マハーバーラタ · 章 6.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.62.1
दैवमेव परं मन्ये पौरुषादपि सञ्जय ।
यत्सैन्यं मम पुत्रस्य पाण्डुपुत्रेण वध्यते ॥ ६.६२.१ ॥
サンジャヤよ、私は人の努力よりも運命こそが至上だと考える。わが息子の軍勢がパーンドゥの息子に討たれているのだから。
6.62.2
नित्यं हि मामकांस्तात हतानेव हि शंससि ।
अव्यग्रांश्च प्रहृष्टांश्च नित्यं शंशसि पाण्डवान् ॥ ६.६२.२ ॥
愛しい者よ、お前はいつも私の者たちは既に殺されたと伝え、パーンダヴァたちは常に動揺なく喜んでいると伝える。
6.62.3
विभग्नांश्च प्रनष्टांश्च नित्यं शंससि मामकान् ।
हीनान्पुरुषकारेण मामकानद्य सञ्जय ।
पातितान्पात्यमानांश्च हतानेव च शंससि ॥ ६.६२.३ ॥
お前はいつも私の者たちは砕け散り滅びたと言う。サンジャヤよ、今日私の者たちは男の努力を失った。倒れた者も倒されつつある者も、既に殺されたと言う。
6.62.4
युध्यमानान्यथाशक्ति घटमानाञ्जयं प्रति ।
पाण्डवा हि जयन्त्येव जीयन्ते चैव मामकाः ॥ ६.६२.४ ॥
私の者たちは力に応じて戦い、勝利に向けて励んでいる。それでもパーンダヴァが勝ち、私の者たちが負けるのだ。
6.62.5
सोऽहं तीव्राणि दुःस्वानि दुर्योधनकृतानि च ।
श्रोष्यामि सततं तात दुःसहानि बहूनि च ॥ ६.६२.५ ॥
愛しい者よ、私はドゥリョーダナが引き起こした、厳しく不吉で耐えがたい多くの知らせを絶えず聞くことになろう。
6.62.6
तमुपायं न पश्यामि जीयेरन्येन पाण्डवान् ।
मामका विजयं युद्धे प्राप्नुयुर्येन सञ्जय ॥ ६.६२.६ ॥
サンジャヤよ、パーンダヴァを打ち破り、私の者たちが戦いに勝利できる、その方途が私には見えない。
6.62.7
क्षयं मनुष्यदेहानां गजवाजिरथक्षयम् ।
श्रृणु राजन्स्थिरो भूत्वा तवैवापनयो महान् ॥ ६.६२.७ ॥
王よ、落ち着いて聞け。人の身体、象、馬、戦車の滅亡――これは実にお前の大きな過ちによるものだ。
6.62.8
धृष्टद्युम्नस्तु शल्येन पीडितो नवभिः शरैः ।
पीडयामास संक्रुद्धो मद्राधिपतिमायसैःक ॥ ६.६२.८ ॥
しかしドリシュタデュムナは、シャリヤの九本の矢に苦しめられ、怒って、マドラ王を鉄の矢で責め立てた。
6.62.9
तत्राद्भुतमपश्याम पार्षस्य पराक्रमम् ।
न्यवारयत यस्तूर्णं शल्यं समितिशोभनम् ॥ ६.६२.९ ॥
そこで我々は、プリシャタの息子の驚くべき勇猛を見た。彼は戦場で輝くシャリヤをたちまち退けたのだ。
6.62.10
नान्तरं दृश्यते तत्र तयोश्च रथिनोस्तदा ।
मुहूर्तमिव तद्युद्धं तयोः सममिवाभवत् ॥ ६.६२.१० ॥
その時、この二人の戦車戦士の間に差は見えなかった。しばらくの間、その戦いは二人にとって互角のように見えた。
6.62.11
ततः शल्यो महाराज धृष्टद्युम्नस्य संयुगे ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन पीतेन निशितेन च ॥ ६.६२.११ ॥
