മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.60.1
व्युष्टां निशां भारत भारताना-
मनीकिनीनां प्रमुखे महात्मा।
ययौ सपत्नान्प्रति जातकोपो ।
वृतः समग्रेण बलेन भीष्मः ॥ ६.६०.१ ॥
ഭാരതാ, രാത്രി പുലർന്നപ്പോൾ മഹാത്മാവായ ഭീഷ്മർ ഭാരതസേനകളുടെ മുൻനിരയിൽ, കോപം നിറഞ്ഞവനായി, മുഴുവൻ സൈന്യത്താൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ട് ശത്രുക്കളുടെ നേരെ പുറപ്പെട്ടു.
6.60.2
तं द्रोणदुर्योधनबाह्लिकाश्च ।
तथैव दुर्मर्षणचित्रसेनौ।
जयद्रथश्चातिबलो बलौघै-
र्नृपास्तथान्ये प्रययुः समन्तात् ॥ ६.६०.२ ॥
അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ദ്രോണൻ, ദുര്യോധനൻ, ബാഹ്ലികൻ, അതുപോലെ ദുർമർഷണൻ, ചിത്രസേനൻ, അതിബലവാനായ ജയദ്രഥൻ, മറ്റു രാജാക്കന്മാരും സൈന്യസമൂഹങ്ങളോടെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും പുറപ്പെട്ടു.
6.60.3
स तैर्महद्भिश्च महारथैश्च ।
तेजस्विभिर्वीर्यवद्भिश्च राजन्।
रराज राजा स तु राजमुख्यै-
र्वृतः सदेवैरिव वज्रपाणिः ॥ ६.६०.३ ॥
രാജാവേ, ആ മഹാന്മാരും തേജസ്വികളും വീര്യവാന്മാരുമായ മഹാരഥന്മാരാലും ശ്രേഷ്ഠരാജാക്കന്മാരാലും വലയം ചെയ്യപ്പെട്ട ആ രാജാവ് വജ്രപാണിയായ ഇന്ദ്രൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ശോഭിക്കുന്നതുപോലെ വിളങ്ങി.
6.60.4
तस्मिन्ननीकप्रमुखे विषक्ता ।
दोधूयमानाश्च महापताकाः ।
सुरक्तपीतासितपाण्डुराभा ।
महागजस्कन्धगता विरेजुः ॥ ६.६०.४ ॥
ആ സേനയുടെ മുൻനിരയിൽ കെട്ടിയുയർത്തിയതും ചലിക്കുന്നതുമായ വലിയ കൊടികൾ ചുവപ്പും മഞ്ഞയും കറുപ്പും വെളുപ്പും കലർന്ന പ്രഭയോടെ തിളങ്ങി; അവ മഹാഗജങ്ങളുടെ തോളിൽ സ്ഥാപിതമായി വിളങ്ങി.
6.60.5
सा वाहिनी शान्तनवेन गुप्ता ।
महारथैर्वारणवाजिभिश्च।
बभौ सविद्युत्स्तनयित्नुकल्पा ।
जलागमे द्यौरिव जातमेघा ॥ ६.६०.५ ॥
ശന്തനുപുത്രനാൽ (ഭീഷ്മനാൽ) സംരക്ഷിതമായ ആ സേന, മഹാരഥന്മാരോടും ആനകളോടും കുതിരകളോടും കൂടി, മഴക്കാലത്ത് മിന്നലും ഇടിമുഴക്കവും നിറഞ്ഞ, മേഘങ്ങൾ ഉയർന്ന ആകാശംപോലെ ശോഭിച്ചു.
6.60.6
ततो रणायाभिमुखी प्रयाता ।
प्रत्यर्जुनं शान्तनवाभिगुप्ता।
सेनामहोग्ना सहसा कुरूणां ।
वेगो यथा भीम इवापगायाः ॥ ६.६०.६ ॥
പിന്നീട് യുദ്ധത്തിനായി എതിർമുഖമായി മുന്നേറിയ ആ സേന, ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട്, അർജുനനെതിരെ, കുരുക്കളുടെ സേന പെട്ടെന്ന് വലിയ വെള്ളപ്പാച്ചിൽ പോലെ, ഭയങ്കര നദിയുടെ വേഗം പോലെ.
