Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.65

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.65.1

भयं मे सुमहञ्जातं विस्मयश्चैव सञ्जय ।
श्रुत्वा पाण्डुकुमाराणां कर्म देवैः सुदुष्करम् ॥ ६.६५.१ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ପାଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତି ଦୁଷ୍କର କର୍ମ ଶୁଣି ମୋ ଭିତରେ ମହା ଭୟ ଓ ବିସ୍ମୟ ଜାତ ହୋଇଛି ।

6.65.2

पुत्राणां च पराभावं श्रुत्वा सञ्जय सर्वशः ।
चिन्ता मे महती सूत भविष्यति कथं त्विति ॥ ६.६५.२ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ସର୍ବତୋଭାବେ ପରାଭବ ଶୁଣି, ହେ ସୂତ, 'ଏବେ କଅଣ ହେବ' ବୋଲି ମୋର ମହା ଚିନ୍ତା ହେବ ।

6.65.3

ध्रुवं विदुरवाक्यानि धक्ष्यन्ति हृदयं मम ।
तथा हि दृश्यते सर्वं दैवयोगेन सञ्जय ॥ ६.६५.३ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ବିଦୁରଙ୍କ ବାକ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ହୃଦୟ ଜଳାଇବ; କାରଣ ଦୈବଯୋଗରେ ସବୁ ସେହିପରି ଦେଖାଯାଉଛି ।

6.65.4

यत्र भीष्ममुखान्सर्वाञ्शस्त्रज्ञान्योधसत्तमान् ।
पाण्डवानामनीकेषु योधयन्ति प्रहारिणः ॥ ६.६५.४ ॥

ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଶସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରହାର କରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି ।

6.65.5

केनावध्या महात्मानः पाण्डुपुत्रा महाबलाः ।
केन दत्तवरास्तात किं वा ज्ञानं विदन्ति ते ॥ ६.६५.५ ॥

ହେ ତାତ, କାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ମହାତ୍ମା, ମହାବଳ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଅବଧ୍ୟ ? କିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ବର ଦେଇଛି? ଅଥବା ସେମାନେ କେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଜାଣନ୍ତି ?

6.65.6

येन क्षयं न गच्छन्ति दिवि तारागणा इव ।
पुनःपुनर्न मृष्यामि हतं सैन्यं तु पाण्डवैः ॥ ६.६५.६ ॥

ଆକାଶର ତାରାଗଣ ପରି ସେମାନେ ଯେଉଁ କାରଣରୁ କ୍ଷୟ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ! ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋର ସେନା ହତ ହେବା ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ସହିପାରୁନାହିଁ ।

6.65.7

मय्येव दण्डः पतति दैवात्परमदारुणः ।
यथाऽवध्याः पाण्डुसुता यथा वाध्याश्च मे सुताः ॥ ६.६५.७ ॥

ଦୈବବଶରୁ ମୋ ଉପରେ ହିଁ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ପଡ଼ୁଛି; ଯେପରି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଅବଧ୍ୟ ଓ ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ବଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।

6.65.8

एतन्मे सर्वमाचक्ष्व याथातथ्येन सञ्जय ।
न हि पारं प्रपश्यामि दुःखस्यास्य कथंचन ॥ ६.६५.८ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଏ ସବୁ ମୋତେ ଯଥାର୍ଥରେ କୁହ। ଏହି ଦୁଃଖର ପାର ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଦେଖି ପାରୁନି।

6.65.9

समुद्रस्येव महतो भुजाभ्यां प्रतरन्नरः ।
पुत्राणां व्यसनं मन्ये ध्रुवं प्राप्तं सुदारुणम् ॥ ६.६५.९ ॥

ଯେପରି କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ବାହୁରେ ମହାସମୁଦ୍ର ପାର ହୁଏ, ସେହିପରି ମୁଁ ମନେ କରେ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ବିନାଶ ନିଶ୍ଚୟ ଆସିଛି।

6.65.10

घातयिष्यति मे स्रवान्पुत्रान्भीमो न शंसयः ।
न हि पश्यामि तं वीरं यो मे रक्षेत्सुतान्रणे ॥ ६.६५.१० ॥

ଭୀମ ନିଃସନ୍ଦେହ ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରାଇବ; ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ସେହି ବୀରକୁ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।