そこで偉大な王よ、シャリヤは戦場で、黄金色の鋭いバッラ矢によってドリシュタデュムナの弓を断ち切った。
6.62.12
अथैनं शरवर्षेण च्छादयामास संयुगे ।
गिरिं जलागमे यद्वञ्जलदा जलवृष्टिभिः ॥ ६.६२.१२ ॥
その後、戦場で彼は矢の雨で彼を覆った。雨季の到来に雲が山を水の奔流で覆うように。
6.62.13
अभिमन्युस्ततः क्रुद्धो धृष्टद्युम्ने च पीडिते ।
अभिदुद्राव वेगेन मद्रराजरथं प्रति ॥ ६.६२.१३ ॥
そのときドリシュタデュムナが苦しめられるのを見て、アビマンニュは怒り、速やかにマドラ王の戦車へと突進した。
6.62.14
ततो मद्राधिपस्थं कार्ष्णिः प्राप्यातिकोपनः ।
आर्तायनिममेयात्मा विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.६२.१४ ॥
そこで無量の魂を持つクリシュナの子は激しく怒り、マドラ王の戦車に立つアールターヤニに近づき、鋭い矢で射貫いた。
6.62.15
ततस्तु तावका राजन्परीप्सन्तोऽर्जुनं रणे ।
मद्रराजरथं तूर्णं परिवार्यावतस्थिरे ॥ ६.६२.१५ ॥
そこで王よ、あなたの者たちは戦場でアルジュナを守ろうと願い、速やかにマドラ王の戦車を取り囲んで立ち並んだ。
6.62.16
दुर्योधनो विकर्णश्च दुःशासनविविंशती ।
दुर्मर्षणो दुःसहश्च चित्रसेनोऽथ दुर्मुखः ॥ ६.६२.१६ ॥
ドゥルヨーダナ、ヴィカルナ、ドゥッシャーサナとヴィヴィンシャティ、ドゥルマルシャナ、ドゥッサハ、チトラセーナ、そしてドゥルムカ。
6.62.17
सत्यव्रतश्च भद्रं ते पुरुमित्रश्च भारत ।
एते मद्राधिपरथं पालयन्तः स्थिता रणे ॥ ६.६२.१७ ॥
サティヤヴラタとプルミトラよ、バーラタの子孫よ、あなたに幸あれ。彼らは戦場でマドラ王の戦車を守って立っていた。
6.62.18
तान्भीमसेनः संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
द्रौपदेयाभिमन्युश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ६.६२.१८ ॥
ビーマセーナは激しく怒って彼らに向かい、プリシャタの子ドリシュタデュムナ、ドラウパディーの子アビマンニュ、そしてマードリーの二人の息子であるパーンダヴァたちも同様に怒った。
6.62.19
धार्तराष्ट्रान्दश रथान्दशैव प्रत्यवारयन् ।
नानारूपाणि शस्त्राणि विसृजन्तो विशांपते ॥ ६.६२.१९ ॥
ドリタラーシュトラの息子たちの十台の戦車を、彼らは十台の戦車で食い止めた。種々の武器を放ちながら、ああ民の主よ。
6.62.20
अभ्यवर्तन्तं संहृष्टाः परस्परवधैषिणः ।
ते वै समेयुः संग्रामे राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ६.६२.२० ॥
互いに殺し合おうと望み、喜び勇んで進み出た彼らは、戦いの中で一つに出会った。王よ、あなたの悪謀によって。
6.62.21
तस्मिन्दशरथे क्रुद्धे वर्तमाने महाभये ।
तावकानां परेषां वा प्रेक्षका रथिनोऽभवन् ॥ ६.६२.२१ ॥
