મહાભારત · અધ્યાય 6.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.62.1
दैवमेव परं मन्ये पौरुषादपि सञ्जय ।
यत्सैन्यं मम पुत्रस्य पाण्डुपुत्रेण वध्यते ॥ ६.६२.१ ॥
હે સંજય, પુરુષાર્થ કરતાં પણ હું દૈવને શ્રેષ્ઠ માનું છું, કારણ કે મારા પુત્રનું સૈન્ય પાંડુપુત્ર દ્વારા વધ પામી રહ્યું છે.
6.62.2
नित्यं हि मामकांस्तात हतानेव हि शंससि ।
अव्यग्रांश्च प्रहृष्टांश्च नित्यं शंशसि पाण्डवान् ॥ ६.६२.२ ॥
હે તાત, તું હંમેશા મારા લોકોને મરાયેલા જ કહે છે, અને પાંડવોને હંમેશા અવિચલિત અને આનંદિત કહે છે.
6.62.3
विभग्नांश्च प्रनष्टांश्च नित्यं शंससि मामकान् ।
हीनान्पुरुषकारेण मामकानद्य सञ्जय ।
पातितान्पात्यमानांश्च हतानेव च शंससि ॥ ६.६२.३ ॥
તું હંમેશા મારા લોકોને ભાંગેલા અને નાશ પામેલા કહે છે; હે સંજય, આજે મારા લોકો પુરુષાર્થ વિનાના થઈ ગયા છે. પડેલા અને પાડી દેવાતા લોકોને તું મરાયેલા જ કહે છે.
6.62.4
युध्यमानान्यथाशक्ति घटमानाञ्जयं प्रति ।
पाण्डवा हि जयन्त्येव जीयन्ते चैव मामकाः ॥ ६.६२.४ ॥
મારા લોકો પોતાની શક્તિ અનુસાર લડીને વિજય માટે પ્રયત્ન કરે છે; તોપણ પાંડવો જ જીતે છે અને મારા લોકો જ હારે છે.
6.62.5
सोऽहं तीव्राणि दुःस्वानि दुर्योधनकृतानि च ।
श्रोष्यामि सततं तात दुःसहानि बहूनि च ॥ ६.६२.५ ॥
હે તાત, દુર્યોધન દ્વારા થયેલા તીવ્ર, દુઃખદ અને અસહ્ય એવા ઘણા સમાચાર હું સતત સાંભળીશ.
6.62.6
तमुपायं न पश्यामि जीयेरन्येन पाण्डवान् ।
मामका विजयं युद्धे प्राप्नुयुर्येन सञ्जय ॥ ६.६२.६ ॥
હે સંજય, જેનાથી પાંડવો જીતી શકાય અને મારા લોકો યુદ્ધમાં વિજય મેળવી શકે, એવો ઉપાય હું જોતો નથી.
6.62.7
क्षयं मनुष्यदेहानां गजवाजिरथक्षयम् ।
श्रृणु राजन्स्थिरो भूत्वा तवैवापनयो महान् ॥ ६.६२.७ ॥
હે રાજન, સ્થિર થઈને સાંભળો—માણસોના દેહ, હાથી, ઘોડા અને રથોનો વિનાશ; આ તમારો જ મોટો દોષ છે.
6.62.8
धृष्टद्युम्नस्तु शल्येन पीडितो नवभिः शरैः ।
पीडयामास संक्रुद्धो मद्राधिपतिमायसैःक ॥ ६.६२.८ ॥
પણ ધૃષ્ટદ્યુમ્ન શલ્યના નવ બાણોથી પીડિત થઈ ક્રોધે ભરાઈ મદ્રાધિપતિને લોખંડી બાણોથી પીડવા લાગ્યો.
6.62.9
तत्राद्भुतमपश्याम पार्षस्य पराक्रमम् ।
न्यवारयत यस्तूर्णं शल्यं समितिशोभनम् ॥ ६.६२.९ ॥
ત્યાં અમે પૃષતના પુત્રનો અદ્ભુત પરાક્રમ જોયો; યુદ્ધમાં શોભતા શલ્યને તેણે તરત જ પાછો વાળ્યો.