6.65.11

ध्रुवं विनाशः संप्राप्तः पुत्रामां मम सञ्जय ।
तस्मान्मे कारणं सूत शक्तिं चैव विशेषतः ॥ ६.६५.११ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିନାଶ ନିଶ୍ଚୟ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛି। ତେଣୁ, ହେ ସୂତ, ଏହାର କାରଣ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ମୋତେ ବିଶେଷ ଭାବେ କୁହ।

6.65.12

पृच्छतो वै यथातत्त्वं सर्वमाख्यातुमर्हसि ।
दुर्योधनश्च यच्चक्रे दृष्ट्वा स्वान्विमुखान्रणे ॥ ६.६५.१२ ॥

ମୁଁ ପଚାରୁଥିବାରୁ ତୁମେ ଯଥାର୍ଥରେ ସବୁ କହିବା ଉଚିତ — ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବିମୁଖ ଦେଖି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କ'ଣ କଲେ, ତାହା ମଧ୍ୟ।

6.65.13

भीष्मद्रोणौ कृपश्चैव सौबलश्च जयद्रथः ।
द्रौणिर्वापि महेष्वासो विकर्णो वा महाबलः ॥ ६.६५.१३ ॥

ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, ସୌବଳ, ଜୟଦ୍ରଥ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ମହାଧନୁର୍ଧର, କିମ୍ବା ମହାବଳ ବିକର୍ଣ୍ଣ—

6.65.14

निश्चयो वापि कस्तेषां तदा ह्यासीन्महात्मानाम् ।
विमुखेषु महाप्राज्ञ मम पुत्रेषु सञ्जय ॥ ६.६५.१४ ॥

ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ସଞ୍ଜୟ, ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ବିମୁଖ ହେବାବେଳେ ସେଇ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ନିଶ୍ଚୟ କଣ ଥିଲା?

6.65.15

श्रृणु राजन्नवहितः श्रुत्वा चैवावधारय ।
नैव मन्त्रकृतं किंचिन्नैव मायां तथाविधाम् ॥ ६.६५.१५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣନ୍ତୁ ଓ ଶୁଣି ମନେ ରଖନ୍ତୁ। ଏହା ମନ୍ତ୍ରଣାରେ ରଚିତ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ଏଭଳି ମାୟା ନୁହେଁ।

6.65.16

न वै विभीषिकां कांचिद्राजन्कुर्वन्ति पाण्डवाः ।
युध्यन्ति ते यथान्यायं शक्तिमन्तश्च संयुगे ॥ ६.६५.१६ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବମାନେ କୌଣସି ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ଲଢ଼ନ୍ତି।

6.65.17

धर्मेण सर्वकार्याणि जीवितादीनि भारत ।
आरभन्ते सदा पार्थाः प्रार्थयाना महद्यशः ॥ ६.६५.१७ ॥

ହେ ଭାରତ, ପାର୍ଥମାନେ ସର୍ବଦା ଧର୍ମରେ ହିଁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଜୀବନ ଆଦି ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ମହାନ୍ ଯଶ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।

6.65.18

न ते युद्धान्निवर्तन्ते धर्मोपेता महाबलाः ।
श्रिया परमया युक्ता यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ६.६५.१८ ॥

ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ସେହି ମହାବଳୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ, ସେଠାରେ ଜୟ।

6.65.19

तेनावध्या रणे पार्था जययुक्ताश्च पार्थिव ।
तव पुत्रा दुरात्मानः पापेष्वभिरताः सदा ॥ ६.६५.१९ ॥

ଏଣୁ ରଣରେ ପୃଥାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଅବଧ୍ୟ; ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ବିଜୟଯୁକ୍ତ। ଆଉ ଆପଣଙ୍କ ଦୁରାତ୍ମା ପୁତ୍ରମାନେ ସଦା ପାପକର୍ମରେ ରତ।

6.65.20

निष्ठुरा हीनकर्माणस्तेन हीयन्ति संयुगे ।
सुबहूनि नृशंसानि पुत्रैस्तव जनेश्वरे ॥ ६.६५.२० ॥

ନିଷ୍ଠୁର ଓ ହୀନକର୍ମା ସେମାନେ ସେହି କାରଣରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଷୟ ପାଉଛନ୍ତି। ହେ ଜନେଶ୍ୱର, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ବହୁ ନୃଶଂସ କର୍ମ କରିଛନ୍ତି।

6.65.21

निकृतानीह पाण्डूनां नीचैरिव यथा नरैः ।
सर्वं च तदनादृत्य पुत्राणां तव किल्बिषम् ॥ ६.६५.२१ ॥

ଏଠାରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କରାଯାଇଥିବା ଅପକାର ନୀଚ ଲୋକଙ୍କ ପରି କରାଯାଇଛି। ଆଉ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ସେହି ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଅବହେଳା କରି।

6.65.22

धर्ममूलाः सदैवासन्पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
न चैतान्बहुमन्यन्ते पुत्रास्तव विशांपते । ॥ ६.६५.२२ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନେ ସଦା ଧର୍ମମୂଳକ ଥିଲେ, ହେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୂର୍ବଜ। ଆଉ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଜାପତି।

6.65.23

तस्य पापस्य सततं क्रियमाणस्य कर्मणः ।
सांप्रतं सुमहद्धोरं फलं प्राप्तं जनेश्वर ॥ ६.६५.२३ ॥

ସେହି ନିରନ୍ତର କରାଯାଇଥିବା ପାପକର୍ମର ଫଳ ଏବେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି, ହେ ଜନେଶ୍ୱର।

6.65.24

स त्वं भुङ्क्ष्व महाराज सपुत्रः समुहृञ्जनः ।
नावबुध्यसि यद्राजन्वार्यमाणः सुहृज्जनैः ॥ ६.६५.२४ ॥

ଅତଏବ ଆପଣ, ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ସହିତ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତୁ। ହେ ରାଜନ୍, ସୁହୃଦମାନେ ବାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ଯାହା ବୁଝୁ ନାହାଁନ୍ତି।

6.65.25

विदुरेणाथ भीष्मेण द्रोणेन न महात्मना ।
तथा मया चाप्यसकृद्वार्यमाणो न बुध्यसे ॥ ६.६५.२५ ॥

ବିଦୁର, ଭୀଷ୍ମ ଓ ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୋଣ ଏବଂ ମୋ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବାରମ୍ବାର ନିଷେଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ବୁଝୁନାହଁ।

6.65.26

वाक्यं हितं च पथ्यं च मर्त्यः पथ्यमिवौषधम् ।
पुत्राणां मतमास्थाय जितान्मन्यसि पाण्डवान् ॥ ६.६५.२६ ॥

ହିତକର ଓ ପଥ୍ୟ ବାକ୍ୟ, ଯେପରି ମଣିଷ ପଥ୍ୟ ଔଷଧ ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ; ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମତ ଧରି ତୁମେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଜିତା ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବୁଛ।

6.65.27

शृणु भूयो यथातत्त्वं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
कारणं भरतश्रेष्ठ पाण्डवानां जयं प्रति ॥ ६.६५.२७ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଜୟର କାରଣ ତୁମେ ମୋତେ ପଚାରୁଛ; ତାହା ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ପୁଣି ଶୁଣ।

6.65.28

तत्तेऽहं कथयिष्यामि यथाश्रुतमरिन्दम ।
दुर्योधनेन संपृष्ट एतमर्थं पितामहः ॥ ६.६५.२८ ॥

ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ଯେପରି ଶୁଣିଛି ସେପରି ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି; ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଏହି ବିଷୟରେ ପଚାରିବାରୁ ପିତାମହ (ଭୀଷ୍ମ) ଯାହା କହିଥିଲେ।

6.65.29

दृष्ट्वा भ्रातॄन्रणे सर्वान्निर्जितांस्तु महारथान् ।
शोकसंमूढहृदयो निशाकाले स्म कौरवः ॥ ६.६५.२९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ସମସ୍ତ ଭାଇ ଓ ମହାରଥୀମାନେ ପରାଜିତ ହେବାର ଦେଖି, ଶୋକରେ ମୋହିତ ହୃଦୟ ନେଇ କୌରବ ରାତ୍ରିରେ।

6.65.30

पितामहं महाप्राज्ञं विनयोपगम्य ह ।
यदब्रवीत्सुतस्तेऽसौ तन्मे शृणु जनेश्वर ॥ ६.६५.३० ॥

ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ପିତାମହଙ୍କ ପାଖକୁ ବିନୟରେ ଯାଇ ତୁମ ସେହି ପୁତ୍ର ଯାହା କହିଥିଲା, ହେ ଜନେଶ୍ୱର, ତାହା ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।

6.65.31

भवान्द्रोणश्च कर्णश्च कृपो द्रौणिस्तथैव च ।
कृतवर्मा च हार्दिक्यः काम्भोजश्च सुदक्षिणः ॥ ६.६५.३१ ॥

ଆପଣ, ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ, କୃପ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, ସେହିପରି କୃତବର୍ମା, ହାର୍ଦିକ୍ୟ, କାମ୍ବୋଜ ରାଜା ଏବଂ ସୁଦକ୍ଷିଣ।

