మహాభారతం · అధ్యాయం 6.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.62.1
दैवमेव परं मन्ये पौरुषादपि सञ्जय ।
यत्सैन्यं मम पुत्रस्य पाण्डुपुत्रेण वध्यते ॥ ६.६२.१ ॥
సంజయా, మానవ ప్రయత్నం కంటే దైవమే గొప్పదని నేను భావిస్తున్నాను; ఎందుకంటే నా కుమారుని సైన్యం పాండు కుమారునిచే నాశనం చేయబడుతోంది.
6.62.2
नित्यं हि मामकांस्तात हतानेव हि शंससि ।
अव्यग्रांश्च प्रहृष्टांश्च नित्यं शंशसि पाण्डवान् ॥ ६.६२.२ ॥
ప్రియమైన వాడా, నీవు ఎల్లప్పుడూ నా వారిని చంపబడినవారిగానే చెబుతావు; పాండవులను కలతలేనివారిగా, సంతోషంగా ఉన్నవారిగా ఎల్లప్పుడూ చెబుతావు.
6.62.3
विभग्नांश्च प्रनष्टांश्च नित्यं शंससि मामकान् ।
हीनान्पुरुषकारेण मामकानद्य सञ्जय ।
पातितान्पात्यमानांश्च हतानेव च शंससि ॥ ६.६२.३ ॥
నీవు ఎల్లప్పుడూ నా వారిని విరిగిపోయినవారిగా, నాశనమైనవారిగా చెబుతావు; సంజయా, నేడు నా వారు పురుష ప్రయత్నం లేనివారయ్యారు. పడినవారిని, పడగొట్టబడుతున్నవారిని చంపబడినవారిగానే చెబుతావు.
6.62.4
युध्यमानान्यथाशक्ति घटमानाञ्जयं प्रति ।
पाण्डवा हि जयन्त्येव जीयन्ते चैव मामकाः ॥ ६.६२.४ ॥
నా వారు తమ శక్తి మేరకు పోరాడి విజయం కోసం ప్రయత్నిస్తున్నారు; అయినా పాండవులే గెలుస్తున్నారు, నా వారే ఓడిపోతున్నారు.
6.62.5
सोऽहं तीव्राणि दुःस्वानि दुर्योधनकृतानि च ।
श्रोष्यामि सततं तात दुःसहानि बहूनि च ॥ ६.६२.५ ॥
ప్రియమైన వాడా, దుర్యోధనుని వల్ల కలిగిన తీవ్రమైన, దుఃఖకరమైన, భరించలేని అనేక వార్తలను నేను నిరంతరం వినవలసి వస్తుంది.
6.62.6
तमुपायं न पश्यामि जीयेरन्येन पाण्डवान् ।
मामका विजयं युद्धे प्राप्नुयुर्येन सञ्जय ॥ ६.६२.६ ॥
పాండవులను జయించి, నా వారు యుద్ధంలో విజయం పొందగల ఆ ఉపాయాన్ని నేను చూడలేకున్నాను, సంజయా.
6.62.7
क्षयं मनुष्यदेहानां गजवाजिरथक्षयम् ।
श्रृणु राजन्स्थिरो भूत्वा तवैवापनयो महान् ॥ ६.६२.७ ॥
రాజా, స్థిరంగా విను. మనుషుల దేహాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు నశిస్తున్నాయి; ఇది నీ మహా దోషమే.
6.62.8
धृष्टद्युम्नस्तु शल्येन पीडितो नवभिः शरैः ।
पीडयामास संक्रुद्धो मद्राधिपतिमायसैःक ॥ ६.६२.८ ॥
అయితే ధృష్టద్యుమ్నుడు శల్యుని చేత తొమ్మిది బాణాలతో బాధింపబడి, కోపించి మద్రాధిపతిని ఇనుప బాణాలతో బాధించాడు.
6.62.9
तत्राद्भुतमपश्याम पार्षस्य पराक्रमम् ।
न्यवारयत यस्तूर्णं शल्यं समितिशोभनम् ॥ ६.६२.९ ॥
అక్కడ పృషతుని కుమారుని అద్భుత పరాక్రమాన్ని చూశాము; యుద్ధంలో శోభిల్లే శల్యుడిని అతడు వెంటనే అడ్డుకొని వెనక్కి నెట్టాడు.
