ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.62.1
दैवमेव परं मन्ये पौरुषादपि सञ्जय ।
यत्सैन्यं मम पुत्रस्य पाण्डुपुत्रेण वध्यते ॥ ६.६२.१ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ମୁଁ ପୌରୁଷଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦୈବକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେ କରେ, କାରଣ ମୋ ପୁଅର ସୈନ୍ୟ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଉଛି।
6.62.2
नित्यं हि मामकांस्तात हतानेव हि शंससि ।
अव्यग्रांश्च प्रहृष्टांश्च नित्यं शंशसि पाण्डवान् ॥ ६.६२.२ ॥
ହେ ତାତ, ତୁମେ ସବୁବେଳେ ମୋ ଲୋକଙ୍କୁ ହତ ବୋଲି କୁହ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ସବୁବେଳେ ଅବ୍ୟଗ୍ର ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ବୋଲି କୁହ।
6.62.3
विभग्नांश्च प्रनष्टांश्च नित्यं शंससि मामकान् ।
हीनान्पुरुषकारेण मामकानद्य सञ्जय ।
पातितान्पात्यमानांश्च हतानेव च शंससि ॥ ६.६२.३ ॥
ତୁମେ ସବୁବେଳେ ମୋ ଲୋକଙ୍କୁ ଭଗ୍ନ ଓ ବିନଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହ; ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଆଜି ମୋ ଲୋକ ପୌରୁଷହୀନ ହୋଇଛନ୍ତି। ପଡ଼ିଥିବା ଓ ପଡ଼ାଯାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ତୁମେ ହତ ବୋଲି କୁହ।
6.62.4
युध्यमानान्यथाशक्ति घटमानाञ्जयं प्रति ।
पाण्डवा हि जयन्त्येव जीयन्ते चैव मामकाः ॥ ६.६२.४ ॥
ମୋ ଲୋକେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ବିଜୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି; ତଥାପି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜିତନ୍ତି, ଆଉ ମୋ ଲୋକେ ହାରନ୍ତି।
6.62.5
सोऽहं तीव्राणि दुःस्वानि दुर्योधनकृतानि च ।
श्रोष्यामि सततं तात दुःसहानि बहूनि च ॥ ६.६२.५ ॥
ହେ ତାତ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କୃତ ତୀବ୍ର, ଦୁଃଖଦ ଓ ଅସହ୍ୟ ଅନେକ ଖବର ମୁଁ ସତତ ଶୁଣିବି।
6.62.6
तमुपायं न पश्यामि जीयेरन्येन पाण्डवान् ।
मामका विजयं युद्धे प्राप्नुयुर्येन सञ्जय ॥ ६.६२.६ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଯେଉଁ ଉପାୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜିତାଯାଇପାରିବେ ଏବଂ ମୋ ଲୋକେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ପାଇପାରିବେ, ସେହି ଉପାୟ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।
6.62.7
क्षयं मनुष्यदेहानां गजवाजिरथक्षयम् ।
श्रृणु राजन्स्थिरो भूत्वा तवैवापनयो महान् ॥ ६.६२.७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସ୍ଥିର ହୋଇ ଶୁଣନ୍ତୁ—ମଣିଷ ଶରୀର, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥର ବିନାଶ; ଏହା ଆପଣଙ୍କ ହିଁ ମହା ଦୋଷ।
6.62.8
धृष्टद्युम्नस्तु शल्येन पीडितो नवभिः शरैः ।
पीडयामास संक्रुद्धो मद्राधिपतिमायसैःक ॥ ६.६२.८ ॥
ମାତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶଲ୍ୟଙ୍କ ନଅଟି ଶରରେ ପୀଡିତ ହୋଇ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ ଲୌହ ଶରରେ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
6.62.9
तत्राद्भुतमपश्याम पार्षस्य पराक्रमम् ।
न्यवारयत यस्तूर्णं शल्यं समितिशोभनम् ॥ ६.६२.९ ॥
