મહાભારત · અધ્યાય 6.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.65.1
भयं मे सुमहञ्जातं विस्मयश्चैव सञ्जय ।
श्रुत्वा पाण्डुकुमाराणां कर्म देवैः सुदुष्करम् ॥ ६.६५.१ ॥
હે સંજય, પાંડુના પુત્રોનું દેવોને પણ અતિ દુષ્કર કર્મ સાંભળીને મારામાં મોટો ભય અને વિસ્મય ઉત્પન્ન થયો છે.
6.65.2
पुत्राणां च पराभावं श्रुत्वा सञ्जय सर्वशः ।
चिन्ता मे महती सूत भविष्यति कथं त्विति ॥ ६.६५.२ ॥
હે સંજય, પુત્રોનો સર્વ રીતે પરાજય સાંભળીને, હે સૂત, 'હવે કેમ થશે' એ ચિંતા મને મોટી થશે.
6.65.3
ध्रुवं विदुरवाक्यानि धक्ष्यन्ति हृदयं मम ।
तथा हि दृश्यते सर्वं दैवयोगेन सञ्जय ॥ ६.६५.३ ॥
હે સંજય, વિદુરનાં વચનો ચોક્કસ મારું હૃદય બાળશે; કારણ કે દૈવયોગથી બધું એવું જ દેખાય છે.
6.65.4
यत्र भीष्ममुखान्सर्वाञ्शस्त्रज्ञान्योधसत्तमान् ।
पाण्डवानामनीकेषु योधयन्ति प्रहारिणः ॥ ६.६५.४ ॥
ભીષ્મને આગળ રાખીને શસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ શ્રેષ્ઠ યોદ્ધાઓ પાંડવોની સેનાઓમાં પ્રહાર કરીને લડે છે.
6.65.5
केनावध्या महात्मानः पाण्डुपुत्रा महाबलाः ।
केन दत्तवरास्तात किं वा ज्ञानं विदन्ति ते ॥ ६.६५.५ ॥
હે તાત, કોના દ્વારા આ મહાત્મા, મહાબળવાન પાંડુપુત્રો અવધ્ય છે? કોણે તેમને વરદાન આપ્યાં? અથવા તેઓ કયું જ્ઞાન જાણે છે?
6.65.6
येन क्षयं न गच्छन्ति दिवि तारागणा इव ।
पुनःपुनर्न मृष्यामि हतं सैन्यं तु पाण्डवैः ॥ ६.६५.६ ॥
જેના કારણે આકાશના તારાઓની જેમ તેઓ નાશ પામતા નથી! પાંડવો દ્વારા મારું સૈન્ય હણાતું હોવાનું હું વારંવાર સહન કરી શકતો નથી.
6.65.7
मय्येव दण्डः पतति दैवात्परमदारुणः ।
यथाऽवध्याः पाण्डुसुता यथा वाध्याश्च मे सुताः ॥ ६.६५.७ ॥
દૈવથી મારા પર જ અત્યંત ભયાનક દંડ પડી રહ્યો છે, જાણે પાંડુના પુત્રો અવધ્ય હોય અને મારા પુત્રો વધ્ય હોય.
6.65.8
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व याथातथ्येन सञ्जय ।
न हि पारं प्रपश्यामि दुःखस्यास्य कथंचन ॥ ६.६५.८ ॥
હે સંજય, આ સર્વ મને યથાર્થપણે કહે. આ દુઃખનો પાર હું કોઈ રીતે જોઈ શકતો નથી.
6.65.9
समुद्रस्येव महतो भुजाभ्यां प्रतरन्नरः ।
पुत्राणां व्यसनं मन्ये ध्रुवं प्राप्तं सुदारुणम् ॥ ६.६५.९ ॥
જેમ કોઈ માણસ પોતાના બાહુથી મહાસાગર તરે, તેમ પુત્રો પર અત્યંત ભયાનક વિનાશ ચોક્કસ આવી પડ્યો છે એમ હું માનું છું.
6.65.10
घातयिष्यति मे स्रवान्पुत्रान्भीमो न शंसयः ।
न हि पश्यामि तं वीरं यो मे रक्षेत्सुतान्रणे ॥ ६.६५.१० ॥
ભીમ નિઃશંક મારા પુત્રોનો વધ કરાવશે; યુદ્ધમાં મારા પુત્રોનું રક્ષણ કરે એવો વીર હું જોતો નથી.