6.60.7
तं व्यालनानाविधगूढसारं ।
गजाश्वपादातरथौघपक्षम्।
व्यूहं महामेघसमं महात्मा ।
ददर्श दूरात्कपिराजकेतुः ॥ ६.६०.७ ॥
പലവിധ ഭയങ്കരവും ഗൂഢവുമായ ബലമുള്ള, ആന കുതിര കാലാൾ രഥസമൂഹങ്ങളുടെ ചിറകുകളുള്ള, മഹാമേഘസമമായ ആ വ്യൂഹത്തെ മഹാത്മാവായ, കപിരാജധ്വജൻ ദൂരെനിന്ന് കണ്ടു.
6.60.8
विनिर्ययौ केतुमता रथेन ।
नरर्षभः श्वेतहयेन काले।
जये धृतः शत्रुवरूथिनीनां ।
यथा सुरेन्द्रोऽसुरवाहिनीनाम् ॥ ६.६०.८ ॥
നരശ്രേഷ്ഠൻ കൊടിയുള്ള രഥത്തിൽ, വെള്ളക്കുതിരകളോടെ, യഥാകാലം പുറപ്പെട്ടു; വിജയത്തിനായി ശത്രുസേനകളെ തടയുന്നവനായി, ഇന്ദ്രൻ അസുരസേനകളെ തടയുന്നതുപോലെ.
6.60.9
नारायणेनेन्द्र इवाभिगुप्तः ।
शशीव सूर्येण समेयिवान्यथा ।
तथा महात्मा सह केशवेन ।
वरीथिनीनां प्रमुखे रराज ॥ ६.६०.९ ॥
നാരായണനാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഇന്ദ്രനെപ്പോലെയും, സൂര്യനോടു ചേർന്ന ചന്ദ്രനെപ്പോലെയും, അതുപോലെ മഹാത്മാവ് കേശവനോടൊപ്പം സേനകളുടെ മുൻനിരയിൽ പ്രകാശിച്ചു.
6.60.10
सोपस्करं सोत्तरबन्धुरेषं ।
यत्तं यदूनामृषभेण सङ्ख्ये।
कपिध्वजं प्रेक्ष्य रथं विषेदुः ।
सहैव पुत्रैस्तव कौरवेयाः ॥ ६.६०.१० ॥
യാദവരിൽ വൃഷഭൻ യുദ്ധത്തിനായി ഒരുക്കിയ, എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളോടും മനോഹരമായ നുകത്തണ്ടോടും കൂടിയ, കപിധ്വജ രഥം കണ്ട്, അങ്ങയുടെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം കൗരവർ വിഷാദിച്ചു.
6.60.11
प्रकल्पितं गुप्तमुदायुधेन ।
किरीटिना लोकमहारथेन ।
तं व्यूहराजं ददृशुस्त्वदीया-
श्चतुश्चतुर्व्यालसहस्रकीर्णम् ॥ ६.६०.११ ॥
ആയുധമുയർത്തിയവനാലും കിരീടധാരിയും ലോകമഹാരഥനുമായവനാലും സംരക്ഷിതവും ആയിരക്കണക്കിന് ഭീകര ആനകളാൽ നിറഞ്ഞതുമായ ആ വ്യൂഹരാജനെ നിങ്ങളുടെ ആളുകൾ കണ്ടു.
6.60.12
यथैव पूर्वेऽहनि धर्मराज्ञा ।
व्यूहः कृतः कौरवसत्तमेन।
यथा न भूतो भुवि मानुषेषु ।
न दृष्टपूर्वो न च संश्रुतश्च ॥ ६.६०.१२ ॥
മുൻപത്തെ ദിവസം ധർമ്മരാജനും കൗരവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ചെയ്ത വ്യൂഹം പോലെ, ഭൂമിയിലെ മനുഷ്യരിൽ ഇതുവരെ ഉണ്ടായിട്ടില്ല, മുൻപ് കണ്ടിട്ടില്ല, കേട്ടിട്ടുമില്ല.