ସେଠାରେ ପୃଷତଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ପରାକ୍ରମ ଆମେ ଦେଖିଲୁ; ସେ ରଣରେ ଶୋଭମାନ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ନିବାରଣ କଲେ।
6.62.10
नान्तरं दृश्यते तत्र तयोश्च रथिनोस्तदा ।
मुहूर्तमिव तद्युद्धं तयोः सममिवाभवत् ॥ ६.६२.१० ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ଦୁଇ ରଥୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ; କ୍ଷଣେ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ସେମାନଙ୍କ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ଲାଗିଲା।
6.62.11
ततः शल्यो महाराज धृष्टद्युम्नस्य संयुगे ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन पीतेन निशितेन च ॥ ६.६२.११ ॥
ତେବେ ହେ ମହାରାଜ, ଶଲ୍ୟ ରଣରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଧନୁକୁ ହଳଦିଆ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲ ଶରରେ କାଟିଦେଲେ।
6.62.12
अथैनं शरवर्षेण च्छादयामास संयुगे ।
गिरिं जलागमे यद्वञ्जलदा जलवृष्टिभिः ॥ ६.६२.१२ ॥
ତା'ପରେ ରଣରେ ସେ ତାହାକୁ ଶରବର୍ଷାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ; ବର୍ଷାକାଳରେ ମେଘ ଜଳବୃଷ୍ଟିରେ ପର୍ବତକୁ ଢାଙ୍କିଦିଏ ପରି।
6.62.13
अभिमन्युस्ततः क्रुद्धो धृष्टद्युम्ने च पीडिते ।
अभिदुद्राव वेगेन मद्रराजरथं प्रति ॥ ६.६२.१३ ॥
ଏଥର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ପୀଡିତ ହେବାରୁ ଅଭିମନ୍ୟୁ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ବେଗରେ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
6.62.14
ततो मद्राधिपस्थं कार्ष्णिः प्राप्यातिकोपनः ।
आर्तायनिममेयात्मा विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.६२.१४ ॥
ଏଥର ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଓ ଅମେୟ ଆତ୍ମା କାର୍ଷ୍ଣି ମଦ୍ରାଧିପଙ୍କ ରଥରେ ଥିବା ଆର୍ତାୟନିଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.62.15
ततस्तु तावका राजन्परीप्सन्तोऽर्जुनं रणे ।
मद्रराजरथं तूर्णं परिवार्यावतस्थिरे ॥ ६.६२.१५ ॥
ଏଥର ହେ ରାଜନ୍! ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷର ଲୋକମାନେ ରଣରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଶୀଘ୍ର ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ରଥକୁ ଘେରି ଠିଆ ହେଲେ।
6.62.16
दुर्योधनो विकर्णश्च दुःशासनविविंशती ।
दुर्मर्षणो दुःसहश्च चित्रसेनोऽथ दुर्मुखः ॥ ६.६२.१६ ॥
ଦୁର୍ଯୋଧନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଃଶାସନ, ବିବିଂଶତି, ଦୁର୍ମର୍ଷଣ, ଦୁଃସହ, ଚିତ୍ରସେନ ଏବଂ ଦୁର୍ମୁଖ।
6.62.17
सत्यव्रतश्च भद्रं ते पुरुमित्रश्च भारत ।
एते मद्राधिपरथं पालयन्तः स्थिता रणे ॥ ६.६२.१७ ॥
ସତ୍ୟବ୍ରତ ଓ ପୁରୁମିତ୍ର, ହେ ଭାରତ! ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଏମାନେ ରଣରେ ମଦ୍ରାଧିପଙ୍କ ରଥ ରକ୍ଷା କରି ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ।
6.62.18
तान्भीमसेनः संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
द्रौपदेयाभिमन्युश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ६.६२.१८ ॥
ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭୀମସେନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ; ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ପାର୍ଷତ, ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ର ଅଭିମନ୍ୟୁ ଏବଂ ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ।
6.62.19
धार्तराष्ट्रान्दश रथान्दशैव प्रत्यवारयन् ।
नानारूपाणि शस्त्राणि विसृजन्तो विशांपते ॥ ६.६२.१९ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଦଶ ରଥକୁ ସେମାନେ ଦଶ ରଥରେ ହିଁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ; ନାନା ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରି, ହେ ପ୍ରଜାପତି।
6.62.20
अभ्यवर्तन्तं संहृष्टाः परस्परवधैषिणः ।
ते वै समेयुः संग्रामे राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ६.६२.२० ॥
ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପର ସହ ସଂଘର୍ଷ କଲେ; ହେ ରାଜନ, ତୁମର ଦୁର୍ମନ୍ତ୍ରଣା ହେତୁ।
6.62.21
तस्मिन्दशरथे क्रुद्धे वर्तमाने महाभये ।
तावकानां परेषां वा प्रेक्षका रथिनोऽभवन् ॥ ६.६२.२१ ॥
ସେହି କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦଶରଥ-ଯୁଦ୍ଧ ମହାଭୟରେ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ, ତୁମ ପକ୍ଷର କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ରଥୀମାନେ ଦର୍ଶକ ହେଲେ।
6.62.22
शस्त्राण्यनेकरूपाणि विसृजन्तो महारथाः ।
अन्योन्यमभिनर्दन्तः संप्रहारं प्रचक्रिरे ॥ ६.६२.२२ ॥
ଅନେକ ରୂପର ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରି, ମହାରଥୀମାନେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଗର୍ଜନ କରି ଭୀଷଣ ସଂଘର୍ଷ କଲେ।
6.62.23
ते तदा जातसंरम्भाः सर्वेऽन्योन्यं जिघांसवः ।
अन्योन्यमभिमर्दन्तः स्पर्धमानाः परस्परम् ॥ ६.६२.२३ ॥
ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ, ପରସ୍ପରକୁ ଦଳି ଦେଇ, ପରସ୍ପର ସହ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରି।
6.62.24
अन्योन्यस्पर्धया राजञ्ज्ञातयः संगता मिथः ।
महास्राणि विमुञ्चन्तः समापेतुरमर्षिणः ॥ ६.६२.२४ ॥
ହେ ରାଜନ, ପରସ୍ପର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା ହେତୁ ସେହି ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ମହାସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରି, ଅସହିଷ୍ଣୁ ହୋଇ ପରସ୍ପର ସହ ସଂଘର୍ଷ କଲେ।
6.62.25
दुर्योधनस्तु संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नं महारणे ।
विव्याध निशितैर्बाणैश्चतुर्भिः समरे द्रुतम् ॥ ६.६२.२५ ॥
କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହୋଇ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଚାରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର ବିଦ୍ଧ କଲା।
6.62.26
दुर्मर्षणश्च विंशत्या चित्रसेनश्च पञ्चभिः ।
दुर्मुखो नवभिर्बाणैर्दुःसहश्चापि सप्तभिः ॥ ६.६२.२६ ॥
ଦୁର୍ମର୍ଷଣ କୋଡ଼ିଏ ବାଣରେ, ଚିତ୍ରସେନ ପାଞ୍ଚରେ, ଦୁର୍ମୁଖ ନଅରେ ଏବଂ ଦୁଃସହ ସାତରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
6.62.27
विविंशतिः पञ्चभिश्च त्रिभिर्दुःशासनस्तथा ।
तान्प्रत्यविध्यद्राजेन्द्र पार्षतः शत्रुतापनः ॥ ६.६२.२७ ॥