6.65.32

भूरिश्रवा विकर्णश्च भगदत्तश्च वीर्यवान् ।
महारथाः समाख्याताः कुलपुत्रास्तनुत्यजः ॥ ६.६५.३२ ॥

ଭୂରିଶ୍ରବା, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ପରାକ୍ରମୀ ଭଗଦତ୍ତ ମଧ୍ୟ। ଏମାନେ ମହାରଥୀ ବୋଲି ଖ୍ୟାତ; ଉତ୍ତମ କୁଳର ପୁତ୍ର, ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।

6.65.33

त्रयाणामपि लोकानां पर्याप्ता इति मे मतिः ।
पाण्डवानां समस्ताश्च न तिष्ठन्ति पराक्रमे ॥ ६.६५.३३ ॥

ତିନି ଲୋକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏମାନେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବୋଲି ମୋର ମତ; କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ସମସ୍ତେ ପରାକ୍ରମରେ ଏମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଟିକି ପାରିବେ ନାହିଁ।

6.65.34

तत्र मे संशयो जातस्तत्त्वमाचक्ष्व पृच्छतः ।
यं समाश्रित्य कौन्तेय जयन्त्यस्मान्क्षणेक्षणे ॥ ६.६५.३४ ॥

ତେଣୁ ମୋ ମନରେ ସଂଶୟ ଜାତ ହୋଇଛି। ପଚାରୁଛି, ସତ୍ୟ କୁହନ୍ତୁ—ହେ କୌନ୍ତେୟ, କାହାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେମାନେ କ୍ଷଣେ କ୍ଷଣେ ଆମକୁ ଜିତନ୍ତି?

6.65.35

शृणु राजन्वचो मह्यं यथा वक्ष्यामि कौरव ।
बहुशश्च मयोक्तोऽसि न च मे तत्त्वया कृतम् ॥ ६.६५.३५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ବଚନ ଶୁଣ; ମୁଁ ଯେପରି କହିବି ସେପରି ଶୁଣ, ହେ କୌରବ। ମୁଁ ତୁମକୁ ବହୁଥର କହିଛି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ତାହା କରିନାହଁ।

6.65.36

क्रियतां पाण्डवैः सार्ध समो भरतसत्तम ।
एतत्क्षेममहं मन्ये पृथिव्यास्तव वा विभो ॥ ६.६५.३६ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ସମାନଭାବେ (ସନ୍ଧି) କର। ଏହା କଲ୍ୟାଣକାରୀ ବୋଲି ମୁଁ ମନେ କରେ—ପୃଥିବୀ ପାଇଁ ଓ ତୁମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ।

6.65.37

भुङ्क्ष्वेमां पृथिवीं राजन्भ्रातृभिः सहितः सुखी ।
दुर्हृदस्तापयन्सर्वान्नन्दयंश्चापि बान्धवान् ॥ ६.६५.३७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ସୁଖରେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କର; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରି ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି।

6.65.38

न च मे क्रोशतस्तात श्रुतवानसि वै पुरा ।
तदिदं समनुप्राप्तं यत्पाण्डूनवमन्यसे ॥ ६.६५.३८ ॥

ହେ ପୁଅ, ମୁଁ ଚିତ୍କାର କରି କହୁଥିବାବେଳେ କ'ଣ ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣି ନ ଥିଲ? ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ଅବମାନନା କରୁଛ, ତେଣୁ ସେହି ଏବେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛି।

6.65.39

यश्च हेतुरवध्यत्वे तेकषामक्लिष्टकर्मणाम् ।
तं शृणुष्व महाबाहो मम कीर्तयतः प्रभो ॥ ६.६५.३९ ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମା ସେମାନଙ୍କର ଅବଧ୍ୟତ୍ୱର ଯେଉଁ କାରଣ, ମୁଁ କହୁଥିବାବେଳେ ତାହା ଶୁଣ।

6.65.40

नास्ति लोकेषु तद्भूतं भविता नो भविष्यति ।
यो जयेत्पाण्डवान्सर्वान्पालिताञ्छार्ङ्गधन्वना ॥ ६.६५.४० ॥

ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଧାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଜିଣିପାରିବା ଭଳି କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ଲୋକରେ ନାହିଁ, ହେବ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

6.65.41

यत्तु मे कथितं तात मुनिभिर्भावितात्मभिः ।
पुराणगीतं धर्मज्ञ तच्छृणुष्व यथातथम् ॥ ६.६५.४१ ॥

