మహాభారతం · అధ్యాయం 6.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.63.1
हते तस्मिन्गजानीके पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
भीमसेनं ध्नतेत्येवं सर्वसैन्यान्यचोदयत् ॥ ६.६३.१ ॥
ఆ గజసేన హతమవగా, మీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు "భీమసేనుని చంపండి!" అని ఈ విధంగా సమస్త సేనలను ప్రేరేపించాడు.
6.63.2
ततः सर्वाण्यनीकानि तव पुत्रस्य शासनात् ।
अभ्यद्रवन्भीमसेनं नदन्तं भैरवान्रवान् ॥ ६.६३.२ ॥
అప్పుడు మీ కుమారుని ఆజ్ఞతో సమస్త సేనలు భయంకరంగా గర్జిస్తున్న భీమసేనుని మీదికి దూసుకెళ్లాయి.
6.63.3
तं बलौघमपर्यन्तं देवैरपि सुदुःसहम् ।
आपतन्तं सुदुष्पारं समुद्रिमिव पर्वणि ॥ ६.६३.३ ॥
ఆ అంతులేని సేనా ప్రవాహం దేవతలకు కూడా భరింపరానిది; పౌర్ణమినాడు ఉప్పొంగే సముద్రంలా దూసుకువచ్చింది.
6.63.4
रथनागाश्वकलिलं शङ्खदुन्दुभिनादितम् ।
अनन्तरथपादातं रजसा सर्वतो वृतम् ॥ ६.६३.४ ॥
రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలతో నిండి, శంఖాలు దుందుభుల ధ్వనితో మారుమోగుతూ, అంతులేని రథాలు కాలిబంటులతో, అన్నివైపులా ధూళితో కప్పబడి ఉంది.
6.63.5
तं भीमसेनः समरे महोदधिमिवापरम् ।
सेनासागरमक्षोभ्यं वेलेव समवारयत् ॥ ६.६३.५ ॥
భీమసేనుడు యుద్ధంలో ఆ సేనాసముద్రాన్ని మరొక మహాసముద్రంలా, ఒడ్డు సముద్రాన్ని ఆపినట్లు, అచంచలంగా అడ్డగించాడు.
6.63.6
तदाश्चर्यमपश्याम पाण्डवस्य महात्मनः ।
भीमसेनस्य समरे राजन्कर्मातिमानुषम् ॥ ६.६३.६ ॥
ఓ రాజా! యుద్ధంలో మహాత్ముడైన పాండవుడు భీమసేనుని ఆ అతిమానుష కర్మను మేము ఆశ్చర్యంగా చూశాము.
6.63.7
उदीर्णान्पार्थिवान्सर्वान्साश्वान्सरथकुञ्जरान् ।
असंभ्रमं भीमसेनो गदया समवारयत् ॥ ६.६३.७ ॥
భీమసేనుడు తన గదతో, ఏమాత్రం కలవరపడకుండా, గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులతో ముందుకు వచ్చిన రాజులందరినీ అడ్డుకున్నాడు.
6.63.8
स संवार्य बलौघांस्तन्गदया रथिनां वरः ।
अतिष्ठत्तुमुले भीमो गिरिर्मेरुरिवाचलः ॥ ६.६३.८ ॥
రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ భీముడు సైన్యాల ప్రవాహాన్ని గదతో అడ్డుకుని, ఆ భయంకర కోలాహలంలో మేరు పర్వతంలా చలించకుండా నిలిచాడు.
6.63.9
तस्मिन्सुतुमुले घोरे काले परमदारुणे ।
भ्रातरश्चैव पुत्राश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.६३.९ ॥
ఆ మిక్కిలి భయంకరమైన, దారుణమైన కోలాహల సమయంలో సోదరులు, కుమారులు, పార్షత ధృష్టద్యుమ్నుడు కూడా అక్కడే ఉన్నారు.
6.63.10
द्रौपदेयाभिमन्युश्च शिखण्डी चापराजितः ।
न प्राजहन्भीमसेनं भये जाते महाबलम् ॥ ६.६३.१० ॥
ద్రౌపది కుమారులు, అభిమన్యుడు, శిఖండి, అజేయుడు భయం కలిగినప్పటికీ మహాబలుడైన భీమసేనుని విడువలేదు.
6.63.11
ततः शैक्यायसीं गुर्वीं प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
अधावत्तावकान्योधान्दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.६३.११ ॥
అప్పుడు శైక్యమైన ఇనుముతో చేసిన బరువైన, పెద్ద గదను పట్టుకుని, దండాన్ని ధరించిన యముడిలా మీ యోధుల వైపు పరుగెత్తాడు.
6.63.12
पोययन्रथबृन्दानि वाजिबृन्दनि चाभिभूः ।
कर्षयन्रथवृन्दानि बाहुवेगेन पाण्डवः ॥ ६.६३.१२ ॥
రథ సమూహాలను, అశ్వ సమూహాలను చితక్కొట్టి, తన భుజబలపు వేగంతో రథ సమూహాలను ఈడ్చుకుపోతూ ఆ పాండవుడు శత్రువులను అణచివేసాడు.
