यैव मूर्धन्युशनाः काव्यो दैत्यैर्महीपते ।
इमानि तस्य रत्नानि तस्येमे रत्नपर्वताः ॥ ६.६.२२ ॥
તેના શિખર પર, હે મહીપતિ, દૈત્યો સાથે ઉશના કાવ્ય (શુક્રાચાર્ય) રહે છે. આ રત્નો તેના છે; આ રત્નપર્વતો પણ તેના છે.
6.6.23
तस्मात्कुबेरो भगवांश्चतुर्थं भागमश्नुते ।
ततः कलांशं वित्तस्य मनुष्येभ्यः प्रयच्छति ॥ ६.६.२३ ॥
તેમાંથી ભગવાન કુબેર ચોથો ભાગ ભોગવે છે; પછી સંપત્તિનો એક કલાંશ મનુષ્યોને આપે છે.
6.6.24
पार्श्वे तस्योत्तरे दिव्यं सर्वर्तुकुसुमैश्चितम् ।
कर्णिकारवनं रम्यं शिलाजालसमुद्गतम् ॥ ६.६.२४ ॥
તેની ઉત્તર બાજુએ સર્વ ઋતુઓનાં ફૂલોથી શોભિત, શિલાસમૂહમાંથી ઊગેલું દિવ્ય અને રમણીય કર્ણિકાર વન છે.
6.6.25
तत्र साक्षात्पशुपतिर्दिव्यैर्भूतैः समावृतः ।
उमासहायो भगवान्रमते भूतभावनः ॥ ६.६.२५ ॥
ત્યાં સાક્ષાત્ પશુપતિ, દિવ્ય ભૂતોથી ઘેરાયેલા, ઉમાની સાથે ભગવાન ભૂતભાવન રમે છે.
6.6.26
कर्णिकारमयी मालां बिभ्रत्पादावलम्बिनीम् ।
त्रिभिर्नेत्रैः कृतोद्योतस्त्रिभिः सूर्यैरिवोदितैः ॥ ६.६.२६ ॥
કર્ણિકાર ફૂલોની માળા ધારણ કરીને, પગ સુધી લટકતી, ત્રણ નેત્રોથી પ્રકાશિત, જાણે ઉગેલા ત્રણ સૂર્યો સમાન.
6.6.27
तमुग्रतपसः सिद्धाः सुव्रताः सत्यवादिनः ।
पश्यन्ति नहि दुर्वृत्तैः शक्यो द्रुष्टुं महेश्वरः ॥ ६.६.२७ ॥
ઉગ્ર તપસ્વી, સુવ્રતી, સત્યવાદી સિદ્ધો તેમને જુએ છે; દુરાચારીઓ મહેશ્વરને જોઈ શકતા નથી.
6.6.28
तस्य शैलस्य शिखरात्क्षीरधारा नरेश्वर ।
विश्वरूपाऽपरिमिता भीमनिर्घातनिःस्वना ॥ ६.६.२८ ॥
હે નરેશ્વર! તે પર્વતના શિખરથી દૂધની ધારા વહે છે; તે વિશ્વરૂપા, અપરિમિત, ભયંકર વજ્રગર્જના જેવા અવાજવાળી છે.
6.6.29
पुण्या पुण्यतमैर्जुष्टा गङ्गा भागीरथी शुभा ।
प्लवन्तीव प्रवेगेन ह्रदे चन्द्रमसः शुभे ॥ ६.६.२९ ॥
પવિત્ર, પરમ પુણ્યવાનો દ્વારા સેવાયેલી, શુભ ભાગીરથી ગંગા, ચંદ્રના શુભ સરોવરમાં વેગથી તરતી હોય તેમ.
6.6.30
तया ह्युत्पादितः पुण्यः स ह्रदः सागरोपमः ।
तां धारयामास तदा दुर्धरां पर्वतैरपि ॥ ६.६.३० ॥
તેનાથી ઉત્પન્ન થયેલું તે પવિત્ર સરોવર સાગર સમાન છે; ત્યારે પર્વતો પણ જેને ધારી ન શકે તેવી દુર્ધર ધારાને તેણે ધારણ કરી.