6.62.10
नान्तरं दृश्यते तत्र तयोश्च रथिनोस्तदा ।
मुहूर्तमिव तद्युद्धं तयोः सममिवाभवत् ॥ ६.६२.१० ॥
అప్పుడు ఆ ఇద్దరు రథికుల మధ్య ఏ భేదమూ కనిపించలేదు; క్షణకాలం ఆ యుద్ధం వారిద్దరికీ సమానంగా అయింది.
6.62.11
ततः शल्यो महाराज धृष्टद्युम्नस्य संयुगे ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन पीतेन निशितेन च ॥ ६.६२.११ ॥
అప్పుడు, మహారాజా, శల్యుడు యుద్ధంలో ధృష్టద్యుమ్నుని విల్లును పసుపు రంగు, పదునైన భల్ల బాణంతో విరిచాడు.
6.62.12
अथैनं शरवर्षेण च्छादयामास संयुगे ।
गिरिं जलागमे यद्वञ्जलदा जलवृष्टिभिः ॥ ६.६२.१२ ॥
అనంతరం యుద్ధంలో అతనిని బాణ వర్షంతో కప్పేశాడు; వర్షాకాలంలో మేఘాలు వాన జల్లులతో కొండను కప్పినట్టుగా.
6.62.13
अभिमन्युस्ततः क्रुद्धो धृष्टद्युम्ने च पीडिते ।
अभिदुद्राव वेगेन मद्रराजरथं प्रति ॥ ६.६२.१३ ॥
అప్పుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు పీడింపబడగా అభిమన్యుడు కోపించి వేగంగా మద్రరాజు రథం వైపు దూకాడు.
6.62.14
ततो मद्राधिपस्थं कार्ष्णिः प्राप्यातिकोपनः ।
आर्तायनिममेयात्मा विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.६२.१४ ॥
అప్పుడు అత్యంత కోపంతో అపరిమిత ఆత్మ కలిగిన కార్ష్ణి మద్రాధిపుని రథంపై ఉన్న ఆర్తాయనిని చేరి తీక్ష్ణ బాణాలతో గాయపరిచాడు.
6.62.15
ततस्तु तावका राजन्परीप्सन्तोऽर्जुनं रणे ।
मद्रराजरथं तूर्णं परिवार्यावतस्थिरे ॥ ६.६२.१५ ॥
అప్పుడు ఓ రాజా! నీ పక్షంవారు యుద్ధంలో అర్జునుని రక్షించాలనే కోరికతో వేగంగా మద్రరాజు రథాన్ని చుట్టుముట్టి నిలబడ్డారు.
6.62.16
दुर्योधनो विकर्णश्च दुःशासनविविंशती ।
दुर्मर्षणो दुःसहश्च चित्रसेनोऽथ दुर्मुखः ॥ ६.६२.१६ ॥
దుర్యోధనుడు, వికర్ణుడు, దుశ్శాసనుడు, వివింశతి, దుర్మర్షణుడు, దుస్సహుడు, చిత్రసేనుడు, తరువాత దుర్ముఖుడు.
6.62.17
सत्यव्रतश्च भद्रं ते पुरुमित्रश्च भारत ।
एते मद्राधिपरथं पालयन्तः स्थिता रणे ॥ ६.६२.१७ ॥
సత్యవ్రతుడు, పురుమిత్రుడు - ఓ భరతా! నీకు శుభం కలుగుగాక. వీరు యుద్ధంలో మద్రాధిపుని రథాన్ని కాపాడుతూ నిలిచారు.
6.62.18
तान्भीमसेनः संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
द्रौपदेयाभिमन्युश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ६.६२.१८ ॥
వారిపై భీమసేనుడు మిక్కిలి కోపించాడు; ధృష్టద్యుమ్నుడు, పార్షతుడు, ద్రౌపదేయుడైన అభిమన్యుడు, మాద్రి కుమారులైన ఇద్దరు పాండవులు కూడా కోపించారు.
6.62.19
धार्तराष्ट्रान्दश रथान्दशैव प्रत्यवारयन् ।
नानारूपाणि शस्त्राणि विसृजन्तो विशांपते ॥ ६.६२.१९ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల పది రథాలను వారు పది రథాలతోనే అడ్డుకున్నారు; అనేక రకాల ఆయుధాలను ప్రయోగిస్తూ, ఓ ప్రజాపతీ.