6.60.13
ततो यथादेशमुपेत्य तस्थुः ।
पाञ्चालमुख्याः सह चेदिमुख्यैः।
ततः समादेशसमाहतानि ।
भेरीसहस्राणि विनेदुराजौ ॥ ६.६०.१३ ॥
പിന്നെ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്തെത്തി പാഞ്ചാലപ്രമുഖർ ചേദിപ്രമുഖരോടൊപ്പം നിന്നു. അപ്പോൾ ആജ്ഞയാൽ അടിച്ച ആയിരം ഭേരികൾ യുദ്ധത്തിൽ മുഴങ്ങി.
6.60.14
शङ्खस्वनास्तूर्यरवाः प्रणेदुः ।
सर्वेष्वनीकेषु ससिंहनादाः।
ततः सबाणानि महास्वनानि ।
विस्फार्यमाणानि धनूंषि वीरैः ॥ ६.६०.१४ ॥
എല്ലാ സേനകളിലും ശംഖനാദങ്ങളും തൂര്യനാദങ്ങളും സിംഹനാദങ്ങളും മുഴങ്ങി. പിന്നെ വീരന്മാർ അമ്പുകളോടെ വില്ലുകൾ വലിച്ചപ്പോൾ മഹാ ശബ്ദം ഉണ്ടായി.
6.60.15
क्षणेन भेरीपणवप्रणादा-
नन्तर्दधुः शङ्खमहास्वनांश्च।
तच्छङ्खशब्दावृतमन्तरिक्ष-
मुद्धूतभौमद्रुतरेणुजालम् ॥ ६.६०.१५ ॥
ക്ഷണത്തിൽ ഭേരിയുടെയും പണവത്തിന്റെയും ശബ്ദവും ശംഖങ്ങളുടെ മഹാനാദവും മറഞ്ഞു. ശംഖനാദം മൂടിയ ആകാശം, ഓട്ടത്താൽ ഭൂമിയിൽ നിന്നുയർന്ന പൊടിവലയാൽ നിറഞ്ഞു.
6.60.16
महानुभावाश्च ततः प्रकाश-
नालोक्य वीराः सहसाऽभिपेतुः ।
रथी रथेनाभिहतः ससूतः ।
पपात साश्वः सरथः सकेतुः ॥ ६.६०.१६ ॥
അപ്പോൾ ആ പ്രകാശം കണ്ട് മഹാവീരന്മാർ പെട്ടെന്ന് പാഞ്ഞടുത്തു. രഥത്താൽ ആഹതനായ രഥി സാരഥിയോടും കുതിരകളോടും കൊടിയോടും കൂടി രഥത്തോടൊപ്പം വീണു.
6.60.17
गजो गजेनाभिहताः पपात ।
पदातिना चाभिहतः पदातिः।
आवर्तमानान्यभिवर्तमानै-
र्घोरीकृतान्यद्भुतदर्शनानि ॥ ६.६०.१७ ॥
ആന ആനയാൽ ആഹതനായി വീണു; കാലാൾ കാലാളാൽ ആഹതനായി. തിരിഞ്ഞടുത്തവരാൽ അവ ഭയങ്കരവും അദ്ഭുതകരവുമായ കാഴ്ചകളായി.
6.60.18
प्रासैश्च खङ्गैश्च समाहतानि ।
सदश्वबृन्दानि सदश्वबृन्दैः।
सुवर्णतारागणभूषितानि ।
सूर्यप्रभाभानि शरावराणि ॥ ६.६०.१८ ॥
കുന്തങ്ങളാലും വാളുകളാലും ആഹതമായ നല്ല കുതിരക്കൂട്ടങ്ങൾ നല്ല കുതിരക്കൂട്ടങ്ങളോടു കൂട്ടിയിടിച്ചു. സ്വർണ്ണനക്ഷത്രക്കൂട്ടങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച, സൂര്യപ്രഭപോലെ തിളങ്ങുന്ന പരിചകളും വീണു.