6.63.13
विनिध्रन्यचतत्सङ्ख्ये युगान्ते कालविद्विभुः ।
ऊरुवेगेन संकर्षन्रथजालानि पाण्डवः ॥ ६.६३.१३ ॥
యుగాంత కాలాన్ని తెలిసిన సమర్థుడైన పాండవుడు, యుద్ధంలో వాటిని నాశనం చేస్తూ, తన తొడల వేగంతో రథజాలాలను లాగి చెదరగొట్టాడు.
6.63.14
बलानि संममर्दाशु नड्वलानीव कुञ्जरः ।
मृद्गन्रथेभ्यो रथिनो गजेभ्यो गजयोधिनः ॥ ६.६३.१४ ॥
ఏనుగు జొన్న పొదలను వేగంగా తొక్కివేసినట్లు అతడు సైన్యాలను వెంటనే నలిపివేశాడు; రథాల నుండి రథికులను, ఏనుగుల నుండి గజయోధులను మర్దించాడు.
6.63.15
सादिनश्चाश्वपृष्ठेभ्यो भूमौ वापि पदातिनः ।
गदया व्यवमत्सर्वान्वातो वृक्षानिवौजसा ॥ ६.६३.१५ ॥
అశ్వికులను గుర్రాల వీపుల నుండి, కాల్బలాన్ని నేలపై పడగొట్టి, గాలి తన బలంతో చెట్లను కూల్చినట్లు, అతడు గదతో అందరినీ నలిపివేశాడు.
6.63.16
भीमसेनो महाबाहुस्तव पुत्रस्य वै बले ।
सापि प्रञ्जानसामासैः प्रदिग्धा रुधिरेण च ॥ ६.६३.१६ ॥
మహాబాహువు భీమసేనుడు నీ కుమారుని సైన్యంలో, రక్తంతో, నూనె ఇత్యాది పదార్థాలతో పూయబడిన ఆ గదతో పోరాడాడు.
6.63.17
अदृश्यत महारौद्रा गदा नागाश्वपातनी ।
तत्रतत्र हतैश्चापि मनुष्यगजवाजिभिः ॥ ६.६३.१७ ॥
ఏనుగులను, గుర్రాలను కూల్చే అత్యంత భయంకరమైన ఆ గద కనిపించింది; అక్కడక్కడ చంపబడిన మనుషులు, ఏనుగులు, గుర్రాలు పడి ఉన్నాయి.
6.63.18
रणाङ्गणं समभवन्मृत्योरावाससन्निभम् ।
पिनाकमिव रुद्रस्य क्रुद्धस्याभिघ्नतः पशून् ॥ ६.६३.१८ ॥
యుద్ధభూమి మృత్యువు నివాసంలా మారింది; కోపించిన రుద్రుడు పశువులను సంహరిస్తూ తన పినాక ధనుస్సును ఉపయోగించినట్లు.
6.63.19
यमदण्डोपमामुग्रामिन्द्राशनिसमस्वनाम् ।
ददृशुर्भीमसेनस्य रौद्रां विशसनीं गदाम् ॥ ६.६३.१९ ॥
యమదండంలా భయంకరమైన, ఇంద్రుని వజ్రధ్వనిలా గర్జించే, భీమసేనుని భయానక, సంహారక గదను వారు చూశారు.
6.63.20
आविध्यतो गदां तस्य कौन्तेयस्य महात्मनः ।
बभौ रूपं महाघोरं कालस्येव युगक्षये ॥ ६.६३.२० ॥
మహాత్ముడైన కౌంతేయుడు గదను త్రిప్పుతుండగా, యుగాంతంలో కాలుని రూపంలా అతని రూపం అత్యంత భయంకరంగా కనిపించింది.
6.63.21
तं तथा महतीं सेनां द्रावयन्तं पुनः पुनः ।
दृष्ट्वा मृत्युमवायान्तं सर्वे विमनसोऽभवन् ॥ ६.६३.२१ ॥
అతడు ఈ విధంగా పెద్ద సైన్యాన్ని మళ్లీ మళ్లీ తరిమివేస్తూ, మృత్యువులా సమీపిస్తుండటం చూసి అందరూ దిగులు చెందారు.
6.63.22
यतोयतः प्रेक्षते स्म गदामुद्यम्य पाण्डवः ।
तेनतेन स्म दीर्यन्ते सर्वसैन्यानि भारत ॥ ६.६३.२२ ॥
ఓ భరతా! పాండవుడు గదను ఎత్తి ఎటు చూస్తే అటు సకల సైన్యాలు చీలిపోయాయి.
6.63.23
प्रदारयन्तं सैन्यानि बलेनामितविक्रमम् ।
ग्रसमानमनीकानि व्यादितास्यमिवान्तकम् ॥ ६.६३.२३ ॥
అపార పరాక్రమశాలి తన బలంతో సైన్యాలను చీల్చుతూ, సేనా సమూహాలను మింగుతూ, తెరచిన నోటితో ఉన్న అంతకుడిలా ఉన్నాడు.
