महाभारत · अध्याय 6.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.62.1
दैवमेव परं मन्ये पौरुषादपि सञ्जय ।
यत्सैन्यं मम पुत्रस्य पाण्डुपुत्रेण वध्यते ॥ ६.६२.१ ॥
हे सञ्जया, पुरुषार्थापेक्षाही दैव श्रेष्ठ आहे असे मला वाटते, कारण माझ्या पुत्राचे सैन्य पांडुपुत्राकडून मारले जात आहे.
6.62.2
नित्यं हि मामकांस्तात हतानेव हि शंससि ।
अव्यग्रांश्च प्रहृष्टांश्च नित्यं शंशसि पाण्डवान् ॥ ६.६२.२ ॥
हे तात, तू नेहमी माझ्या लोकांना मारलेलेच सांगतोस, आणि पांडवांना नेहमी निश्चिंत व आनंदी सांगतोस.
6.62.3
विभग्नांश्च प्रनष्टांश्च नित्यं शंससि मामकान् ।
हीनान्पुरुषकारेण मामकानद्य सञ्जय ।
पातितान्पात्यमानांश्च हतानेव च शंससि ॥ ६.६२.३ ॥
तू नेहमी माझ्या लोकांना मोडलेले आणि नष्ट झालेले सांगतोस; हे सञ्जया, आज माझे लोक पुरुषार्थहीन झाले आहेत. पडलेल्यांना आणि पाडल्या जात असलेल्यांना तू मेलेलेच सांगतोस.
6.62.4
युध्यमानान्यथाशक्ति घटमानाञ्जयं प्रति ।
पाण्डवा हि जयन्त्येव जीयन्ते चैव मामकाः ॥ ६.६२.४ ॥
माझे लोक आपल्या शक्तीनुसार लढतात आणि विजयासाठी झटतात; तरीही पांडवच जिंकतात आणि माझे लोकच हरतात.
6.62.5
सोऽहं तीव्राणि दुःस्वानि दुर्योधनकृतानि च ।
श्रोष्यामि सततं तात दुःसहानि बहूनि च ॥ ६.६२.५ ॥
हे तात, दुर्योधनाने घडवलेल्या तीव्र, दुःखद आणि असह्य अशा अनेक वार्ता मी सतत ऐकत राहीन.
6.62.6
तमुपायं न पश्यामि जीयेरन्येन पाण्डवान् ।
मामका विजयं युद्धे प्राप्नुयुर्येन सञ्जय ॥ ६.६२.६ ॥
हे सञ्जया, ज्याद्वारे पांडवांना जिंकता येईल आणि माझ्या लोकांना युद्धात विजय मिळेल, असा उपाय मला दिसत नाही.
6.62.7
क्षयं मनुष्यदेहानां गजवाजिरथक्षयम् ।
श्रृणु राजन्स्थिरो भूत्वा तवैवापनयो महान् ॥ ६.६२.७ ॥
हे राजा, स्थिर होऊन ऐका—मनुष्यदेह, हत्ती, घोडे व रथ यांचा नाश होत आहे; हा तुमचाच मोठा दोष आहे.
6.62.8
धृष्टद्युम्नस्तु शल्येन पीडितो नवभिः शरैः ।
पीडयामास संक्रुद्धो मद्राधिपतिमायसैःक ॥ ६.६२.८ ॥
पण धृष्टद्युम्न शल्याच्या नऊ बाणांनी पीडित होऊन क्रुद्ध झाला आणि मद्राधिपतीला लोखंडी बाणांनी पीडू लागला.
6.62.9
तत्राद्भुतमपश्याम पार्षस्य पराक्रमम् ।
न्यवारयत यस्तूर्णं शल्यं समितिशोभनम् ॥ ६.६२.९ ॥
तेथे पृषताच्या पुत्राचा अद्भुत पराक्रम आम्ही पाहिला; युद्धात शोभणाऱ्या शल्याला त्याने तत्काळ परतवून लावले.