ବିବିଂଶତି ପାଞ୍ଚ ଓ ଦୁଃଶାସନ ତିନି ବାଣରେ ପ୍ରହାର କଲେ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଶତ୍ରୁତାପନ ପାର୍ଷତ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିପ୍ରହାର କଲେ।
6.62.28
एकैकं पञ्चविंशत्या दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
सत्यव्रतं च समरे पुरुमित्रं च भारत ॥ ६.६२.२८ ॥
ହେ ଭାରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ହସ୍ତଲାଘବ ଦେଖାଇ ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ପଚିଶ ପଚିଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ସତ୍ୟବ୍ରତ ଓ ପୁରୁମିତ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
6.62.29
अभिमन्युरविध्यत्तु दशभिर्दशभिः शरैः ।
माद्रीपुत्रौ तु समरे मातुलं मातृनन्दनौ ॥ ६.६२.२९ ॥
ଅଭିମନ୍ୟୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଦଶ ଦଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ନିଜ ମାମୁଁ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.62.30
अविध्येतां शरैस्तीक्ष्णैस्तदद्भुतमिवाभवत् ।
ततः शल्यो महाराज स्वस्त्रीयौ रथिनां वरौ ॥ ६.६२.३० ॥
ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ହେଲା। ତା'ପରେ ହେ ମହାରାଜ, ଶଲ୍ୟ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜ ଦୁଇ ଭାଗିନାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.62.31
शरैर्बहुभिरानर्च्छत्कृतप्रतिकृतैषिणौ ।
छाद्यमानौ ततस्तौ कतु माद्रीपुत्रौ न चेलतुः ॥ ६.६२.३१ ॥
ବହୁ ବାଣରେ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରତିଶୋଧ ଇଚ୍ଛୁକ ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ଟଳିଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.62.32
अथ दुर्योधनं दृष्ट्वा भीमसेनो महाबलः ।
विधित्सुः कलहस्यान्तं गदां जग्राह पाण्डवः ॥ ६.६२.३२ ॥
ତା'ପରେ ମହାବଳୀ ଭୀମସେନ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; କଳହର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ପାଣ୍ଡବ ଗଦା ଧରିଲେ।
6.62.33
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा कैलासमिव श्रृङ्गिणम् ।
भीमसेनं महाबाहुं पुत्रास्ते प्राद्रवन्भयात् ॥ ६.६२.३३ ॥
ଗଦା ଉଠାଇଥିବା ମହାବାହୁ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ କୈଳାସ ପରି ଦେଖି, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଲେ।
6.62.34
दुर्योधनस्तु संक्रुद्धो मागधं समचोदयत् ।
अनीकं दशसाहस्रं कुञ्जराणां तरस्विनाम् ॥ ६.६२.३४ ॥
କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମାଗଧକୁ ଅଗ୍ରସର ହେବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ; ତାଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ରୁତ ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ସେନା ଥିଲା।
6.62.35
गजानीकेन सहितस्तेन राजा सुयोधनाः ।
मागधं पुरतः कृत्वा भीमसेनं समभ्ययात् ॥ ६.६२.३५ ॥
ହାତୀ ସେନା ସହିତ ରାଜା ସୁଯୋଧନ ମାଗଧଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଭୀମସେନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
6.62.36
आपतन्तं च तं दृष्ट्वा गजानीकं वृकोदरः ।
