Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.65

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

6.65.1

भयं मे सुमहञ्जातं विस्मयश्चैव सञ्जय ।
श्रुत्वा पाण्डुकुमाराणां कर्म देवैः सुदुष्करम् ॥ ६.६५.१ ॥

ਹੇ ਸੰਜਯ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਉਹ ਕਰਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਤਿ ਕਠਿਨ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਭੈ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ।

6.65.2

पुत्राणां च पराभावं श्रुत्वा सञ्जय सर्वशः ।
चिन्ता मे महती सूत भविष्यति कथं त्विति ॥ ६.६५.२ ॥

ਹੇ ਸੰਜਯ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸਰਬ-ਪੱਖੀ ਹਾਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਸੂਤ, 'ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ' ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇਗੀ।

6.65.3

ध्रुवं विदुरवाक्यानि धक्ष्यन्ति हृदयं मम ।
तथा हि दृश्यते सर्वं दैवयोगेन सञ्जय ॥ ६.६५.३ ॥

ਹੇ ਸੰਜਯ, ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਬਚਨ ਜ਼ਰੂਰ ਮੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਸਾੜਨਗੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਦੈਵ-ਯੋਗ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਇਵੇਂ ਹੀ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।

6.65.4

यत्र भीष्ममुखान्सर्वाञ्शस्त्रज्ञान्योधसत्तमान् ।
पाण्डवानामनीकेषु योधयन्ति प्रहारिणः ॥ ६.६५.४ ॥

ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਸ਼ਸਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੋਧੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ।

6.65.5

केनावध्या महात्मानः पाण्डुपुत्रा महाबलाः ।
केन दत्तवरास्तात किं वा ज्ञानं विदन्ति ते ॥ ६.६५.५ ॥

ਹੇ ਤਾਤ, ਕਿਸ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਮਹਾਤਮਾ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰ ਅਵੱਧ ਹਨ? ਕਿਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤੇ? ਜਾਂ ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਗਿਆਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ?

6.65.6

येन क्षयं न गच्छन्ति दिवि तारागणा इव ।
पुनःपुनर्न मृष्यामि हतं सैन्यं तु पाण्डवैः ॥ ६.६५.६ ॥

ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ! ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੇਰੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਮੈਂ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

6.65.7

मय्येव दण्डः पतति दैवात्परमदारुणः ।
यथाऽवध्याः पाण्डुसुता यथा वाध्याश्च मे सुताः ॥ ६.६५.७ ॥

ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਦੰਡ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਵੱਧ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਧ ਹੋਣ।

6.65.8

एतन्मे सर्वमाचक्ष्व याथातथ्येन सञ्जय ।
न हि पारं प्रपश्यामि दुःखस्यास्य कथंचन ॥ ६.६५.८ ॥

ਹੇ ਸੰਜਯ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ। ਇਸ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅੰਤ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ।

6.65.9

समुद्रस्येव महतो भुजाभ्यां प्रतरन्नरः ।
पुत्राणां व्यसनं मन्ये ध्रुवं प्राप्तं सुदारुणम् ॥ ६.६५.९ ॥

ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਸਾਗਰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪੁੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਵਿਨਾਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਆ ਪਿਆ ਹੈ।

6.65.10

घातयिष्यति मे स्रवान्पुत्रान्भीमो न शंसयः ।
न हि पश्यामि तं वीरं यो मे रक्षेत्सुतान्रणे ॥ ६.६५.१० ॥

ਭੀਮ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਧ ਕਰਵਾਏਗਾ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵੀਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।

6.65.11

ध्रुवं विनाशः संप्राप्तः पुत्रामां मम सञ्जय ।
तस्मान्मे कारणं सूत शक्तिं चैव विशेषतः ॥ ६.६५.११ ॥

ਹੇ ਸੰਜਯ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੂਤ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੈਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਸ।

6.65.12

पृच्छतो वै यथातत्त्वं सर्वमाख्यातुमर्हसि ।
दुर्योधनश्च यच्चक्रे दृष्ट्वा स्वान्विमुखान्रणे ॥ ६.६५.१२ ॥

ਮੇਰੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ — ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਫੇਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ।

