ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.60.1
व्युष्टां निशां भारत भारताना-
मनीकिनीनां प्रमुखे महात्मा।
ययौ सपत्नान्प्रति जातकोपो ।
वृतः समग्रेण बलेन भीष्मः ॥ ६.६०.१ ॥
ହେ ଭାରତ, ରାତି ପାହିବା ପରେ ମହାତ୍ମା ଭୀଷ୍ମ ଭାରତ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ, କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସମଗ୍ର ସୈନ୍ୟଦଳ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
6.60.2
तं द्रोणदुर्योधनबाह्लिकाश्च ।
तथैव दुर्मर्षणचित्रसेनौ।
जयद्रथश्चातिबलो बलौघै-
र्नृपास्तथान्ये प्रययुः समन्तात् ॥ ६.६०.२ ॥
ତାଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ରୋଣ, ଦୁର୍ଯୋଧନ, ବାହ୍ଲିକ, ସେହିପରି ଦୁର୍ମର୍ଷଣ ଓ ଚିତ୍ରସେନ, ଅତିବଳବାନ ଜୟଦ୍ରଥ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ସୈନ୍ୟଦଳ ସହିତ ଚାରିଦିଗରୁ ଗଲେ।
6.60.3
स तैर्महद्भिश्च महारथैश्च ।
तेजस्विभिर्वीर्यवद्भिश्च राजन्।
रराज राजा स तु राजमुख्यै-
र्वृतः सदेवैरिव वज्रपाणिः ॥ ६.६०.३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ମହାନ, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ସେ ରାଜା ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ବଜ୍ରପାଣି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଶୋଭା ପାଇଲେ।
6.60.4
तस्मिन्ननीकप्रमुखे विषक्ता ।
दोधूयमानाश्च महापताकाः ।
सुरक्तपीतासितपाण्डुराभा ।
महागजस्कन्धगता विरेजुः ॥ ६.६०.४ ॥
ସେହି ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ବାନ୍ଧିଥିବା ଓ ଉଡ଼ୁଥିବା ବଡ଼ ପତାକାଗୁଡ଼ିକ ଲାଲ, ହଳଦିଆ, କଳା ଓ ଧଳା ଆଭାରେ ଝଲସି ଉଠିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ମହା ହାତୀମାନଙ୍କ ସ୍କନ୍ଧରେ ରଖାଯାଇ ଶୋଭା ପାଇଲା।
6.60.5
सा वाहिनी शान्तनवेन गुप्ता ।
महारथैर्वारणवाजिभिश्च।
बभौ सविद्युत्स्तनयित्नुकल्पा ।
जलागमे द्यौरिव जातमेघा ॥ ६.६०.५ ॥
ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ର (ଭୀଷ୍ମ) ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ସେହି ସେନା, ମହାରଥୀ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ, ବର୍ଷାକାଳରେ ବିଜୁଳି ଓ ଗର୍ଜ୍ଜନ ସହିତ ମେଘ ଉଠିଥିବା ଆକାଶ ପରି ଝଲସି ଉଠିଲା।
6.60.6
ततो रणायाभिमुखी प्रयाता ।
प्रत्यर्जुनं शान्तनवाभिगुप्ता।
सेनामहोग्ना सहसा कुरूणां ।
वेगो यथा भीम इवापगायाः ॥ ६.६०.६ ॥
ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସମ୍ମୁଖକୁ ଗତି କରିଥିବା ସେହି ସେନା, ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ, କୌରବଙ୍କ ସେନା ହଠାତ୍ ମହା ବନ୍ୟା ପରି, ଭୟଙ୍କର ନଦୀର ବେଗ ପରି।
6.60.7
तं व्यालनानाविधगूढसारं ।
गजाश्वपादातरथौघपक्षम्।
व्यूहं महामेघसमं महात्मा ।
ददर्श दूरात्कपिराजकेतुः ॥ ६.६०.७ ॥
ବହୁବିଧ ଭୟଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ବଳ ଥିବା, ହାତୀ ଘୋଡା ପଦାତିକ ଓ ରଥସମୂହର ପଙ୍ଖ ଥିବା, ମହାମେଘ ସମାନ ସେହି ବ୍ୟୂହକୁ ମହାତ୍ମା, କପିରାଜଧ୍ୱଜ ଦୂରରୁ ଦେଖିଲେ।
6.60.8
विनिर्ययौ केतुमता रथेन ।
नरर्षभः श्वेतहयेन काले।
जये धृतः शत्रुवरूथिनीनां ।
यथा सुरेन्द्रोऽसुरवाहिनीनाम् ॥ ६.६०.८ ॥
ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧ୍ୱଜଯୁକ୍ତ ରଥରେ, ଶ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱ ସହ, ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ବାହାରିଲେ; ଜୟ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁସେନା ରୋକୁଥିବା, ଯେପରି ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଅସୁରସେନା ରୋକନ୍ତି।
6.60.9
नारायणेनेन्द्र इवाभिगुप्तः ।
शशीव सूर्येण समेयिवान्यथा ।
तथा महात्मा सह केशवेन ।
वरीथिनीनां प्रमुखे रराज ॥ ६.६०.९ ॥
ନାରାୟଣ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି, ସେହିପରି ମହାତ୍ମା କେଶବଙ୍କ ସହ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ।
6.60.10
सोपस्करं सोत्तरबन्धुरेषं ।
यत्तं यदूनामृषभेण सङ्ख्ये।
कपिध्वजं प्रेक्ष्य रथं विषेदुः ।
सहैव पुत्रैस्तव कौरवेयाः ॥ ६.६०.१० ॥
ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସହିତ, ସୁନ୍ଦର ଯୁଆଳି ଥିବା, କପିଧ୍ୱଜ ରଥ ଦେଖି, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ କୌରବମାନେ ବିଷାଦରେ ପଡ଼ିଲେ।
6.60.11
प्रकल्पितं गुप्तमुदायुधेन ।
किरीटिना लोकमहारथेन ।
तं व्यूहराजं ददृशुस्त्वदीया-
श्चतुश्चतुर्व्यालसहस्रकीर्णम् ॥ ६.६०.११ ॥
ଉଠାଯାଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, କିରୀଟୀ ଓ ଲୋକମହାରଥୀ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ହଜାର ହଜାର ଭୟଙ୍କର ହାତୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ବ୍ୟୂହରାଜକୁ ଆପଣଙ୍କ ଲୋକେ ଦେଖିଲେ।
6.60.12
यथैव पूर्वेऽहनि धर्मराज्ञा ।
व्यूहः कृतः कौरवसत्तमेन।
यथा न भूतो भुवि मानुषेषु ।
न दृष्टपूर्वो न च संश्रुतश्च ॥ ६.६०.१२ ॥
ପୂର୍ବ ଦିନରେ ଧର୍ମରାଜ ଓ କୌରବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯେପରି ବ୍ୟୂହ ରଚନା କରିଥିଲେ, ସେପରି ବ୍ୟୂହ ପୃଥିବୀର ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଦାପି ହୋଇ ନ ଥିଲା, ପୂର୍ବରୁ ଦେଖାଯାଇ ନଥିଲା ଓ ଶୁଣାଯାଇ ନଥିଲା।
6.60.13
ततो यथादेशमुपेत्य तस्थुः ।
पाञ्चालमुख्याः सह चेदिमुख्यैः।
ततः समादेशसमाहतानि ।
भेरीसहस्राणि विनेदुराजौ ॥ ६.६०.१३ ॥
ତା'ପରେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ପାଞ୍ଚାଳ ପ୍ରମୁଖମାନେ ଚେଦି ପ୍ରମୁଖଙ୍କ ସହ ଠିଆ ହେଲେ। ତା'ପରେ ଆଦେଶରେ ବଜାଯାଇଥିବା ହଜାର ହଜାର ଭେରୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ଜି ଉଠିଲା।
6.60.14
शङ्खस्वनास्तूर्यरवाः प्रणेदुः ।
सर्वेष्वनीकेषु ससिंहनादाः।
ततः सबाणानि महास्वनानि ।
विस्फार्यमाणानि धनूंषि वीरैः ॥ ६.६०.१४ ॥
ସବୁ ସେନାରେ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି, ତୂର୍ଯ୍ୟର ସ୍ୱର ଓ ସିଂହନାଦ ଗୂଞ୍ଜି ଉଠିଲା। ତା'ପରେ ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାଣ ସହିତ ଧନୁ ଟଙ୍କାରିତ ହେଲା ଏବଂ ମହା ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
6.60.15
क्षणेन भेरीपणवप्रणादा-
नन्तर्दधुः शङ्खमहास्वनांश्च।
तच्छङ्खशब्दावृतमन्तरिक्ष-
मुद्धूतभौमद्रुतरेणुजालम् ॥ ६.६०.१५ ॥
କ୍ଷଣକ ମଧ୍ୟରେ ଭେରୀ ଓ ପଣବର ନାଦ ଏବଂ ଶଙ୍ଖର ମହାଶବ୍ଦ ଢାଙ୍କି ହୋଇଗଲା। ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନିରେ ଆବୃତ ଆକାଶ, ଦୌଡ଼ିବାରୁ ମାଟିରୁ ଉଠିଥିବା ଧୂଳି ଜାଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
6.60.16
महानुभावाश्च ततः प्रकाश-
नालोक्य वीराः सहसाऽभिपेतुः ।
रथी रथेनाभिहतः ससूतः ।