6.62.20
अभ्यवर्तन्तं संहृष्टाः परस्परवधैषिणः ।
ते वै समेयुः संग्रामे राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ६.६२.२० ॥
ఒకరినొకరు చంపాలని కోరుకుంటూ, సంతోషంతో ముందుకు సాగిన వారు యుద్ధంలో ఒకటిగా ఢీకొన్నారు; ఓ రాజా, నీ దుర్మంత్రాంగం వల్ల.
6.62.21
तस्मिन्दशरथे क्रुद्धे वर्तमाने महाभये ।
तावकानां परेषां वा प्रेक्षका रथिनोऽभवन् ॥ ६.६२.२१ ॥
ఆ కోపోద్రిక్తమైన దశరథ-యుద్ధం మహా భయంకరంగా సాగుతున్నప్పుడు, నీ పక్షం వారూ శత్రువులూ రథికులు ప్రేక్షకులయ్యారు.
6.62.22
शस्त्राण्यनेकरूपाणि विसृजन्तो महारथाः ।
अन्योन्यमभिनर्दन्तः संप्रहारं प्रचक्रिरे ॥ ६.६२.२२ ॥
అనేక రూపాల ఆయుధాలను ప్రయోగిస్తూ, మహారథులు ఒకరిపై ఒకరు గర్జిస్తూ తీవ్రంగా పోరాడారు.
6.62.23
ते तदा जातसंरम्भाः सर्वेऽन्योन्यं जिघांसवः ।
अन्योन्यमभिमर्दन्तः स्पर्धमानाः परस्परम् ॥ ६.६२.२३ ॥
అప్పుడు వారందరూ కోపంతో నిండి, ఒకరినొకరు చంపాలని కోరుకుంటూ, ఒకరినొకరు అణిచివేస్తూ, పరస్పరం పోటీపడుతూ ఉన్నారు.
6.62.24
अन्योन्यस्पर्धया राजञ्ज्ञातयः संगता मिथः ।
महास्राणि विमुञ्चन्तः समापेतुरमर्षिणः ॥ ६.६२.२४ ॥
ఓ రాజా, పరస్పర పోటీ వల్ల ఆ బంధువులు కలిసి, మహాస్త్రాలు ప్రయోగిస్తూ, సహనం లేకుండా ఒకటిగా ఢీకొన్నారు.
6.62.25
दुर्योधनस्तु संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नं महारणे ।
विव्याध निशितैर्बाणैश्चतुर्भिः समरे द्रुतम् ॥ ६.६२.२५ ॥
అయితే దుర్యోధనుడు కోపోద్రిక్తుడై ఆ మహాయుద్ధంలో ధృష్టద్యుమ్నుని నాలుగు వాడి బాణాలతో వెంటనే గాయపరిచాడు.
6.62.26
दुर्मर्षणश्च विंशत्या चित्रसेनश्च पञ्चभिः ।
दुर्मुखो नवभिर्बाणैर्दुःसहश्चापि सप्तभिः ॥ ६.६२.२६ ॥
దుర్మర్షణుడు ఇరవై బాణాలతోను, చిత్రసేనుడు ఐదు బాణాలతోను, దుర్ముఖుడు తొమ్మిది బాణాలతోను, దుఃసహుడు ఏడు బాణాలతోను గాయపరిచారు.
6.62.27
विविंशतिः पञ्चभिश्च त्रिभिर्दुःशासनस्तथा ।
तान्प्रत्यविध्यद्राजेन्द्र पार्षतः शत्रुतापनः ॥ ६.६२.२७ ॥
వివింశతి ఐదు బాణాలతోను, దుఃశాసనుడు మూడు బాణాలతోను దాడి చేశారు. ఓ రాజేంద్రా, శత్రుసంతాపకుడైన పార్షతుడు వారినందరినీ ప్రతిగా గాయపరిచాడు.