6.65.13

भीष्मद्रोणौ कृपश्चैव सौबलश्च जयद्रथः ।
द्रौणिर्वापि महेष्वासो विकर्णो वा महाबलः ॥ ६.६५.१३ ॥

ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ, ਸੌਬਲ, ਜਯਦ੍ਰਥ, ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ, ਜਾਂ ਮਹਾਬਲ ਵਿਕਰਣ—

6.65.14

निश्चयो वापि कस्तेषां तदा ह्यासीन्महात्मानाम् ।
विमुखेषु महाप्राज्ञ मम पुत्रेषु सञ्जय ॥ ६.६५.१४ ॥

ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸੰਜਯ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਮੁਖ ਹੋਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀ ਸੀ?

6.65.15

श्रृणु राजन्नवहितः श्रुत्वा चैवावधारय ।
नैव मन्त्रकृतं किंचिन्नैव मायां तथाविधाम् ॥ ६.६५.१५ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਸੁਣ ਕੇ ਯਾਦ ਰੱਖੋ। ਇਹ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਘੜਿਆ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਅਜਿਹੀ ਮਾਇਆ ਹੈ।

6.65.16

न वै विभीषिकां कांचिद्राजन्कुर्वन्ति पाण्डवाः ।
युध्यन्ति ते यथान्यायं शक्तिमन्तश्च संयुगे ॥ ६.६५.१६ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਂਡਵ ਕੋਈ ਡਰ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲੜਦੇ ਹਨ।

6.65.17

धर्मेण सर्वकार्याणि जीवितादीनि भारत ।
आरभन्ते सदा पार्थाः प्रार्थयाना महद्यशः ॥ ६.६५.१७ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪਾਰਥ ਸਦਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵੀ ਆਰੰਭਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

6.65.18

न ते युद्धान्निवर्तन्ते धर्मोपेता महाबलाः ।
श्रिया परमया युक्ता यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ६.६५.१८ ॥

ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਹਾਬਲੀ ਉਹ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦੇ। ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਜਿੱਤ ਹੈ।

6.65.19

तेनावध्या रणे पार्था जययुक्ताश्च पार्थिव ।
तव पुत्रा दुरात्मानः पापेष्वभिरताः सदा ॥ ६.६५.१९ ॥

ਇਸ ਲਈ ਰਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਵੱਧ ਹਨ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ। ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਰਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਸਦਾ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

6.65.20

निष्ठुरा हीनकर्माणस्तेन हीयन्ति संयुगे ।
सुबहूनि नृशंसानि पुत्रैस्तव जनेश्वरे ॥ ६.६५.२० ॥

ਨਿਰਦਈ ਅਤੇ ਨੀਚ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਘਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੇ ਜਨੇਸ਼ਵਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੇਰਹਿਮ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।

6.65.21

निकृतानीह पाण्डूनां नीचैरिव यथा नरैः ।
सर्वं च तदनादृत्य पुत्राणां तव किल्बिषम् ॥ ६.६५.२१ ॥

ਇੱਥੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਪਕਾਰ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਉਸ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠ ਕਰਕੇ।

6.65.22

धर्ममूलाः सदैवासन्पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज ।
न चैतान्बहुमन्यन्ते पुत्रास्तव विशांपते । ॥ ६.६५.२२ ॥

ਪਾਂਡਵ ਸਦਾ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹੀ ਸਨ, ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ। ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ।

6.65.23

तस्य पापस्य सततं क्रियमाणस्य कर्मणः ।
सांप्रतं सुमहद्धोरं फलं प्राप्तं जनेश्वर ॥ ६.६५.२३ ॥

ਉਸ ਲਗਾਤਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਪਾਪ-ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਜਨੇਸ਼ਵਰ।

6.65.24

स त्वं भुङ्क्ष्व महाराज सपुत्रः समुहृञ्जनः ।
नावबुध्यसि यद्राजन्वार्यमाणः सुहृज्जनैः ॥ ६.६५.२४ ॥

ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਹਿਰਦਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗੋ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਹਿਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਮਝਦੇ ਨਹੀਂ।