6.65.11
ध्रुवं विनाशः संप्राप्तः पुत्रामां मम सञ्जय ।
तस्मान्मे कारणं सूत शक्तिं चैव विशेषतः ॥ ६.६५.११ ॥
હે સંજય, મારા પુત્રોનો વિનાશ ચોક્કસ આવી પહોંચ્યો છે. તેથી, હે સૂત, તેનું કારણ અને તેમની શક્તિ મને વિશેષ રીતે કહે.
6.65.12
पृच्छतो वै यथातत्त्वं सर्वमाख्यातुमर्हसि ।
दुर्योधनश्च यच्चक्रे दृष्ट्वा स्वान्विमुखान्रणे ॥ ६.६५.१२ ॥
હું પૂછું છું ત્યારે તારે યથાર્થપણે સર્વ કહેવું જોઈએ — યુદ્ધમાં પોતાના લોકોને વિમુખ થતા જોઈને દુર્યોધને શું કર્યું તે પણ.
6.65.13
भीष्मद्रोणौ कृपश्चैव सौबलश्च जयद्रथः ।
द्रौणिर्वापि महेष्वासो विकर्णो वा महाबलः ॥ ६.६५.१३ ॥
ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ, સૌબલ, જયદ્રથ, દ્રોણપુત્ર મહાધનુર્ધર, અથવા મહાબલ વિકર્ણ—
6.65.14
निश्चयो वापि कस्तेषां तदा ह्यासीन्महात्मानाम् ।
विमुखेषु महाप्राज्ञ मम पुत्रेषु सञ्जय ॥ ६.६५.१४ ॥
હે મહાપ્રાજ્ઞ સંજય, મારા પુત્રો વિમુખ થયા ત્યારે તે મહાત્માઓનો નિશ્ચય શું હતો?
6.65.15
श्रृणु राजन्नवहितः श्रुत्वा चैवावधारय ।
नैव मन्त्रकृतं किंचिन्नैव मायां तथाविधाम् ॥ ६.६५.१५ ॥
હે રાજન, ધ્યાનથી સાંભળો અને સાંભળીને ધારણ કરો. આ મંત્રણાથી રચાયેલું નથી, કે આવી માયા પણ નથી.
6.65.16
न वै विभीषिकां कांचिद्राजन्कुर्वन्ति पाण्डवाः ।
युध्यन्ति ते यथान्यायं शक्तिमन्तश्च संयुगे ॥ ६.६५.१६ ॥
હે રાજન, પાંડવો કોઈ ભય ઊભો કરતા નથી. તેઓ શક્તિશાળી થઈને યુદ્ધમાં ન્યાયપૂર્વક લડે છે.
6.65.17
धर्मेण सर्वकार्याणि जीवितादीनि भारत ।
आरभन्ते सदा पार्थाः प्रार्थयाना महद्यशः ॥ ६.६५.१७ ॥
હે ભારત, પાર્થો હંમેશાં ધર્મથી જ સર્વ કાર્યો અને જીવન પણ આરંભે છે; તેઓ મહાન યશની ઇચ્છા રાખે છે.
6.65.18
न ते युद्धान्निवर्तन्ते धर्मोपेता महाबलाः ।
श्रिया परमया युक्ता यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ६.६५.१८ ॥
ધર્મયુક્ત તે મહાબળવાન યુદ્ધથી પાછા ફરતા નથી. જ્યાં ધર્મ ત્યાં જય.
6.65.19
तेनावध्या रणे पार्था जययुक्ताश्च पार्थिव ।
तव पुत्रा दुरात्मानः पापेष्वभिरताः सदा ॥ ६.६५.१९ ॥
તેથી રણમાં પૃથાના પુત્રો અવધ્ય છે; હે રાજન, તેઓ વિજયથી યુક્ત છે. અને તમારા દુરાત્મા પુત્રો સદા પાપકર્મોમાં રત રહે છે.