6.62.28
एकैकं पञ्चविंशत्या दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
सत्यव्रतं च समरे पुरुमित्रं च भारत ॥ ६.६२.२८ ॥
ఓ భారతా! యుద్ధంలో చేతి చురుకుదనాన్ని ప్రదర్శిస్తూ ప్రతి ఒక్కరినీ ఇరవై ఐదు బాణాలతో, సత్యవ్రతుని మరియు పురుమిత్రుని కూడా గాయపరిచాడు.
6.62.29
अभिमन्युरविध्यत्तु दशभिर्दशभिः शरैः ।
माद्रीपुत्रौ तु समरे मातुलं मातृनन्दनौ ॥ ६.६२.२९ ॥
అభిమన్యుడు పది పది బాణాలతో గాయపరిచాడు. యుద్ధంలో మాద్రి ఇద్దరు కుమారులు తమ మేనమామ శల్యుని గాయపరిచారు.
6.62.30
अविध्येतां शरैस्तीक्ष्णैस्तदद्भुतमिवाभवत् ।
ततः शल्यो महाराज स्वस्त्रीयौ रथिनां वरौ ॥ ६.६२.३० ॥
వారిద్దరూ వాడి బాణాలతో గాయపరిచారు; అది అద్భుతంగా అనిపించింది. అప్పుడు మహారాజా, శల్యుడు రథికులలో శ్రేష్ఠులైన తన ఇద్దరు మేనల్లుళ్లను గాయపరిచాడు.
6.62.31
शरैर्बहुभिरानर्च्छत्कृतप्रतिकृतैषिणौ ।
छाद्यमानौ ततस्तौ कतु माद्रीपुत्रौ न चेलतुः ॥ ६.६२.३१ ॥
అనేక బాణాలతో వారిద్దరూ కప్పబడినప్పటికీ, ప్రతీకారం కోరిన మాద్రీ కుమారులు ఇద్దరూ తమ స్థానం నుండి కదలలేదు; వారు కూడా అనేక బాణాలను ప్రయోగించారు.
6.62.32
अथ दुर्योधनं दृष्ट्वा भीमसेनो महाबलः ।
विधित्सुः कलहस्यान्तं गदां जग्राह पाण्डवः ॥ ६.६२.३२ ॥
అప్పుడు మహాబలుడైన భీమసేనుడు దుర్యోధనుడిని చూసి, కలహానికి ముగింపు పలకాలని కోరి, పాండవుడు గదను చేపట్టాడు.
6.62.33
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा कैलासमिव श्रृङ्गिणम् ।
भीमसेनं महाबाहुं पुत्रास्ते प्राद्रवन्भयात् ॥ ६.६२.३३ ॥
గదను పైకెత్తిన మహాబాహువైన భీమసేనుడిని, శిఖరాలు గల కైలాసం వలె చూసి, మీ కుమారులు భయంతో పారిపోయారు.
6.62.34
दुर्योधनस्तु संक्रुद्धो मागधं समचोदयत् ।
अनीकं दशसाहस्रं कुञ्जराणां तरस्विनाम् ॥ ६.६२.३४ ॥
అయితే అతి కోపోద్రిక్తుడైన దుర్యోధనుడు మాగధుడిని ముందుకు నడిపించాడు; పది వేల వేగవంతమైన ఏనుగుల సేన అతనితో ఉంది.
6.62.35
गजानीकेन सहितस्तेन राजा सुयोधनाः ।
मागधं पुरतः कृत्वा भीमसेनं समभ्ययात् ॥ ६.६२.३५ ॥
ఏనుగుల సేనతో కూడిన రాజు సుయోధనుడు మాగధుడిని ముందు ఉంచి భీమసేనుడి వైపు ముందుకు సాగాడు.
6.62.36
आपतन्तं च तं दृष्ट्वा गजानीकं वृकोदरः ।
गदापाणिरवारोहद्रथांत्सिंह इवोन्नदन् ॥ ६.६२.३६ ॥
ఏనుగుల సేన దూసుకురావడం చూసి, వృకోదరుడు చేతిలో గదతో, సింహంలా గర్జిస్తూ రథం నుండి దూకాడు.
6.62.37
अद्रिसारमयीं गुर्वीं प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
अभ्यधावद्गजानीकं व्यादितास्य इवान्तकः ॥ ६.६२.३७ ॥
రాతి సారంతో చేసిన బరువైన పెద్ద గదను పట్టుకొని, నోరు తెరిచిన యముడిలా అతడు ఏనుగుల సేనపై దూకాడు.