6.65.25

विदुरेणाथ भीष्मेण द्रोणेन न महात्मना ।
तथा मया चाप्यसकृद्वार्यमाणो न बुध्यसे ॥ ६.६५.२५ ॥

ਵਿਦੁਰ, ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਕਿਆ ਪਰ ਤੂੰ ਸਮਝਦਾ ਨਹੀਂ।

6.65.26

वाक्यं हितं च पथ्यं च मर्त्यः पथ्यमिवौषधम् ।
पुत्राणां मतमास्थाय जितान्मन्यसि पाण्डवान् ॥ ६.६५.२६ ॥

ਹਿਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪਥ੍ਯ ਬਚਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਪਥ੍ਯ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਮਤ ਧਾਰ ਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ।

6.65.27

शृणु भूयो यथातत्त्वं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
कारणं भरतश्रेष्ठ पाण्डवानां जयं प्रति ॥ ६.६५.२७ ॥

ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਥੋਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਸੁਣ।

6.65.28

तत्तेऽहं कथयिष्यामि यथाश्रुतमरिन्दम ।
दुर्योधनेन संपृष्ट एतमर्थं पितामहः ॥ ६.६५.२८ ॥

ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਪਿਤਾਮਹ (ਭੀਸ਼ਮ) ਨੇ ਕਿਹਾ।

6.65.29

दृष्ट्वा भ्रातॄन्रणे सर्वान्निर्जितांस्तु महारथान् ।
शोकसंमूढहृदयो निशाकाले स्म कौरवः ॥ ६.६५.२९ ॥

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲਾ ਕੌਰਵ ਰਾਤ ਵੇਲੇ।

6.65.30

पितामहं महाप्राज्ञं विनयोपगम्य ह ।
यदब्रवीत्सुतस्तेऽसौ तन्मे शृणु जनेश्वर ॥ ६.६५.३० ॥

ਮਹਾਪ੍ਰਾਗ ਪਿਤਾਮਹ ਕੋਲ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਤੇਰੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜੋ ਆਖਿਆ, ਹੇ ਜਨੇਸ਼ਵਰ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ।

6.65.31

भवान्द्रोणश्च कर्णश्च कृपो द्रौणिस्तथैव च ।
कृतवर्मा च हार्दिक्यः काम्भोजश्च सुदक्षिणः ॥ ६.६५.३१ ॥

ਤੁਸੀਂ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕਰਨ, ਕ੍ਰਿਪ, ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ, ਹਾਰਦਿਕਯ, ਕੰਬੋਜ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਸੁਦਕਸ਼ਿਣ।

6.65.32

भूरिश्रवा विकर्णश्च भगदत्तश्च वीर्यवान् ।
महारथाः समाख्याताः कुलपुत्रास्तनुत्यजः ॥ ६.६५.३२ ॥

ਭੂਰਿਸ਼ਰਵਾ, ਵਿਕਰਣ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਭਗਦੱਤ ਵੀ। ਇਹ ਮਹਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ; ਉੱਤਮ ਕੁਲਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਾਨ ਵਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ।

6.65.33

त्रयाणामपि लोकानां पर्याप्ता इति मे मतिः ।
पाण्डवानां समस्ताश्च न तिष्ठन्ति पराक्रमे ॥ ६.६५.३३ ॥

ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ; ਪਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕਦੇ।

6.65.34

तत्र मे संशयो जातस्तत्त्वमाचक्ष्व पृच्छतः ।
यं समाश्रित्य कौन्तेय जयन्त्यस्मान्क्षणेक्षणे ॥ ६.६५.३४ ॥

ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਸੱਚ ਦੱਸੋ—ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਕਿਸ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਪਲ-ਪਲ ਸਾਨੂੰ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ?