6.65.20
निष्ठुरा हीनकर्माणस्तेन हीयन्ति संयुगे ।
सुबहूनि नृशंसानि पुत्रैस्तव जनेश्वरे ॥ ६.६५.२० ॥
નિષ્ઠુર અને હીન કર્મ કરનારા તેઓ તે જ કારણે યુદ્ધમાં ક્ષીણ થઈ રહ્યા છે. હે જનેશ્વર, તમારા પુત્રોએ ઘણાં ક્રૂર કર્મો કર્યાં.
6.65.21
निकृतानीह पाण्डूनां नीचैरिव यथा नरैः ।
सर्वं च तदनादृत्य पुत्राणां तव किल्बिषम् ॥ ६.६५.२१ ॥
અહીં પાંડવો પ્રત્યે કરાયેલા અપકારો નીચ માણસો જેવા થયા. અને તમારા પુત્રોના તે સર્વ પાપને અવગણીને.
6.65.22
धर्ममूलाः सदैवासन्पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
न चैतान्बहुमन्यन्ते पुत्रास्तव विशांपते । ॥ ६.६५.२२ ॥
પાંડવો સદા ધર્મમૂલક જ હતા, હે પાંડુના પૂર્વજ. અને તમારા પુત્રો તેમને માન આપતા નથી, હે પ્રજાપતિ.
6.65.23
तस्य पापस्य सततं क्रियमाणस्य कर्मणः ।
सांप्रतं सुमहद्धोरं फलं प्राप्तं जनेश्वर ॥ ६.६५.२३ ॥
તે સતત કરાયેલા પાપકર્મનું ફળ હવે અત્યંત ભયંકર રૂપે પ્રાપ્ત થયું છે, હે જનેશ્વર.
6.65.24
स त्वं भुङ्क्ष्व महाराज सपुत्रः समुहृञ्जनः ।
नावबुध्यसि यद्राजन्वार्यमाणः सुहृज्जनैः ॥ ६.६५.२४ ॥
તેથી તમે, હે મહારાજ, તમારા પુત્રો અને સુહૃદો સાથે તેનું ફળ ભોગવો. હે રાજન, મિત્રોએ રોકવા છતાં તમે જે સમજતા નથી.
6.65.25
विदुरेणाथ भीष्मेण द्रोणेन न महात्मना ।
तथा मया चाप्यसकृद्वार्यमाणो न बुध्यसे ॥ ६.६५.२५ ॥
વિદુર, ભીષ્મ અને મહાત્મા દ્રોણે, તેમજ મેં પણ વારંવાર રોકવા છતાં તું સમજતો નથી.
6.65.26
वाक्यं हितं च पथ्यं च मर्त्यः पथ्यमिवौषधम् ।
पुत्राणां मतमास्थाय जितान्मन्यसि पाण्डवान् ॥ ६.६५.२६ ॥
હિતકારી અને પથ્ય વચન, જેમ માણસ પથ્ય ઔષધ સ્વીકારતો નથી, તેમ તું પુત્રોનો મત અપનાવીને પાંડવોને જીતેલા માને છે.
6.65.27
शृणु भूयो यथातत्त्वं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
कारणं भरतश्रेष्ठ पाण्डवानां जयं प्रति ॥ ६.६५.२७ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, પાંડવોના વિજયનું કારણ તું મને પૂછે છે; તે યથાર્થ રીતે ફરી સાંભળ.
6.65.28
तत्तेऽहं कथयिष्यामि यथाश्रुतमरिन्दम ।
दुर्योधनेन संपृष्ट एतमर्थं पितामहः ॥ ६.६५.२८ ॥
હે શત્રુદમન, જેવું સાંભળ્યું છે તેવું હું તને કહીશ; દુર્યોધને આ વિષયે પૂછ્યું ત્યારે પિતામહ (ભીષ્મે) જે કહ્યું.
6.65.29
दृष्ट्वा भ्रातॄन्रणे सर्वान्निर्जितांस्तु महारथान् ।
शोकसंमूढहृदयो निशाकाले स्म कौरवः ॥ ६.६५.२९ ॥
યુદ્ધમાં પોતાના બધા ભાઈઓ અને મહારથીઓને પરાજિત થયેલા જોઈને, શોકથી મૂઢ હૃદયવાળો કૌરવ રાત્રે.