6.62.38
स गजान्गदया निघ्नन्व्यचरत्समरे बली ।
भीमसेनो महाबाहुः सवज्र इव वासवः ॥ ६.६२.३८ ॥
బలవంతుడు మహాబాహువు భీమసేనుడు గదతో ఏనుగులను కొట్టుతూ యుద్ధంలో వజ్రాయుధంతో ఉన్న ఇంద్రునిలా సంచరించాడు.
6.62.39
तस्य नादेन महता मनोहृदयकम्पिना ।
व्यत्यचेष्टन्त संहत्य गजा भिमस्य गर्जतः ॥ ६.६२.३९ ॥
భీముని గర్జన యొక్క ఆ మహాధ్వనితో, మనస్సును హృదయాన్ని వణికించగా, ఏనుగులు ఒక్కటిగా గుమిగూడి తల్లడిల్లాయి.
6.62.40
ततस्तु द्रौपदीपुत्राः सौभद्रश्च महारथः ।
नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.६२.४० ॥
అప్పుడు ద్రౌపదీ పుత్రులు, సుభద్ర కుమారుడైన మహారథుడు, నకులుడు, సహదేవుడు, పృషతుని కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు కూడా ముందుకు వచ్చారు.
6.62.41
पृष्ठं भीमस्य रक्षन्तः शरवर्षेण वारणान् ।
अभ्यवर्षन्त धावन्तो मेघा इव गिरिव्रजान् ॥ ६.६२.४१ ॥
భీముని వెనుకను కాపాడుతూ పరుగెత్తి, బాణవర్షంతో ఏనుగులపై మేఘాలు పర్వతసమూహాలపై వర్షించినట్లు కురిపించారు.
6.62.42
नाकुलिस्तु शतानीकः समरे शत्रुपूगहा ।
क्षुरैः क्षुरप्रैर्भल्लैश्च पीतैश्चाञ्जलिकैः शितैः।
न्यहनच्चोत्तमाङ्गानि पाण्डवो गजयोधिनाम् ॥ ६.६२.४२ ॥
నకులుని కుమారుడు శతానీకుడు, యుద్ధంలో శత్రుసమూహాలను హతమార్చేవాడు, క్షురాలు, క్షురప్రాలు, భల్లాలు, పసుపు రెక్కల అంజలికాలు, పదునైన బాణాలతో గజయోధుల తలలను నరికాడు.
6.62.43
शिरोभिः प्रपतद्भिश्च बाहुभिश्च विभूषितैः ।
अश्मवृष्टिरिवाभाति पाणिभिश्च सहाङ्कुशैः ॥ ६.६२.४३ ॥
పడుతున్న శిరస్సులతోను, అలంకరించిన బాహువులతోను, అంకుశాలతో కూడిన చేతులతోను అది రాళ్ల వర్షంలా కనిపించింది.
6.62.44
हृतोत्तमाङ्गाः स्कन्धेषु गजानां गजयोधिनः ।
अदृश्यन्ताचलाग्रेकषु द्रुमा भग्नशिखा इव ॥ ६.६२.४४ ॥
ఏనుగుల భుజాలపై తలలు తెగిన గజయోధులు, పర్వత శిఖరాగ్రాలపై విరిగిన శిఖరాలున్న వృక్షాలలా కనిపించారు.
6.62.45
धृष्टद्युम्नहतानन्यानपश्याम महागजान् ।
पततः पात्यमानांश्च पार्षतेन महात्मना ॥ ६.६२.४५ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుని చేత చంపబడిన ఇతర మహాగజాలను చూశాము; మహాత్ముడైన పార్షతునిచే అవి పడుతూ, పడగొట్టబడుతూ ఉన్నాయి.
6.62.46
मागधोऽथ महीपालो गजमैरावणोपमम् ।
प्रेषयामास समरे सौभद्रस्य रथं प्रति ॥ ६.६२.४६ ॥
అప్పుడు మగధ మహీపాలుడు ఐరావతంతో సమానమైన గజాన్ని యుద్ధంలో సౌభద్రుని రథం వైపు పంపాడు.