その怒り狂った十台戦車の戦いが大いなる恐怖の中で続いていたとき、あなたの側と敵の戦車戦士たちはただの傍観者となった。
6.62.22
शस्त्राण्यनेकरूपाणि विसृजन्तो महारथाः ।
अन्योन्यमभिनर्दन्तः संप्रहारं प्रचक्रिरे ॥ ६.६२.२२ ॥
多様な形の武器を放ち、大戦士たちは互いに吠えながら激しく衝突した。
6.62.23
ते तदा जातसंरम्भाः सर्वेऽन्योन्यं जिघांसवः ।
अन्योन्यमभिमर्दन्तः स्पर्धमानाः परस्परम् ॥ ६.६२.२३ ॥
その時、彼らは皆怒りに満ち、互いを殺そうと望み、互いを踏みにじり、互いに競い合った。
6.62.24
अन्योन्यस्पर्धया राजञ्ज्ञातयः संगता मिथः ।
महास्राणि विमुञ्चन्तः समापेतुरमर्षिणः ॥ ६.६२.२४ ॥
王よ、互いの競争のために、あの親族たちは集まり、大いなる武器を放ち、許さぬ怒りをもって互いに出会った。
6.62.25
दुर्योधनस्तु संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नं महारणे ।
विव्याध निशितैर्बाणैश्चतुर्भिः समरे द्रुतम् ॥ ६.६२.२५ ॥
しかしドゥルヨーダナは激怒し、その大戦でドリシュタデュムナを四本の鋭い矢で素早く射抜いた。
6.62.26
दुर्मर्षणश्च विंशत्या चित्रसेनश्च पञ्चभिः ।
दुर्मुखो नवभिर्बाणैर्दुःसहश्चापि सप्तभिः ॥ ६.६२.२६ ॥
ドゥルマルシャナは二十本、チトラセーナは五本、ドゥルムカは九本、ドゥフサハは七本の矢で攻撃した。
6.62.27
विविंशतिः पञ्चभिश्च त्रिभिर्दुःशासनस्तथा ।
तान्प्रत्यविध्यद्राजेन्द्र पार्षतः शत्रुतापनः ॥ ६.६२.२७ ॥
ヴィヴィンシャティは五本、ドゥシャーサナは三本で射った。王の中の王よ、敵を苦しめるプリシャタの子は、彼ら全員に反撃した。
6.62.28
एकैकं पञ्चविंशत्या दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
सत्यव्रतं च समरे पुरुमित्रं च भारत ॥ ६.६२.२८ ॥
バーラタよ、手の速さを見せつけながら、彼は一人ずつ二十五本の矢で射た。サティヤヴラタとプルミトラをも戦場で射抜いた。
6.62.29
अभिमन्युरविध्यत्तु दशभिर्दशभिः शरैः ।
माद्रीपुत्रौ तु समरे मातुलं मातृनन्दनौ ॥ ६.६२.२९ ॥
アビマニユはそれぞれ十本ずつの矢で射た。戦いでは、マードリーの二人の息子が母方の叔父シャリヤを射た。
6.62.30
अविध्येतां शरैस्तीक्ष्णैस्तदद्भुतमिवाभवत् ।
ततः शल्यो महाराज स्वस्त्रीयौ रथिनां वरौ ॥ ६.६२.३० ॥
二人は鋭い矢で彼を射たが、それは驚くべきことだった。そして大王よ、シャリヤは戦車武者の中で最も優れた二人の甥を射た。
6.62.31
शरैर्बहुभिरानर्च्छत्कृतप्रतिकृतैषिणौ ।
छाद्यमानौ ततस्तौ कतु माद्रीपुत्रौ न चेलतुः ॥ ६.६२.३१ ॥
多くの矢に覆われたものの、報復を求めるマードリーの二人の息子は動じなかった。彼らもまた多くの矢を放った。
6.62.32
अथ दुर्योधनं दृष्ट्वा भीमसेनो महाबलः ।