6.65.30
पितामहं महाप्राज्ञं विनयोपगम्य ह ।
यदब्रवीत्सुतस्तेऽसौ तन्मे शृणु जनेश्वर ॥ ६.६५.३० ॥
મહાપ્રાજ્ઞ પિતામહ પાસે વિનયપૂર્વક જઈને તારો તે પુત્ર જે બોલ્યો, હે જનેશ્વર, તે મારી પાસેથી સાંભળ.
6.65.31
भवान्द्रोणश्च कर्णश्च कृपो द्रौणिस्तथैव च ।
कृतवर्मा च हार्दिक्यः काम्भोजश्च सुदक्षिणः ॥ ६.६५.३१ ॥
આપ, દ્રોણ, કર્ણ, કૃપ, દ્રોણપુત્ર, તેમજ કૃતવર્મા, હાર્દિક્ય, કાંબોજરાજ અને સુદક્ષિણ.
6.65.32
भूरिश्रवा विकर्णश्च भगदत्तश्च वीर्यवान् ।
महारथाः समाख्याताः कुलपुत्रास्तनुत्यजः ॥ ६.६५.३२ ॥
ભૂરિશ્રવા, વિકર્ણ અને પરાક્રમી ભગદત્ત પણ. આ મહારથીઓ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે; ઉત્તમ કુળના પુત્રો, પ્રાણ ત્યાગવા તૈયાર.
6.65.33
त्रयाणामपि लोकानां पर्याप्ता इति मे मतिः ।
पाण्डवानां समस्ताश्च न तिष्ठन्ति पराक्रमे ॥ ६.६५.३३ ॥
ત્રણેય લોકને માટે પણ આ પૂરતા છે એવો મારો મત છે; પણ પાંડવો બધા પરાક્રમમાં એમની સામે ટકી શકે નહીં.
6.65.34
तत्र मे संशयो जातस्तत्त्वमाचक्ष्व पृच्छतः ।
यं समाश्रित्य कौन्तेय जयन्त्यस्मान्क्षणेक्षणे ॥ ६.६५.३४ ॥
તેથી મારા મનમાં સંશય ઉપજ્યો છે. પૂછું છું, સત્ય કહો—હે કૌંતેય, કોનો આશ્રય લઈને તેઓ ક્ષણેક્ષણે આપણને જીતે છે?
6.65.35
शृणु राजन्वचो मह्यं यथा वक्ष्यामि कौरव ।
बहुशश्च मयोक्तोऽसि न च मे तत्त्वया कृतम् ॥ ६.६५.३५ ॥
હે રાજન્, મારું વચન સાંભળો; હું જેમ કહું તેમ સાંભળો, હે કૌરવ. મેં તમને ઘણી વાર કહ્યું છે, પણ તમે તે કર્યું નહીં.
6.65.36
क्रियतां पाण्डवैः सार्ध समो भरतसत्तम ।
एतत्क्षेममहं मन्ये पृथिव्यास्तव वा विभो ॥ ६.६५.३६ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, પાંડવો સાથે સમાન (સંધિ) કરો. આ જ કલ્યાણકારી છે એમ હું માનું છું—પૃથ્વી માટે અને તમારા માટે પણ, હે વિભો.
6.65.37
भुङ्क्ष्वेमां पृथिवीं राजन्भ्रातृभिः सहितः सुखी ।
दुर्हृदस्तापयन्सर्वान्नन्दयंश्चापि बान्धवान् ॥ ६.६५.३७ ॥
હે રાજન, ભાઈઓ સાથે સુખપૂર્વક આ પૃથ્વીનો ભોગ કરો; શત્રુઓને સંતાપીને અને સ્વજનોને આનંદ આપીને.
6.65.38
न च मे क्रोशतस्तात श्रुतवानसि वै पुरा ।
तदिदं समनुप्राप्तं यत्पाण्डूनवमन्यसे ॥ ६.६५.३८ ॥
હે વત્સ, હું પોકારીને કહેતો હતો ત્યારે તેં પહેલાં સાંભળ્યું નહોતું શું? પાંડવોનો તું અનાદર કરે છે, એટલે એ જ હવે પ્રાપ્ત થયું છે.
6.65.39
यश्च हेतुरवध्यत्वे तेकषामक्लिष्टकर्मणाम् ।
तं शृणुष्व महाबाहो मम कीर्तयतः प्रभो ॥ ६.६५.३९ ॥
હે મહાબાહુ, હે પ્રભુ, અક્લિષ્ટ કર્મ કરનારાઓની અવધ્યતાનું જે કારણ છે, તે હું કહું છું ત્યારે સાંભળ.