6.62.47
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य मागधस्य महागजम् ।
जघानैकेषुणा वीरःत सौभद्रः परवीरहा ॥ ६.६२.४७ ॥
మాగధ రాజు మహాగజం దూకివస్తుండగా చూసి, శత్రువీరులను సంహరించే వీరుడు సౌభద్రుడు ఒకే బాణంతో దానిని హతం చేశాడు.
6.62.48
तस्यावर्जितनागस्य कार्ष्णिः परपुरंजयः ।
राज्ञो रजतपुङ्खेन भल्लेनापाहरच्छिरः ॥ ६.६२.४८ ॥
పరపుర విజేతయైన కార్ష్ణి, ఆ గజాన్ని వెనక్కి తిప్పినప్పుడు, వెండి పింఛపు భల్లబాణంతో రాజు తలను తెగనరికాడు.
6.62.49
विगाह्य तद्गजानीकं भीमसेनोऽपि पाण्डवः ।
व्यचरत्समरे मृद्गन्गजानिन्द्रो गिरीनिव ॥ ६.६२.४९ ॥
ఏనుగుల సేనలో ప్రవేశించి పాండవుడు భీమసేనుడు కూడా యుద్ధంలో ఏనుగులను నలుపుతూ తిరిగాడు, ఇంద్రుడు పర్వతాలను చూర్ణం చేసినట్టు.
6.62.50
एकप्रहारनिहतान्भीमसेनेन दन्तिनः ।
अपश्याम रणे तस्मिन्गिरीन्वज्रहतानिव ॥ ६.६२.५० ॥
ఆ రణంలో భీమసేనుని ఒక్కో దెబ్బకే చచ్చిన ఏనుగులను మేము చూశాము, వజ్రంతో కొట్టబడిన పర్వతాల్లా.
6.62.51
भग्नदन्तान्भग्नकरान्भग्नसक्थीश्च वारणान् ।
भग्नपृष्ठत्रिकानन्यान्निहतान्पर्वतोपमान् ॥ ६.६२.५१ ॥
విరిగిన దంతాలు, విరిగిన తొండాలు, విరిగిన తొడలు గల ఏనుగులు, వెన్ను నడుము విరిగిన ఇతరులు, పర్వతాల్లా చచ్చి పడి ఉన్నారు.
6.62.52
नदतः सीदतश्चान्यान्विमुखान्समरे गतान् ।
विद्रुतान्भयसंविग्नांस्तथा विशकृतोऽपरान् ॥ ६.६२.५२ ॥
గర్జిస్తూ, కూలుతూ, యుద్ధం నుండి వెనుదిరిగి పారిపోయిన, భయంతో కలవరపడిన, మలంతో మలినమైన ఇతర ఏనుగులు కూడా ఉన్నాయి.
6.62.53
भीमसेनस्य मार्गेषु पतितान्पर्वतोपमान् ।
अपश्यं निहतान्नागान्राजन्निष्ठीवतोपरान् ॥ ६.६२.५३ ॥
రాజా, భీమసేనుని మార్గాల్లో పడిన, పర్వతాలవంటి చచ్చిన ఏనుగులను నేను చూశాను, ఇతరాలు నెత్తురు ఉమ్ముతూ ఉండటం కూడా చూశాను.
6.62.54
वमन्तो रुधिरं चान्ये भिन्नकुम्भा महागजाः ।
विह्नलन्तो गता भूमिं शैला इव धरातले ॥ ६.६२.५४ ॥
రక్తం వాంతి చేసుకుంటూ, కుంభస్థలాలు చీలిపోయిన మహా ఏనుగులు తూలుతూ నేలకు కూలి, భూమిపై పర్వతాలు పడినట్టు.
6.62.55
मेदोरुधिरदिग्धाङ्गो वसामज्जासमुक्षितः ।
व्यचरत्समरे भीमो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.६२.५५ ॥
కొవ్వు, రక్తంతో తడిసిన శరీరంతో, మజ్జ మరియు కొవ్వుతో తడిసిన భీముడు చేతిలో దండం పట్టిన యముడిలా యుద్ధంలో సంచరించాడు.
