Mahābhārata · Adhyāya 6.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.66.1
ततः स भगवान्देवो लोकानामीश्वरेश्वरः ।
ब्रह्माणं प्रत्युवाचेदं स्रिग्धगम्भीरया गिरा ॥ ६.६६.१ ॥
Entonces aquel bienaventurado dios, señor de los señores de los mundos, habló a Brahmā con voz suave y profunda estas palabras.
6.66.2
विदितं तात योगान्मे सर्वमेतत्तवेप्सितम् ।
तथा तद्भवितेत्युक्त्वा तत्रैवान्तरधीयत ॥ ६.६६.२ ॥
"Querido, por el poder del yoga conozco todo esto, tu deseo. Así será", y tras decir esto, desapareció allí mismo.
6.66.3
ततो देवर्षिगन्धर्वा विस्मयं परमं गताः ।
कौतूहलपराः सर्वे पितामहमथाब्रुवन् ॥ ६.६६.३ ॥
Entonces los devarṣis y gandharvas, llenos de gran asombro y ansiosos de curiosidad, todos hablaron al abuelo.
6.66.4
कोन्वयं यो भगवता प्रणम्य विनयाद्विभो ।
वाग्भिः स्तुतो वरिष्ठाभिः श्रोतुमिच्छाम तं वयम् ॥ ६.६६.४ ॥
Oh poderoso, ¿quién es éste al que el bienaventurado se inclinó con humildad y alabó con las palabras más excelentes? Deseamos oír sobre él.
6.66.5
एवमुक्तस्तु भगवान्प्रत्युवाच पितामहः ।
देवब्रह्मर्षिगन्धर्वान्सर्वान्मधुरया गिरा ॥ ६.६६.५ ॥
Así interpelado, el bienaventurado abuelo respondió a todos —dioses, brahmarṣis y gandharvas— con voz dulce.
6.66.6
यत्तत्परं भविष्यं च भवितव्यं च यत्परम् ।
भूतात्मा च प्रभुश्चैव ब्रह्म यच्च परं पदम् ॥ ६.६६.६ ॥
Lo que es supremo, el futuro y lo que ha de ser supremamente, el alma de los seres y el señor, y Brahman, que es el estado supremo.
6.66.7
तेनास्मि कृतसंवादः प्रसन्नेन सुरर्षभाः ।
जगतोऽनुग्रहार्थाय याचितो मे जगत्पतिः । ॥ ६.६६.७ ॥
Con él, complacido, mantuve conversación, oh toros entre los dioses; para favorecer al mundo, pedí al señor del mundo.
6.66.8
मानुषं लोकमातिष्ठ वासुदेव इति श्रुतः ।
अस्रुराणां वधार्थाय संभवस्व महीतले ॥ ६.६६.८ ॥
Conocido como Vāsudeva, entra en el mundo humano; nace sobre la tierra para la destrucción de los asuras.
6.66.9
संग्रामे निहता ये ते दैत्यदानवराक्षसाः ।
त इमे नृषु संभूता घोररूपा महाबलाः ॥ ६.६६.९ ॥
Aquellos daityas, dānavas y rākṣasas que fueron muertos en la batalla — estos, de forma terrible y gran poder, han nacido entre los hombres.
6.66.10
तेषां वधार्थं भगवान्नरेण सहितो वशी ।
मानुषीं योनिमास्थाय चरिष्यति महीतले ॥ ६.६६.१० ॥
Para la destrucción de ellos, el bienaventurado señor, junto con Nara, dueño de sí, tomando un nacimiento humano, andará sobre la tierra.
6.66.11
नरनारायणौ यौ तौ पुराणावृषिसत्तमौ ।
सहितो मानुषे लोके संभूतावमितद्युती ॥ ६.६६.११ ॥
Nara y Nārāyaṇa — esos dos antiguos, los mejores de los sabios — nacidos juntos en el mundo humano, brillarán con esplendor sin límites.