ହେ ପୁଅ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ମୁନିମାନେ ମୋତେ କହିଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ଗୀତ ଯଥାର୍ଥରେ ଶୁଣ।

6.65.42

पुरा किल सुराः सर्वे ऋषयश्च समागताः ।
पितामहमुपासेदुः पर्वत गन्धमादने ॥ ६.६५.४२ ॥

ପୂର୍ବକାଳରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

6.65.43

तेषां मध्ये समासीनः प्रजापतिरपश्यत ।
विमानं प्रज्वलद्भासा स्थितं प्रवरमम्बरे ॥ ६.६५.४३ ॥

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ପ୍ରଜାପତି ଆକାଶରେ ସ୍ଥିତ, ତେଜରେ ଜଳୁଥିବା ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନ ଦେଖିଲେ।

6.65.44

ध्यानेनावेद्य तद्ब्रह्मा कृत्वा च नियतोऽञ्जलिम् ।
नमश्चकार हृष्टात्मा पुरुषं परमेश्वरम् ॥ ६.६५.४४ ॥

ଧ୍ୟାନରେ ତାହା ଜାଣି ବ୍ରହ୍ମା ସଂଯମରେ ଅଞ୍ଜଳି ବାନ୍ଧି ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ପରମେଶ୍ୱର ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

6.65.45

ऋषयस्त्वथ देवाश्च दृष्ट्वा ब्रह्माणमुत्थितम् ।
स्थिताः प्राञ्जलयः सर्वे पश्यन्तो महदद्भुतम् ॥ ६.६५.४५ ॥

ଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉଠିଥିବା ଦେଖି, ସେହି ମହାଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଅଞ୍ଜଳି ବାନ୍ଧି ଠିଆ ହେଲେ।

6.65.46

यथावच्च तमभ्यर्च्य ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः ।
जगाद जगतः स्रष्टा परं परमधर्मवित् ॥ ६.६५.४६ ॥

ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପରମ ଧର୍ମଜ୍ଞ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି ଏହା କହିଲେ।

6.65.47

विश्वावसुर्विश्वमूर्तिर्हि विश्वे ।
विष्वक्सेनो विश्वकर्मा वशी च।
विश्वेश्वरो वासुदेवोऽसि तस्मा-
द्योगात्मानं देवतं त्वामुपैमि ॥ ६.६५.४७ ॥

ତୁମେ ବିଶ୍ୱାବସୁ, ବିଶ୍ୱମୂର୍ତ୍ତି, ବିଶ୍ୱ, ବିଷ୍ୱକ୍ସେନ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଓ ବଶୀ; ତୁମେ ହିଁ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ବାସୁଦେବ। ଅତଏବ ହେ ଯୋଗାତ୍ମା ଦେବ, ମୁଁ ତୁମ ନିକଟକୁ ଯାଉଛି।

6.65.48

जय विश्वमहादेव जय लोकहिते रत ।
जय योगीश्वर विभो जय योगपरावर ॥ ६.६५.४८ ॥

ବିଶ୍ୱମହାଦେବ, ଜୟ; ଲୋକହିତରେ ରତ, ଜୟ; ଯୋଗୀଶ୍ୱର, ବିଭୋ, ଜୟ; ଯୋଗର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଓ ଅଧଃରେ ଥିବା, ଜୟ।

6.65.49

पद्मगर्भविशालाक्ष जय लोकेश्वरेश्वर ।
भूतभव्यभवन्नाथ जय सौम्यात्मजात्मज ॥ ६.६५.४९ ॥

ପଦ୍ମଗର୍ଭ, ବିଶାଳାକ୍ଷ, ଲୋକେଶ୍ୱରମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର, ଭୂତ-ଭବ୍ୟ-ଭବନ୍ନାଥ, ଜୟ ହେଉ। ସୌମ୍ୟାତ୍ମଜଙ୍କ ଆତ୍ମଜ, ଜୟ ହେଉ।

6.65.50

असङ्क्येयगुणाधार जय सर्वपरायण ।
नारायण सुदुष्पार जय शार्ङ्गधनुर्धर ॥ ६.६५.५० ॥

ଅସଂଖ୍ୟେୟ ଗୁଣର ଆଧାର, ସର୍ବର ପରମ ଆଶ୍ରୟ, ନାରାୟଣ, ଦୁଷ୍ପାର, ଜୟ ହେଉ। ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ ଧାରଣକାରୀ, ଜୟ ହେଉ।