6.65.40
नास्ति लोकेषु तद्भूतं भविता नो भविष्यति ।
यो जयेत्पाण्डवान्सर्वान्पालिताञ्छार्ङ्गधन्वना ॥ ६.६५.४० ॥
શાર્ઙ્ગ ધનુષ્યધારી દ્વારા રક્ષિત સર્વ પાંડવોને જીતી શકે એવો કોઈ પ્રાણી લોકોમાં નથી, અને થશે પણ નહીં.
6.65.41
यत्तु मे कथितं तात मुनिभिर्भावितात्मभिः ।
पुराणगीतं धर्मज्ञ तच्छृणुष्व यथातथम् ॥ ६.६५.४१ ॥
હે વત્સ, હે ધર્મજ્ઞ, શુદ્ધાત્મા મુનિઓએ મને કહેલું પ્રાચીન ગીત યથાતથ સાંભળ.
6.65.42
पुरा किल सुराः सर्वे ऋषयश्च समागताः ।
पितामहमुपासेदुः पर्वत गन्धमादने ॥ ६.६५.४२ ॥
પૂર્વકાળમાં બધા દેવતાઓ અને ઋષિઓ એકત્ર થઈને ગંધમાદન પર્વત પર પિતામહ (બ્રહ્મા) પાસે ગયા.
6.65.43
तेषां मध्ये समासीनः प्रजापतिरपश्यत ।
विमानं प्रज्वलद्भासा स्थितं प्रवरमम्बरे ॥ ६.६५.४३ ॥
તેમની વચ્ચે બેઠેલા પ્રજાપતિએ આકાશમાં સ્થિત, તેજથી ઝળહળતું શ્રેષ્ઠ વિમાન જોયું.
6.65.44
ध्यानेनावेद्य तद्ब्रह्मा कृत्वा च नियतोऽञ्जलिम् ।
नमश्चकार हृष्टात्मा पुरुषं परमेश्वरम् ॥ ६.६५.४४ ॥
ધ્યાનથી તે જાણીને બ્રહ્માએ સંયમપૂર્વક હાથ જોડ્યા અને પ્રસન્ન મનથી પરમેશ્વર પુરુષને નમન કર્યું.
6.65.45
ऋषयस्त्वथ देवाश्च दृष्ट्वा ब्रह्माणमुत्थितम् ।
स्थिताः प्राञ्जलयः सर्वे पश्यन्तो महदद्भुतम् ॥ ६.६५.४५ ॥
ઋષિઓ અને દેવો બ્રહ્માને ઊભેલા જોઈને, તે મહાન અદ્ભુત દૃશ્ય જોતા, સૌ હાથ જોડીને ઊભા રહ્યા.
6.65.46
यथावच्च तमभ्यर्च्य ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः ।
जगाद जगतः स्रष्टा परं परमधर्मवित् ॥ ६.६५.४६ ॥
બ્રહ્મજ્ઞાનીઓમાં શ્રેષ્ઠ, જગતના સર્જક, પરમ ધર્મજ્ઞ બ્રહ્માએ તેમનું યથાવિધિ પૂજન કરીને આ કહ્યું.
6.65.47
विश्वावसुर्विश्वमूर्तिर्हि विश्वे ।
विष्वक्सेनो विश्वकर्मा वशी च।
विश्वेश्वरो वासुदेवोऽसि तस्मा-
द्योगात्मानं देवतं त्वामुपैमि ॥ ६.६५.४७ ॥
તું વિશ્વાવસુ, વિશ્વમૂર્તિ, વિશ્વ, વિષ્વક્સેન, વિશ્વકર્મા અને વશી છે; તું જ વિશ્વેશ્વર વાસુદેવ છે. તેથી હે યોગાત્મા દેવ, હું તારી પાસે આવું છું.
6.65.48
जय विश्वमहादेव जय लोकहिते रत ।
जय योगीश्वर विभो जय योगपरावर ॥ ६.६५.४८ ॥
વિશ્વમહાદેવ, જય; લોકહિતમાં રત, જય; યોગીશ્વર, વિભુ, જય; યોગથી પર અને નીચે રહેલા, જય.