6.63.24
तं तथा भीमकर्माणं प्रगृहीतमहागदम् ।
दृष्ट्वा वृकोदरं भीष्मः सहसैव समभ्ययात् ॥ ६.६३.२४ ॥
భయంకర కర్మలు చేసే, గొప్ప గదను ఎత్తిన ఆ వృకోదరుని (భీముని) చూసి భీష్ముడు వెంటనే అతని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
6.63.25
महता रथघोषेण रथेनादित्यवर्चसा ।
छादयञ्शरवर्षेण पर्जन्य इव वृष्टिमान् ॥ ६.६३.२५ ॥
గొప్ప రథ ధ్వనితో, సూర్యతేజస్సు గల రథంతో, బాణవర్షంతో కప్పుతూ, వర్షం నిండిన మేఘంలా ఆయన ముందుకు సాగాడు.
6.63.26
तमायान्तं तथा दृष्ट्वा व्यात्ताननमिवान्तकम् ।
भीष्मं भीमो महाबाहुः प्रत्युदीयादमर्षितः ॥ ६.६३.२६ ॥
అలా వస్తున్న భీష్ముణ్ణి, తెరిచిన నోరు గల యముడిలా చూసి, మహాబాహువు భీముడు కోపంతో ఎదురువెళ్ళాడు.
6.63.27
तस्मिन्क्षणे सात्यकिः सत्यसन्धः ।
शिनिप्रवीरोऽभ्यपतत्पितामहम्।
निघ्नन्नमित्रान्धनुषा दृढेन ।
संकम्पयंस्तव पुत्रस्य सैन्यम् ॥ ६.६३.२७ ॥
ఆ క్షణంలోనే సత్యసంధుడైన సాత్యకి, శిని వంశ వీరుడు, దృఢమైన విల్లుతో శత్రువులను కొడుతూ, పితామహుని మీదకు దూకి, మీ కుమారుని సైన్యాన్ని వణికించాడు.
6.63.28
तं यान्तमश्वै रजतप्रकाशैः ।
शरान्वपन्तं निशितान्सुपुङ्खान्।
नाशक्नवन्धारयितुं तदानीं ।
सर्वे गणा भारत ये त्वदीयाः ॥ ६.६३.२८ ॥
వెండిలా మెరిసే గుర్రాలతో ముందుకు సాగుతూ, పదునైన చక్కటి రెక్కల బాణాలను వేస్తున్న అతడిని, ఓ భరతా, అప్పుడు నీ గణాలన్నీ ఆపలేకపోయాయి.
6.63.29
अविध्यदेनं दशभिः पृषत्कैः-
रलम्बुसो राक्षसोऽसौ तदानीम् ।
शरैश्चतुर्भिः प्रतिविद्ध्य तं च ।
नप्ता शिनेरभ्यपतद्रथेन ॥ ६.६३.२९ ॥
అప్పుడు ఆ రాక్షసుడు అలంబుషుడు పది బాణాలతో అతన్ని కొట్టాడు; శిని మనవడు నాలుగు బాణాలతో ప్రతిఘటించి, రథంతో అతనిపైకి దూకాడు.
6.63.30
अन्वागतं वृष्णिवरं निशम्य ।
तं शत्रुमध्ये परिवर्तमानम्।
प्रद्रावयन्तं कुरुपुङ्गवांश्च ।
पुनः पुनश्च प्रणदन्तमाजौ ॥ ६.६३.३० ॥
వృష్ణివీరుడు సమీపిస్తున్నాడని చూసి, శత్రువుల మధ్య తిరుగుతూ, కురు వీరులను పారద్రోలుతూ, యుద్ధంలో పదే పదే గర్జిస్తున్న అతడిని.
6.63.31
योधास्त्वदीयाः शरवर्षैरवर्ष-
न्मेघा यथा भूधरमम्बुवेगैः ।
तथापि तं धारयितुं न शेकु-
र्मध्यंदिने सूर्यमिवातपन्तम् ॥ ६.६३.३१ ॥
నీ యోధులు బాణ వర్షంతో అతనిపై వర్షించారు; మేఘాలు నీటివేగంతో పర్వతంపై కురిసినట్లు. అయినా మధ్యాహ్న సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తున్న అతడిని ఆపలేకపోయారు.
6.63.32
न तत्र कश्चिन्नविषण्ण आसी-
दृते राजन्सोमदत्तस्य पुत्रात्।
स वै समादाय धनुर्महात्मा ।
भिरिश्रवा भारत सौमदत्तिः ॥ ६.६३.३२ ॥
రాజా, సోమదత్తుని కుమారుడు తప్ప అక్కడ ఎవరూ నిరాశ చెందలేదు. భారతా, ఆ మహాత్ముడు సోమదత్తపుత్రుడు భూరిశ్రవుడు విల్లు తీసుకున్నాడు.
6.63.33
दृष्ट्वा रथान्स्वान्व्यपनीयमाना-
न्प्रत्युद्ययौ सात्यकिं योद्धुमिच्छन् ॥ ६.६३.३३ ॥
తన రథాలు తరిమివేయబడటం చూసి, యుద్ధం చేయాలనే కోరికతో అతడు సాత్యకిని ఎదుర్కోవడానికి ముందుకు సాగాడు.