മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.62.1
दैवमेव परं मन्ये पौरुषादपि सञ्जय ।
यत्सैन्यं मम पुत्रस्य पाण्डुपुत्रेण वध्यते ॥ ६.६२.१ ॥
സഞ്ജയാ, മനുഷ്യപ്രയത്നത്തെക്കാൾ വിധിയാണ് ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; കാരണം എന്റെ പുത്രന്റെ സൈന്യം പാണ്ഡുപുത്രനാൽ നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
6.62.2
नित्यं हि मामकांस्तात हतानेव हि शंससि ।
अव्यग्रांश्च प्रहृष्टांश्च नित्यं शंशसि पाण्डवान् ॥ ६.६२.२ ॥
പ്രിയനേ, നീ എപ്പോഴും എന്റെ ആളുകളെ കൊല്ലപ്പെട്ടവരായി മാത്രമേ പറയുന്നുള്ളൂ; പാണ്ഡവരെ അസ്വസ്ഥതയില്ലാത്തവരും സന്തുഷ്ടരുമായി എപ്പോഴും പറയുന്നു.
6.62.3
विभग्नांश्च प्रनष्टांश्च नित्यं शंससि मामकान् ।
हीनान्पुरुषकारेण मामकानद्य सञ्जय ।
पातितान्पात्यमानांश्च हतानेव च शंससि ॥ ६.६२.३ ॥
നീ എപ്പോഴും എന്റെ ആളുകളെ തകർന്നവരും നശിച്ചവരുമായി പറയുന്നു; സഞ്ജയാ, ഇന്ന് എന്റെ ആളുകൾ പുരുഷപ്രയത്നമില്ലാത്തവരായി. വീണവരെയും വീഴ്ത്തപ്പെടുന്നവരെയും കൊല്ലപ്പെട്ടവരെന്നേ നീ പറയുന്നുള്ളൂ.
6.62.4
युध्यमानान्यथाशक्ति घटमानाञ्जयं प्रति ।
पाण्डवा हि जयन्त्येव जीयन्ते चैव मामकाः ॥ ६.६२.४ ॥
എന്റെ ആളുകൾ അവരുടെ ശക്തിയനുസരിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്ത് ജയത്തിനായി പരിശ്രമിക്കുന്നു; എന്നിട്ടും പാണ്ഡവരാണ് ജയിക്കുന്നത്, എന്റെ ആളുകളാണ് തോൽക്കുന്നത്.
6.62.5
सोऽहं तीव्राणि दुःस्वानि दुर्योधनकृतानि च ।
श्रोष्यामि सततं तात दुःसहानि बहूनि च ॥ ६.६२.५ ॥
പ്രിയനേ, ദുര്യോധനൻ വരുത്തിയ കഠിനവും ദുഃഖകരവും സഹിക്കാനാവാത്തതുമായ അനേകം വാർത്തകൾ ഞാൻ നിരന്തരം കേൾക്കേണ്ടിവരും.
6.62.6
तमुपायं न पश्यामि जीयेरन्येन पाण्डवान् ।
मामका विजयं युद्धे प्राप्नुयुर्येन सञ्जय ॥ ६.६२.६ ॥
പാണ്ഡവരെ ജയിക്കാനും എന്റെ ആളുകൾക്ക് യുദ്ധത്തിൽ വിജയം നേടാനും കഴിയുന്ന ആ ഉപായം ഞാൻ കാണുന്നില്ല, സഞ്ജയാ.
6.62.7
क्षयं मनुष्यदेहानां गजवाजिरथक्षयम् ।
श्रृणु राजन्स्थिरो भूत्वा तवैवापनयो महान् ॥ ६.६२.७ ॥
രാജാവേ, സ്ഥിരചിത്തനായി കേൾക്കുക. മനുഷ്യശരീരങ്ങളുടെയും ആനകളുടെയും കുതിരകളുടെയും രഥങ്ങളുടെയും നാശം നിന്റെ തന്നെ മഹാദോഷമാണ്.