6.62.10
नान्तरं दृश्यते तत्र तयोश्च रथिनोस्तदा ।
मुहूर्तमिव तद्युद्धं तयोः सममिवाभवत् ॥ ६.६२.१० ॥
तेव्हा त्या दोन रथींमध्ये कोणताही फरक दिसला नाही; क्षणभर ते युद्ध त्या दोघांना सारखेच झाले.
6.62.11
ततः शल्यो महाराज धृष्टद्युम्नस्य संयुगे ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन पीतेन निशितेन च ॥ ६.६२.११ ॥
तेव्हा हे महाराजा, शल्याने युद्धात धृष्टद्युम्नाचे धनुष्य पिवळ्या व धारदार भल्ल बाणाने तोडले.
6.62.12
अथैनं शरवर्षेण च्छादयामास संयुगे ।
गिरिं जलागमे यद्वञ्जलदा जलवृष्टिभिः ॥ ६.६२.१२ ॥
मग युद्धात त्याने त्याला बाणांच्या वर्षावाने झाकून टाकले; पावसाळ्यात मेघ पाण्याच्या धारांनी पर्वताला झाकतात तसे.
6.62.13
अभिमन्युस्ततः क्रुद्धो धृष्टद्युम्ने च पीडिते ।
अभिदुद्राव वेगेन मद्रराजरथं प्रति ॥ ६.६२.१३ ॥
तेव्हा धृष्टद्युम्न पीडित झाल्याने अभिमन्यू क्रोधित झाला आणि वेगाने मद्रराजाच्या रथाकडे धावला.
6.62.14
ततो मद्राधिपस्थं कार्ष्णिः प्राप्यातिकोपनः ।
आर्तायनिममेयात्मा विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.६२.१४ ॥
तेव्हा अत्यंत क्रोधित झालेल्या, अमेय आत्म्याच्या कार्ष्णीने मद्राधिपाच्या रथावरील आर्तायनीजवळ जाऊन तीक्ष्ण बाणांनी त्याला विद्ध केले.
6.62.15
ततस्तु तावका राजन्परीप्सन्तोऽर्जुनं रणे ।
मद्रराजरथं तूर्णं परिवार्यावतस्थिरे ॥ ६.६२.१५ ॥
तेव्हा, हे राजा! तुमच्या पक्षातील लोक रणात अर्जुनाचे रक्षण करू इच्छित असता मद्रराजाचा रथ त्वरित वेढून उभे राहिले.
6.62.16
दुर्योधनो विकर्णश्च दुःशासनविविंशती ।
दुर्मर्षणो दुःसहश्च चित्रसेनोऽथ दुर्मुखः ॥ ६.६२.१६ ॥
दुर्योधन, विकर्ण, दुःशासन, विविंशती, दुर्मर्षण, दुःसह, चित्रसेन आणि मग दुर्मुख.
6.62.17
सत्यव्रतश्च भद्रं ते पुरुमित्रश्च भारत ।
एते मद्राधिपरथं पालयन्तः स्थिता रणे ॥ ६.६२.१७ ॥
सत्यव्रत आणि पुरुमित्र, हे भारता! तुझे कल्याण असो. हे सर्व रणात मद्राधिपाच्या रथाचे रक्षण करीत उभे राहिले.
6.62.18
तान्भीमसेनः संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
द्रौपदेयाभिमन्युश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ६.६२.१८ ॥
त्यांच्यावर भीमसेन अत्यंत क्रोधित झाला; धृष्टद्युम्न, पार्षत, द्रौपदेय अभिमन्यू आणि माद्रीचे दोन पुत्र, दोन पांडवही क्रोधित झाले.