6.65.49
पद्मगर्भविशालाक्ष जय लोकेश्वरेश्वर ।
भूतभव्यभवन्नाथ जय सौम्यात्मजात्मज ॥ ६.६५.४९ ॥
પદ્મગર્ભ, વિશાળાક્ષ, લોકેશ્વરોના ઈશ્વર, ભૂત-ભવ્ય-ભવનાં નાથ, જય હો. સૌમ્યાત્મજના આત્મજ, જય હો.
6.65.50
असङ्क्येयगुणाधार जय सर्वपरायण ।
नारायण सुदुष्पार जय शार्ङ्गधनुर्धर ॥ ६.६५.५० ॥
અસંખ્ય ગુણોના આધાર, સર્વના પરમ આશ્રય, નારાયણ, દુસ્તર, જય હો. શાર્ઙ્ગ ધનુષ્ય ધારણ કરનાર, જય હો.
6.65.51
जय सर्वगुणोपेत विश्वमूर्ते निरामय ।
विश्वेश्वर महाबाहो जय लोकार्थतत्पर ॥ ६.६५.५१ ॥
સર્વગુણસંપન્ન, વિશ્વમૂર્તિ, નિરામય, જય હો. વિશ્વેશ્વર, મહાબાહો, લોકહિતમાં તત્પર, જય હો.
6.65.52
महोरगवराहाद्य हरिकेश विभो जय ।
हरिवासदिशामीश विश्ववासामिताव्यय ॥ ६.६५.५२ ॥
મહોરગ-વરાહાદિ, હરિકેશ, વિભુ, જય હો. હરિવાસ દિશાઓના ઈશ, વિશ્વવાસ, અમિત, અવ્યય, જય હો.
6.65.53
व्यक्ताव्यक्तामितस्थान नियतेन्द्रिय सत्त्क्रिय ।
असङ्ख्येयात्मभावज्ञ जय गम्भीर कामद ॥ ६.६५.५३ ॥
વ્યક્તાવ્યક્તામિતસ્થાન, નિયતેન્દ્રિય, સત્ક્રિય, અસંખ્યેયાત્મભાવજ્ઞ, જય હો. ગંભીર, કામદ, જય હો.
6.65.54
अनन्त विदित ब्रह्मन्नित्यभूतविभावन ।
कृतकार्य कृतप्रज्ञ धर्मज्ञ विजयावह ॥ ६.६५.५४ ॥
અનંત, વિદિત, બ્રહ્મન્, નિત્યભૂતવિભાવન, જય હો. કૃતકાર્ય, કૃતપ્રજ્ઞ, ધર્મજ્ઞ, વિજયાવહ, જય હો.
6.65.55
गुह्यात्मन्सर्वयोगात्मन्स्फुटसंभूतसंभव ।
भूताद्य लोकत्त्वेश जय भूतविभावन ॥ ६.६५.५५ ॥
હે ગુહ્યાત્મા, સર્વયોગાત્મા, પ્રગટ થઈને ઉત્પન્ન થયેલા જીવોના ઉદ્ભવ, જીવોના આદિ, લોકોના સ્વામી, જય હો, જીવોને ઉત્પન્ન કરનાર!
6.65.56
आत्मयोगे महाभाग कल्पसंक्षेपतत्पर ।
उद्भावनमनोभाव जय ब्रह्म जयप्रिय ॥ ६.६५.५६ ॥
હે આત્મયોગી, મહાભાગ, કલ્પનો સંક્ષેપ કરવામાં તત્પર, ઉત્પત્તિમાં મન લગાવનાર, જય હો, બ્રહ્મ, વિજયપ્રિય!
6.65.57
निसर्गसर्गनिरत कामेश परमेश्वर ।
अमृतोद्भवसद्भाव मुक्तात्मन्विजयप्रद ॥ ६.६५.५७ ॥
સ્વાભાવિક સર્જનમાં રમનારા, કામેશ, પરમેશ્વર, અમૃતથી ઉત્પન્ન સદ્ભાવવાળા, મુક્તાત્મા, વિજય આપનાર!