6.62.8
धृष्टद्युम्नस्तु शल्येन पीडितो नवभिः शरैः ।
पीडयामास संक्रुद्धो मद्राधिपतिमायसैःक ॥ ६.६२.८ ॥
എന്നാൽ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ ശല്യന്റെ ഒമ്പത് അമ്പുകളാൽ പീഡിതനായി, കോപിച്ച് മദ്രാധിപനെ ഇരുമ്പമ്പുകളാൽ പീഡിപ്പിച്ചു.
6.62.9
तत्राद्भुतमपश्याम पार्षस्य पराक्रमम् ।
न्यवारयत यस्तूर्णं शल्यं समितिशोभनम् ॥ ६.६२.९ ॥
അവിടെ പൃഷതന്റെ പുത്രന്റെ അത്ഭുത വീര്യം ഞങ്ങൾ കണ്ടു; യുദ്ധത്തിൽ ശോഭിക്കുന്ന ശല്യനെ അവൻ ഉടനെ തടഞ്ഞു പിന്തിരിപ്പിച്ചു.
6.62.10
नान्तरं दृश्यते तत्र तयोश्च रथिनोस्तदा ।
मुहूर्तमिव तद्युद्धं तयोः सममिवाभवत् ॥ ६.६२.१० ॥
അപ്പോൾ ആ രണ്ട് രഥികർക്കിടയിൽ ഒരു വ്യത്യാസവും കാണപ്പെട്ടില്ല; ഒരു നിമിഷം ആ യുദ്ധം അവർക്കിരുവർക്കും തുല്യമായി.
6.62.11
ततः शल्यो महाराज धृष्टद्युम्नस्य संयुगे ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन पीतेन निशितेन च ॥ ६.६२.११ ॥
അപ്പോൾ മഹാരാജാവേ, ശല്യൻ യുദ്ധത്തിൽ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ വില്ല് മഞ്ഞയും മൂർച്ചയുമുള്ള ഭല്ലത്താൽ മുറിച്ചു.
6.62.12
अथैनं शरवर्षेण च्छादयामास संयुगे ।
गिरिं जलागमे यद्वञ्जलदा जलवृष्टिभिः ॥ ६.६२.१२ ॥
പിന്നെ യുദ്ധത്തിൽ അവനെ അമ്പുമഴകൊണ്ട് മൂടി; മഴക്കാലത്ത് മേഘങ്ങൾ മഴത്തുള്ളികളാൽ പർവതത്തെ മൂടുന്നതുപോലെ.
6.62.13
अभिमन्युस्ततः क्रुद्धो धृष्टद्युम्ने च पीडिते ।
अभिदुद्राव वेगेन मद्रराजरथं प्रति ॥ ६.६२.१३ ॥
അപ്പോൾ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ പീഡിതനായതു കണ്ട് അഭിമന്യു ക്രുദ്ധനായി, വേഗത്തിൽ മദ്രരാജന്റെ രഥത്തിനു നേരെ കുതിച്ചു.
6.62.14
ततो मद्राधिपस्थं कार्ष्णिः प्राप्यातिकोपनः ।
आर्तायनिममेयात्मा विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.६२.१४ ॥
അപ്പോൾ അത്യന്തം കോപിച്ച, അളവറ്റ ആത്മാവുള്ള കാർഷ്ണി മദ്രാധിപന്റെ രഥത്തിലുള്ള ആർത്തായനിയെ സമീപിച്ച് മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ തുളച്ചു.
6.62.15
ततस्तु तावका राजन्परीप्सन्तोऽर्जुनं रणे ।
मद्रराजरथं तूर्णं परिवार्यावतस्थिरे ॥ ६.६२.१५ ॥
അപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ! നിന്റെ പക്ഷക്കാർ യുദ്ധത്തിൽ അർജ്ജുനനെ രക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് വേഗത്തിൽ മദ്രരാജന്റെ രഥത്തെ വളഞ്ഞു നിന്നു.
6.62.16
दुर्योधनो विकर्णश्च दुःशासनविविंशती ।
दुर्मर्षणो दुःसहश्च चित्रसेनोऽथ दुर्मुखः ॥ ६.६२.१६ ॥
ദുര്യോധനൻ, വികർണ്ണൻ, ദുശ്ശാസനൻ, വിവിംശതി, ദുർമർഷണൻ, ദുഃസഹൻ, ചിത്രസേനൻ, പിന്നെ ദുർമുഖൻ.