6.62.19
धार्तराष्ट्रान्दश रथान्दशैव प्रत्यवारयन् ।
नानारूपाणि शस्त्राणि विसृजन्तो विशांपते ॥ ६.६२.१९ ॥
धृतराष्ट्राच्या पुत्रांचे दहा रथ त्यांनी दहा रथांनीच अडवले; अनेक प्रकारची शस्त्रे सोडत, हे प्रजापते.
6.62.20
अभ्यवर्तन्तं संहृष्टाः परस्परवधैषिणः ।
ते वै समेयुः संग्रामे राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ६.६२.२० ॥
एकमेकांच्या वधाची इच्छा धरून, हर्षाने पुढे सरसावलेले ते युद्धात एकमेकांशी भिडले; हे राजा, तुझ्या दुष्ट मंत्रणेमुळे.
6.62.21
तस्मिन्दशरथे क्रुद्धे वर्तमाने महाभये ।
तावकानां परेषां वा प्रेक्षका रथिनोऽभवन् ॥ ६.६२.२१ ॥
त्या क्रुद्ध दशरथ-युद्धाचे महाभय सुरू असताना, तुझ्या बाजूचे किंवा शत्रूचे रथी प्रेक्षक झाले.
6.62.22
शस्त्राण्यनेकरूपाणि विसृजन्तो महारथाः ।
अन्योन्यमभिनर्दन्तः संप्रहारं प्रचक्रिरे ॥ ६.६२.२२ ॥
अनेक रूपांची शस्त्रे सोडत, महारथी एकमेकांवर गर्जना करत भीषण संघर्ष करू लागले.
6.62.23
ते तदा जातसंरम्भाः सर्वेऽन्योन्यं जिघांसवः ।
अन्योन्यमभिमर्दन्तः स्पर्धमानाः परस्परम् ॥ ६.६२.२३ ॥
तेव्हा ते सर्व क्रोधाने भरले, एकमेकांना मारण्याच्या इच्छेने, एकमेकांना चिरडत आणि परस्परांशी स्पर्धा करत.
6.62.24
अन्योन्यस्पर्धया राजञ्ज्ञातयः संगता मिथः ।
महास्राणि विमुञ्चन्तः समापेतुरमर्षिणः ॥ ६.६२.२४ ॥
हे राजा, एकमेकांच्या स्पर्धेमुळे ते नातेवाईक एकत्र जमले, महास्त्रे सोडत, असहिष्णु होऊन एकमेकांवर चालून आले.
6.62.25
दुर्योधनस्तु संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नं महारणे ।
विव्याध निशितैर्बाणैश्चतुर्भिः समरे द्रुतम् ॥ ६.६२.२५ ॥
परंतु दुर्योधन अत्यंत क्रुद्ध होऊन त्या महायुद्धात धृष्टद्युम्नाला चार तीक्ष्ण बाणांनी तात्काळ विंधू लागला.
6.62.26
दुर्मर्षणश्च विंशत्या चित्रसेनश्च पञ्चभिः ।
दुर्मुखो नवभिर्बाणैर्दुःसहश्चापि सप्तभिः ॥ ६.६२.२६ ॥
दुर्मर्षणाने वीस बाणांनी, चित्रसेनाने पाच बाणांनी, दुर्मुखाने नऊ बाणांनी आणि दुःसहाने सात बाणांनी प्रहार केला.
6.62.27
विविंशतिः पञ्चभिश्च त्रिभिर्दुःशासनस्तथा ।
तान्प्रत्यविध्यद्राजेन्द्र पार्षतः शत्रुतापनः ॥ ६.६२.२७ ॥
विविंशतीने पाच बाणांनी आणि दुःशासनाने तीन बाणांनी प्रहार केला. हे राजेंद्रा, शत्रूंना तापवणाऱ्या पार्षताने त्या सर्वांना प्रत्युत्तर दिले.
6.62.28
एकैकं पञ्चविंशत्या दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
सत्यव्रतं च समरे पुरुमित्रं च भारत ॥ ६.६२.२८ ॥
हे भारता, युद्धात हाताचे चातुर्य दाखवत त्याने प्रत्येकाला पंचवीस बाणांनी विंधले, सत्यव्रत आणि पुरुमित्रालाही.