6.62.56
गजानां रुधिरक्लिन्नां गदां बिभ्रद्वृकोदरः ।
घोरः प्रतिभयश्चासीत्पिनाकीव पिनाकभृत् ॥ ६.६२.५६ ॥
ఏనుగుల రక్తంతో తడిసిన గదను ధరించిన వృకోదరుడు భయంకరుడై, పినాకం ధరించిన శివుని వలె కనిపించాడు.
6.62.57
संमथ्यमानाः क्रुद्धेन भीमसेनेन दन्तिनः ।
सहसा प्राद्रवन्क्लिष्ठा मृद्गन्तस्तव वाहिनीम् ॥ ६.६२.५७ ॥
కోపోద్రిక్తుడైన భీమసేనునిచే నలిగిపోతున్న ఏనుగులు అకస్మాత్తుగా బాధపడి పారిపోయాయి; నీ సేనను తొక్కుతూ.
6.62.58
तं हि वीरं महेष्वासं सौभद्रप्रमुखा रथाः ।
पर्यरक्षन्त युध्यन्तं वज्रायुधमिवामराः ॥ ६.६२.५८ ॥
ఆ వీరుడు, మహా ధనుర్ధరుడిని సౌభద్ర (అభిమన్యుడు) నేతృత్వంలోని రథికులు రక్షించారు; వజ్రాయుధుడైన ఇంద్రుని దేవతలు కాపాడినట్లు.
6.62.59
शोणिताक्तां गदां बिभ्रदुक्षितां गजशोणितैः ।
कृतान्त इव रोद्रात्मा भीमसेनो व्यदृश्यत ॥ ६.६२.५९ ॥
ఏనుగుల రక్తంతో తడిసిన రక్తాక్తమైన గదను ధరించిన, రౌద్ర స్వభావుడైన భీమసేనుడు యముడిలా కనిపించాడు.
6.62.60
व्यायच्छमानं गदया दिक्षु सर्वासु भारत ।
अपश्याम रणे भीमं नृत्यन्तमिव शङ्करम् ॥ ६.६२.६० ॥
భారతా, యుద్ధంలో అన్ని దిక్కులలో గదతో ప్రయత్నిస్తున్న భీముని, నాట్యం చేస్తున్న శంకరునిలా మేము చూశాము.
6.62.61
यमदण्डोपमां गुर्वीमिन्द्राशनिसमकस्वनाम् ।
अपश्याम महाराय रौद्रां विशसनीं गदाम् ॥ ६.६२.६१ ॥
మహారాజా, యమదండంలా బరువైనదీ, ఇంద్రుని వజ్రధ్వనితో గర్జించేదీ, భయంకరమైనదీ, సంహారకమైనదీ అయిన గదను మేము చూశాము.
6.62.62
विमिश्रां केशमञ्जाभिः प्रदिग्धां रुधिरेण च ।
पिनाकमिव रुद्रस्य क्रुद्धस्याभिघ्नतः पशून् ॥ ६.६२.६२ ॥
జుట్టు, మజ్జతో కలిసి, రక్తంతో పూసి ఉన్నది; కోపించిన రుద్రుడు తన పినాక ధనువుతో పశువులను కొట్టినట్లుగా.
6.62.63
यथा पशूनां सङ्घातं यष्ट्या पालः प्रकालयेत् ।
तथा भीमो गजानीकं गदया समकालयत् ॥ ६.६२.६३ ॥
కాపరి కర్రతో పశువుల గుంపును తోలినట్లు, భీముడు గదతో ఏనుగుల సేనను తరిమివేశాడు.
6.62.64
गदया वध्यमानास्ते मार्गणैश्च समन्ततः ।
स्वान्यनीकानि मृद्गन्तः प्राद्रवन्कुञ्जरास्तव ॥ ६.६२.६४ ॥
గదతోనూ, నలువైపులా బాణాలతోనూ కొట్టబడి, మీ ఏనుగులు తమ సేనలను, ఇతరుల సేనలను తొక్కుతూ పారిపోయాయి.
6.62.65
महावात इवाभ्राणि विधमित्वा स वारणान् ।
अतिष्ठत्तुमुले भीमः श्मशान इव शूलभृत् ॥ ६.६२.६५ ॥
మహావాయువు మేఘాలను చెదరగొట్టినట్లు, ఏనుగులను చెదరగొట్టి, ఆ కోలాహలంలో భీముడు శ్మశానంలో శూలధారిలా నిలిచాడు.