6.62.17
सत्यव्रतश्च भद्रं ते पुरुमित्रश्च भारत ।
एते मद्राधिपरथं पालयन्तः स्थिता रणे ॥ ६.६२.१७ ॥
സത്യവ്രതനും പുരുമിത്രനും, ഹേ ഭാരതാ! നിനക്ക് മംഗളം. ഇവർ യുദ്ധത്തിൽ മദ്രാധിപന്റെ രഥത്തെ കാത്തുകൊണ്ട് നിന്നു.
6.62.18
तान्भीमसेनः संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
द्रौपदेयाभिमन्युश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ६.६२.१८ ॥
അവരോട് ഭീമസേനൻ അത്യന്തം കോപിച്ചു; ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും പൃഷതപുത്രനും, ദ്രൗപദേയനായ അഭിമന്യുവും, മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരായ പാണ്ഡവരും കോപിച്ചു.
6.62.19
धार्तराष्ट्रान्दश रथान्दशैव प्रत्यवारयन् ।
नानारूपाणि शस्त्राणि विसृजन्तो विशांपते ॥ ६.६२.१९ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ പുത്രന്മാരുടെ പത്തു രഥങ്ങളെ അവർ പത്തു രഥങ്ങൾകൊണ്ടുതന്നെ തടഞ്ഞു; പലവിധ ആയുധങ്ങൾ എയ്തുകൊണ്ട്, ഹേ പ്രജാപതേ.
6.62.20
अभ्यवर्तन्तं संहृष्टाः परस्परवधैषिणः ।
ते वै समेयुः संग्रामे राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ६.६२.२० ॥
പരസ്പരം വധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, സന്തോഷത്തോടെ മുന്നേറിയ അവർ യുദ്ധത്തിൽ ഒന്നിച്ചേറ്റുമുട്ടി; ഹേ രാജാവേ, നിന്റെ ദുരാലോചന നിമിത്തം.
6.62.21
तस्मिन्दशरथे क्रुद्धे वर्तमाने महाभये ।
तावकानां परेषां वा प्रेक्षका रथिनोऽभवन् ॥ ६.६२.२१ ॥
ആ ക്രുദ്ധമായ ദശരഥ-യുദ്ധം മഹാഭയത്തോടെ നടക്കുമ്പോൾ, നിന്റെ പക്ഷക്കാരുടെയും ശത്രുക്കളുടെയും രഥികൾ കാഴ്ചക്കാരായി.
6.62.22
शस्त्राण्यनेकरूपाणि विसृजन्तो महारथाः ।
अन्योन्यमभिनर्दन्तः संप्रहारं प्रचक्रिरे ॥ ६.६२.२२ ॥
പല രൂപത്തിലുള്ള ആയുധങ്ങൾ എയ്ത്, മഹാരഥന്മാർ പരസ്പരം അലറിക്കൊണ്ട് കടുത്ത പോരാട്ടം നടത്തി.
6.62.23
ते तदा जातसंरम्भाः सर्वेऽन्योन्यं जिघांसवः ।
अन्योन्यमभिमर्दन्तः स्पर्धमानाः परस्परम् ॥ ६.६२.२३ ॥
അപ്പോൾ അവരെല്ലാം കോപം നിറഞ്ഞവരായി, പരസ്പരം കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, പരസ്പരം മർദിച്ച്, തമ്മിൽ മത്സരിച്ചു.
6.62.24
अन्योन्यस्पर्धया राजञ्ज्ञातयः संगता मिथः ।
महास्राणि विमुञ्चन्तः समापेतुरमर्षिणः ॥ ६.६२.२४ ॥
ഹേ രാജാവേ, പരസ്പര മത്സരത്താൽ ആ ബന്ധുക്കൾ ഒന്നിച്ചുകൂടി, മഹാസ്ത്രങ്ങൾ എയ്ത്, ക്ഷമയില്ലാതെ ഒന്നിച്ചേറ്റുമുട്ടി.
6.62.25
दुर्योधनस्तु संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नं महारणे ।
विव्याध निशितैर्बाणैश्चतुर्भिः समरे द्रुतम् ॥ ६.६२.२५ ॥
എന്നാൽ ദുര്യോധനൻ കോപാകുലനായി ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ നാല് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ വേഗത്തിൽ പ്രഹരിച്ചു.