6.65.35

शृणु राजन्वचो मह्यं यथा वक्ष्यामि कौरव ।
बहुशश्च मयोक्तोऽसि न च मे तत्त्वया कृतम् ॥ ६.६५.३५ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ; ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਹਾਂਗਾ ਉਵੇਂ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਕੌਰਵ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

6.65.36

क्रियतां पाण्डवैः सार्ध समो भरतसत्तम ।
एतत्क्षेममहं मन्ये पृथिव्यास्तव वा विभो ॥ ६.६५.३६ ॥

ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ (ਸੰਧੀ) ਕਰੋ। ਇਹੀ ਭਲਾਈ ਹੈ ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ—ਧਰਤੀ ਲਈ ਵੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।

6.65.37

भुङ्क्ष्वेमां पृथिवीं राजन्भ्रातृभिः सहितः सुखी ।
दुर्हृदस्तापयन्सर्वान्नन्दयंश्चापि बान्धवान् ॥ ६.६५.३७ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰੋ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

6.65.38

न च मे क्रोशतस्तात श्रुतवानसि वै पुरा ।
तदिदं समनुप्राप्तं यत्पाण्डूनवमन्यसे ॥ ६.६५.३८ ॥

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਉੱਚੀ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕੀ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ? ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਤੂੰ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਹੀ ਹੁਣ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।

6.65.39

यश्च हेतुरवध्यत्वे तेकषामक्लिष्टकर्मणाम् ।
तं शृणुष्व महाबाहो मम कीर्तयतः प्रभो ॥ ६.६५.३९ ॥

ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਕਲਿਸ਼ਟ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਅਵੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਜੋ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣ।

6.65.40

नास्ति लोकेषु तद्भूतं भविता नो भविष्यति ।
यो जयेत्पाण्डवान्सर्वान्पालिताञ्छार्ङ्गधन्वना ॥ ६.६५.४० ॥

ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕੇ, ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਜੀਵ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।

6.65.41

यत्तु मे कथितं तात मुनिभिर्भावितात्मभिः ।
पुराणगीतं धर्मज्ञ तच्छृणुष्व यथातथम् ॥ ६.६५.४१ ॥

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਧਰਮਜ್ಞ, ਸ਼ੁੱਧਾਤਮਾ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਗੀਤ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ।

6.65.42

पुरा किल सुराः सर्वे ऋषयश्च समागताः ।
पितामहमुपासेदुः पर्वत गन्धमादने ॥ ६.६५.४२ ॥

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਕੋਲ ਗਏ।

6.65.43

तेषां मध्ये समासीनः प्रजापतिरपश्यत ।
विमानं प्रज्वलद्भासा स्थितं प्रवरमम्बरे ॥ ६.६५.४३ ॥

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਮਕਦੇ ਇੱਕ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਮਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

6.65.44

ध्यानेनावेद्य तद्ब्रह्मा कृत्वा च नियतोऽञ्जलिम् ।
नमश्चकार हृष्टात्मा पुरुषं परमेश्वरम् ॥ ६.६५.४४ ॥

ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

6.65.45

ऋषयस्त्वथ देवाश्च दृष्ट्वा ब्रह्माणमुत्थितम् ।
स्थिताः प्राञ्जलयः सर्वे पश्यन्तो महदद्भुतम् ॥ ६.६५.४५ ॥

ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਉੱਠਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਦਭੁਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਸਾਰੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।

6.65.46

यथावच्च तमभ्यर्च्य ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः ।
जगाद जगतः स्रष्टा परं परमधर्मवित् ॥ ६.६५.४६ ॥

ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਪਰਮ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।

6.65.47

विश्वावसुर्विश्वमूर्तिर्हि विश्वे ।
विष्वक्सेनो विश्वकर्मा वशी च।
विश्वेश्वरो वासुदेवोऽसि तस्मा-
द्योगात्मानं देवतं त्वामुपैमि ॥ ६.६५.४७ ॥

ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ, ਵਿਸ਼ਵਮੂਰਤੀ, ਵਿਸ਼ਵ, ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਅਤੇ ਵਸ਼ੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਯੋਗਾਤਮਾ ਦੇਵ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ।

6.65.48

जय विश्वमहादेव जय लोकहिते रत ।
जय योगीश्वर विभो जय योगपरावर ॥ ६.६५.४८ ॥

ਵਿਸ਼ਵ ਮਹਾਦੇਵ, ਜੈ ਹੋਵੇ; ਲੋਕ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਜੈ ਹੋਵੇ; ਯੋਗੀਸ਼ਵਰ, ਵਿਭੂ, ਜੈ ਹੋਵੇ; ਯੋਗ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵਿਰਾਜਮਾਨ, ਜੈ ਹੋਵੇ।

