Mahābhārata · Adhyāya 6.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.60.1
व्युष्टां निशां भारत भारताना-
मनीकिनीनां प्रमुखे महात्मा।
ययौ सपत्नान्प्रति जातकोपो ।
वृतः समग्रेण बलेन भीष्मः ॥ ६.६०.१ ॥
Oh Bhārata, cuando la noche había amanecido, el magnánimo Bhīṣma, lleno de ira, avanzó contra los enemigos al frente de los ejércitos de los Bharatas, rodeado de toda su fuerza.
6.60.2
तं द्रोणदुर्योधनबाह्लिकाश्च ।
तथैव दुर्मर्षणचित्रसेनौ।
जयद्रथश्चातिबलो बलौघै-
र्नृपास्तथान्ये प्रययुः समन्तात् ॥ ६.६०.२ ॥
Con él marcharon Droṇa, Duryodhana, Bāhlīka, asimismo Durmarṣaṇa y Citrasena, el poderosísimo Jayadratha y los demás reyes, con masas de tropas, desde todos los lados.
6.60.3
स तैर्महद्भिश्च महारथैश्च ।
तेजस्विभिर्वीर्यवद्भिश्च राजन्।
रराज राजा स तु राजमुख्यै-
र्वृतः सदेवैरिव वज्रपाणिः ॥ ६.६०.३ ॥
Oh rey, rodeado por aquellos grandes, radiantes y valientes grandes guerreros de carro y por los reyes principales, él brilló como Indra, portador del rayo, junto a los dioses.
6.60.4
तस्मिन्ननीकप्रमुखे विषक्ता ।
दोधूयमानाश्च महापताकाः ।
सुरक्तपीतासितपाण्डुराभा ।
महागजस्कन्धगता विरेजुः ॥ ६.६०.४ ॥
En la cabeza de aquel ejército, grandes estandartes sujetos y ondeantes brillaban con los matices de rojo, amarillo, negro y blanco, colocados sobre los hombros de grandes elefantes.
6.60.5
सा वाहिनी शान्तनवेन गुप्ता ।
महारथैर्वारणवाजिभिश्च।
बभौ सविद्युत्स्तनयित्नुकल्पा ।
जलागमे द्यौरिव जातमेघा ॥ ६.६०.५ ॥
Aquel ejército, protegido por el hijo de Śantanu, junto con grandes guerreros de carro, elefantes y caballos, brilló como el cielo en la estación de lluvias, con relámpagos y truenos, cuando han surgido las nubes.
6.60.6
ततो रणायाभिमुखी प्रयाता ।
प्रत्यर्जुनं शान्तनवाभिगुप्ता।
सेनामहोग्ना सहसा कुरूणां ।
वेगो यथा भीम इवापगायाः ॥ ६.६०.६ ॥
Entonces aquel ejército, avanzando de frente para la batalla y protegido por el hijo de Śāntanu, marchó contra Arjuna; la hueste de los Kurus se precipitó de repente como una gran inundación, como el ímpetu de un río temible.
6.60.7
तं व्यालनानाविधगूढसारं ।
गजाश्वपादातरथौघपक्षम्।
व्यूहं महामेघसमं महात्मा ।
ददर्श दूरात्कपिराजकेतुः ॥ ६.६०.७ ॥
Aquella formación, de muchas clases de fuerza feroz y oculta, con alas de elefantes, caballos, infantes y hileras de carros, semejante a una gran nube, la vio desde lejos el magnánimo cuyo estandarte lleva al rey de los monos.
6.60.8
विनिर्ययौ केतुमता रथेन ।
नरर्षभः श्वेतहयेन काले।
जये धृतः शत्रुवरूथिनीनां ।
यथा सुरेन्द्रोऽसुरवाहिनीनाम् ॥ ६.६०.८ ॥
El toro entre los hombres partió en su carro con estandarte, con caballos blancos, en el momento oportuno, deteniendo a los ejércitos enemigos para la victoria, como Indra, señor de los dioses, detiene a los ejércitos de los asuras.
6.60.9
नारायणेनेन्द्र इवाभिगुप्तः ।
शशीव सूर्येण समेयिवान्यथा ।
तथा महात्मा सह केशवेन ।
वरीथिनीनां प्रमुखे रराज ॥ ६.६०.९ ॥
Como Indra protegido por Nārāyaṇa, como la luna unida al sol, así el magnánimo resplandeció al frente de los ejércitos junto a Keśava.
6.60.10
सोपस्करं सोत्तरबन्धुरेषं ।
यत्तं यदूनामृषभेण सङ्ख्ये।
कपिध्वजं प्रेक्ष्य रथं विषेदुः ।
सहैव पुत्रैस्तव कौरवेयाः ॥ ६.६०.१० ॥
Al ver el carro con estandarte de mono, preparado para la batalla con todos sus pertrechos, con su bello yugo y timón, dispuesto por el toro de los Yadu, los Kauravas junto con sus hijos se llenaron de consternación.