6.62.26
दुर्मर्षणश्च विंशत्या चित्रसेनश्च पञ्चभिः ।
दुर्मुखो नवभिर्बाणैर्दुःसहश्चापि सप्तभिः ॥ ६.६२.२६ ॥
ദുര്‍മര്‍ഷണൻ ഇരുപത് അമ്പുകളാലും ചിത്രസേനൻ അഞ്ചിനാലും ദുര്‍മുഖൻ ഒമ്പതിനാലും ദുഃസഹൻ ഏഴിനാലും പ്രഹരിച്ചു.
6.62.27
विविंशतिः पञ्चभिश्च त्रिभिर्दुःशासनस्तथा ।
तान्प्रत्यविध्यद्राजेन्द्र पार्षतः शत्रुतापनः ॥ ६.६२.२७ ॥
വിവിംശതി അഞ്ചിനാലും ദുഃശാസനൻ മൂന്നിനാലും പ്രഹരിച്ചു. ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ശത്രുക്കളെ തപിപ്പിക്കുന്ന പാർഷതൻ അവരെയെല്ലാം തിരിച്ചടിച്ചു.
6.62.28
एकैकं पञ्चविंशत्या दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
सत्यव्रतं च समरे पुरुमित्रं च भारत ॥ ६.६२.२८ ॥
ഹേ ഭാരതാ, യുദ്ധത്തിൽ കൈവേഗം പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഓരോരുത്തരെയും ഇരുപത്തഞ്ച് അമ്പുകളാൽ പ്രഹരിച്ചു; സത്യവ്രതനെയും പുരുമിത്രനെയും.
6.62.29
अभिमन्युरविध्यत्तु दशभिर्दशभिः शरैः ।
माद्रीपुत्रौ तु समरे मातुलं मातृनन्दनौ ॥ ६.६२.२९ ॥
അഭിമന്യു പത്തുവീതം അമ്പുകളാൽ പ്രഹരിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ തങ്ങളുടെ മാതുലനായ ശല്യനെ പ്രഹരിച്ചു.
6.62.30
अविध्येतां शरैस्तीक्ष्णैस्तदद्भुतमिवाभवत् ।
ततः शल्यो महाराज स्वस्त्रीयौ रथिनां वरौ ॥ ६.६२.३० ॥
അവർ രണ്ടുപേരും മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ പ്രഹരിച്ചു; അത് അത്ഭുതം പോലെയായിരുന്നു. അനന്തരം മഹാരാജാവേ, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ തന്റെ സഹോദരീപുത്രന്മാരെ ശല്യൻ പ്രഹരിച്ചു.
6.62.31
शरैर्बहुभिरानर्च्छत्कृतप्रतिकृतैषिणौ ।
छाद्यमानौ ततस्तौ कतु माद्रीपुत्रौ न चेलतुः ॥ ६.६२.३१ ॥
അനേകം അമ്പുകളാൽ അവർ ഇരുവരും മൂടപ്പെട്ടിട്ടും, പ്രതികാരം ആഗ്രഹിച്ച മാദ്രിയുടെ പുത്രന്മാർ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് ഇളകിയില്ല; അവരും ധാരാളം അമ്പുകൾ തൊടുത്തു.
6.62.32
अथ दुर्योधनं दृष्ट्वा भीमसेनो महाबलः ।
विधित्सुः कलहस्यान्तं गदां जग्राह पाण्डवः ॥ ६.६२.३२ ॥
അപ്പോൾ മഹാബലനായ ഭീമസേനൻ ദുര്യോധനനെ കണ്ടു; കലഹത്തിന് അന്ത്യം വരുത്താൻ ആഗ്രഹിച്ച് പാണ്ഡവൻ ഗദ കയ്യിലെടുത്തു.
6.62.33
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा कैलासमिव श्रृङ्गिणम् ।
भीमसेनं महाबाहुं पुत्रास्ते प्राद्रवन्भयात् ॥ ६.६२.३३ ॥
ഗദ ഉയർത്തിയ മഹാബാഹുവായ ഭീമസേനനെ ശൃംഗങ്ങളുള്ള കൈലാസംപോലെ കണ്ട്, നിന്റെ പുത്രന്മാർ ഭയത്താൽ ഓടിപ്പോയി.