6.65.49

पद्मगर्भविशालाक्ष जय लोकेश्वरेश्वर ।
भूतभव्यभवन्नाथ जय सौम्यात्मजात्मज ॥ ६.६५.४९ ॥

ਪਦਮਗਰਭ, ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼, ਲੋਕੇਸ਼ਵਰਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ, ਭੂਤ-ਭਵ੍ਯ-ਭਵਨ ਦੇ ਨਾਥ, ਜੈ ਹੋਵੇ। ਸੌਮ੍ਯਾਤ੍ਮਜ ਦੇ ਆਤ੍ਮਜ, ਜੈ ਹੋਵੇ।

6.65.50

असङ्क्येयगुणाधार जय सर्वपरायण ।
नारायण सुदुष्पार जय शार्ङ्गधनुर्धर ॥ ६.६५.५० ॥

ਅਸੰਖ੍ਯ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਸਰਬ ਦੇ ਪਰਮ ਆਸਰੇ, ਨਾਰਾਇਣ, ਦੁਸ੍ਤਰ, ਜੈ ਹੋਵੇ। ਸ਼ਾਰ੍ਙ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੈ ਹੋਵੇ।

6.65.51

जय सर्वगुणोपेत विश्वमूर्ते निरामय ।
विश्वेश्वर महाबाहो जय लोकार्थतत्पर ॥ ६.६५.५१ ॥

ਸਰਬ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਵਿਸ਼ਵਮੂਰਤੀ, ਨਿਰਾਮਯ, ਜੈ ਹੋਵੇ। ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਲੋਕਹਿਤ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ, ਜੈ ਹੋਵੇ।

6.65.52

महोरगवराहाद्य हरिकेश विभो जय ।
हरिवासदिशामीश विश्ववासामिताव्यय ॥ ६.६५.५२ ॥

ਮਹੋਰਗ-ਵਰਾਹਾਦਿ, ਹਰਿਕੇਸ਼, ਵਿਭੂ, ਜੈ ਹੋਵੇ। ਹਰਿਵਾਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼, ਵਿਸ਼ਵਵਾਸ, ਅਮਿਤ, ਅਵ੍ਯਯ, ਜੈ ਹੋਵੇ।

6.65.53

व्यक्ताव्यक्तामितस्थान नियतेन्द्रिय सत्त्क्रिय ।
असङ्ख्येयात्मभावज्ञ जय गम्भीर कामद ॥ ६.६५.५३ ॥

ਵ੍ਯਕ੍ਤ-ਅਵ੍ਯਕ੍ਤ-ਅਮਿਤ ਸਥਾਨ, ਨਿਯਤੇਂਦ੍ਰਿਯ, ਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯ, ਅਸੰਖ੍ਯੇਯ ਆਤ੍ਮਭਾਵ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਜੈ ਹੋਵੇ। ਗੰਭੀਰ, ਕਾਮਦ, ਜੈ ਹੋਵੇ।

6.65.54

अनन्त विदित ब्रह्मन्नित्यभूतविभावन ।
कृतकार्य कृतप्रज्ञ धर्मज्ञ विजयावह ॥ ६.६५.५४ ॥

ਅਨੰਤ, ਵਿਦਿਤ, ਬ੍ਰਹਮਨ, ਨਿਤ੍ਯ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੈ ਹੋਵੇ। ਕ੍ਰਿਤਕਾਰ੍ਯ, ਕ੍ਰਿਤਪ੍ਰਜ੍ਞ, ਧਰਮਜ੍ਞ, ਵਿਜਯਾਵਹ, ਜੈ ਹੋਵੇ।

6.65.55

गुह्यात्मन्सर्वयोगात्मन्स्फुटसंभूतसंभव ।
भूताद्य लोकत्त्वेश जय भूतविभावन ॥ ६.६५.५५ ॥

ਹੇ ਗੁਹਿਆਤਮਾ, ਸਰਬਯੋਗਾਤਮਾ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੂਲ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਦਿ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੈ ਹੋਵੇ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਣ ਵਾਲੇ!