6.62.10
नान्तरं दृश्यते तत्र तयोश्च रथिनोस्तदा ।
मुहूर्तमिव तद्युद्धं तयोः सममिवाभवत् ॥ ६.६२.१० ॥
ત્યારે તે બે રથીઓ વચ્ચે કોઈ તફાવત દેખાયો નહિ; ક્ષણભર તે યુદ્ધ બંને માટે સમાન જેવું થઈ ગયું.
6.62.11
ततः शल्यो महाराज धृष्टद्युम्नस्य संयुगे ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन पीतेन निशितेन च ॥ ६.६२.११ ॥
ત્યારે હે મહારાજ, શલ્યે યુદ્ધમાં ધૃષ્ટદ્યુમ્નનું ધનુષ્ય પીળા અને તીક્ષ્ણ ભલ્લ બાણથી કાપ્યું.
6.62.12
अथैनं शरवर्षेण च्छादयामास संयुगे ।
गिरिं जलागमे यद्वञ्जलदा जलवृष्टिभिः ॥ ६.६२.१२ ॥
પછી યુદ્ધમાં તેણે તેને બાણોની વર્ષાથી ઢાંકી દીધો; વર્ષા ઋતુમાં વાદળો જળવૃષ્ટિથી પર્વતને ઢાંકે તેમ.
6.62.13
अभिमन्युस्ततः क्रुद्धो धृष्टद्युम्ने च पीडिते ।
अभिदुद्राव वेगेन मद्रराजरथं प्रति ॥ ६.६२.१३ ॥
ત્યારે ધૃષ્ટદ્યુમ્ન પીડિત થતાં અભિમન્યુ ક્રોધે ભરાયો અને વેગથી મદ્રરાજના રથ તરફ દોડ્યો.
6.62.14
ततो मद्राधिपस्थं कार्ष्णिः प्राप्यातिकोपनः ।
आर्तायनिममेयात्मा विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.६२.१४ ॥
ત્યારે અતિ ક્રોધે ભરાયેલા, અમેય આત્માવાળા કાર્ષ્ણિએ મદ્રાધિપના રથ પર રહેલા આર્તાયનિ પાસે પહોંચી તીક્ષ્ણ બાણોથી તેને વીંધ્યો.
6.62.15
ततस्तु तावका राजन्परीप्सन्तोऽर्जुनं रणे ।
मद्रराजरथं तूर्णं परिवार्यावतस्थिरे ॥ ६.६२.१५ ॥
ત્યારે, હે રાજન્! તમારા પક્ષના લોકો રણમાં અર્જુનને બચાવવાની ઈચ્છાથી મદ્રરાજના રથને ઝડપથી ઘેરીને ઊભા રહ્યા.
6.62.16
दुर्योधनो विकर्णश्च दुःशासनविविंशती ।
दुर्मर्षणो दुःसहश्च चित्रसेनोऽथ दुर्मुखः ॥ ६.६२.१६ ॥
દુર્યોધન, વિકર્ણ, દુઃશાસન, વિવિંશતિ, દુર્મર્ષણ, દુઃસહ, ચિત્રસેન અને પછી દુર્મુખ.
6.62.17
सत्यव्रतश्च भद्रं ते पुरुमित्रश्च भारत ।
एते मद्राधिपरथं पालयन्तः स्थिता रणे ॥ ६.६२.१७ ॥
સત્યવ્રત અને પુરુમિત્ર, હે ભારત! તારું કલ્યાણ થાઓ. આ બધા યુદ્ધમાં મદ્રાધિપના રથનું રક્ષણ કરતા ઊભા રહ્યા.
6.62.18
तान्भीमसेनः संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
द्रौपदेयाभिमन्युश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ६.६२.१८ ॥
તેમના પર ભીમસેન અત્યંત ક્રોધિત થયો; ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, પાર્ષત, દ્રૌપદેય અભિમન્યુ અને માદ્રીના બે પુત્રો, બંને પાંડવો પણ ક્રોધિત થયા.
6.62.19
धार्तराष्ट्रान्दश रथान्दशैव प्रत्यवारयन् ।
नानारूपाणि शस्त्राणि विसृजन्तो विशांपते ॥ ६.६२.१९ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોના દસ રથોને તેમણે દસ રથો વડે જ રોક્યા; અનેક પ્રકારનાં શસ્ત્રો છોડતાં, હે પ્રજાપતિ.