6.62.34
दुर्योधनस्तु संक्रुद्धो मागधं समचोदयत् ।
अनीकं दशसाहस्रं कुञ्जराणां तरस्विनाम् ॥ ६.६२.३४ ॥
എന്നാൽ അത്യന്തം കുപിതനായ ദുര്യോധനൻ മാഗധനെ മുന്നോട്ടയച്ചു; വേഗമുള്ള പതിനായിരം ആനകളുടെ സേനയും അവനോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു.
6.62.35
गजानीकेन सहितस्तेन राजा सुयोधनाः ।
मागधं पुरतः कृत्वा भीमसेनं समभ्ययात् ॥ ६.६२.३५ ॥
ആനപ്പടയോടൊപ്പം ചേർന്ന രാജാവായ സുയോധനൻ മാഗധനെ മുന്നിൽ നിർത്തി ഭീമസേനന്റെ നേരെ മുന്നേറി.
6.62.36
आपतन्तं च तं दृष्ट्वा गजानीकं वृकोदरः ।
गदापाणिरवारोहद्रथांत्सिंह इवोन्नदन् ॥ ६.६२.३६ ॥
ആനപ്പട പാഞ്ഞടുക്കുന്നത് കണ്ട്, കയ്യിൽ ഗദയുമായി വൃകോദരൻ സിംഹംപോലെ ഗർജിച്ചുകൊണ്ട് രഥത്തിൽനിന്ന് ഇറങ്ങി.
6.62.37
अद्रिसारमयीं गुर्वीं प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
अभ्यधावद्गजानीकं व्यादितास्य इवान्तकः ॥ ६.६२.३७ ॥
കല്ലിന്റെ സാരം കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ഭാരമേറിയ വലിയ ഗദ എടുത്ത്, വായ് പിളർന്ന യമനെപ്പോലെ അവൻ ആനപ്പടയുടെ നേരെ പാഞ്ഞു.
6.62.38
स गजान्गदया निघ्नन्व्यचरत्समरे बली ।
भीमसेनो महाबाहुः सवज्र इव वासवः ॥ ६.६२.३८ ॥
ബലവാനായ മഹാബാഹു ഭീമസേനൻ ഗദകൊണ്ട് ആനകളെ അടിച്ചുകൊണ്ട്, വജ്രമേന്തിയ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ യുദ്ധത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
6.62.39
तस्य नादेन महता मनोहृदयकम्पिना ।
व्यत्यचेष्टन्त संहत्य गजा भिमस्य गर्जतः ॥ ६.६२.३९ ॥
ഭീമന്റെ ഗർജ്ജനത്തിന്റെ ആ മഹാനാദത്താൽ, മനസ്സിനെയും ഹൃദയത്തെയും വിറപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ആനകൾ ഒന്നിച്ചുകൂടി പിടഞ്ഞു.
6.62.40
ततस्तु द्रौपदीपुत्राः सौभद्रश्च महारथः ।
नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.६२.४० ॥
അപ്പോൾ ദ്രൗപദീപുത്രന്മാരും സുഭദ്രയുടെ മഹാരഥനായ പുത്രനും നകുലനും സഹദേവനും പൃഷതപുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും മുന്നോട്ടുവന്നു.
6.62.41
पृष्ठं भीमस्य रक्षन्तः शरवर्षेण वारणान् ।
अभ्यवर्षन्त धावन्तो मेघा इव गिरिव्रजान् ॥ ६.६२.४१ ॥
ഭീമന്റെ പിൻഭാഗം സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ഓടിയെത്തി, ശരവർഷത്താൽ ആനകളുടെ മേൽ മേഘങ്ങൾ മലനിരകളിൽ പെയ്യുന്നതുപോലെ അവർ വർഷിച്ചു.