गदापाणिरवारोहद्रथांत्सिंह इवोन्नदन् ॥ ६.६२.३६ ॥
ହାତୀ ସେନାକୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ହାତରେ ଗଦା ଧରି ବୃକୋଦର ସିଂହ ପରି ଗର୍ଜନ କରି ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ।
6.62.37
अद्रिसारमयीं गुर्वीं प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
अभ्यधावद्गजानीकं व्यादितास्य इवान्तकः ॥ ६.६२.३७ ॥
ପଥରର ସାରରେ ନିର୍ମିତ ଭାରୀ ଓ ବିଶାଳ ଗଦା ଧରି, ମୁଖ ଖୋଲା ଅନ୍ତକ ପରି ସେ ହସ୍ତୀ ସେନା ଉପରେ ଧାଇଁଲା।
6.62.38
स गजान्गदया निघ्नन्व्यचरत्समरे बली ।
भीमसेनो महाबाहुः सवज्र इव वासवः ॥ ६.६२.३८ ॥
ବଳବାନ ମହାବାହୁ ଭୀମସେନ ଗଦାରେ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି, ବଜ୍ର ଧରିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ରଣରେ ବିଚରଣ କଲେ।
6.62.39
तस्य नादेन महता मनोहृदयकम्पिना ।
व्यत्यचेष्टन्त संहत्य गजा भिमस्य गर्जतः ॥ ६.६२.३९ ॥
ଭୀମଙ୍କ ଗର୍ଜନର ସେ ମହାନାଦରେ, ଯାହା ମନ ଓ ହୃଦୟକୁ କମ୍ପାଇ ଦିଏ, ହସ୍ତୀମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଛଟପଟ ହେଲେ।
6.62.40
ततस्तु द्रौपदीपुत्राः सौभद्रश्च महारथः ।
नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.६२.४० ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ମହାରଥୀ ପୁତ୍ର, ନକୁଳ, ସହଦେବ ଏବଂ ପୃଷତ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
6.62.41
पृष्ठं भीमस्य रक्षन्तः शरवर्षेण वारणान् ।
अभ्यवर्षन्त धावन्तो मेघा इव गिरिव्रजान् ॥ ६.६२.४१ ॥
ଭୀମଙ୍କ ପୃଷ୍ଠଭାଗ ରକ୍ଷା କରି ଧାଇଁ ଆସି, ସେମାନେ ଶରବର୍ଷଣରେ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ମେଘ ପର୍ବତ ଶ୍ରେଣୀ ଉପରେ ବର୍ଷିବା ପରି ବର୍ଷଣ କଲେ।
6.62.42
नाकुलिस्तु शतानीकः समरे शत्रुपूगहा ।
क्षुरैः क्षुरप्रैर्भल्लैश्च पीतैश्चाञ्जलिकैः शितैः।
न्यहनच्चोत्तमाङ्गानि पाण्डवो गजयोधिनाम् ॥ ६.६२.४२ ॥
ନକୁଳଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶତାନୀକ, ଯିଏ ରଣରେ ଶତ୍ରୁଦଳର ସଂହାରକ, କ୍ଷୁର, କ୍ଷୁରପ୍ର, ଭଲ୍ଲ ଓ ପୀତପକ୍ଷ ଅଞ୍ଜଲିକ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ହସ୍ତୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ କାଟି ପକାଇଲେ।
6.62.43
शिरोभिः प्रपतद्भिश्च बाहुभिश्च विभूषितैः ।
अश्मवृष्टिरिवाभाति पाणिभिश्च सहाङ्कुशैः ॥ ६.६२.४३ ॥
ପଡ଼ୁଥିବା ମସ୍ତକ ଓ ଅଳଙ୍କୃତ ବାହୁ ଏବଂ ଅଙ୍କୁଶ ସହିତ ହାତରେ ତାହା ପଥର ବର୍ଷା ପରି ଦେଖାଗଲା।
6.62.44
हृतोत्तमाङ्गाः स्कन्धेषु गजानां गजयोधिनः ।
अदृश्यन्ताचलाग्रेकषु द्रुमा भग्नशिखा इव ॥ ६.६२.४४ ॥
ହାତୀଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ମସ୍ତକ ହରାଇଥିବା ଗଜଯୋଦ୍ଧା ପର୍ବତ ଶିଖରେ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଚୂଡ଼ାର ବୃକ୍ଷ ପରି ଦେଖାଗଲେ।
6.62.45
धृष्टद्युम्नहतानन्यानपश्याम महागजान् ।
पततः पात्यमानांश्च पार्षतेन महात्मना ॥ ६.६२.४५ ॥
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ଅନ୍ୟ ମହାଗଜମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଦେଖିଲୁ; ମହାତ୍ମା ପାର୍ଷତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପଡ଼ୁଥିଲେ ଓ ପଡ଼ାଯାଉଥିଲେ।
6.62.46
मागधोऽथ महीपालो गजमैरावणोपमम् ।