6.62.20
अभ्यवर्तन्तं संहृष्टाः परस्परवधैषिणः ।
ते वै समेयुः संग्रामे राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ६.६२.२० ॥
એકબીજાના વધની ઇચ્છા રાખીને, હર્ષથી આગળ વધતા તેઓ યુદ્ધમાં એકબીજા સામે ભેગા થયા; હે રાજન, તમારી દુષ્ટ મંત્રણાને કારણે.
6.62.21
तस्मिन्दशरथे क्रुद्धे वर्तमाने महाभये ।
तावकानां परेषां वा प्रेक्षका रथिनोऽभवन् ॥ ६.६२.२१ ॥
તે ક્રુદ્ધ દશરથ-યુદ્ધ મહાભયમાં ચાલતું હતું ત્યારે, તમારા પક્ષના કે શત્રુના રથીઓ પ્રેક્ષકો બની ગયા.
6.62.22
शस्त्राण्यनेकरूपाणि विसृजन्तो महारथाः ।
अन्योन्यमभिनर्दन्तः संप्रहारं प्रचक्रिरे ॥ ६.६२.२२ ॥
અનેક રૂપનાં શસ્ત્રો છોડતાં, મહારથીઓ એકબીજા પર ગર્જતા ભીષણ સંઘર્ષ કરવા લાગ્યા.
6.62.23
ते तदा जातसंरम्भाः सर्वेऽन्योन्यं जिघांसवः ।
अन्योन्यमभिमर्दन्तः स्पर्धमानाः परस्परम् ॥ ६.६२.२३ ॥
ત્યારે તેઓ સૌ ક્રોધથી ભરાઈ ગયા, એકબીજાને મારવાની ઇચ્છાથી, એકબીજાને કચડતા અને પરસ્પર સ્પર્ધા કરતા.
6.62.24
अन्योन्यस्पर्धया राजञ्ज्ञातयः संगता मिथः ।
महास्राणि विमुञ्चन्तः समापेतुरमर्षिणः ॥ ६.६२.२४ ॥
હે રાજન, એકબીજાની સ્પર્ધાને કારણે તે સગાંઓ ભેગા થયા, મહાઅસ્ત્રો છોડતા, અસહિષ્ણુ બનીને એકબીજા સામે ભેગા થયા.
6.62.25
दुर्योधनस्तु संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नं महारणे ।
विव्याध निशितैर्बाणैश्चतुर्भिः समरे द्रुतम् ॥ ६.६२.२५ ॥
પણ દુર્યોધન અત્યંત ક્રોધે ભરાઈને તે મહાયુદ્ધમાં ધૃષ્ટદ્યુમ્નને ચાર તીક્ષ્ણ બાણોથી તરત જ વીંધવા લાગ્યો.
6.62.26
दुर्मर्षणश्च विंशत्या चित्रसेनश्च पञ्चभिः ।
दुर्मुखो नवभिर्बाणैर्दुःसहश्चापि सप्तभिः ॥ ६.६२.२६ ॥
દુર્મર્ષણે વીસ બાણોથી, ચિત્રસેને પાંચથી, દુર્મુખે નવથી અને દુઃસહે સાતથી પ્રહાર કર્યો.
6.62.27
विविंशतिः पञ्चभिश्च त्रिभिर्दुःशासनस्तथा ।
तान्प्रत्यविध्यद्राजेन्द्र पार्षतः शत्रुतापनः ॥ ६.६२.२७ ॥
વિવિંશતિએ પાંચ બાણોથી અને દુઃશાસને ત્રણથી પ્રહાર કર્યો. હે રાજેન્દ્ર, શત્રુઓને તપાવનાર પાર્ષતે તે સૌને પ્રતિપ્રહાર કર્યો.
6.62.28
एकैकं पञ्चविंशत्या दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
सत्यव्रतं च समरे पुरुमित्रं च भारत ॥ ६.६२.२८ ॥
હે ભારત, યુદ્ધમાં હાથની ચપળતા બતાવતાં તેણે દરેકને પચીસ-પચીસ બાણોથી વીંધ્યા, સત્યવ્રત અને પુરુમિત્રને પણ.