6.62.42
नाकुलिस्तु शतानीकः समरे शत्रुपूगहा ।
क्षुरैः क्षुरप्रैर्भल्लैश्च पीतैश्चाञ्जलिकैः शितैः।
न्यहनच्चोत्तमाङ्गानि पाण्डवो गजयोधिनाम् ॥ ६.६२.४२ ॥
നകുലപുത്രനായ ശതാനീകൻ, യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുസംഘങ്ങളെ വധിക്കുന്നവൻ, ക്ഷുരം, ക്ഷുരപ്രം, ഭല്ലം, മഞ്ഞച്ചിറകുള്ള അഞ്ജലികം, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ എന്നിവകൊണ്ട് ഗജയോദ്ധാക്കളുടെ തലകൾ വെട്ടി വീഴ്ത്തി.
6.62.43
शिरोभिः प्रपतद्भिश्च बाहुभिश्च विभूषितैः ।
अश्मवृष्टिरिवाभाति पाणिभिश्च सहाङ्कुशैः ॥ ६.६२.४३ ॥
വീണുകൊണ്ടിരുന്ന തലകളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ബാഹുക്കളാലും അങ്കുശത്തോടുകൂടിയ കൈകളാലും അത് കല്ലുമഴ പോലെ തോന്നി.
6.62.44
हृतोत्तमाङ्गाः स्कन्धेषु गजानां गजयोधिनः ।
अदृश्यन्ताचलाग्रेकषु द्रुमा भग्नशिखा इव ॥ ६.६२.४४ ॥
ആനകളുടെ തോളുകളിൽ തല നഷ്ടപ്പെട്ട ഗജയോദ്ധാക്കൾ, പർവതമുകളിലെ ശിഖരം ഒടിഞ്ഞ മരങ്ങൾ പോലെ കാണപ്പെട്ടു.
6.62.45
धृष्टद्युम्नहतानन्यानपश्याम महागजान् ।
पततः पात्यमानांश्च पार्षतेन महात्मना ॥ ६.६२.४५ ॥
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനാൽ വധിക്കപ്പെട്ട മറ്റു മഹാഗജങ്ങളെ ഞങ്ങൾ കണ്ടു; മഹാത്മാവായ പാർഷതന്റെ ആക്രമണത്തിൽ അവ വീഴുകയും വീഴ്ത്തപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
6.62.46
मागधोऽथ महीपालो गजमैरावणोपमम् ।
प्रेषयामास समरे सौभद्रस्य रथं प्रति ॥ ६.६२.४६ ॥
അപ്പോൾ മഗധരാജാവ് ഐരാവതത്തിനു തുല്യമായ ഒരു ആനയെ യുദ്ധത്തിൽ സൗഭദ്രന്റെ രഥത്തിനുനേരെ അയച്ചു.
6.62.47
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य मागधस्य महागजम् ।
जघानैकेषुणा वीरःत सौभद्रः परवीरहा ॥ ६.६२.४७ ॥
മാഗധരാജാവിന്റെ മഹാഗജം പാഞ്ഞടുക്കുന്നത് കണ്ട്, ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന വീരനായ സൗഭദ്രൻ ഒറ്റ അമ്പുകൊണ്ട് അതിനെ വീഴ്ത്തി.
6.62.48
तस्यावर्जितनागस्य कार्ष्णिः परपुरंजयः ।
राज्ञो रजतपुङ्खेन भल्लेनापाहरच्छिरः ॥ ६.६२.४८ ॥
ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കുന്ന കാർഷ്ണി ആ ആനയെ തിരിച്ചപ്പോൾ, വെള്ളി ചിറകുള്ള ഭല്ലംകൊണ്ട് രാജാവിന്റെ തല അറുത്തെടുത്തു.
6.62.49
विगाह्य तद्गजानीकं भीमसेनोऽपि पाण्डवः ।
व्यचरत्समरे मृद्गन्गजानिन्द्रो गिरीनिव ॥ ६.६२.४९ ॥
ആനപ്പടയിൽ കടന്ന പാണ്ഡവൻ ഭീമസേനനും യുദ്ധത്തിൽ ആനകളെ ചവിട്ടിമർദ്ദിച്ചു സഞ്ചരിച്ചു, ഇന്ദ്രൻ പർവതങ്ങളെ തകർക്കുന്നതുപോലെ.