प्रेषयामास समरे सौभद्रस्य रथं प्रति ॥ ६.६२.४६ ॥
ତା'ପରେ ମଗଧର ମହୀପାଳ ଐରାବତ ସମାନ ଗଜକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ପଠାଇଲେ।
6.62.47
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य मागधस्य महागजम् ।
जघानैकेषुणा वीरःत सौभद्रः परवीरहा ॥ ६.६२.४७ ॥
ମାଗଧ ରାଜାଙ୍କ ମହାଗଜକୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଶତ୍ରୁବୀର ସଂହାରକ ବୀର ସୌଭଦ୍ର ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ତାହାକୁ ବଧ କଲେ।
6.62.48
तस्यावर्जितनागस्य कार्ष्णिः परपुरंजयः ।
राज्ञो रजतपुङ्खेन भल्लेनापाहरच्छिरः ॥ ६.६२.४८ ॥
ପରପୁର ବିଜୟୀ କାର୍ଷ୍ଣି ସେହି ଗଜକୁ ଫେରାଇବା ସମୟରେ ରୌପ୍ୟପୁଙ୍ଖ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ରାଜାଙ୍କ ମସ୍ତକ କାଟି ନେଲେ।
6.62.49
विगाह्य तद्गजानीकं भीमसेनोऽपि पाण्डवः ।
व्यचरत्समरे मृद्गन्गजानिन्द्रो गिरीनिव ॥ ६.६२.४९ ॥
ହସ୍ତୀ ସେନା ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ପାଣ୍ଡବ ଭୀମସେନ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କୁ ଦଳି ବିଚରଣ କଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି।
6.62.50
एकप्रहारनिहतान्भीमसेनेन दन्तिनः ।
अपश्याम रणे तस्मिन्गिरीन्वज्रहतानिव ॥ ६.६२.५० ॥
ସେହି ରଣରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଏକ ଏକ ପ୍ରହାରରେ ନିହତ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଦେଖିଲୁ, ବଜ୍ରାହତ ପର୍ବତ ପରି।
6.62.51
भग्नदन्तान्भग्नकरान्भग्नसक्थीश्च वारणान् ।
भग्नपृष्ठत्रिकानन्यान्निहतान्पर्वतोपमान् ॥ ६.६२.५१ ॥
ଭଗ୍ନ ଦନ୍ତ, ଭଗ୍ନ ଶୁଣ୍ଡ, ଭଗ୍ନ ଊରୁ ବିଶିଷ୍ଟ ହସ୍ତୀ ଏବଂ ପୃଷ୍ଠ ଓ କଟି ଭଗ୍ନ ଅନ୍ୟମାନେ ପର୍ବତ ପରି ନିହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲେ।
6.62.52
नदतः सीदतश्चान्यान्विमुखान्समरे गतान् ।
विद्रुतान्भयसंविग्नांस्तथा विशकृतोऽपरान् ॥ ६.६२.५२ ॥
ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ବସି ଯାଉଥିବା, ରଣରୁ ମୁହଁ ଫେରାଇ ପଳାଇଥିବା, ଭୟରେ ବ୍ୟାକୁଳ, ଏବଂ ମଳରେ ଲିପ୍ତ ଅନ୍ୟ ହସ୍ତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
6.62.53
भीमसेनस्य मार्गेषु पतितान्पर्वतोपमान् ।
अपश्यं निहतान्नागान्राजन्निष्ठीवतोपरान् ॥ ६.६२.५३ ॥
ହେ ରାଜନ, ଭୀମସେନଙ୍କ ପଥରେ ପଡ଼ିଥିବା, ପର୍ବତ ପରି ନିହତ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ରକ୍ତ ଉଗାଳୁଥିବା ଦେଖିଲି।
6.62.54
वमन्तो रुधिरं चान्ये भिन्नकुम्भा महागजाः ।
विह्नलन्तो गता भूमिं शैला इव धरातले ॥ ६.६२.५४ ॥
ରକ୍ତ ବାନ୍ତି କରୁ କରୁ, କୁମ୍ଭସ୍ଥଳ ଫାଟିଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟ ମହାହସ୍ତୀମାନେ ଟଳମଳ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ପୃଥିବୀରେ ପର୍ବତ ପଡ଼ିଲା ପରି।
6.62.55
मेदोरुधिरदिग्धाङ्गो वसामज्जासमुक्षितः ।
व्यचरत्समरे भीमो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.६२.५५ ॥
ମେଦ ଓ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ଶରୀର, ମଜ୍ଜା ଓ ବସାରେ ସିକ୍ତ ଭୀମ ହାତରେ ଦଣ୍ଡ ଧରି ଯମ ପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ।
6.62.56
गजानां रुधिरक्लिन्नां गदां बिभ्रद्वृकोदरः ।