6.62.29
अभिमन्युरविध्यत्तु दशभिर्दशभिः शरैः ।
माद्रीपुत्रौ तु समरे मातुलं मातृनन्दनौ ॥ ६.६२.२९ ॥
अभिमन्यूने प्रत्येकी दहा बाणांनी विंधले. युद्धात माद्रीच्या दोन पुत्रांनी आपला मामा शल्य याला विंधले.
6.62.30
अविध्येतां शरैस्तीक्ष्णैस्तदद्भुतमिवाभवत् ।
ततः शल्यो महाराज स्वस्त्रीयौ रथिनां वरौ ॥ ६.६२.३० ॥
त्या दोघांनी तीक्ष्ण बाणांनी प्रहार केला, ते अद्भुतच झाले. मग हे महाराजा, शल्याने रथिकांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या आपल्या दोन भाच्यांना विंधले.
6.62.31
शरैर्बहुभिरानर्च्छत्कृतप्रतिकृतैषिणौ ।
छाद्यमानौ ततस्तौ कतु माद्रीपुत्रौ न चेलतुः ॥ ६.६२.३१ ॥
अनेक बाणांनी ते दोघेही झाकले गेले तरी, प्रतिकाराची इच्छा धरणारे माद्रीचे दोन पुत्र आपल्या जागेवरून हलले नाहीत; त्यांनीही अनेक बाण सोडले.
6.62.32
अथ दुर्योधनं दृष्ट्वा भीमसेनो महाबलः ।
विधित्सुः कलहस्यान्तं गदां जग्राह पाण्डवः ॥ ६.६२.३२ ॥
मग महाबलवान भीमसेनाने दुर्योधनाला पाहिले; कलहाचा अंत करण्याच्या इच्छेने पांडुपुत्राने गदा उचलली.
6.62.33
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा कैलासमिव श्रृङ्गिणम् ।
भीमसेनं महाबाहुं पुत्रास्ते प्राद्रवन्भयात् ॥ ६.६२.३३ ॥
गदा उगारलेल्या महाबाहू भीमसेनाला शिखरे असलेल्या कैलासासारखा पाहून आपले पुत्र भयाने पळून गेले.
6.62.34
दुर्योधनस्तु संक्रुद्धो मागधं समचोदयत् ।
अनीकं दशसाहस्रं कुञ्जराणां तरस्विनाम् ॥ ६.६२.३४ ॥
पण अत्यंत संतप्त झालेल्या दुर्योधनाने मागधाला पुढे पाठवले; त्याच्यासोबत वेगवान दहा हजार हत्तींची सेना होती.
6.62.35
गजानीकेन सहितस्तेन राजा सुयोधनाः ।
मागधं पुरतः कृत्वा भीमसेनं समभ्ययात् ॥ ६.६२.३५ ॥
गजसेनेसह राजा सुयोधनाने मागधाला पुढे ठेवून भीमसेनाच्या दिशेने प्रयाण केले.
6.62.36
आपतन्तं च तं दृष्ट्वा गजानीकं वृकोदरः ।
गदापाणिरवारोहद्रथांत्सिंह इवोन्नदन् ॥ ६.६२.३६ ॥
गजसेना धावून येत असलेली पाहून, हातात गदा घेऊन वृकोदर सिंहासारखा गर्जना करीत रथातून खाली उतरला.
6.62.37
अद्रिसारमयीं गुर्वीं प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
अभ्यधावद्गजानीकं व्यादितास्य इवान्तकः ॥ ६.६२.३७ ॥
दगडाच्या सारापासून बनवलेली जड व विशाल गदा हाती घेऊन, तोंड पसरलेल्या अंतकाप्रमाणे तो गजसेनेवर धावला.