6.65.51

जय सर्वगुणोपेत विश्वमूर्ते निरामय ।
विश्वेश्वर महाबाहो जय लोकार्थतत्पर ॥ ६.६५.५१ ॥

ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ, ବିଶ୍ୱମୂର୍ତ୍ତି, ନିରାମୟ, ଜୟ ହେଉ। ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, ମହାବାହୁ, ଲୋକହିତରେ ତତ୍ପର, ଜୟ ହେଉ।

6.65.52

महोरगवराहाद्य हरिकेश विभो जय ।
हरिवासदिशामीश विश्ववासामिताव्यय ॥ ६.६५.५२ ॥

ମହୋରଗ-ବରାହାଦି, ହରିକେଶ, ବିଭୁ, ଜୟ ହେଉ। ହରିବାସ ଦିଗର ଈଶ, ବିଶ୍ୱବାସ, ଅମିତ, ଅବ୍ୟୟ, ଜୟ ହେଉ।

6.65.53

व्यक्ताव्यक्तामितस्थान नियतेन्द्रिय सत्त्क्रिय ।
असङ्ख्येयात्मभावज्ञ जय गम्भीर कामद ॥ ६.६५.५३ ॥

ବ୍ୟକ୍ତାବ୍ୟକ୍ତାମିତସ୍ଥାନ, ନିୟତେନ୍ଦ୍ରିୟ, ସତ୍କ୍ରିୟ, ଅସଂଖ୍ୟେୟାତ୍ମଭାବଜ୍ଞ, ଜୟ ହେଉ। ଗମ୍ଭୀର, କାମଦ, ଜୟ ହେଉ।

6.65.54

अनन्त विदित ब्रह्मन्नित्यभूतविभावन ।
कृतकार्य कृतप्रज्ञ धर्मज्ञ विजयावह ॥ ६.६५.५४ ॥

ଅନନ୍ତ, ବିଦିତ, ବ୍ରହ୍ମନ୍, ନିତ୍ୟଭୂତବିଭାବନ, ଜୟ ହେଉ। କୃତକାର୍ଯ୍ୟ, କୃତପ୍ରଜ୍ଞ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ବିଜୟାବହ, ଜୟ ହେଉ।

6.65.55

गुह्यात्मन्सर्वयोगात्मन्स्फुटसंभूतसंभव ।
भूताद्य लोकत्त्वेश जय भूतविभावन ॥ ६.६५.५५ ॥

ହେ ଗୁହ୍ୟାତ୍ମା, ସର୍ବଯୋଗାତ୍ମା, ପ୍ରକଟ ହୋଇ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜୀବମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଭବ, ଜୀବମାନଙ୍କର ଆଦି, ଲୋକମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର, ଜୟ ହେଉ, ଜୀବମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ!

6.65.56

आत्मयोगे महाभाग कल्पसंक्षेपतत्पर ।
उद्भावनमनोभाव जय ब्रह्म जयप्रिय ॥ ६.६५.५६ ॥

ହେ ଆତ୍ମଯୋଗୀ, ମହାଭାଗ, କଳ୍ପ ସଂକ୍ଷେପରେ ତତ୍ପର, ଉତ୍ପତ୍ତିରେ ମନ ଦେଉଥିବା, ଜୟ ହେଉ, ବ୍ରହ୍ମ, ଜୟପ୍ରିୟ!

6.65.57

निसर्गसर्गनिरत कामेश परमेश्वर ।
अमृतोद्भवसद्भाव मुक्तात्मन्विजयप्रद ॥ ६.६५.५७ ॥

ସ୍ୱାଭାବିକ ସୃଷ୍ଟିରେ ରମଣ କରୁଥିବା, କାମେଶ, ପରମେଶ୍ୱର, ଅମୃତରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ସଦ୍ଭାବ, ମୁକ୍ତାତ୍ମା, ବିଜୟପ୍ରଦ!

6.65.58

प्रजापतिपते देव पद्मनाभ महाबल ।
आत्मभूतमहाभूत सत्वात्मञ्जय सर्वदा ॥ ६.६५.५८ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ପତି, ଦେବ, ପଦ୍ମନାଭ, ମହାବଳ, ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ, ମହାଭୂତମାନଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସତ୍ତ୍ୱାତ୍ମା, ସର୍ବଦା ଜୟ!