6.62.29
अभिमन्युरविध्यत्तु दशभिर्दशभिः शरैः ।
माद्रीपुत्रौ तु समरे मातुलं मातृनन्दनौ ॥ ६.६२.२९ ॥
અભિમન્યુએ દરેકને દસ-દસ બાણોથી વીંધ્યા. યુદ્ધમાં માદ્રીના બે પુત્રોએ પોતાના મામા શલ્યને વીંધ્યા.
6.62.30
अविध्येतां शरैस्तीक्ष्णैस्तदद्भुतमिवाभवत् ।
ततः शल्यो महाराज स्वस्त्रीयौ रथिनां वरौ ॥ ६.६२.३० ॥
તે બંનેએ તીક્ષ્ણ બાણોથી વીંધ્યા; તે અદ્ભુત જેવું થયું. પછી હે મહારાજ, શલ્યે રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ પોતાના બે ભાણેજોને વીંધ્યા.
6.62.31
शरैर्बहुभिरानर्च्छत्कृतप्रतिकृतैषिणौ ।
छाद्यमानौ ततस्तौ कतु माद्रीपुत्रौ न चेलतुः ॥ ६.६२.३१ ॥
ઘણાં બાણોથી તેઓ બંને ઢંકાઈ ગયા છતાં, બદલો લેવાની ઇચ્છાવાળા માદ્રીના બંને પુત્રો પોતાના સ્થાનેથી ખસ્યા નહીં; તેઓએ પણ ઘણાં બાણ છોડ્યાં.
6.62.32
अथ दुर्योधनं दृष्ट्वा भीमसेनो महाबलः ।
विधित्सुः कलहस्यान्तं गदां जग्राह पाण्डवः ॥ ६.६२.३२ ॥
ત્યારે મહાબળવાન ભીમસેને દુર્યોધનને જોયો; ઝઘડાનો અંત લાવવાની ઇચ્છાથી પાંડવે ગદા ઉપાડી.
6.62.33
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा कैलासमिव श्रृङ्गिणम् ।
भीमसेनं महाबाहुं पुत्रास्ते प्राद्रवन्भयात् ॥ ६.६२.३३ ॥
ગદા ઉગામેલા મહાબાહુ ભીમસેનને શિખરોવાળા કૈલાસ સમાન જોઈને તમારા પુત્રો ભયથી ભાગી ગયા.
6.62.34
दुर्योधनस्तु संक्रुद्धो मागधं समचोदयत् ।
अनीकं दशसाहस्रं कुञ्जराणां तरस्विनाम् ॥ ६.६२.३४ ॥
પરંતુ અતિ ક્રોધે ભરાયેલા દુર્યોધને માગધને આગળ ધકેલ્યો; તેની સાથે વેગવાન દસ હજાર હાથીઓની સેના હતી.
6.62.35
गजानीकेन सहितस्तेन राजा सुयोधनाः ।
मागधं पुरतः कृत्वा भीमसेनं समभ्ययात् ॥ ६.६२.३५ ॥
હાથીઓની સેના સાથે રાજા સુયોધને માગધને આગળ રાખીને ભીમસેન તરફ આગેકૂચ કરી.
6.62.36
आपतन्तं च तं दृष्ट्वा गजानीकं वृकोदरः ।
गदापाणिरवारोहद्रथांत्सिंह इवोन्नदन् ॥ ६.६२.३६ ॥
હાથીઓની સેનાને ધસી આવતી જોઈ, હાથમાં ગદા લઈને વૃકોદર સિંહની જેમ ગર્જતા રથ પરથી ઊતર્યા.
6.62.37
अद्रिसारमयीं गुर्वीं प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
अभ्यधावद्गजानीकं व्यादितास्य इवान्तकः ॥ ६.६२.३७ ॥
પથ્થરના સારમાંથી બનેલી ભારે અને વિશાળ ગદા ઉપાડીને, મોં ફાડેલા અંતક જેવો તે હાથીઓના સૈન્ય પર દોડ્યો.