6.62.38
स गजान्गदया निघ्नन्व्यचरत्समरे बली ।
भीमसेनो महाबाहुः सवज्र इव वासवः ॥ ६.६२.३८ ॥
बलवान महाबाहू भीमसेन गदेने गजांवर प्रहार करत, वज्र धारण करणाऱ्या इंद्राप्रमाणे समरांगणात संचार करू लागला.
6.62.39
तस्य नादेन महता मनोहृदयकम्पिना ।
व्यत्यचेष्टन्त संहत्य गजा भिमस्य गर्जतः ॥ ६.६२.३९ ॥
भीमाच्या गर्जनेच्या त्या महानादाने, जो मन व हृदय कंपित करणारा होता, हत्ती एकत्र येऊन व्याकूळ होऊन धडपडू लागले.
6.62.40
ततस्तु द्रौपदीपुत्राः सौभद्रश्च महारथः ।
नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.६२.४० ॥
तेव्हा द्रौपदीचे पुत्र, सुभद्रेचा महारथी पुत्र, नकुल, सहदेव आणि पृषताचा पुत्र धृष्टद्युम्न हेही पुढे सरसावले.
6.62.41
पृष्ठं भीमस्य रक्षन्तः शरवर्षेण वारणान् ।
अभ्यवर्षन्त धावन्तो मेघा इव गिरिव्रजान् ॥ ६.६२.४१ ॥
भीमाच्या पाठीचे रक्षण करीत धावत जाऊन त्यांनी बाणांच्या वर्षावाने गजांवर असा वर्षाव केला, जसे मेघ पर्वतांवर वर्षतात.
6.62.42
नाकुलिस्तु शतानीकः समरे शत्रुपूगहा ।
क्षुरैः क्षुरप्रैर्भल्लैश्च पीतैश्चाञ्जलिकैः शितैः।
न्यहनच्चोत्तमाङ्गानि पाण्डवो गजयोधिनाम् ॥ ६.६२.४२ ॥
नकुलपुत्र शतानीक, जो समरांगणात शत्रुसमूहांचा संहार करणारा होता, त्याने क्षुर, क्षुरप्र, भल्ल व पिवळ्या पंखांचे अंजलिक आणि तीक्ष्ण बाणांनी गजयोद्ध्यांची मस्तके छाटली.
6.62.43
शिरोभिः प्रपतद्भिश्च बाहुभिश्च विभूषितैः ।
अश्मवृष्टिरिवाभाति पाणिभिश्च सहाङ्कुशैः ॥ ६.६२.४३ ॥
पडणाऱ्या मस्तकांनी आणि अलंकृत बाहूंनी, अंकुशासह हातांनी ते दगडांच्या वर्षावासारखे दिसत होते.
6.62.44
हृतोत्तमाङ्गाः स्कन्धेषु गजानां गजयोधिनः ।
अदृश्यन्ताचलाग्रेकषु द्रुमा भग्नशिखा इव ॥ ६.६२.४४ ॥
हत्तींच्या खांद्यावर मस्तक छिन्न झालेले गजयोद्धे पर्वतशिखरांवरील तुटलेल्या शिखरांच्या वृक्षांसारखे दिसत होते.
6.62.45
धृष्टद्युम्नहतानन्यानपश्याम महागजान् ।
पततः पात्यमानांश्च पार्षतेन महात्मना ॥ ६.६२.४५ ॥
धृष्टद्युम्नाने मारलेले इतर महान हत्ती आम्ही पाहिले; महात्मा पार्षताने ते पडत होते व पाडले जात होते.
6.62.46
मागधोऽथ महीपालो गजमैरावणोपमम् ।
प्रेषयामास समरे सौभद्रस्य रथं प्रति ॥ ६.६२.४६ ॥
मग मगधाचा महीपाल ऐरावतासारखा हत्ती युद्धात सौभद्राच्या रथाकडे पाठवता झाला.