6.60.19
विदार्यमाणानि परश्वथैश्च ।
प्रासैश्च स्वङ्गैश्च निपेतुरुर्व्याम्।
गजैर्विषणापरगात्ररुग्णाः ।
केचित्ससूता रथिनः प्रपेतुः ॥ ६.६०.१९ ॥
മഴുക്കളാലും കുന്തങ്ങളാലും വാളുകളാലും പിളർക്കപ്പെട്ട് അവ ഭൂമിയിൽ വീണു. ആനകളാൽ ചവിട്ടിമെതിക്കപ്പെട്ട്, മറ്റ് അവയവങ്ങൾ ഒടിഞ്ഞ്, ചില രഥികൾ സാരഥികളോടൊപ്പം വീണു.
6.60.20
गजर्षभाश्चापि जगर्षभेण ।
निपातिता बाणहताः पृथिव्याम्।
गजौघवेगोद्धतसादितानां ।
श्रुत्वा विषेदुः सहसा मनुष्याः ॥ ६.६०.२० ॥
ശ്രേഷ്ഠ ആനകളും ലോകശ്രേഷ്ഠനായ വീരനാൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ട്, അമ്പുകളാൽ ആഹതരായി ഭൂമിയിൽ വീണു. ആനക്കൂട്ടത്തിന്റെ വേഗത്തിൽ ചവിട്ടിമെതിക്കപ്പെട്ടവരുടെ വിവരം കേട്ട് മനുഷ്യർ പെട്ടെന്ന് വിഷാദിച്ചു.
6.60.21
आर्तस्वनं सादिपदातियूनां ।
विषाणगात्रावरताडितानाम् ।
संभ्रान्तनागाश्वरथे मुहूर्ते ।
महाक्षये सादिपदातियूनाम् ॥ ६.६०.२१ ॥
കുതിരപ്പടയാളികളുടെയും കാലാൾപ്പടയിലെ യുവാക്കളുടെയും ആർത്തനാദം, കൊമ്പുകളാലും ശരീരങ്ങളാലും അടിക്കപ്പെട്ട് ചവിട്ടിമെതിക്കപ്പെട്ടവരുടേത്; ആ നിമിഷത്തിൽ രഥ, ആന, കുതിര എന്നിവയുടെ പരിഭ്രാന്തിയിൽ, ആ മഹാക്ഷയത്തിൽ കുതിരപ്പടയാളികളും കാലാൾപ്പടയിലെ യുവാക്കളും.
6.60.22
महारथैः संपरिवार्यमाणं ।
संदृश्य दूरात्कपिराजकेतुम् ।
तं पञ्चतालोच्छ्रिततालकेतुः ।
सदश्ववेगाद्भुतवीर्ययानः ॥ ६.६०.२२ ॥
മഹാരഥന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട കപിരാജധ്വജനെ ദൂരെനിന്ന് കണ്ട് — അഞ്ചു പനയുടെ ഉയരമുള്ള ധ്വജദണ്ഡമുള്ളവൻ, നല്ല കുതിരകളുടെ വേഗത്തിൽ അത്ഭുത വീര്യത്തോടെ രഥം നയിക്കുന്നവൻ.
6.60.23
महास्त्रबाणाशनिदीप्तमन्तं ।
किरीटिनं शान्तनवोऽभ्यधावत्।
तथैव शक्रप्रतिमप्रभाव-
मिन्द्रात्मजं द्रोणमुखा विसस्नुः ॥ ६.६०.२३ ॥
മഹാസ്ത്രങ്ങൾ, അമ്പുകൾ, ഇടിമിന്നലുകൾ എന്നിവയാൽ അറ്റം ജ്വലിക്കുന്ന കിരീടധാരിയെ ശന്തനുവിന്റെ മകൻ (ഭീഷ്മർ) നേരിട്ട് പാഞ്ഞു. അതുപോലെ ഇന്ദ്രസമാനപ്രഭാവമുള്ള ഇന്ദ്രപുത്രനുനേരെ ദ്രോണനെ മുൻനിർത്തി അവർ കുതിച്ചുപാഞ്ഞു.
6.60.24
कृपश्च शल्यश्च विविंशतिश्च ।
दुर्योधनः सौमदत्तिश्च राजन्।
ततो रथानां प्रमुखादुपेत्य ।
सर्वास्त्रिवित्काञ्चनचित्रवर्मा ॥ ६.६०.२४ ॥
കൃപനും ശല്യനും വിവിംശതിയും ദുര്യോധനനും സോമദത്തന്റെ പുത്രനും, രാജാവേ! പിന്നെ രഥങ്ങളുടെ മുൻനിരയിൽ നിന്ന് മുന്നോട്ടു വന്ന, എല്ലാ അസ്ത്രങ്ങളും അറിയുന്ന, സ്വർണ്ണവർണ്ണ വിചിത്ര കവചം ധരിച്ചവൻ.