6.6.31
शतं वर्षसहस्राणां शिरसैव महेश्वरः ।
मेरोस्तु पश्चिमे पार्श्वे केतुमालो महीपते ॥ ६.६.३१ ॥
મહેશ્વરે સો હજાર વર્ષ માથાના બળે જ (તપ કર્યું). મેરુની પશ્ચિમ બાજુએ કેતુમાલ છે, હે મહીપતિ.
6.6.32
जम्बूखण्डे तु तत्रैव महाजनपदो नृप ।
आयुर्दशसहस्राणि वर्षाणां तत्र भारत ॥ ६.६.३२ ॥
જંબૂખંડમાં પણ ત્યાં જ એક મહાન જનપદ છે, હે નૃપ. ત્યાં આયુષ્ય દસ હજાર વર્ષ છે, હે ભારત.
6.6.33
सुवर्णवर्णाश्च नराः स्त्रियश्चाप्सरसोपमाः ।
अनामया वीतशोका नित्यं मुदितमानसाः ॥ ६.६.३३ ॥
ત્યાંના પુરુષો સુવર્ણવર્ણના અને સ્ત્રીઓ અપ્સરાઓ સમાન છે. તેઓ રોગરહિત, શોકરહિત અને સદા પ્રસન્નમનવાળા છે.
6.6.34
जायन्ते मानवास्तत्र निष्टप्तकनकप्रभाः ।
गन्धमादनश्रृङ्गेषु कुबेरः सह राक्षसैः ॥ ६.६.३४ ॥
ત્યાં મનુષ્યો જન્મે છે, તપાવેલા સોના જેવી પ્રભાવાળા. ગંધમાદનના શિખરો પર રાક્ષસો સાથે કુબેર (રહે છે).
6.6.35
संवृतोऽप्सरसां सङ्घैर्मोदते गुह्यकाधिपः ।
गन्धमादनपार्श्वे तु पर त्वपरगण्डिकाः ॥ ६.६.३५ ॥
અપ્સરાઓના સમૂહોથી ઘેરાયેલા ગુહ્યકાધિપતિ (કુબેર) આનંદ કરે છે. ગંધમાદનની બાજુમાં, વળી, અપરગંડિકાઓ (છે).
6.6.36
एकादशसहस्राणि वर्षाणां परमायुषः ।
तत्र कृष्णा नरा राजंस्तेजोयुक्ता महाबलाः ।
स्त्रियश्चोत्पलवर्णाभाः सर्वाः सुप्रियदर्शनाः ॥ ६.६.३६ ॥
ત્યાં પરમ આયુષ્ય અગિયાર હજાર વર્ષ છે. હે રાજન, ત્યાંના પુરુષો શ્યામ વર્ણના, તેજસ્વી અને મહાબળવાન છે; સ્ત્રીઓ નીલકમળના વર્ણની, બધી અતિ સુંદર દર્શનવાળી છે.
6.6.37
नीलात्परतरं श्वेतं श्वेताद्धैरण्यकं परम् ।
वर्षमैरावतं राजन्नानाजनपदावृतम् ॥ ६.६.३७ ॥
નીલથી પર શ્વેત; શ્વેતથી પર હૈરણ્યક. હે રાજન, અનેક જનપદોથી ઘેરાયેલો ઐરાવત વર્ષ.
6.6.38
धनुःसंस्थे महाराज द्वे वर्षे दक्षिणोत्तरे ।
इलावृत्तं मध्यमं तु पञ्च दीर्घाणि चैव हि ॥ ६.६.३८ ॥
હે મહારાજ, ધનુષ્યના આકારમાં રહેલા બે વર્ષ — દક્ષિણ અને ઉત્તર. મધ્યમાં ઇલાવૃત; અને ખરેખર લાંબા પાંચ પણ છે.
6.6.39
उत्तरोत्तरमेतेभ्यो वर्षमुद्रिच्यते गुणैः ।
आयुःप्रमाणमारोग्यं धर्मतः कामतोऽर्थतः ॥ ६.६.३९ ॥
આમનાથી ઉત્તરોત્તર વર્ષ ગુણોમાં શ્રેષ્ઠ ગણાય છે — આયુષ્યનું પ્રમાણ, આરોગ્ય, ધર્મ, કામ અને અર્થમાં.