6.65.56

आत्मयोगे महाभाग कल्पसंक्षेपतत्पर ।
उद्भावनमनोभाव जय ब्रह्म जयप्रिय ॥ ६.६५.५६ ॥

ਹੇ ਆਤਮਯੋਗੀ, ਮਹਾਭਾਗ, ਕਲਪ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ, ਉਤਪੱਤੀ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਜੈ ਹੋਵੇ, ਬ੍ਰਹਮ, ਜਯਪ੍ਰਿਯ!

6.65.57

निसर्गसर्गनिरत कामेश परमेश्वर ।
अमृतोद्भवसद्भाव मुक्तात्मन्विजयप्रद ॥ ६.६५.५७ ॥

ਕੁਦਰਤੀ ਸਰਜਨਾ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਵਾਲੇ, ਕਾਮੇਸ਼, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਸਦਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਮੁਕਤਾਤਮਾ, ਜਯਦਾਤਾ!

6.65.58

प्रजापतिपते देव पद्मनाभ महाबल ।
आत्मभूतमहाभूत सत्वात्मञ्जय सर्वदा ॥ ६.६५.५८ ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਦੇਵ, ਪਦਮਨਾਭ, ਮਹਾਬਲ, ਸਵੈਭੂ, ਮਹਾਭੂਤਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਸੱਤਵਾਤਮਾ, ਸਦਾ ਜੈ ਹੋਵੇ!

6.65.59

पादौ तव धा देवी दिशो बाहु दिवं शिरः ।
मूर्तिस्तेऽहं सुराः कायश्चन्द्रादित्यौ च चक्षुषी ॥ ६.६५.५९ ॥

ਤੇਰੇ ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਹਨ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ, ਸਵਰਗ ਤੇਰਾ ਸਿਰ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮੂਰਤ, ਦੇਵਤੇ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ, ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ।

6.65.60

बलं तपश्च सत्यं च कर्म धर्मात्मकं तव ।
तेजोऽग्निः पवनः श्वास आपस्ते स्वेदसंभवाः ॥ ६.६५.६० ॥

ਤੇਰਾ ਬਲ, ਤਪ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸਰੂਪ ਕਰਮ; ਤੇਰਾ ਤੇਜ ਅਗਨੀ ਹੈ, ਪਵਨ ਤੇਰਾ ਸਾਹ, ਜਲ ਤੇਰੇ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ।

6.65.61

अश्विनौ श्रवणौ नित्यं देवी जिह्वा सरस्वती ।
वेदाः संस्कारनिष्ठा हि त्वयीदं जगदाश्रितम् ॥ ६.६५.६१ ॥

ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇਵਤੇ ਸਦਾ ਆਪ ਦੇ ਕੰਨ ਹਨ; ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਆਪ ਦੀ ਜੀਭ ਹੈ; ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵੇਦ — ਇਹ ਜਗਤ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

6.65.62

न सङ्ख्यानं परीमाणं न तेजो न पराक्रमम् ।
न बलं योगयोगीश जानीमस्ते परंतप ॥ ६.६५.६२ ॥

ਹੇ ਯੋਗੀਸ਼ਵਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ! ਆਪ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਮਾਪ, ਤੇਜ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਜਾਂ ਬਲ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।

6.65.63

त्वद्भक्तिनिरता देव नियमैस्त्वां समाश्रिताः ।
अर्चयामः सदा विष्णो परमेशं महेश्वरम् ॥ ६.६५.६३ ॥

ਹੇ ਦੇਵ, ਆਪ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਰਤ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਯਮਾਂ ਸਹਿਤ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਆਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ — ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪਰਮੇਸ਼ਰ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ!

6.65.64

ऋषयो देवगन्धर्वा यक्षराक्षसपन्नगाः ।
पिशाचा मानुषाश्चैव मृगपक्षिसरीसृपाः ॥ ६.६५.६४ ॥

ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵ-ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼-ਰਾਕਸ਼ਸ-ਪੰਨਗ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਪੰਛੀ-ਸਰੀਸਰਪ।

6.65.65

एवमादि मया सृष्टं पृथिव्यां त्वत्प्रसादजम् ।
पद्मनाभ विशालाक्ष कृष्ण दुःश्वप्रणाशन ॥ ६.६५.६५ ॥

ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਚਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਪਦਮਨਾਭ, ਵਿਸ਼ਾਲਾਕਸ਼, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦੁਃਸਪਨ-ਨਾਸ਼ਕ!