विधित्सुः कलहस्यान्तं गदां जग्राह पाण्डवः ॥ ६.६२.३२ ॥
そのとき、大力のビーマセーナはドゥルヨーダナを見て、争いに終止符を打とうと思い、パーンダヴァは棍棒を取った。
6.62.33
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा कैलासमिव श्रृङ्गिणम् ।
भीमसेनं महाबाहुं पुत्रास्ते प्राद्रवन्भयात् ॥ ६.६२.३३ ॥
棍棒を振り上げた大腕のビーマセーナを、峰々を持つカイラーサのように見て、あなたの息子たちは恐怖に駆られて逃げ去った。
6.62.34
दुर्योधनस्तु संक्रुद्धो मागधं समचोदयत् ।
अनीकं दशसाहस्रं कुञ्जराणां तरस्विनाम् ॥ ६.६२.३४ ॥
しかしドゥルヨーダナは激怒し、マガダの王を、速い象一万頭の軍とともに前進させた。
6.62.35
गजानीकेन सहितस्तेन राजा सुयोधनाः ।
मागधं पुरतः कृत्वा भीमसेनं समभ्ययात् ॥ ६.६२.३५ ॥
象の軍を伴い、マガダの王を前に立てて、スヨーダナ王はビーマセーナに向かって進んだ。
6.62.36
आपतन्तं च तं दृष्ट्वा गजानीकं वृकोदरः ।
गदापाणिरवारोहद्रथांत्सिंह इवोन्नदन् ॥ ६.६२.३६ ॥
象の軍が突進してくるのを見て、ヴリコーダラは棍棒を手に、獅子のように吠えながら戦車から飛び降りた。
6.62.37
अद्रिसारमयीं गुर्वीं प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
अभ्यधावद्गजानीकं व्यादितास्य इवान्तकः ॥ ६.६२.३७ ॥
岩の精髄で造られた重く大きな棍棒を取り、口を開いた死神のように象の軍勢へ突進した。
6.62.38
स गजान्गदया निघ्नन्व्यचरत्समरे बली ।
भीमसेनो महाबाहुः सवज्र इव वासवः ॥ ६.६२.३८ ॥
力強い大腕のビーマセーナは、棍棒で象を打ち倒しながら戦場を駆けた。金剛杵を持つインドラのように。
6.62.39
तस्य नादेन महता मनोहृदयकम्पिना ।
व्यत्यचेष्टन्त संहत्य गजा भिमस्य गर्जतः ॥ ६.६२.३९ ॥
心と胸を震わせるビーマの大咆哮に、象たちは身を寄せ合い、混乱してのたうち回った。
6.62.40
ततस्तु द्रौपदीपुत्राः सौभद्रश्च महारथः ।
नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.६२.४० ॥
そこでドラウパディーの息子たち、スバドラーの偉大な戦車戦士の息子、ナクラとサハデーヴァ、そしてプリシャタの子ドリシュタデュムナが進み出た。
6.62.41
पृष्ठं भीमस्य रक्षन्तः शरवर्षेण वारणान् ।
अभ्यवर्षन्त धावन्तो मेघा इव गिरिव्रजान् ॥ ६.६२.४१ ॥
ビーマの背を守りながら駆け寄り、矢の雨を象たちに降り注いだ。雲が山々の群れに降り注ぐように。
6.62.42
नाकुलिस्तु शतानीकः समरे शत्रुपूगहा ।
क्षुरैः क्षुरप्रैर्भल्लैश्च पीतैश्चाञ्जलिकैः शितैः।
न्यहनच्चोत्तमाङ्गानि पाण्डवो गजयोधिनाम् ॥ ६.६२.४२ ॥
ナクラの子シャタニーカは、戦場で敵の群れを滅ぼす者として、剃刀の矢・新月の矢・鉤の矢・黄色い羽根のアンジャリカ矢と鋭い矢で、象の戦士たちの首を打ち落とした。
6.62.43