6.6.40
समन्वितानि भूतानि तेषु वर्षेषु भारत ।
एवमेषा महाराज पर्वतैः पृथिवी चिता ॥ ६.६.४० ॥
હે ભારત, તે વર્ષોમાં પ્રાણીઓ (પોતાના ગુણો સાથે) યુક્ત છે. હે મહારાજ, આ રીતે આ પૃથ્વી પર્વતોથી વિભાજિત અને શોભિત છે.
6.6.41
हेमकूटस्तु सुमहान्कैलासो नाम पर्वतः ।
यत्र वैश्रवणो राजन्गुह्यकैः सह मोदते ॥ ६.६.४१ ॥
હેમકૂટ અને અતિ મહાન કૈલાસ નામનો પર્વત છે; હે રાજન, ત્યાં વૈશ્રવણ (કુબેર) ગુહ્યકો સાથે આનંદ કરે છે.
6.6.42
तत्र देवो महादेवो नित्यमास्ते सहोमया ।
शीते शिलातले रम्ये देवर्षिगणपूजितःक ॥ ६.६.४२ ॥
ત્યાં દેવ મહાદેવ સદા ઉમા સાથે નિવાસ કરે છે — શીતળ, રમણીય શિલાતળ પર, દેવર્ષિગણો દ્વારા પૂજિત થઈને.
6.6.43
अस्त्युत्तरेण कैलासं मैनाकं पर्वतं प्रति ।
हिरण्यश्रृङ्गः सुमहान्दिव्यो मणिमयो गिरिः ॥ ६.६.४३ ॥
ઉત્તરમાં કૈલાસ છે, મૈનાક પર્વત તરફ. સોનેરી શિખરોવાળો, અતિ વિશાળ, દિવ્ય, મણિમય તે પર્વત છે.
6.6.44
तस्य पार्श्वे महद्दिव्यं शुभ्रं काञ्चनवालुकम् ।
रम्यं बिन्दुसरो नाम यत्र राजा भगीरथः ॥ ६.६.४४ ॥
તેની બાજુમાં વિશાળ, દિવ્ય, શુભ્ર, સોનેરી રેતીવાળું, રમણીય બિંદુસર નામનું સરોવર છે; જ્યાં રાજા ભગીરથે (તપ કર્યું).
6.6.45
दृष्ट्वा भागीरथीं गङ्गामुवास बहुलाः समाः ।
यूपा मणिमयास्तत्र चैत्याश्चापि हिरण्मयाः ॥ ६.६.४५ ॥
ભાગીરથી ગંગાને જોઈને (તે) ઘણાં વર્ષો ત્યાં રહ્યો; ત્યાં મણિમય યૂપ અને સુવર્ણમય ચૈત્યો પણ છે.
6.6.46
तत्रेष्ट्वा तु गतः सिद्धिं सहस्राक्षो महायशाः ।
स्रष्टा भूतपतिर्यत्र सर्वलोकान्सनातनान् ॥ ६.६.४६ ॥
ત્યાં યજ્ઞ કરીને જ સહસ્રાક્ષ, મહાયશસ્વી (ઇન્દ્ર) સિદ્ધિ પામ્યા; જ્યાં ભૂતપતિ સર્જકે સનાતન સર્વ લોકો રચ્યા.
6.6.47
उपास्यते तिग्मतेजा यत्र भूतैः समन्ततः ।
नरनारायणौ ब्रह्मा मनुः स्थाणुश्च पञ्चमः ॥ ६.६.४७ ॥
જ્યાં તેજસ્વી (દેવ) ચારેય બાજુથી ભૂતો દ્વારા ઉપાસિત થાય છે; નર-નારાયણ, બ્રહ્મા, મનુ અને પાંચમા સ્થાણુ (શિવ).
6.6.48
तत्र दिव्या त्रिपथगा प्रथमं तु प्रतिष्ठिता ।
ब्रह्मलोकादपक्रान्ता सप्तधा प्रतिपद्यते ॥ ६.६.४८ ॥
ત્યાં દિવ્ય ત્રિપથગા પ્રથમ સ્થાપિત થઈ; બ્રહ્મલોકથી ઉતરીને તે સાત પ્રવાહોમાં વહેંચાય છે.