6.62.50
एकप्रहारनिहतान्भीमसेनेन दन्तिनः ।
अपश्याम रणे तस्मिन्गिरीन्वज्रहतानिव ॥ ६.६२.५० ॥
ആ യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനന്റെ ഓരോ പ്രഹാരത്തിലും വീണുമരിച്ച ആനകളെ ഞങ്ങൾ കണ്ടു, വജ്രാഹതമായ പർവതങ്ങൾ പോലെ.
6.62.51
भग्नदन्तान्भग्नकरान्भग्नसक्थीश्च वारणान् ।
भग्नपृष्ठत्रिकानन्यान्निहतान्पर्वतोपमान् ॥ ६.६२.५१ ॥
ഒടിഞ്ഞ കൊമ്പുകളും ഒടിഞ്ഞ തുമ്പിക്കൈകളും ഒടിഞ്ഞ തുടകളുമുള്ള ആനകളും, പുറവും അരക്കെട്ടും ഒടിഞ്ഞ മറ്റുള്ളവയും പർവതങ്ങൾ പോലെ വീണുകിടന്നു.
6.62.52
नदतः सीदतश्चान्यान्विमुखान्समरे गतान् ।
विद्रुतान्भयसंविग्नांस्तथा विशकृतोऽपरान् ॥ ६.६२.५२ ॥
ഗർജ്ജിച്ചും താഴ്ന്നുപോയും, യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് മുഖം തിരിച്ച് ഓടിപ്പോയും, ഭയത്താൽ കലങ്ങിയും, മലത്തിൽ അഴുക്കായും കിടന്ന മറ്റ് ആനകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
6.62.53
भीमसेनस्य मार्गेषु पतितान्पर्वतोपमान् ।
अपश्यं निहतान्नागान्राजन्निष्ठीवतोपरान् ॥ ६.६२.५३ ॥
രാജാവേ, ഭീമസേനന്റെ വഴികളിൽ വീണുകിടന്ന, പർവതസമാനമായ കൊല്ലപ്പെട്ട ആനകളെ ഞാൻ കണ്ടു, മറ്റുള്ളവ രക്തം തുപ്പുന്നതും കണ്ടു.
6.62.54
वमन्तो रुधिरं चान्ये भिन्नकुम्भा महागजाः ।
विह्नलन्तो गता भूमिं शैला इव धरातले ॥ ६.६२.५४ ॥
രക്തം ഛർദ്ദിച്ചും, കുംഭസ്ഥലം പിളർന്ന മറ്റ് മഹാഗജങ്ങൾ ആടിയുലഞ്ഞും ഭൂമിയിൽ വീണു, ഭൂതലത്തിൽ പർവതങ്ങൾ വീഴുന്നതുപോലെ.
6.62.55
मेदोरुधिरदिग्धाङ्गो वसामज्जासमुक्षितः ।
व्यचरत्समरे भीमो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.६२.५५ ॥
കൊഴുപ്പും രക്തവും പുരണ്ട ശരീരത്തോടെ, മജ്ജയും കൊഴുപ്പും തളിക്കപ്പെട്ട ഭീമൻ, കയ്യിൽ ദണ്ഡുമായി നിൽക്കുന്ന യമനെപ്പോലെ യുദ്ധത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
6.62.56
गजानां रुधिरक्लिन्नां गदां बिभ्रद्वृकोदरः ।
घोरः प्रतिभयश्चासीत्पिनाकीव पिनाकभृत् ॥ ६.६२.५६ ॥
ആനകളുടെ രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന ഗദ ധരിച്ച വൃകോദരൻ ഭയങ്കരനും ഭീതിദനുമായി, പിനാകം ധരിച്ച ശിവനെപ്പോലെ നിന്നു.
6.62.57
संमथ्यमानाः क्रुद्धेन भीमसेनेन दन्तिनः ।
सहसा प्राद्रवन्क्लिष्ठा मृद्गन्तस्तव वाहिनीम् ॥ ६.६२.५७ ॥
കോപിതനായ ഭീമസേനനാൽ ചതയ്ക്കപ്പെട്ട ആനകൾ പെട്ടെന്ന് വേദനയോടെ ഓടി; നിന്റെ സേനയെ ചവിട്ടിമെതിച്ചുകൊണ്ട്.