6.66.12
अजेयौ समरे यत्तौ सहितैरमरैरपि ।
मूढास्त्वेतौ न जानन्ति नरनारायणावृषी ॥ ६.६६.१२ ॥
Invencibles en batalla, aun cuando los inmortales se unen — esos dos sabios Nara y Nārāyaṇa — los necios no los conocen.
6.66.13
तस्याहमग्रजः पुत्रः सर्वस्य जगतः प्रभुः ।
वासुदेवोऽर्चनीयो वः सर्वलोकमहेश्वरः ॥ ६.६६.१३ ॥
Yo soy su hijo mayor, señor de todo el mundo. Vāsudeva, digno de vuestra adoración, es el gran señor de todos los mundos.
6.66.14
तथा मनुष्योऽयमिति कदाचित्सुरसत्तमाः ।
नावज्ञेयो महावीर्यः शङ्खचक्रगदाधरः ॥ ६.६६.१४ ॥
Mejores de los dioses, nunca debéis despreciar a este de gran poder, que porta la concha, el disco y la maza, pensando que es solo un hombre.
6.66.15
एतत्परमकं गुह्यमेतत्परमकं पदम् ।
एतत्परमकं ब्रह्म एतत्परमकं यशः ॥ ६.६६.१५ ॥
Este es el supremo secreto, este es el supremo estado. Este es el supremo Brahman, esta es la suprema gloria.
6.66.16
एतदक्षरमव्यक्तमेतद्वै शाश्वतं महः ।
यत्तत्पुरुषसंज्ञं वै गीयते ज्ञायते न च ॥ ६.६६.१६ ॥
Esto es lo imperecedero, lo no manifestado; esto, en verdad, es el resplandor eterno. Aquello que se canta con el nombre de Puruṣa no es conocido.
6.66.17
एतत्परमकं तेज एतत्परमकं सुखम् ।
एतत्परमकं सत्यं कीर्तितं विश्वकर्मणा ॥ ६.६६.१७ ॥
Este es el supremo resplandor, esta es la suprema dicha. Esta es la suprema verdad, tal como la declaró Viśvakarman.
6.66.18
तस्मात्सेन्द्रैः सुरैः सर्वैर्लोकैश्चामितविक्रमःक ।
नावज्ञेयो वासुदेवो मानुषोऽयमिति प्रभुः ॥ ६.६६.१८ ॥
Por tanto, ni Indra con todos los dioses ni todos los mundos deben despreciar a Vāsudeva, de prowess inmensurable, pensando que es solo un hombre, pues es el señor.
6.66.19
यश्च मानुषमात्रोऽयमिति ब्रूयात्स मन्दधीः ।
हृषीकेशमवज्ञानात्तमाहुः पुरुषाधमम् ॥ ६.६६.१९ ॥
Quien diga: «Este es solo un hombre», es de entendimiento torpe; a quien desprecia a Hṛṣīkeśa lo llaman el más vil de los hombres.
6.66.20
योगिनं तं महात्मानं प्रविष्टं मानुषीं तनुम् ।
अवमन्येद्वासुदेवं तमाहुस्तमसं जनाः ॥ ६.६६.२० ॥
A quien desprecia a Vāsudeva, el gran yogui que ha entrado en un cuerpo humano, la gente lo llama tamasa, hombre de tinieblas.
6.66.21
देवं चराचरात्मानं श्रीवत्साङ्कं सुवर्चसम् ।
पद्मनाभं न जानाति तमाहुस्तामसं बुधाः ॥ ६.६६.२१ ॥
A quien no conoce al dios, alma de lo móvil y lo inmóvil, marcado con el Śrīvatsa, resplandeciente, Padmanābha, los sabios lo llaman tamasa.