6.62.38
स गजान्गदया निघ्नन्व्यचरत्समरे बली ।
भीमसेनो महाबाहुः सवज्र इव वासवः ॥ ६.६२.३८ ॥
બળવાન મહાબાહુ ભીમસેન ગદાથી હાથીઓને પ્રહાર કરતા, વજ્ર ધારણ કરેલા ઇન્દ્રની જેમ યુદ્ધમાં વિચર્યા.
6.62.39
तस्य नादेन महता मनोहृदयकम्पिना ।
व्यत्यचेष्टन्त संहत्य गजा भिमस्य गर्जतः ॥ ६.६२.३९ ॥
ભીમની ગર્જનાના તે મહાન નાદથી, જે મન અને હૃદયને કંપાવતો હતો, હાથીઓ ભેગા થઈને તરફડી ઊઠ્યા.
6.62.40
ततस्तु द्रौपदीपुत्राः सौभद्रश्च महारथः ।
नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.६२.४० ॥
ત્યારે દ્રૌપદીના પુત્રો, સુભદ્રાનો મહારથી પુત્ર, નકુલ, સહદેવ અને પૃષતનો પુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન પણ આગળ વધ્યા.
6.62.41
पृष्ठं भीमस्य रक्षन्तः शरवर्षेण वारणान् ।
अभ्यवर्षन्त धावन्तो मेघा इव गिरिव्रजान् ॥ ६.६२.४१ ॥
ભીમની પીઠનું રક્ષણ કરતા દોડીને તેમણે બાણવર્ષાથી હાથીઓ પર એવો વરસાદ વરસાવ્યો, જેમ મેઘ પર્વતો પર વરસે.
6.62.42
नाकुलिस्तु शतानीकः समरे शत्रुपूगहा ।
क्षुरैः क्षुरप्रैर्भल्लैश्च पीतैश्चाञ्जलिकैः शितैः।
न्यहनच्चोत्तमाङ्गानि पाण्डवो गजयोधिनाम् ॥ ६.६२.४२ ॥
નકુલનો પુત્ર શતાનીક, જે યુદ્ધમાં શત્રુસમૂહનો સંહાર કરનાર હતો, તેણે ક્ષુર, ક્ષુરપ્ર, ભલ્લ અને પીળી પાંખવાળા અંજલિક તથા તીક્ષ્ણ બાણોથી હાથીયોદ્ધાઓના માથા કાપી નાખ્યા.
6.62.43
शिरोभिः प्रपतद्भिश्च बाहुभिश्च विभूषितैः ।
अश्मवृष्टिरिवाभाति पाणिभिश्च सहाङ्कुशैः ॥ ६.६२.४३ ॥
પડતાં માથાં, શણગારેલા બાહુઓ અને અંકુશ સહિતના હાથો વડે તે પથ્થરોના વરસાદ જેવું દેખાતું હતું.
6.62.44
हृतोत्तमाङ्गाः स्कन्धेषु गजानां गजयोधिनः ।
अदृश्यन्ताचलाग्रेकषु द्रुमा भग्नशिखा इव ॥ ६.६२.४४ ॥
હાથીઓના ખભા પર માથાં કપાયેલા ગજયોદ્ધાઓ પર્વતશિખરે તૂટેલી ટોચવાળાં વૃક્ષો જેવા દેખાયા.
6.62.45
धृष्टद्युम्नहतानन्यानपश्याम महागजान् ।
पततः पात्यमानांश्च पार्षतेन महात्मना ॥ ६.६२.४५ ॥
ધૃષ્ટદ્યુમ્ને હણેલા બીજા મહાન હાથીઓ અમે જોયા; મહાત્મા પાર્ષત વડે તેઓ પડતા અને પાડવામાં આવતા હતા.
6.62.46
मागधोऽथ महीपालो गजमैरावणोपमम् ।
प्रेषयामास समरे सौभद्रस्य रथं प्रति ॥ ६.६२.४६ ॥
પછી મગધના મહીપાલે ઐરાવત સમાન હાથીને યુદ્ધમાં સૌભદ્રના રથ તરફ મોકલ્યો.