शिरोभिः प्रपतद्भिश्च बाहुभिश्च विभूषितैः ।
अश्मवृष्टिरिवाभाति पाणिभिश्च सहाङ्कुशैः ॥ ६.६२.४३ ॥
落ちる頭と飾られた腕、象使いの鉤を持つ手によって、それは石の雨のように見えた。
6.62.44
हृतोत्तमाङ्गाः स्कन्धेषु गजानां गजयोधिनः ।
अदृश्यन्ताचलाग्रेकषु द्रुमा भग्नशिखा इव ॥ ६.६२.४४ ॥
首を断たれた象の戦士たちが象の肩の上に見え、山頂の折れた梢の木々のようであった。
6.62.45
धृष्टद्युम्नहतानन्यानपश्याम महागजान् ।
पततः पात्यमानांश्च पार्षतेन महात्मना ॥ ६.६२.४५ ॥
ドリシュタドゥムナに殺された他の大象を我々は見た。偉大なる心のプリシャタの子によって倒れ、打ち倒されていた。
6.62.46
मागधोऽथ महीपालो गजमैरावणोपमम् ।
प्रेषयामास समरे सौभद्रस्य रथं प्रति ॥ ६.६२.४६ ॥
するとマガダの守護王は、アイラーヴァタに似た象を戦いにおいてサウバドラの戦車へ向けて送った。
6.62.47
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य मागधस्य महागजम् ।
जघानैकेषुणा वीरःत सौभद्रः परवीरहा ॥ ६.६२.४७ ॥
マガダ王の大象が突進してくるのを見て、敵の英雄を殺す勇士サウバドラは一本の矢でそれを打ち倒した。
6.62.48
तस्यावर्जितनागस्य कार्ष्णिः परपुरंजयः ।
राज्ञो रजतपुङ्खेन भल्लेनापाहरच्छिरः ॥ ६.६२.४८ ॥
その象を向き直らせると、敵の都市を征服するカールシュニは、銀の羽根をもつ幅広の矢で王の首を切り落とした。
6.62.49
विगाह्य तद्गजानीकं भीमसेनोऽपि पाण्डवः ।
व्यचरत्समरे मृद्गन्गजानिन्द्रो गिरीनिव ॥ ६.६२.४९ ॥
象の軍勢に突入したパーンドゥの子ビーマセーナもまた、インドラが山々を砕くように、戦場で象を踏み砕きながら進んだ。
6.62.50
एकप्रहारनिहतान्भीमसेनेन दन्तिनः ।
अपश्याम रणे तस्मिन्गिरीन्वज्रहतानिव ॥ ६.६२.५० ॥
その戦場で、ビーマセーナの一撃ごとに倒れた象たちを我々は見た。雷で打たれた山々のように。
6.62.51
भग्नदन्तान्भग्नकरान्भग्नसक्थीश्च वारणान् ।
भग्नपृष्ठत्रिकानन्यान्निहतान्पर्वतोपमान् ॥ ६.६२.५१ ॥
牙が折れ、鼻が折れ、腿が折れた象たちと、背や腰の折れた他の象たちが、山のように倒れて死んでいた。
6.62.52
नदतः सीदतश्चान्यान्विमुखान्समरे गतान् ।
विद्रुतान्भयसंविग्नांस्तथा विशकृतोऽपरान् ॥ ६.६२.५२ ॥
吠えながら崩れ落ちる象、戦場から背を向けて逃げ惑う象、恐怖に取り乱す象、糞にまみれた象もいた。
6.62.53
भीमसेनस्य मार्गेषु पतितान्पर्वतोपमान् ।
अपश्यं निहतान्नागान्राजन्निष्ठीवतोपरान् ॥ ६.६२.५३ ॥
王よ、ビーマセーナの通った道には、山のように倒れ殺された象たちが横たわり、ほかの象たちは血を吐いていた。
6.62.54
वमन्तो रुधिरं चान्ये भिन्नकुम्भा महागजाः ।
विह्नलन्तो गता भूमिं शैला इव धरातले ॥ ६.६२.५४ ॥