6.6.49
वस्वौकसारा नलिनी पावनी च सरस्वती ।
जम्बूनदी च सीता च गङ्गा सिंधुश्च सप्तमी ॥ ६.६.४९ ॥
વસ્વૌકસારા, નલિની, પાવની અને સરસ્વતી, જંબૂનદી અને સીતા, ગંગા અને સાતમી સિંધુ.
6.6.50
अचिन्त्या दिव्यसंकाशा प्रभोरेषैव संविधिः ।
उपासते यत्र सत्रं सहस्रयुगपर्यये ॥ ६.६.५० ॥
આ અચિંત્ય, દિવ્ય જેવી પ્રભુની જ વ્યવસ્થા છે; હજાર યુગોના અંતે ત્યાં તેઓ સત્રમાં ઉપાસના કરે છે.
6.6.51
दृश्याऽदृश्या च भवति तत्र तत्र सरस्वती ।
एता दिव्याः सप्त गङ्गास्त्रिषु लोकेषु विश्रुताः ॥ ६.६.५१ ॥
સરસ્વતી ક્યાંક દેખાય છે અને ક્યાંક અદૃશ્ય થાય છે. આ સાત દિવ્ય ગંગાઓ ત્રણેય લોકમાં વિખ્યાત છે.
6.6.52
रक्षांसि वै हिमवति हेमकूटे तु गुह्यकाः ।
सर्पा नागाश्च निषधे गोकर्णं च तपोवनम् ॥ ६.६.५२ ॥
હિમવાન પર રાક્ષસો, હેમકૂટ પર ગુહ્યકો; નિષધ પર સર્પો અને નાગો; ગોકર્ણ તપોવન છે.
6.6.53
देवासुराणां सर्वेषां श्वेतपर्वत उच्यते ।
गन्धर्वा निषधे नित्यं नीले ब्रह्मर्षयस्तथा ।
श्रृङ्गवांस्तु महाराज देवानां प्रतिसंचरः ॥ ६.६.५३ ॥
દેવો અને અસુરો સૌને માટે તે શ્વેત પર્વત કહેવાય છે. નિષધ પર ગંધર્વો સદા; નીલ પર બ્રહ્મર્ષિઓ. હે મહારાજ, શૃંગવાન દેવોનો સંચારમાર્ગ છે.
6.6.54
इत्येतानि महाराज सप्त वर्षाणि भागशः ।
भूतान्युपनिविष्टानि गतिमन्ति ध्रुवाणि च ॥ ६.६.५४ ॥
આ રીતે, હે મહારાજ, આ સાત વર્ષ ભાગોમાં વહેંચાયેલાં છે; તેમાં જીવો વસે છે, કેટલાક ગતિશીલ અને કેટલાક સ્થિર.
6.6.55
तेषामृद्धिर्बहुविधा दृश्यते दैवमानुषी ।
अशक्या परिसंख्यातुं श्रद्धेया तु बुभूषता ॥ ६.६.५५ ॥
તેમની સમૃદ્ધિ અનેક પ્રકારની દેખાય છે, દૈવી અને માનવી; તેને સંપૂર્ણપણે ગણવી અશક્ય છે, છતાં જાણવા ઇચ્છનારે તેના પર શ્રદ્ધા રાખવી જોઈએ.
6.6.56
यां तु पृच्छसि मां राजन्दिव्यामेतां शशाकृतिम् ।
पार्श्वे शशस्य द्वे वर्षे उक्ते ये दक्षिणोत्तरे ।
कर्णौ तु शाकद्वीपश्च काश्यपद्वीप एव च ॥ ६.६.५६ ॥
હે રાજન, તમે મને પૂછો છો તે દિવ્ય શશાકૃતિમાં, સસલાની બે બાજુઓ પર દક્ષિણ અને ઉત્તરમાં કહેવાયેલા બે વર્ષ; તેના કાન શાકદ્વીપ અને કાશ્યપદ્વીપ છે.
6.6.57
ताम्रपर्णीशिरो राजञ्छ्रीमान्मलयपर्वतः ।
एतद्द्वितीयं द्वीपस्य दृश्यते शशसंस्थितम् ॥ ६.६.५७ ॥
હે રાજન, તામ્રપર્ણીનું શિર અને તેજસ્વી મલય પર્વત; દ્વીપનું આ બીજું સસલામાં સ્થિત દેખાય છે.