6.62.47
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य मागधस्य महागजम् ।
जघानैकेषुणा वीरःत सौभद्रः परवीरहा ॥ ६.६२.४७ ॥
મગધરાજના મહાન હાથીને ધસી આવતો જોઈ શત્રુવીરોનો સંહારક વીર સૌભદ્રે એક જ બાણથી તેને હણી નાખ્યો.
6.62.48
तस्यावर्जितनागस्य कार्ष्णिः परपुरंजयः ।
राज्ञो रजतपुङ्खेन भल्लेनापाहरच्छिरः ॥ ६.६२.४८ ॥
શત્રુનગરવિજયી કાર્ષ્ણિએ તે હાથીને પાછો વાળતાં, રૂપેરી પીંછાવાળા ભલ્લ બાણથી રાજાનું માથું ઉડાવી દીધું.
6.62.49
विगाह्य तद्गजानीकं भीमसेनोऽपि पाण्डवः ।
व्यचरत्समरे मृद्गन्गजानिन्द्रो गिरीनिव ॥ ६.६२.४९ ॥
હાથીઓની સેનામાં પ્રવેશીને પાંડવ ભીમસેન પણ યુદ્ધમાં હાથીઓને કચડતા વિચર્યા, જેમ ઇન્દ્ર પર્વતોને ચૂરા કરે.
6.62.50
एकप्रहारनिहतान्भीमसेनेन दन्तिनः ।
अपश्याम रणे तस्मिन्गिरीन्वज्रहतानिव ॥ ६.६२.५० ॥
તે રણમાં ભીમસેનના એક-એક પ્રહારથી મરેલા હાથીઓ અમે જોયા, વજ્રથી પ્રહાર પામેલા પર્વતો જેવા.
6.62.51
भग्नदन्तान्भग्नकरान्भग्नसक्थीश्च वारणान् ।
भग्नपृष्ठत्रिकानन्यान्निहतान्पर्वतोपमान् ॥ ६.६२.५१ ॥
તૂટેલા દાંતવાળા, તૂટેલી સૂંઢવાળા, તૂટેલી જાંઘવાળા હાથીઓ, અને પીઠ તથા કમર તૂટેલા બીજા, પર્વતો જેવા મરેલા પડ્યા હતા.
6.62.52
नदतः सीदतश्चान्यान्विमुखान्समरे गतान् ।
विद्रुतान्भयसंविग्नांस्तथा विशकृतोऽपरान् ॥ ६.६२.५२ ॥
ગર્જતા, બેસી જતા, યુદ્ધથી મોં ફેરવીને ભાગેલા, ભયથી વિચલિત, અને મળથી ખરડાયેલા બીજા હાથીઓ પણ હતા.
6.62.53
भीमसेनस्य मार्गेषु पतितान्पर्वतोपमान् ।
अपश्यं निहतान्नागान्राजन्निष्ठीवतोपरान् ॥ ६.६२.५३ ॥
હે રાજન, ભીમસેનના માર્ગોમાં પડેલા, પર્વતો જેવા મરેલા હાથીઓ મેં જોયા, અને બીજાઓને લોહી થૂંકતા જોયા.
6.62.54
वमन्तो रुधिरं चान्ये भिन्नकुम्भा महागजाः ।
विह्नलन्तो गता भूमिं शैला इव धरातले ॥ ६.६२.५४ ॥
લોહી ઓકતા, કુંભસ્થળ ફાટેલા બીજા મહાહાથીઓ ડગમગતા ધરતી પર પડ્યા, પૃથ્વી પર પર્વતો પડે તેમ.
6.62.55
मेदोरुधिरदिग्धाङ्गो वसामज्जासमुक्षितः ।
व्यचरत्समरे भीमो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.६२.५५ ॥
ચરબી અને લોહીથી લથપથ શરીરવાળો, મજ્જા અને વસાથી છંટાયેલો ભીમ યુદ્ધમાં હાથમાં દંડ લઈને યમની જેમ વિચરી રહ્યો હતો.
6.62.56
गजानां रुधिरक्लिन्नां गदां बिभ्रद्वृकोदरः ।
घोरः प्रतिभयश्चासीत्पिनाकीव पिनाकभृत् ॥ ६.६२.५६ ॥
હાથીઓના લોહીથી ભીંજાયેલી ગદા ધારણ કરેલો વૃકોદર ઘોર અને ભયંકર લાગતો હતો, પિનાકધારી શિવની જેમ.