6.65.59

पादौ तव धा देवी दिशो बाहु दिवं शिरः ।
मूर्तिस्तेऽहं सुराः कायश्चन्द्रादित्यौ च चक्षुषी ॥ ६.६५.५९ ॥

ତୁମ ପାଦ ଧରାଦେବୀ, ଦିଗସବୁ ତୁମ ବାହୁ, ସ୍ୱର୍ଗ ତୁମ ମସ୍ତକ; ମୁଁ ତୁମ ମୂର୍ତ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ତୁମ କାୟା, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୁମ ଚକ୍ଷୁ।

6.65.60

बलं तपश्च सत्यं च कर्म धर्मात्मकं तव ।
तेजोऽग्निः पवनः श्वास आपस्ते स्वेदसंभवाः ॥ ६.६५.६० ॥

ତୁମ ବଳ, ତପ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମସ୍ୱରୂପ କର୍ମ; ତୁମ ତେଜ ଅଗ୍ନି, ପବନ ତୁମ ନିଶ୍ୱାସ, ଜଳ ତୁମ ସ୍ୱେଦରୁ ଜାତ।

6.65.61

अश्विनौ श्रवणौ नित्यं देवी जिह्वा सरस्वती ।
वेदाः संस्कारनिष्ठा हि त्वयीदं जगदाश्रितम् ॥ ६.६५.६१ ॥

ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଦ୍ୱୟ ସର୍ବଦା ଆପଣଙ୍କ କାନ; ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ଆପଣଙ୍କ ଜିଭ; ସଂସ୍କାରନିଷ୍ଠ ବେଦସମୂହ — ଏହି ଜଗତ ପ୍ରକୃତରେ ଆପଣଙ୍କଠାରେ ଆଶ୍ରିତ।

6.65.62

न सङ्ख्यानं परीमाणं न तेजो न पराक्रमम् ।
न बलं योगयोगीश जानीमस्ते परंतप ॥ ६.६५.६२ ॥

ହେ ଯୋଗୀଶ୍ୱର, ଶତ୍ରୁତାପନ! ଆପଣଙ୍କ ଗଣନା, ପରିମାଣ, ତେଜ, ପରାକ୍ରମ କିମ୍ବା ବଳ ଆମେ ଜାଣୁ ନାହୁଁ।

6.65.63

त्वद्भक्तिनिरता देव नियमैस्त्वां समाश्रिताः ।
अर्चयामः सदा विष्णो परमेशं महेश्वरम् ॥ ६.६५.६३ ॥

ହେ ଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ନିରତ ହୋଇ, ନିୟମ ସହ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଆମେ ସର୍ବଦା ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ — ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ପରମେଶ, ମହେଶ୍ୱର!

6.65.64

ऋषयो देवगन्धर्वा यक्षराक्षसपन्नगाः ।
पिशाचा मानुषाश्चैव मृगपक्षिसरीसृपाः ॥ ६.६५.६४ ॥

ଋଷି, ଦେବ-ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ-ରାକ୍ଷସ-ପନ୍ନଗ, ପିଶାଚ, ମନୁଷ୍ୟ ଏବଂ ମୃଗ-ପକ୍ଷୀ-ସରୀସୃପ।

6.65.65

एवमादि मया सृष्टं पृथिव्यां त्वत्प्रसादजम् ।
पद्मनाभ विशालाक्ष कृष्ण दुःश्वप्रणाशन ॥ ६.६५.६५ ॥

ଏଭଳି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯାହା ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ତାହା ଆପଣଙ୍କ କୃପାରୁ ଜନ୍ମିତ। ହେ ପଦ୍ମନାଭ, ବିଶାଳାକ୍ଷ, କୃଷ୍ଣ, ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନନାଶନ!

6.65.66

त्वं गतिः सर्वभूतानां त्वं नेता त्वं जगद्गुरुः ।
त्वत्प्रसादेन देवेश सुखिनो विबुधाः सदा ॥ ६.६५.६६ ॥

ଆପଣ ହିଁ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ଗତି; ଆପଣ ହିଁ ନେତା; ଆପଣ ହିଁ ଜଗଦ୍ଗୁରୁ। ହେ ଦେବେଶ, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଦେବତା ସର୍ବଦା ସୁଖୀ।

6.65.67

पृथिवी निर्भया देव त्वत्प्रसादात्सदाऽभवत् ।
तस्माद्भव विशालाक्ष यदुवंशविवर्धनः ॥ ६.६५.६७ ॥