6.60.25
जवेन शूरोऽभिससार सर्वां-
स्तानर्जुनस्यात्मभवोऽभिमन्युः।
तेषां महास्त्राणि महारथाना-
मसह्यकर्मा विनिहत्य कार्ष्णिः ॥ ६.६०.२५ ॥
വീരനായ അർജുനന്റെ സ്വന്തം പുത്രൻ അഭിമന്യു വേഗത്തിൽ അവരെല്ലാവരെയും ആക്രമിച്ചു. ആ മഹാരഥന്മാരുടെ മഹാസ്ത്രങ്ങളെ, സഹിക്കാനാവാത്ത കർമ്മം ചെയ്യുന്ന കാർഷ്ണി (അഭിമന്യു) നശിപ്പിച്ചു.
6.60.26
बभौ महामन्त्रहुतार्चिमाली ।
सदोगतः सन्भगवानिवाग्निः ।
ततः स तूर्णं रुधिरोदफेनां ।
कृत्वा नदीमाशु रणे रिपूणाम् ॥ ६.६०.२६ ॥
മഹാമന്ത്രത്താൽ ഹോമിക്കപ്പെട്ട അഗ്നിജ്വാലാമാല ധരിച്ച്, സദസ്സിലിരിക്കുന്ന ഭഗവാൻ അഗ്നിയെപ്പോലെ അവൻ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളുടെ രക്തനുരയുള്ള ഒരു നദി വേഗത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
6.60.27
जगाम सौभद्रमतीत्य भीष्मो ।
महारथं पार्थमदीनसत्वः ।
ततः प्रहस्याद्भुतविक्रमेण ।
गाण्डीवमुक्तेन शिलाशितेन ॥ ६.६०.२७ ॥
അദീനസത്ത്വനായ ഭീഷ്മൻ മഹാരഥനായ പാർത്ഥനെ കടന്ന് സൗഭദ്രനെ നോക്കി പോയി. പിന്നെ അത്ഭുത വിക്രമത്തോടെ ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, ഗാണ്ഡീവത്തിൽ നിന്ന് വിട്ട, കല്ലിൽ മൂർച്ചകൂട്ടിയ അമ്പുകളാൽ...
6.60.28
विपाठजालेन महास्त्रजालं ।
विनाशयामास किरीटमाली।
तमुत्तमं सर्वधनुर्धराणा-
मसक्तकर्मा कपिराजकेतुः ॥ ६.६०.२८ ॥
വിപാഠജാലത്താൽ മഹാസ്ത്രജാലത്തെ കിരീടമാലി (അർജുനൻ) നശിപ്പിച്ചു. എല്ലാ വില്ലാളികളിലും ഉത്തമനായ, അചഞ്ചല കർമ്മമുള്ള, കപിരാജധ്വജനായ അവൻ...
6.60.29
भीष्मं महात्माऽभिववर्ष तूर्णं ।
शरौघजालैर्विमलैश्च भल्लैः।
तथैव भीष्माहतमन्तरिक्षे ।
महास्त्रजालं कपिराजकेतोः ॥ ६.६०.२९ ॥
മഹാത്മാവ് (അർജുനൻ) ഭീഷ്മന്റെ മേൽ വേഗത്തിൽ അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹജാലത്താലും നിർമ്മലമായ ഭല്ലങ്ങളാലും മഴ പെയ്യിച്ചു. അതുപോലെ ഭീഷ്മൻ ആകാശത്ത് തടുത്ത, കപിരാജധ്വജന്റെ മഹാസ്ത്രജാലം...
6.60.30
तद्द्वैरथं भीष्मधनञ्जयाभ्याम् ॥ ६.६०.३० ॥
അത് ഭീഷ്മനും ധനഞ്ജയനും തമ്മിലുള്ള ദ്വന്ദ്വയുദ്ധമായിരുന്നു.