6.65.58
प्रजापतिपते देव पद्मनाभ महाबल ।
आत्मभूतमहाभूत सत्वात्मञ्जय सर्वदा ॥ ६.६५.५८ ॥
હે પ્રજાપતિઓના પતિ, દેવ, પદ્મનાભ, મહાબળવાન, સ્વયંભૂ, મહાભૂતોના આત્મા, સત્ત્વાત્મા, સર્વદા જય હો!
6.65.59
पादौ तव धा देवी दिशो बाहु दिवं शिरः ।
मूर्तिस्तेऽहं सुराः कायश्चन्द्रादित्यौ च चक्षुषी ॥ ६.६५.५९ ॥
તારા ચરણ ધરાદેવી, દિશાઓ તારા બાહુ, સ્વર્ગ તારું મસ્તક; હું તારી મૂર્તિ, દેવો તારી કાયા, ચંદ્ર અને સૂર્ય તારાં નેત્ર.
6.65.60
बलं तपश्च सत्यं च कर्म धर्मात्मकं तव ।
तेजोऽग्निः पवनः श्वास आपस्ते स्वेदसंभवाः ॥ ६.६५.६० ॥
તારું બળ, તપ, સત્ય અને ધર્મસ્વરૂપ કર્મ; તારું તેજ અગ્નિ, પવન તારો શ્વાસ, જળ તારા પરસેવામાંથી ઉત્પન્ન થયાં.
6.65.61
अश्विनौ श्रवणौ नित्यं देवी जिह्वा सरस्वती ।
वेदाः संस्कारनिष्ठा हि त्वयीदं जगदाश्रितम् ॥ ६.६५.६१ ॥
અશ્વિનો સદા આપના કાન છે; દેવી સરસ્વતી આપની જીભ છે; સંસ્કારનિષ્ઠ વેદો — આ જગત ખરેખર આપનામાં આશ્રિત છે.
6.65.62
न सङ्ख्यानं परीमाणं न तेजो न पराक्रमम् ।
न बलं योगयोगीश जानीमस्ते परंतप ॥ ६.६५.६२ ॥
હે યોગેશ્વર, શત્રુતાપન! આપની ગણતરી, માપ, તેજ, પરાક્રમ કે બળ અમે જાણતા નથી.
6.65.63
त्वद्भक्तिनिरता देव नियमैस्त्वां समाश्रिताः ।
अर्चयामः सदा विष्णो परमेशं महेश्वरम् ॥ ६.६५.६३ ॥
હે દેવ, આપની ભક્તિમાં લીન થઈને, નિયમો સાથે આપનો આશ્રય લઈને, અમે સદા આપની પૂજા કરીએ છીએ — હે વિષ્ણુ, પરમેશ, મહેશ્વર!
6.65.64
ऋषयो देवगन्धर्वा यक्षराक्षसपन्नगाः ।
पिशाचा मानुषाश्चैव मृगपक्षिसरीसृपाः ॥ ६.६५.६४ ॥
ઋષિઓ, દેવ-ગંધર્વો, યક્ષ-રાક્ષસ-પન્નગો, પિશાચો, મનુષ્યો તથા મૃગ-પક્ષી-સરીસૃપો.
6.65.65
एवमादि मया सृष्टं पृथिव्यां त्वत्प्रसादजम् ।
पद्मनाभ विशालाक्ष कृष्ण दुःश्वप्रणाशन ॥ ६.६५.६५ ॥
આવું અને બીજું જે કંઈ મેં આ પૃથ્વી પર સર્જ્યું છે, તે આપની કૃપાથી જન્મ્યું છે. હે પદ્મનાભ, વિશાળાક્ષ, કૃષ્ણ, દુઃસ્વપ્નનાશન!
6.65.66
त्वं गतिः सर्वभूतानां त्वं नेता त्वं जगद्गुरुः ।
त्वत्प्रसादेन देवेश सुखिनो विबुधाः सदा ॥ ६.६५.६६ ॥
આપ જ સર્વ ભૂતોની ગતિ છો; આપ જ નેતા છો; આપ જ જગદ્ગુરુ છો. હે દેવેશ, આપની કૃપાથી દેવો સદા સુખી છે.
6.65.67
पृथिवी निर्भया देव त्वत्प्रसादात्सदाऽभवत् ।
तस्माद्भव विशालाक्ष यदुवंशविवर्धनः ॥ ६.६५.६७ ॥
હે દેવ, તમારી કૃપાથી પૃથ્વી સદા ભયરહિત થઈ છે. તેથી હે વિશાળાક્ષ, યદુવંશને વધારનાર, તમે અવતરો.