घोरः प्रतिभयश्चासीत्पिनाकीव पिनाकभृत् ॥ ६.६२.५६ ॥
ହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ଗଦା ଧରିଥିବା ବୃକୋଦର ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟାବହ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ପିନାକଧାରୀ ଶିବ ପରି।
6.62.57
संमथ्यमानाः क्रुद्धेन भीमसेनेन दन्तिनः ।
सहसा प्राद्रवन्क्लिष्ठा मृद्गन्तस्तव वाहिनीम् ॥ ६.६२.५७ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଥିତ ହସ୍ତୀମାନେ ହଠାତ୍ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପଳାଇଲେ; ତୁମ ସେନାକୁ ଦଳି ଦଳି।
6.62.58
तं हि वीरं महेष्वासं सौभद्रप्रमुखा रथाः ।
पर्यरक्षन्त युध्यन्तं वज्रायुधमिवामराः ॥ ६.६२.५८ ॥
ସେହି ବୀର, ମହାଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ସୌଭଦ୍ର (ଅଭିମନ୍ୟୁ) ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ରଥୀମାନେ ରକ୍ଷା କଲେ; ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ରକ୍ଷା କରିବା ପରି।
6.62.59
शोणिताक्तां गदां बिभ्रदुक्षितां गजशोणितैः ।
कृतान्त इव रोद्रात्मा भीमसेनो व्यदृश्यत ॥ ६.६२.५९ ॥
ହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ରକ୍ତରେ ରଞ୍ଜିତ ଓ ସିକ୍ତ ଗଦା ଧରିଥିବା ରୌଦ୍ରସ୍ୱଭାବ ଭୀମସେନ ଯମ ପରି ଦେଖାଗଲେ।
6.62.60
व्यायच्छमानं गदया दिक्षु सर्वासु भारत ।
अपश्याम रणे भीमं नृत्यन्तमिव शङ्करम् ॥ ६.६२.६० ॥
ହେ ଭାରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଗଦାରେ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ଭୀମଙ୍କୁ ଆମେ ଦେଖିଲୁ; ନୃତ୍ୟରତ ଶଙ୍କର ପରି।
6.62.61
यमदण्डोपमां गुर्वीमिन्द्राशनिसमकस्वनाम् ।
अपश्याम महाराय रौद्रां विशसनीं गदाम् ॥ ६.६२.६१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଆମେ ଯମଦଣ୍ଡ ପରି ଭାରୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରର ଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦଯୁକ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ଓ ସଂହାରକ ଗଦା ଦେଖିଲୁ।
6.62.62
विमिश्रां केशमञ्जाभिः प्रदिग्धां रुधिरेण च ।
पिनाकमिव रुद्रस्य क्रुद्धस्याभिघ्नतः पशून् ॥ ६.६२.६२ ॥
କେଶ ଓ ମଜ୍ଜାରେ ମିଶି, ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲା; କ୍ରୁଦ୍ଧ ରୁଦ୍ର ଯେପରି ପିନାକ ଧନୁରେ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରନ୍ତି।
6.62.63
यथा पशूनां सङ्घातं यष्ट्या पालः प्रकालयेत् ।
तथा भीमो गजानीकं गदया समकालयत् ॥ ६.६२.६३ ॥
ପଶୁପାଳକ ଯେପରି ଯଷ୍ଟିରେ ପଶୁଦଳକୁ ତଡ଼ନ୍ତି, ସେହିପରି ଭୀମ ଗଦାରେ ହସ୍ତୀ ସେନାକୁ ତଡ଼ିଦେଲେ।
6.62.64
गदया वध्यमानास्ते मार्गणैश्च समन्ततः ।
स्वान्यनीकानि मृद्गन्तः प्राद्रवन्कुञ्जरास्तव ॥ ६.६२.६४ ॥
ଗଦା ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ହସ୍ତୀମାନେ ନିଜ ଓ ଅନ୍ୟ ସେନାକୁ ଦଳି ପଳାଇଲେ।
6.62.65
महावात इवाभ्राणि विधमित्वा स वारणान् ।
अतिष्ठत्तुमुले भीमः श्मशान इव शूलभृत् ॥ ६.६२.६५ ॥
ମହାବାୟୁ ଯେପରି ମେଘ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରେ, ସେହିପରି ହସ୍ତୀମାନଙ୍କୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରି, ସେହି କୋଳାହଳରେ ଭୀମ ଶ୍ମଶାନରେ ଶୂଳଧାରୀ ପରି ଠିଆ ହେଲେ।