6.62.58
तं हि वीरं महेष्वासं सौभद्रप्रमुखा रथाः ।
पर्यरक्षन्त युध्यन्तं वज्रायुधमिवामराः ॥ ६.६२.५८ ॥
ആ വീരനും മഹാധനുർധരനുമായവനെ സൗഭദ്രനെ (അഭിമന്യു) മുൻനിർത്തിയ രഥികൾ സംരക്ഷിച്ചു; വജ്രായുധനായ ഇന്ദ്രനെ ദേവന്മാർ കാക്കുന്നതുപോലെ.
6.62.59
शोणिताक्तां गदां बिभ्रदुक्षितां गजशोणितैः ।
कृतान्त इव रोद्रात्मा भीमसेनो व्यदृश्यत ॥ ६.६२.५९ ॥
ആനകളുടെ രക്തത്തിൽ പുരണ്ടതും തളിക്കപ്പെട്ടതുമായ ഗദ ധരിച്ച, രൗദ്രസ്വഭാവനായ ഭീമസേനൻ യമനെപ്പോലെ കാണപ്പെട്ടു.
6.62.60
व्यायच्छमानं गदया दिक्षु सर्वासु भारत ।
अपश्याम रणे भीमं नृत्यन्तमिव शङ्करम् ॥ ६.६२.६० ॥
ഭാരതാ, യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഗദകൊണ്ട് പ്രയത്നിക്കുന്ന ഭീമനെ, നൃത്തം ചെയ്യുന്ന ശങ്കരനെപ്പോലെ ഞങ്ങൾ കണ്ടു.
6.62.61
यमदण्डोपमां गुर्वीमिन्द्राशनिसमकस्वनाम् ।
अपश्याम महाराय रौद्रां विशसनीं गदाम् ॥ ६.६२.६१ ॥
മഹാരാജാവേ, യമദണ്ഡംപോലെ ഭാരമേറിയതും ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രത്തിന്റെ ഗർജ്ജനമുള്ളതും ഭയങ്കരവും സംഹാരകവുമായ ഗദ ഞങ്ങൾ കണ്ടു.
6.62.62
विमिश्रां केशमञ्जाभिः प्रदिग्धां रुधिरेण च ।
पिनाकमिव रुद्रस्य क्रुद्धस्याभिघ्नतः पशून् ॥ ६.६२.६२ ॥
മുടിയും മജ്ജയും കലർന്ന്, രക്തം പൂശിയതായിരുന്നു അത്; കോപിച്ച രുദ്രൻ തന്റെ പിനാക വില്ലുകൊണ്ട് മൃഗങ്ങളെ അടിക്കുന്നതുപോലെ.
6.62.63
यथा पशूनां सङ्घातं यष्ट्या पालः प्रकालयेत् ।
तथा भीमो गजानीकं गदया समकालयत् ॥ ६.६२.६३ ॥
ഇടയൻ വടികൊണ്ട് കന്നുകാലിക്കൂട്ടത്തെ ഓടിക്കുന്നതുപോലെ, ഭീമൻ ഗദകൊണ്ട് ആനപ്പടയെ ഓടിച്ചു.
6.62.64
गदया वध्यमानास्ते मार्गणैश्च समन्ततः ।
स्वान्यनीकानि मृद्गन्तः प्राद्रवन्कुञ्जरास्तव ॥ ६.६२.६४ ॥
ഗദകൊണ്ടും ചുറ്റുമുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ടും അടിക്കപ്പെട്ട്, നിങ്ങളുടെ ആനകൾ സ്വന്തം സേനയെയും മറ്റുള്ളവരെയും ചവുട്ടിമെതിച്ച് ഓടി.
6.62.65
महावात इवाभ्राणि विधमित्वा स वारणान् ।
अतिष्ठत्तुमुले भीमः श्मशान इव शूलभृत् ॥ ६.६२.६५ ॥
മഹാവായു മേഘങ്ങളെ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ ആനകളെ ചിതറിച്ച്, ആ ബഹളത്തിൽ ഭീമൻ ശ്മശാനത്തിൽ ശൂലധാരിയെപ്പോലെ നിന്നു.