6.66.22
किरीटकौस्तुभधरं मित्राणामभयंकरम् ।
अवजानन्महात्मानं घोरे तमसि मञ्जति ॥ ६.६६.२२ ॥
Quien desprecia al gran espíritu que lleva diadema y la joya Kaustubha, que concede protección a sus amigos, se hunde en la oscura tiniebla.
6.66.23
एवं विदित्वा तत्त्वार्थं लोकानामीश्वरेश्वरः ।
वासुदेवो नमस्कार्यः सर्वलोकैः सुरोत्तमाः ।
तस्यामहात्माजो ब्रह्मा सर्वस्य जगतः पतिः ॥ ६.६६.२३ ॥
Conociendo esta verdad, Vāsudeva, señor de los señores de los mundos, debe ser venerado por todos los mundos, oh mejores de los dioses. Su hijo magnánimo y no nacido es Brahmā, señor de todo el universo.
6.66.24
एवमुक्त्वा स भगवान्देवान्सर्षिगकणान्पुरा ।
विसृज्य सर्वभूतानि जगाम भवनं स्वकम् ॥ ६.६६.२४ ॥
Habiendo dicho esto, el bienaventurado señor de antaño despidió a los dioses junto con las huestes de sabios, y dejando a todos los seres se marchó a su morada.
6.66.25
ततो देवाः सगन्धर्वा मुनयोऽप्सरसोऽपि च ।
कथां तां ब्रह्मणा गीतां श्रुत्वा प्रीता दिवं ययुः ॥ ६.६६.२५ ॥
Entonces los dioses, junto con los gandharvas, los sabios y las apsarases, complacidos al oír aquel relato cantado por Brahmā, partieron hacia el cielo.
6.66.26
एतच्छ्रुतं मया तात ऋषीणां भावितात्मनाम् ।
वासुदेवं कथयतां समवाये पुरातनम् ॥ ६.६६.२६ ॥
Querido, esto lo escuché de sabios de mente purificada que, en tiempos antiguos, en una asamblea, hablaban de Vāsudeva.
6.66.27
रामस्य जामदग्न्यस्य मार्कण्डेयस्य धीमतः ।
व्यासनारदयोश्चापि सकाशाद्भरतर्षभ ॥ ६.६६.२७ ॥
De Rāma, hijo de Jamadagni, del sabio Mārkaṇḍeya, y también de Vyāsa y Nārada, oh toro de los Bharatas.
6.66.28
एतमर्थं च विज्ञाय श्रुत्वा च प्रभुमव्ययम् ।
वासुदेवं महात्मानं लोकानामीश्वरेश्वरम् ॥ ६.६६.२८ ॥
Habiendo comprendido este asunto y oído hablar del Señor inmutable, el magnánimo Vāsudeva, señor de los señores de los mundos.
6.66.29
यस्य चैवात्मजो ब्रह्मा सर्वस्य जगतः पिता ।
कथं न वासुदेवोऽयमर्च्यश्चेज्यश्च मानवैः ॥ ६.६६.२९ ॥
¿Por qué no había de ser adorado y honrado con sacrificios por los hombres este Vāsudeva, cuyo hijo es Brahmā, padre de todo el mundo?
6.66.30
वारितोऽसि मया तात मुनिर्भिर्वेदपारगैः ।
मा गच्छ संयुगं तेन वासुदेवेन धन्विना ॥ ६.६६.३० ॥
Querido, yo y los sabios que han dominado los Vedas te hemos advertido: no vayas a la batalla con ese arquero, Vāsudeva.
6.66.31
मा पाण्डवैः सार्धमिति तत्त्वं मोहान्न बुध्यसे ।
मन्ये त्वां राक्षसं क्रूरं तथा चासि तमोवृतः ॥ ६.६६.३१ ॥
No comprendes esta verdad, que no debes ir con los Pāṇḍavas; por delusión no la percibes. Creo que eres un rākṣasa cruel, y estás envuelto en oscuridad.