ହେ ଦେବ, ତୁମ୍ଭ କୃପାରୁ ପୃଥିବୀ ସଦା ଭୟରହିତ ହୋଇଛି। ତେଣୁ ହେ ବିଶାଳାକ୍ଷ, ଯଦୁବଂଶର ବୃଦ୍ଧିକାରୀ, ତୁମେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅ।

6.65.68

धर्मसंस्थापनार्थाय दैत्यानां च बधाय च ।
जगतो धारणार्थाय विज्ञाप्यं कुरु मे विभो ॥ ६.६५.६८ ॥

ଧର୍ମ ସ୍ଥାପନ, ଦୈତ୍ୟବଧ ଓ ଜଗତ ଧାରଣ ପାଇଁ, ହେ ବିଭୋ, ମୋର ଏହି ନିବେଦନ ପୂରଣ କର।

6.65.69

यत्तत्परमकं गुह्यं त्वत्प्रसादादिदं विभो ।
वासुदेव तदेतत्ते मयोद्गीतं यथातथम् ॥ ६.६५.६९ ॥

ହେ ବିଭୋ, ତୁମ୍ଭ କୃପାରୁ ଏହି ଯେଉଁ ପରମ ଗୁହ୍ୟ, ହେ ବାସୁଦେବ, ତାହା ମୁଁ ତୁମକୁ ଯଥାଯଥ କହିଲି।

6.65.70

सृष्ट्वा संकर्षणं देवं स्वयमात्मानमात्मना ।
कृष्ण त्वमात्मनास्राक्षीः प्रद्युम्नं चात्मसंभवम् ॥ ६.६५.७० ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ନିଜକୁ ହିଁ ସଂକର୍ଷଣ ଦେବ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି କଲ ଏବଂ ନିଜଠାରୁ ଜାତ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲ।

6.65.71

प्रद्युम्नादनिरुद्धं त्वं यं विदुर्विष्णुमव्ययम् ।
अनिरुद्धोऽसृजन्मां वै ब्रह्माणं लोकधारिणम् ॥ ६.६५.७१ ॥

ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କଠାରୁ ତୁମେ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲ, ଯାହାଙ୍କୁ ଅବ୍ୟୟ ବିଷ୍ଣୁ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି। ଅନିରୁଦ୍ଧ ମୋତେ, ଲୋକଧାରୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

6.65.72

वासुदेवमयः सोऽहं त्वयैवास्मि विनिर्मितः ।
तस्माद्याचामि लोकेश चतुरात्मानमात्मना।
विभज्य भागशोत्मानं व्रज मानुषतां विभो ॥ ६.६५.७२ ॥

ବାସୁଦେବମୟ ମୁଁ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ନିର୍ମିତ। ତେଣୁ ହେ ଲୋକେଶ, ଚତୁରାତ୍ମା ତୁମକୁ ତୁମେ ନିଜେ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି, ହେ ବିଭୋ, ମନୁଷ୍ୟତା ପାଅ ବୋଲି ମୁଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି।

6.65.73

तत्रासुरवधं कृत्वा सर्वलोकसुखाय वै ।
धर्मं प्राप्य यशः प्राप्य योगं प्राप्स्यति तत्त्वतः ॥ ६.६५.७३ ॥

ସେଠାରେ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି, ସର୍ବଲୋକର ସୁଖ ପାଇଁ, ଧର୍ମ ଓ ଯଶ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ପ୍ରକୃତରେ ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।

6.65.74

त्वां हि ब्रह्मर्षयो लोके देवाश्चामितविक्रम ।
तैस्तैर्हि नामभिर्युक्ता गायन्ति परमात्मकम् ॥ ६.६५.७४ ॥

ହେ ଅପରିମିତ ପରାକ୍ରମୀ! ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ଜଗତରେ ଆପଣଙ୍କୁ ସେହି ସେହି ନାମରେ ଡାକି ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରନ୍ତି।

6.65.75

स्थिताश्च सर्वे त्वयि भूतसङ्घाः ।
कृत्वाश्रयं त्वां वरदं सुबाहो।
अनादिमध्यान्तमपारयोगं ।
लोकस्य सेतुं प्रवदन्ति विप्राः ॥ ६.६५.७५ ॥

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀସମୂହ ଆପଣଙ୍କଠାରେ ସ୍ଥିତ। ହେ ସୁବାହୋ! ବରଦାତା ଆପଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଆଦି-ମଧ୍ୟ-ଅନ୍ତହୀନ, ଅପାର ଯୋଗଯୁକ୍ତ ଆପଣଙ୍କୁ ବିପ୍ରମାନେ ଜଗତର ସେତୁ କହନ୍ତି।