6.65.66

त्वं गतिः सर्वभूतानां त्वं नेता त्वं जगद्गुरुः ।
त्वत्प्रसादेन देवेश सुखिनो विबुधाः सदा ॥ ६.६५.६६ ॥

ਆਪ ਹੀ ਸਰਬ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਹੋ; ਆਪ ਹੀ ਨੇਤਾ ਹੋ; ਆਪ ਹੀ ਜਗਤ-ਗੁਰੂ ਹੋ। ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਆਪ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

6.65.67

पृथिवी निर्भया देव त्वत्प्रसादात्सदाऽभवत् ।
तस्माद्भव विशालाक्ष यदुवंशविवर्धनः ॥ ६.६५.६७ ॥

ਹੇ ਦੇਵ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਸਦਾ ਭੈਰਹਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕਸ਼, ਯਦੁਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਜਨਮ ਲੈ।

6.65.68

धर्मसंस्थापनार्थाय दैत्यानां च बधाय च ।
जगतो धारणार्थाय विज्ञाप्यं कुरु मे विभो ॥ ६.६५.६८ ॥

ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ, ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਲਈ, ਹੇ ਵਿਭੂ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਪੂਰੀ ਕਰੋ।

6.65.69

यत्तत्परमकं गुह्यं त्वत्प्रसादादिदं विभो ।
वासुदेव तदेतत्ते मयोद्गीतं यथातथम् ॥ ६.६५.६९ ॥

ਹੇ ਵਿਭੂ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਜੋ ਪਰਮ ਗੁਹਯ ਹੈ, ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

6.65.70

सृष्ट्वा संकर्षणं देवं स्वयमात्मानमात्मना ।
कृष्ण त्वमात्मनास्राक्षीः प्रद्युम्नं चात्मसंभवम् ॥ ६.६५.७० ॥

ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦੇਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਰਜਿਆ।

6.65.71

प्रद्युम्नादनिरुद्धं त्वं यं विदुर्विष्णुमव्ययम् ।
अनिरुद्धोऽसृजन्मां वै ब्रह्माणं लोकधारिणम् ॥ ६.६५.७१ ॥

ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਤੋਂ ਤੂੰ ਅਨਿਰੁੱਧ ਨੂੰ ਸਿਰਜਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਵਿਯਯ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਨਿਰੁੱਧ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸਿਰਜਿਆ।

6.65.72

वासुदेवमयः सोऽहं त्वयैवास्मि विनिर्मितः ।
तस्माद्याचामि लोकेश चतुरात्मानमात्मना।
विभज्य भागशोत्मानं व्रज मानुषतां विभो ॥ ६.६५.७२ ॥

ਵਾਸੁਦੇਵਮਯ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਲੋਕੇਸ਼, ਚਾਰ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਹੇ ਵਿਭੂ, ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ, ਇਹ ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

6.65.73

तत्रासुरवधं कृत्वा सर्वलोकसुखाय वै ।
धर्मं प्राप्य यशः प्राप्य योगं प्राप्स्यति तत्त्वतः ॥ ६.६५.७३ ॥

ਉੱਥੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਵਧ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਲਈ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।

6.65.74

त्वां हि ब्रह्मर्षयो लोके देवाश्चामितविक्रम ।
तैस्तैर्हि नामभिर्युक्ता गायन्ति परमात्मकम् ॥ ६.६५.७४ ॥

ਹੇ ਅਪਾਰ ਪਰਾਕਰਮੀ! ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ-ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਗੁਣ-ਗਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

6.65.75

स्थिताश्च सर्वे त्वयि भूतसङ्घाः ।
कृत्वाश्रयं त्वां वरदं सुबाहो।
अनादिमध्यान्तमपारयोगं ।
लोकस्य सेतुं प्रवदन्ति विप्राः ॥ ६.६५.७५ ॥

ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੇ ਸੁਬਾਹੂ! ਵਰਦਾਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਆਦਿ-ਮੱਧ-ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਪਾਰ ਯੋਗ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੇਤੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।