पपात साश्वः सरथः सकेतुः ॥ ६.६०.१६ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଆଲୋକ ଦେଖି ମହାବୀରମାନେ ହଠାତ୍ ଧାଇଁଲେ। ରଥ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ରଥୀ ସାରଥି, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ଧ୍ୱଜା ସହ ପଡ଼ିଗଲା।
6.60.17
गजो गजेनाभिहताः पपात ।
पदातिना चाभिहतः पदातिः।
आवर्तमानान्यभिवर्तमानै-
र्घोरीकृतान्यद्भुतदर्शनानि ॥ ६.६०.१७ ॥
ହାତୀ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା; ପଦାତିକ ପଦାତିକ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହେଲା। ଫେରି ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ସଂଘର୍ଷରେ ସେସବୁ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ହେଲା।
6.60.18
प्रासैश्च खङ्गैश्च समाहतानि ।
सदश्वबृन्दानि सदश्वबृन्दैः।
सुवर्णतारागणभूषितानि ।
सूर्यप्रभाभानि शरावराणि ॥ ६.६०.१८ ॥
ପ୍ରାସ ଓ ଖଡ୍ଗରେ ଆହତ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ଦଳ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ାଦଳ ସହ ଧକ୍କା ଖାଇଲା। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତାରା-ଗୁଚ୍ଛରେ ଶୋଭିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଢାଲମାନ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିଗଲା।
6.60.19
विदार्यमाणानि परश्वथैश्च ।
प्रासैश्च स्वङ्गैश्च निपेतुरुर्व्याम्।
गजैर्विषणापरगात्ररुग्णाः ।
केचित्ससूता रथिनः प्रपेतुः ॥ ६.६०.१९ ॥
ପରଶୁ, ପ୍ରାସ ଓ ଖଡ୍ଗରେ ଚିରିଯାଇ ସେମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ। ହାତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଳିତ ହୋଇ, ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଭାଙ୍ଗି କେତେ ରଥୀ ସାରଥି ସହ ପଡ଼ିଗଲେ।
6.60.20
गजर्षभाश्चापि जगर्षभेण ।
निपातिता बाणहताः पृथिव्याम्।
गजौघवेगोद्धतसादितानां ।
श्रुत्वा विषेदुः सहसा मनुष्याः ॥ ६.६०.२० ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଜଗତ୍-ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଡ଼ିଗଲେ, ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ। ହାତୀ ଦଳର ବେଗରେ ଦଳିତ ଲୋକଙ୍କ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣି ମଣିଷମାନେ ହଠାତ୍ ବିଷାଦିତ ହେଲେ।
6.60.21
आर्तस्वनं सादिपदातियूनां ।
विषाणगात्रावरताडितानाम् ।
संभ्रान्तनागाश्वरथे मुहूर्ते ।
महाक्षये सादिपदातियूनाम् ॥ ६.६०.२१ ॥
ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ପଦାତିକ ଯୁବକମାନଙ୍କର ଆର୍ତ୍ତନାଦ, ଶିଙ୍ଗ ଓ ଶରୀରରେ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ଓ ପଦତଳେ ପିଷ୍ଟ ହୋଇଥିବାଙ୍କ; ସେହି କ୍ଷଣରେ ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାଙ୍କ ବିଭ୍ରାନ୍ତିରେ, ସେହି ମହାକ୍ଷୟରେ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ପଦାତିକ ଯୁବକ।
6.60.22
महारथैः संपरिवार्यमाणं ।
संदृश्य दूरात्कपिराजकेतुम् ।
तं पञ्चतालोच्छ्रिततालकेतुः ।
सदश्ववेगाद्भुतवीर्ययानः ॥ ६.६०.२२ ॥
ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା କପିରାଜ ଧ୍ୱଜ ବିଶିଷ୍ଟଙ୍କୁ ଦୂରରୁ ଦେଖି — ଯାହାର ଧ୍ୱଜ ପାଞ୍ଚ ତାଳବୃକ୍ଷ ଉଚ୍ଚ, ଯାହାର ରଥ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ାଙ୍କ ବେଗରେ ଅଦ୍ଭୁତ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଚାଲେ।
6.60.23
महास्त्रबाणाशनिदीप्तमन्तं ।