6.60.11
प्रकल्पितं गुप्तमुदायुधेन ।
किरीटिना लोकमहारथेन ।
तं व्यूहराजं ददृशुस्त्वदीया-
श्चतुश्चतुर्व्यालसहस्रकीर्णम् ॥ ६.६०.११ ॥
Tus hombres contemplaron aquel rey de las formaciones, dispuesto y protegido por el de armas alzadas, por el gran auriga del mundo, el diademado, sembrado de miles de fieros elefantes.
6.60.12
यथैव पूर्वेऽहनि धर्मराज्ञा ।
व्यूहः कृतः कौरवसत्तमेन।
यथा न भूतो भुवि मानुषेषु ।
न दृष्टपूर्वो न च संश्रुतश्च ॥ ६.६०.१२ ॥
Igual que el día anterior el rey de la justicia y el mejor de los Kauravas formaron la formación, tal formación nunca existió sobre la tierra entre los hombres, ni fue vista antes, ni oída.
6.60.13
ततो यथादेशमुपेत्य तस्थुः ।
पाञ्चालमुख्याः सह चेदिमुख्यैः।
ततः समादेशसमाहतानि ।
भेरीसहस्राणि विनेदुराजौ ॥ ६.६०.१३ ॥
Entonces, habiendo llegado a sus puestos según lo ordenado, los principales Pāñcāla se alinearon junto con los principales Cedi. Entonces miles de timbales, golpeados por la orden, resonaron en la batalla.
6.60.14
शङ्खस्वनास्तूर्यरवाः प्रणेदुः ।
सर्वेष्वनीकेषु ससिंहनादाः।
ततः सबाणानि महास्वनानि ।
विस्फार्यमाणानि धनूंषि वीरैः ॥ ६.६०.१४ ॥
En todos los ejércitos resonaron los sonidos de caracolas, las notas de trompetas y rugidos de león. Entonces los héroes tensaron los arcos con flechas, y su gran tañido retumbó.
6.60.15
क्षणेन भेरीपणवप्रणादा-
नन्तर्दधुः शङ्खमहास्वनांश्च।
तच्छङ्खशब्दावृतमन्तरिक्ष-
मुद्धूतभौमद्रुतरेणुजालम् ॥ ६.६०.१५ ॥
En un instante el estruendo de timbales y tambores y los grandes sonidos de las caracolas quedaron ahogados. El cielo, cubierto por el sonido de las caracolas, se llenó de una red de polvo levantado de la tierra por la carrera.
6.60.16
महानुभावाश्च ततः प्रकाश-
नालोक्य वीराः सहसाऽभिपेतुः ।
रथी रथेनाभिहतः ससूतः ।
पपात साश्वः सरथः सकेतुः ॥ ६.६०.१६ ॥
Entonces los héroes de gran poder, al ver aquella luz, se lanzaron de repente. Un carrero golpeado por un carro cayó, con su auriga, sus caballos, su carro y su estandarte.
6.60.17
गजो गजेनाभिहताः पपात ।
पदातिना चाभिहतः पदातिः।
आवर्तमानान्यभिवर्तमानै-
र्घोरीकृतान्यद्भुतदर्शनानि ॥ ६.६०.१७ ॥
Un elefante, herido por otro elefante, cayó; un soldado de infantería fue herido por otro. Al enfrentarse unos a otros, quienes se volvían hacían la escena terrible y maravillosa de contemplar.
6.60.18
प्रासैश्च खङ्गैश्च समाहतानि ।
सदश्वबृन्दानि सदश्वबृन्दैः।
सुवर्णतारागणभूषितानि ।
सूर्यप्रभाभानि शरावराणि ॥ ६.६०.१८ ॥
Manadas de buenos caballos, heridas por lanzas y espadas, chocaron con manadas de buenos caballos. También cayeron escudos adornados con racimos de estrellas doradas, que brillaban como el sol.
6.60.19
विदार्यमाणानि परश्वथैश्च ।
प्रासैश्च स्वङ्गैश्च निपेतुरुर्व्याम्।
गजैर्विषणापरगात्ररुग्णाः ।
केचित्ससूता रथिनः प्रपेतुः ॥ ६.६०.१९ ॥
Desgarrados por hachas de batalla, lanzas y espadas, cayeron sobre la tierra. Aplastados por elefantes, con otros miembros rotos, algunos guerreros de carro cayeron junto con sus aurigas.
6.60.20
गजर्षभाश्चापि जगर्षभेण ।
निपातिता बाणहताः पृथिव्याम्।
गजौघवेगोद्धतसादितानां ।
श्रुत्वा विषेदुः सहसा मनुष्याः ॥ ६.६०.२० ॥
También los grandes elefantes fueron derribados por el toro entre los hombres, heridos por flechas y caídos sobre la tierra. Al oír de los aplastados por el ímpetu de las manadas de elefantes, los hombres se entristecieron de repente.