6.65.68
धर्मसंस्थापनार्थाय दैत्यानां च बधाय च ।
जगतो धारणार्थाय विज्ञाप्यं कुरु मे विभो ॥ ६.६५.६८ ॥
ધર્મની સ્થાપના માટે, દૈત્યોના વધ માટે અને જગતના ધારણ માટે, હે વિભુ, મારી આ વિનંતી પૂર્ણ કરો.
6.65.69
यत्तत्परमकं गुह्यं त्वत्प्रसादादिदं विभो ।
वासुदेव तदेतत्ते मयोद्गीतं यथातथम् ॥ ६.६५.६९ ॥
હે વિભુ, તમારી કૃપાથી આ જે પરમ ગુહ્ય છે, હે વાસુદેવ, તે મેં તમને યથાર્થ રીતે કહ્યું છે.
6.65.70
सृष्ट्वा संकर्षणं देवं स्वयमात्मानमात्मना ।
कृष्ण त्वमात्मनास्राक्षीः प्रद्युम्नं चात्मसंभवम् ॥ ६.६५.७० ॥
હે કૃષ્ણ, તમે પોતાને જ સંકર્ષણ દેવ રૂપે સર્જ્યા અને પોતાથી જ જન્મેલા પ્રદ્યુમ્નને પણ સર્જ્યા.
6.65.71
प्रद्युम्नादनिरुद्धं त्वं यं विदुर्विष्णुमव्ययम् ।
अनिरुद्धोऽसृजन्मां वै ब्रह्माणं लोकधारिणम् ॥ ६.६५.७१ ॥
પ્રદ્યુમ્નથી તમે અનિરુદ્ધને સર્જ્યા, જેને અવ્યય વિષ્ણુ તરીકે જાણવામાં આવે છે. અનિરુદ્ધે મને, લોકધારક બ્રહ્માને સર્જ્યો.
6.65.72
वासुदेवमयः सोऽहं त्वयैवास्मि विनिर्मितः ।
तस्माद्याचामि लोकेश चतुरात्मानमात्मना।
विभज्य भागशोत्मानं व्रज मानुषतां विभो ॥ ६.६५.७२ ॥
વાસુદેવમય એવો હું તમારા દ્વારા જ રચાયો છું. તેથી હે લોકેશ, ચતુરાત્મા એવા તમને તમે પોતે જ ભાગોમાં વિભાજિત કરીને, હે વિભુ, મનુષ્યભાવ પામો એવી હું યાચના કરું છું.
6.65.73
तत्रासुरवधं कृत्वा सर्वलोकसुखाय वै ।
धर्मं प्राप्य यशः प्राप्य योगं प्राप्स्यति तत्त्वतः ॥ ६.६५.७३ ॥
ત્યાં અસુરોનો વધ કરીને, સર્વ લોકોના સુખ માટે, ધર્મ અને યશ પ્રાપ્ત કરીને, ખરેખર યોગ પ્રાપ્ત કરશે.
6.65.74
त्वां हि ब्रह्मर्षयो लोके देवाश्चामितविक्रम ।
तैस्तैर्हि नामभिर्युक्ता गायन्ति परमात्मकम् ॥ ६.६५.७४ ॥
હે અપરિમિત પરાક્રમી! બ્રહ્મર્ષિઓ અને દેવો જગતમાં તમને તે તે નામોથી યુક્ત કરીને પરમાત્મસ્વરૂપનું ગાન કરે છે.
6.65.75
स्थिताश्च सर्वे त्वयि भूतसङ्घाः ।
कृत्वाश्रयं त्वां वरदं सुबाहो।
अनादिमध्यान्तमपारयोगं ।
लोकस्य सेतुं प्रवदन्ति विप्राः ॥ ६.६५.७५ ॥
સર્વ પ્રાણીસમૂહો તમારામાં જ સ્થિત છે. હે સુબાહો! વરદાતા એવા તમને આશ્રય બનાવીને, આદિ-મધ્ય-અંતરહિત અને અપાર યોગવાળા તમને વિપ્રો લોકના સેતુ કહે છે.