血を吐き、額の頭部が裂けた他の大象たちがよろめきながら地に倒れ、大地の上に山々が崩れ落ちるようであった。
6.62.55
मेदोरुधिरदिग्धाङ्गो वसामज्जासमुक्षितः ।
व्यचरत्समरे भीमो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.६२.५५ ॥
脂肪と血にまみれ、骨髄と脂肪を浴びたビーマは、杖を手にした死神のように戦場を歩き回った。
6.62.56
गजानां रुधिरक्लिन्नां गदां बिभ्रद्वृकोदरः ।
घोरः प्रतिभयश्चासीत्पिनाकीव पिनाकभृत् ॥ ६.६२.५६ ॥
象の血に濡れた棍棒を携えたヴリコーダラは、ピナーカの弓を持つシヴァのように恐ろしく、人を震え上がらせた。
6.62.57
संमथ्यमानाः क्रुद्धेन भीमसेनेन दन्तिनः ।
सहसा प्राद्रवन्क्लिष्ठा मृद्गन्तस्तव वाहिनीम् ॥ ६.६२.५७ ॥
怒れるビーマセーナに打ち砕かれた象たちは、突然苦しみながら逃げ出し、あなたの軍を踏みにじった。
6.62.58
तं हि वीरं महेष्वासं सौभद्रप्रमुखा रथाः ।
पर्यरक्षन्त युध्यन्तं वज्रायुधमिवामराः ॥ ६.६२.५८ ॥
サウバドラ（アビマニュ）を筆頭とする戦車兵たちは、戦う偉大な弓の名手である英雄を守った。ちょうど神々が金剛杵を持つインドラを守るように。
6.62.59
शोणिताक्तां गदां बिभ्रदुक्षितां गजशोणितैः ।
कृतान्त इव रोद्रात्मा भीमसेनो व्यदृश्यत ॥ ६.६२.५९ ॥
荒々しい性質のビーマセーナは、象の血にまみれ濡れた棍棒を携え、死神そのもののように見えた。
6.62.60
व्यायच्छमानं गदया दिक्षु सर्वासु भारत ।
अपश्याम रणे भीमं नृत्यन्तमिव शङ्करम् ॥ ६.६२.६० ॥
バーラタよ、我々は戦場で、四方に棍棒を振るって奮闘するビーマを見た。舞うシャンカラのように。
6.62.61
यमदण्डोपमां गुर्वीमिन्द्राशनिसमकस्वनाम् ।
अपश्याम महाराय रौद्रां विशसनीं गदाम् ॥ ६.६२.६१ ॥
偉大な王よ、我々は閻魔の杖のように重く、インドラの雷のような轟音を持つ、恐ろしく殺戮的な棍棒を見た。
6.62.62
विमिश्रां केशमञ्जाभिः प्रदिग्धां रुधिरेण च ।
पिनाकमिव रुद्रस्य क्रुद्धस्याभिघ्नतः पशून् ॥ ६.६२.६२ ॥
髪と骨髄が混じり、血にまみれ、怒れるルドラが弓ピナーカで獣を打つかのようであった。
6.62.63
यथा पशूनां सङ्घातं यष्ट्या पालः प्रकालयेत् ।
तथा भीमो गजानीकं गदया समकालयत् ॥ ६.६२.६३ ॥
牧童が杖で家畜の群れを追うように、ビーマは棍棒で象の軍勢を追い散らした。
6.62.64
गदया वध्यमानास्ते मार्गणैश्च समन्ततः ।
स्वान्यनीकानि मृद्गन्तः प्राद्रवन्कुञ्जरास्तव ॥ ६.६२.६४ ॥
棍棒と四方からの矢に打たれ、あなたの象たちは味方も敵も踏みしだいて逃げ去った。
6.62.65
महावात इवाभ्राणि विधमित्वा स वारणान् ।
अतिष्ठत्तुमुले भीमः श्मशान इव शूलभृत् ॥ ६.६२.६५ ॥
大風が雲を散らすように、ビーマは象たちを散らし、その騒乱の中で墓地の三叉戟の神のように立った。