6.62.57
संमथ्यमानाः क्रुद्धेन भीमसेनेन दन्तिनः ।
सहसा प्राद्रवन्क्लिष्ठा मृद्गन्तस्तव वाहिनीम् ॥ ६.६२.५७ ॥
ક્રોધિત ભીમસેન દ્વારા મથાતા હાથીઓ અચાનક પીડિત થઈને ભાગ્યા; તમારી સેનાને કચડતા.
6.62.58
तं हि वीरं महेष्वासं सौभद्रप्रमुखा रथाः ।
पर्यरक्षन्त युध्यन्तं वज्रायुधमिवामराः ॥ ६.६२.५८ ॥
તે વીર, મહાધનુર્ધર, ને સૌભદ્ર (અભિમન્યુ) મુખ્ય રથીઓએ રક્ષ્યો; વજ્રધારી ઇન્દ્રને દેવોએ રક્ષ્યા તેમ.
6.62.59
शोणिताक्तां गदां बिभ्रदुक्षितां गजशोणितैः ।
कृतान्त इव रोद्रात्मा भीमसेनो व्यदृश्यत ॥ ६.६२.५९ ॥
હાથીઓના લોહીથી લથબથ અને છંટાયેલી ગદા ધારણ કરેલો રૌદ્ર સ્વભાવનો ભીમસેન યમ જેવો દેખાયો.
6.62.60
व्यायच्छमानं गदया दिक्षु सर्वासु भारत ।
अपश्याम रणे भीमं नृत्यन्तमिव शङ्करम् ॥ ६.६२.६० ॥
હે ભારત, યુદ્ધમાં સર્વ દિશાઓમાં ગદાથી પ્રયત્ન કરતા ભીમને અમે જોયો, નૃત્ય કરતા શંકરની જેમ.
6.62.61
यमदण्डोपमां गुर्वीमिन्द्राशनिसमकस्वनाम् ।
अपश्याम महाराय रौद्रां विशसनीं गदाम् ॥ ६.६२.६१ ॥
હે મહારાજ, યમદંડ જેવી ભારે, ઇન્દ્રના વજ્ર જેવો ગર્જનાર, ભયંકર અને સંહારક એવી ગદા અમે જોઈ.
6.62.62
विमिश्रां केशमञ्जाभिः प्रदिग्धां रुधिरेण च ।
पिनाकमिव रुद्रस्य क्रुद्धस्याभिघ्नतः पशून् ॥ ६.६२.६२ ॥
વાળ અને મજ્જા ભેળવાયેલી, લોહીથી લેપાયેલી હતી; ક્રોધિત રુદ્ર જેમ પિનાક ધનુષ્યથી પશુઓને પ્રહાર કરે તેમ.
6.62.63
यथा पशूनां सङ्घातं यष्ट्या पालः प्रकालयेत् ।
तथा भीमो गजानीकं गदया समकालयत् ॥ ६.६२.६३ ॥
ભરવાડ લાકડીથી પશુઓનું ટોળું હાંકે તેમ, ભીમે ગદાથી હાથીઓની સેનાને સંપૂર્ણ રીતે હાંકી કાઢી.
6.62.64
गदया वध्यमानास्ते मार्गणैश्च समन्ततः ।
स्वान्यनीकानि मृद्गन्तः प्राद्रवन्कुञ्जरास्तव ॥ ६.६२.६४ ॥
ગદાથી અને ચારે તરફથી બાણોથી પ્રહાર પામીને, તમારા હાથીઓ પોતાની અને અન્યોની સેનાને કચડતા ભાગ્યા.
6.62.65
महावात इवाभ्राणि विधमित्वा स वारणान् ।
अतिष्ठत्तुमुले भीमः श्मशान इव शूलभृत् ॥ ६.६२.६५ ॥
મહાવાયુ જેમ વાદળોને વિખેરે તેમ હાથીઓને વિખેરીને, એ કોલાહલમાં ભીમ સ્મશાનમાં ત્રિશૂળધારી શિવની જેમ ઊભા રહ્યા.