6.66.32
यस्माद्द्विषसि गोविन्दं पाण्डवं तं धनञ्जयम् ।
नरनारायणौ देवी कोऽन्यो द्विष्याद्धि मानवः ॥ ६.६६.३२ ॥
Porque odias a Govinda y a aquel Pāṇḍava Dhanañjaya, que son los dos dioses Nara y Nārāyaṇa; ¿qué otro hombre los odiaría?
6.66.33
तस्माद्ब्रवीमि ते राजन्नेष वै शाश्वतोऽव्ययः ।
सर्कवलोकमयो नित्यः शास्ता धाता धरो ध्रुवः ॥ ६.६६.३३ ॥
Por tanto, oh rey, te digo: él es eterno e imperecedero, hecho de todos los mundos, constante, el gobernante, el sustentador, el sostén, el firme.
6.66.34
यो धारयति लोकांस्त्रींश्चराचरगुरुः प्रभुः ।
योद्धा जयश्च जेता च सर्वप्रकृतिरीश्वरः ॥ ६.६६.३४ ॥
Aquel que sostiene los tres mundos, el maestro y señor de lo móvil e inmóvil, es el guerrero, la victoria, el vencedor y el señor de la naturaleza de todo.
6.66.35
राजन्सर्वमयो ह्येष तमोरागविवर्जितः ।
यतः कृष्णस्ततो धर्मो यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ६.६६.३५ ॥
Oh rey, él lo es todo y está libre de oscuridad y pasión. Donde está Kṛṣṇa, allí está el dharma; donde está el dharma, allí está la victoria.
6.66.36
तस्य माहात्म्ययोगेन योगेनात्ममयेन च ।
धृताः पाण्डुसुता राजञ्जयश्चैषां भविष्यति ॥ ६.६६.३६ ॥
Por el poder de su grandeza y el yoga de su propio ser, los hijos de Pāṇḍu son sostenidos; oh rey, la victoria será suya.
6.66.37
श्रेयोयुक्तां सदा बुद्धिं पाण्डवानां दधाति यः ।
बलं चैव रणे नित्यं भयेभ्यश्चैव रक्षति ॥ ६.६६.३७ ॥
Aquel que siempre mantiene el entendimiento de los Pāṇḍavas unido a lo que es bueno, que constantemente les da fuerza en la batalla y los protege de los temores.
6.66.38
स एष शाश्वतो देवाः सर्वगुह्यमयः शिवः ।
वासुदेव इति ज्ञेयो यन्मां पृच्छसि भारत ॥ ६.६६.३८ ॥
Él es aquel dios eterno, hecho de todos los misterios, el auspicioso; debe ser conocido como Vāsudeva, pues tú, descendiente de Bharata, me preguntas por él.
6.66.39
ब्राह्मणैः क्षत्रिकयैर्वैश्यैः शूद्रैश्च कृतलक्षणैः ।
सेव्यतेऽभ्यर्च्यते चैव नित्ययुक्तैः स्वकर्मभिःक ॥ ६.६६.३९ ॥
Es servido y adorado por brahmanes, kṣatriyas, vaiśyas y śūdras que cumplen las señales de su deber, siempre devotos, mediante sus propias obras.
6.66.40
द्वापरस्य युगस्यान्ते आदौ कलियुगस्य च ।
सात्वतं विधिमास्थाय गीतः संकर्षणेन वै ॥ ६.६६.४० ॥
Al final de la edad Dvāpara y al inicio de la edad Kali, fue cantado por Saṅkarṣaṇa, adoptando el rito Sātvata.
6.66.41
स एष सर्वं सुरमर्त्यलोकं ।
समुद्रकक्ष्यान्तरितां पुरीं च।
युगेयुगे मानुषं चैव वासं ।
पुनःपुनः सृजते वासुदेवाःक ॥ ६.६६.४१ ॥
Él es quien una y otra vez crea todo el mundo de dioses y mortales, la ciudad ceñida por el océano, y en cada edad la morada de los hombres: Vāsudeva.