6.62.47
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य मागधस्य महागजम् ।
जघानैकेषुणा वीरःत सौभद्रः परवीरहा ॥ ६.६२.४७ ॥
मगधराजाचा तो महान हत्ती धावून येताना पाहून शत्रुवीरांचा संहारक वीर सौभद्राने एकाच बाणाने त्याला ठार केले.
6.62.48
तस्यावर्जितनागस्य कार्ष्णिः परपुरंजयः ।
राज्ञो रजतपुङ्खेन भल्लेनापाहरच्छिरः ॥ ६.६२.४८ ॥
परपुरविजयी कार्ष्णीने तो हत्ती वळवताना रौप्यपुंख भल्लाने राजाचे मस्तक उडवले.
6.62.49
विगाह्य तद्गजानीकं भीमसेनोऽपि पाण्डवः ।
व्यचरत्समरे मृद्गन्गजानिन्द्रो गिरीनिव ॥ ६.६२.४९ ॥
हत्तींच्या सेनेत शिरून पाण्डुपुत्र भीमसेनही रणात हत्तींना तुडवत फिरू लागला, जसा इंद्र पर्वतांना चिरडतो.
6.62.50
एकप्रहारनिहतान्भीमसेनेन दन्तिनः ।
अपश्याम रणे तस्मिन्गिरीन्वज्रहतानिव ॥ ६.६२.५० ॥
त्या रणात भीमसेनाच्या एकेका प्रहारात मेलेले हत्ती आम्ही पाहिले, वज्राने आदळलेल्या पर्वतांसारखे.
6.62.51
भग्नदन्तान्भग्नकरान्भग्नसक्थीश्च वारणान् ।
भग्नपृष्ठत्रिकानन्यान्निहतान्पर्वतोपमान् ॥ ६.६२.५१ ॥
तुटलेल्या सुळ्यांचे, तुटलेल्या सोंडांचे, तुटलेल्या मांड्यांचे हत्ती, आणि पाठ व कंबर मोडलेले इतर, पर्वतांसारखे मेलेले पडले होते.
6.62.52
नदतः सीदतश्चान्यान्विमुखान्समरे गतान् ।
विद्रुतान्भयसंविग्नांस्तथा विशकृतोऽपरान् ॥ ६.६२.५२ ॥
गर्जणारे, बुडणारे, रणातून तोंड फिरवून पळालेले, भीतीने विचलित, आणि विष्ठेने माखलेले इतर हत्तीही होते.
6.62.53
भीमसेनस्य मार्गेषु पतितान्पर्वतोपमान् ।
अपश्यं निहतान्नागान्राजन्निष्ठीवतोपरान् ॥ ६.६२.५३ ॥
हे राजा, भीमसेनाच्या मार्गांवर पडलेले, पर्वतांसारखे मेलेले हत्ती मी पाहिले, आणि इतरांना रक्त थुंकताना पाहिले.
6.62.54
वमन्तो रुधिरं चान्ये भिन्नकुम्भा महागजाः ।
विह्नलन्तो गता भूमिं शैला इव धरातले ॥ ६.६२.५४ ॥
रक्त ओकणारे, कुंभस्थळ फुटलेले इतर महाहत्ती डगमगत जमिनीवर कोसळले, धरणीवर पर्वत कोसळावेत तसे.
6.62.55
मेदोरुधिरदिग्धाङ्गो वसामज्जासमुक्षितः ।
व्यचरत्समरे भीमो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.६२.५५ ॥
चरबी व रक्ताने माखलेल्या देहाचा, मज्जा व वसेने शिंपडलेला भीम युद्धात हातात दंड घेतलेल्या यमाप्रमाणे संचार करत होता.
6.62.56
गजानां रुधिरक्लिन्नां गदां बिभ्रद्वृकोदरः ।
घोरः प्रतिभयश्चासीत्पिनाकीव पिनाकभृत् ॥ ६.६२.५६ ॥
हत्तींच्या रक्ताने भिजलेली गदा धारण केलेला वृकोदर घोर व भयंकर दिसत होता, पिनाक धारण करणाऱ्या शिवासारखा.