6.60.21
आर्तस्वनं सादिपदातियूनां ।
विषाणगात्रावरताडितानाम् ।
संभ्रान्तनागाश्वरथे मुहूर्ते ।
महाक्षये सादिपदातियूनाम् ॥ ६.६०.२१ ॥
El grito de angustia de los jóvenes jinetes y soldados de a pie, heridos y pisoteados por cuernos y cuerpos; en ese momento de confusión entre carros, elefantes y caballos, en esa gran destrucción, de los jóvenes jinetes y soldados de a pie.
6.60.22
महारथैः संपरिवार्यमाणं ।
संदृश्य दूरात्कपिराजकेतुम् ।
तं पञ्चतालोच्छ्रिततालकेतुः ।
सदश्ववेगाद्भुतवीर्ययानः ॥ ६.६०.२२ ॥
Viendo desde lejos a aquel cuyo estandarte lleva al rey de los monos, rodeado por grandes aurigas, aquel cuyo estandarte de palma se eleva cinco palmas, cuyo carro avanza con la velocidad de buenos caballos y un valor maravilloso.
6.60.23
महास्त्रबाणाशनिदीप्तमन्तं ।
किरीटिनं शान्तनवोऽभ्यधावत्।
तथैव शक्रप्रतिमप्रभाव-
मिन्द्रात्मजं द्रोणमुखा विसस्नुः ॥ ६.६०.२३ ॥
Contra el portador de la corona, que resplandece en su extremo con grandes armas, flechas y rayos, el hijo de Śantanu se lanzó; igualmente contra el hijo de Indra, de poder semejante al de Indra, se precipitaron los que encabezaba Droṇa.
6.60.24
कृपश्च शल्यश्च विविंशतिश्च ।
दुर्योधनः सौमदत्तिश्च राजन्।
ततो रथानां प्रमुखादुपेत्य ।
सर्वास्त्रिवित्काञ्चनचित्रवर्मा ॥ ६.६०.२४ ॥
Kṛpa y Śalya, Viviṃśati, Duryodhana y también el hijo de Somadatta, oh rey; luego, avanzando desde la vanguardia de los carros, el que conoce todas las armas, vistiendo una armadura dorada y variopinta.
6.60.25
जवेन शूरोऽभिससार सर्वां-
स्तानर्जुनस्यात्मभवोऽभिमन्युः।
तेषां महास्त्राणि महारथाना-
मसह्यकर्मा विनिहत्य कार्ष्णिः ॥ ६.६०.२५ ॥
Abhimanyu, el propio hijo de Arjuna, el héroe, arremetió velozmente contra todos ellos; tras destruir las grandes armas de aquellos grandes aurigas, Kārṣṇi (Abhimanyu), de hazañas insoportables.
6.60.26
बभौ महामन्त्रहुतार्चिमाली ।
सदोगतः सन्भगवानिवाग्निः ।
ततः स तूर्णं रुधिरोदफेनां ।
कृत्वा नदीमाशु रणे रिपूणाम् ॥ ६.६०.२६ ॥
Como el bendito fuego sentado en la asamblea, coronado de llamas ofrecidas por el gran mantra, pronto hace en la batalla un río de sangre enemiga, espumoso de rocío.
6.60.27
जगाम सौभद्रमतीत्य भीष्मो ।
महारथं पार्थमदीनसत्वः ।
ततः प्रहस्याद्भुतविक्रमेण ।
गाण्डीवमुक्तेन शिलाशितेन ॥ ६.६०.२७ ॥
Bhīṣma, de espíritu intrépido, pasó junto al gran auriga Pārtha y se dirigió al hijo de Subhadrā. Luego, riendo con prodigioso valor, con flechas disparadas desde el Gāṇḍīva y afiladas en piedra...
6.60.28
विपाठजालेन महास्त्रजालं ।
विनाशयामास किरीटमाली।
तमुत्तमं सर्वधनुर्धराणा-
मसक्तकर्मा कपिराजकेतुः ॥ ६.६०.२८ ॥
Con una red de flechas cortantes, Kirīṭamālī (Arjuna) destruyó la red de grandes armas. El supremo entre todos los arqueros, de acciones inquebrantables, cuyo estandarte es el rey de los monos...
6.60.29
भीष्मं महात्माऽभिववर्ष तूर्णं ।
शरौघजालैर्विमलैश्च भल्लैः।
तथैव भीष्माहतमन्तरिक्षे ।
महास्त्रजालं कपिराजकेतोः ॥ ६.६०.२९ ॥
El de alma grande (Arjuna) lluvió rápidamente sobre Bhīṣma con una red de torrentes de flechas y con brillantes bhallas. Igualmente, la red de grandes armas del de estandarte del rey de los monos, golpeada por Bhīṣma en el cielo...
6.60.30
तद्द्वैरथं भीष्मधनञ्जयाभ्याम् ॥ ६.६०.३० ॥
Fue un combate singular entre Bhīṣma y Dhanañjaya.