किरीटिनं शान्तनवोऽभ्यधावत्।
तथैव शक्रप्रतिमप्रभाव-
मिन्द्रात्मजं द्रोणमुखा विसस्नुः ॥ ६.६०.२३ ॥
ମହାଅସ୍ତ୍ର, ବାଣ ଓ ବଜ୍ରରେ ଶେଷଭାଗରେ ଦୀପ୍ତ ସେହି କିରୀଟଧାରୀ ଉପରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର (ଭୀଷ୍ମ) ଧାଇଁଲେ। ସେହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତେ ଧାଇଁଗଲେ।
6.60.24
कृपश्च शल्यश्च विविंशतिश्च ।
दुर्योधनः सौमदत्तिश्च राजन्।
ततो रथानां प्रमुखादुपेत्य ।
सर्वास्त्रिवित्काञ्चनचित्रवर्मा ॥ ६.६०.२४ ॥
କୃପ ଓ ଶଲ୍ୟ, ବିବିଂଶତି, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ରମଧ୍ୟ, ହେ ରାଜନ୍! ତା'ପରେ ରଥମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରୁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଜାଣିଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ବିଚିତ୍ର କବଚ ପରିହିତ (ଯୋଦ୍ଧା)।
6.60.25
जवेन शूरोऽभिससार सर्वां-
स्तानर्जुनस्यात्मभवोऽभिमन्युः।
तेषां महास्त्राणि महारथाना-
मसह्यकर्मा विनिहत्य कार्ष्णिः ॥ ६.६०.२५ ॥
ବୀର ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ନିଜ ପୁତ୍ର ଅଭିମନ୍ୟୁ ବେଗରେ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଗଲେ। ସେହି ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ମହା ଅସ୍ତ୍ରସବୁ, ଅସହ୍ୟ କର୍ମ କରୁଥିବା କାର୍ଷ୍ଣି (ଅଭିମନ୍ୟୁ) ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।
6.60.26
बभौ महामन्त्रहुतार्चिमाली ।
सदोगतः सन्भगवानिवाग्निः ।
ततः स तूर्णं रुधिरोदफेनां ।
कृत्वा नदीमाशु रणे रिपूणाम् ॥ ६.६०.२६ ॥
ମହାମନ୍ତ୍ରରେ ହୁତ ଅଗ୍ନିଶିଖାର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ସଭାରେ ବସିଥିବା ଭଗବାନ ଅଗ୍ନି ପରି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ରକ୍ତଫେଣିଳ ଏକ ନଦୀ ଶୀଘ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରେ।
6.60.27
जगाम सौभद्रमतीत्य भीष्मो ।
महारथं पार्थमदीनसत्वः ।
ततः प्रहस्याद्भुतविक्रमेण ।
गाण्डीवमुक्तेन शिलाशितेन ॥ ६.६०.२७ ॥
ଅଦୀନସତ୍ତ୍ୱ ଭୀଷ୍ମ ମହାରଥୀ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସୌଭଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ। ତା'ପରେ ଅଦ୍ଭୁତ ବିକ୍ରମରେ ହସି ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ଛଡ଼ା ପଡ଼ିଥିବା, ପଥରରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରାଯାଇଥିବା ବାଣରେ...
6.60.28
विपाठजालेन महास्त्रजालं ।
विनाशयामास किरीटमाली।
तमुत्तमं सर्वधनुर्धराणा-
मसक्तकर्मा कपिराजकेतुः ॥ ६.६०.२८ ॥
ବିପାଠଜାଳରେ ମହାସ୍ତ୍ରଜାଳ କିରୀଟମାଳୀ (ଅର୍ଜୁନ) ନଷ୍ଟ କଲେ। ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ, ଅସକ୍ତ କର୍ମା, କପିରାଜଧ୍ୱଜ ସେ...
6.60.29
भीष्मं महात्माऽभिववर्ष तूर्णं ।
शरौघजालैर्विमलैश्च भल्लैः।
तथैव भीष्माहतमन्तरिक्षे ।
महास्त्रजालं कपिराजकेतोः ॥ ६.६०.२९ ॥
ମହାତ୍ମା (ଅର୍ଜୁନ) ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଉପରେ ଶୀଘ୍ର ବାଣପ୍ରବାହ ଜାଳ ଓ ନିର୍ମଳ ଭଲ୍ଲରେ ବର୍ଷା କଲେ। ସେହିପରି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶରେ ଆହତ, କପିରାଜଧ୍ୱଜଙ୍କ ମହାସ୍ତ୍ରଜାଳ...
6.60.30
तद्द्वैरथं भीष्मधनञ्जयाभ्याम् ॥ ६.६०.३० ॥
ତାହା ଭୀଷ୍ମ ଓ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୟୁଦ୍ଧ ଥିଲା।