6.62.57
संमथ्यमानाः क्रुद्धेन भीमसेनेन दन्तिनः ।
सहसा प्राद्रवन्क्लिष्ठा मृद्गन्तस्तव वाहिनीम् ॥ ६.६२.५७ ॥
क्रुद्ध भीमसेनाने मथलेले हत्ती अचानक व्यथित होऊन पळाले; तुमच्या सैन्याला तुडवत.
6.62.58
तं हि वीरं महेष्वासं सौभद्रप्रमुखा रथाः ।
पर्यरक्षन्त युध्यन्तं वज्रायुधमिवामराः ॥ ६.६२.५८ ॥
त्या वीराचे, महाधनुर्धराचे, सौभद्र (अभिमन्यू) प्रमुख रथींनी रक्षण केले; वज्रधारी इंद्राला देवांनी रक्षावे तसे.
6.62.59
शोणिताक्तां गदां बिभ्रदुक्षितां गजशोणितैः ।
कृतान्त इव रोद्रात्मा भीमसेनो व्यदृश्यत ॥ ६.६२.५९ ॥
हत्तींच्या रक्ताने माखलेली व शिंपडलेली गदा धारण केलेला रौद्र स्वभावाचा भीमसेन यमासारखा दिसला.
6.62.60
व्यायच्छमानं गदया दिक्षु सर्वासु भारत ।
अपश्याम रणे भीमं नृत्यन्तमिव शङ्करम् ॥ ६.६२.६० ॥
हे भरता, युद्धात सर्व दिशांना गदेने प्रहार करणारा भीम आम्ही पाहिला, नाचणाऱ्या शंकरासारखा.
6.62.61
यमदण्डोपमां गुर्वीमिन्द्राशनिसमकस्वनाम् ।
अपश्याम महाराय रौद्रां विशसनीं गदाम् ॥ ६.६२.६१ ॥
हे महाराज, यमदंडासारखी जड, इंद्राच्या वज्रासारखा गर्जना करणारी, भयंकर आणि संहारक अशी गदा आम्ही पाहिली.
6.62.62
विमिश्रां केशमञ्जाभिः प्रदिग्धां रुधिरेण च ।
पिनाकमिव रुद्रस्य क्रुद्धस्याभिघ्नतः पशून् ॥ ६.६२.६२ ॥
केस आणि मज्जेत मिसळलेली, रक्ताने माखलेली होती; क्रुद्ध रुद्र जसा आपल्या पिनाक धनुष्याने पशूंना मारतो.
6.62.63
यथा पशूनां सङ्घातं यष्ट्या पालः प्रकालयेत् ।
तथा भीमो गजानीकं गदया समकालयत् ॥ ६.६२.६३ ॥
जसा गुराखी काठीने पशूंचा कळप हाकतो, तसा भीमाने गदेने हत्तींचे सैन्य पूर्णपणे पळवून लावले.
6.62.64
गदया वध्यमानास्ते मार्गणैश्च समन्ततः ।
स्वान्यनीकानि मृद्गन्तः प्राद्रवन्कुञ्जरास्तव ॥ ६.६२.६४ ॥
गदेने आणि सर्व बाजूंनी बाणांनी मारले जाऊन तुमचे हत्ती स्वतःच्या आणि इतरांच्या सैन्याला तुडवत पळाले.
6.62.65
महावात इवाभ्राणि विधमित्वा स वारणान् ।
अतिष्ठत्तुमुले भीमः श्मशान इव शूलभृत् ॥ ६.६२.६५ ॥
महावारा जसे मेघ विखुरतो, तसे हत्तींना विखुरून, त्या गोंधळात भीम स्मशानात त्रिशूलधारी शिवासारखा उभा राहिला.